Jany Czeskie to potęga! Strona ta nie
pretenduje do rangi kompletnego katalogu Nepomuków Czeskich, jest
ich tam po prostu zbyt dużo, aby podołać takiemu zadaniu bazując
tylko na materiałach z wakacyjnych wypraw. Zostawmy to Braciom
Czechom, ale oczywiste jest, że jeśli wpadnie nam pod obiektyw
kolejne barokowe cudeńko, to nie przejdziemy obok niego obojętnie.
Wszak to tu wypracowano kanoniczną postać JN w kilku typach, które
obserwujemy wśród naszych Janów.
Jan Nepomucen jest patronem Korony Czeskiej,
Pragi (>>) i całego imperium
austriackiego (>>). Cesarzowa
Austrii Maria Teresa wierzyła ponoć, że właśnie Janowi zawdzięcza
zachowanie tronu czeskiego. Jest on też patronem dynastii
Habsburgów, i to już od bitwy pod Białą Górą. Tak więc skromny kanonik awansował do
rangi obrońcy cesarskiego porządku w opanowanych przez Habsburgów
krajach. Jak to zwykle u Czechów wiąże się to w jeden wielki
paradoks: oficjalny patron języka czeskiego być może nie mówił po czesku, a
patronując Czechom roztaczał swą opiekę nad dynastią,
która przez wieki dokładała starań o ich wynarodowienie. Czechy to ojczyzna Jana z Nepomuka, więc
jego wizerunków jest tutaj
całe mnóstwo. Poniżej tylko kilka tysięcy z nich, napotkanych na trasach
moich wypraw jak np.
Wyprawa Asamska (>>) i
dziesiątków innych wyjazdów,
dostarczonych
przez arkadoo, B.K., B.H., D.K., G.S., J.B. z Kłodzka, J.P., M.Muryna, Pietrosula, S.Zobniowa, U.B. i innych członków Bractwa oraz
ściągniętych z różnych stron.
Dodać należy, że kult Jana N. w Polsce szerzony był również przez
magnatów związanych z Czechami: Leszczyńskich i Mniszchów.
Poza miastami Praha i Nepomuk (Pomuk)
inne miejsca związane z życiem naszego świętego Kladruby, nad którymi zwierzchność była przyczyną
konfliktu króla i arcybiskupa, Vyšehrad, gdzie był kanonikiem oraz Stara Boleslav,
gdzie Jan pielgrzymował. Ponadto - Padwa
(Włochy >>), gdzie Jan się uczył.
Herb
Republiki Czeskej [Československá republika, Česko] skomponowano z
trzech części reprezentujących historyczne ziemie Czech, Moraw i
Śląska składających się na dzisiejsze terytorium państwa.
Czechy [Čechy] to kraje (województwa): Jihočeský (większość), Karlovarský, Královéhradecký (z małymi
wyjatkami), Liberecký (z wyjątkami), Pardubický (większość),
Plzeňský, Středočeský, Ústecký, Vysočina (około połowy obszaru),
Jihomoravský (kawałek) oraz Hlavní město Praha.
Morawy [Morava] to kraje: Jihomoravský (prawie cały), Moravskoslezský
(część), Olomoucký (z wyjątkiem okresu Jeseník), Vysočinu (bez
części NW), Zlínský, Jihočeský (fragmenty) a Pardubický (fragmenty).
Śląsk [České Slezsko] obejmuje część dawnych Księstw
Karniowsko-Opawskiego, Cieszyńskiego i Nyskiego i kraje
(województwa): Moravskoslezský (większość), Královéhradecký
(fragmenty), Liberecký (część).
Diecezja pilzneńska (Diecéze plzeňská) została
założona w 1993 roku przez papieża Jana Pawła II. Tego roku
obchodziliśmy również 600-jubileuszową rocznicę śmierci św. Jana
Nepomucena. Nowa diecezja została utworzona z wydzielonych części
archidiecezji praskiej (Arcidiecéze pražská), diecezji
czeskobudziejowickiej (Diecéze českobudějovická) i w mniejszym stopniu
diecezji litomierzyckiej (Diecéze litoměřická). Fakt ten znalazł
odzwierciedlenie w tworzeniu symboli diecezji pilzneńskiej tak, że dwa
złote pasy na czarnym polu przypominają północną części terytorium
(niegdyś należącą do archidiecezji praskiej), pod nim aureola z pięciu
złotych gwiazd św. Jana Nepomucena, przypomina południową część
terytorium (niegdyś należącego do diecezji Czeskie Budziejowice).
Symbole biskupa diecezji pilzneńskiej również zawierają elementy
nepomuckie, gdyż są kombinacją symboli opisanej wyżej diecezji
pilzneńskiej i symboli samego biskupa (srebrna gołębica a nad nią złota
gwiazda). Autorem graficznego opracowania symboli biskupa jest Zdeněk
Mareš, dziekan czeskobudziejowickiej katedry. Symbole diecezji
pilzneńskiej widoczne są między innymi w ołtarzu głównym katedry
pilzneńskiej, stąd symbolicznie przypisuję jej adres temu obiektowi
nepomuckiemu (zobacz inne herby nepomuckie >>) (nad: J.B. z Kłodzka)
W katedrze św. Bartłomieja (Katedrála sv. Bartoloměje,
zobacz wyżej)
znajduje się drewniany, rozbudowany konfesjonał, na którym umieszczona
jest rzeźba przedstawiająca Jana N. - patrona dobrej spowiedzi. Święty
przedstawiony w postawie stojącej z palcem prawej dłoni przy ustach
(symbol zachowania tajemnicy). Na głowie wysoki biret, brak otoku z
gwiazd, szaty kanonika. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W katedrze św. Bartłomieja (Katedrála sv. Bartoloměje,
zobacz wyżej)
znajduje się olejny, oprawiony w prostokątną, złoconą ramę obraz
przedstawiający Św. Jana Nepomucena. Obraz pochodzi z
roku 1678
(!) i to
jest jego największą wartością dla nepomukofilów, gdyż powstał w czasie,
kiedy Jan Nepomucen nie był jeszcze ogłoszony świętym, a nawet
błogosławionym. Świadczy to o silnym kulcie Nepomucena na terenie Pilzna
i okolic już w tamtym czasie. Obraz jest starszy o pięć lat od figury
Jana z Mostu Karola w Pradze (1683) i można go zaliczyć do grona
najstarszych obiektów nepomuckich. Fundatorami obrazu byli kapłani z
Pilzna. Święty Jan Nepomucen na obrazie został przedstawiony w postawie
stojącej z szeroko rozłożonymi, uniesionymi ramionami. Wzrokiem adoruje
unoszony przed nim przez aniołki krucyfiks. Obok Jana, po jego prawej
stronie stół nakryty czerwonym, długim, wyszywanym obrusem. Na stole,
na podpórce ustawiona otwarta księga. Ponad Janem aniołowie podtrzymują
udrapowaną kotarę. W dolnej części obrazu, na całej jego szerokości,
dwuwierszowa inskrypcja fundacyjna w łacinie oraz data roczna 1678. Na
planszy, która znajduje się zaraz po wejściu do katedry ten obraz
oznaczony i opisany jest pod numerem 24.Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
We wnęce muru ogródka kawiarni "Il Mio Caffe" usytuowanej przy
zabytkowej wieży ciśnień znajduje się pucołowata kamienna polichromowana figura Jana N.
o cechach ludowych. Duża aureola o pięciu wielkich złotych gwiazdach (nad: M.Muryn)
Na moście na rzece Mže (Miesie, zobacz też niżej) znajduje się, w towarzystwie
innych rzeźb, kamienna figura Jana N. na cokole, z krzyżem trzymanym
pionowo na lewym ramieniu. Zbiór barokowych rzeźb przedstawiających
świętych został przeniesiony na most w połowie XIX wieku z różnych
części miasta. Część z nich pochodzi z warsztatu pilzneńskiego
rzeźbiarza L. Widmanna, niektóre są nieznanych autorów. Rzeźby są
rozmieszczone równomiernie wzdłuż całego mostu, zawsze po dwie naprzeciw
siebie. Idąc od centrum chodnikiem po prawej stronie mostu spotkamy
kolejno figury: 1) Św. Franciszka Serafińskiego, 2) Św. Jana Nepomucena,
3) Św. Bonawentury, 4) Św. Jana Sarkandra. Wymieniona rzeźba Św. Jana
Nepomucena stała wcześniej przy Bramie Říšskéj, a datowana jest na
drugie ćwierćwiecze XVIII wieku. Święty w postawie stojącej, trzyma
pionowo przy lewym boku krucyfiks, który adoruje wzrokiem. Należy
zaznaczyć, że oprócz opisanej powyżej na moście znajduje się jeszcze
jedna figura Św. Jana Nepomucena (zobacz niżej). Stan rzeźby dobry (nad: M.Muryn,
uzup: J.B. z Kłodzka)
Na moście na rzece Mže (Miesie), po przeciwnej
stronie niż pierwsza figura JN (zobacz wyżej),
znajduje się też inna kamienna figury Jana N. Wykonał ją rzeźbiarz Lazar Widemann
( (1697-1769, lub raczej ktoś z jego pracowni) z gruboziarnistego piaskowca Lochotin w latach 30 XVIII
wieku. Przedstawia ona Jana w nietypowym ujęciu - w mocnym skręcie
ciała, ze złożonymi rękami i adorującego krucyfiks ułożony na zamkniętej
księdze podtrzymywanej przez aniołka. Figura, razem ze swymi sąsiadami,
znalazła się na moście wtórnie, bo pochodzi on z połowy XIX wieku.
Obiekt remontowany w roku 2006 (nad: M.Muryn)
W dawnej miejscowości Jižní předměstí, dziś części
Pilzna znanej jako Bory, jest neoromański kościół pod wezwaniem Jana N. z
lat 1908 - 1911. W nim z pewnością co najmniej jeden wizerunek JN
[kraj: Plzeň, okres: Plzeň-jih, obec: Nepomuk]: Jan urodził się w miasteczku Pomuk
usytuowanym w cieniu średniowiecznego zamku Zelená Hora. Nepomuk to nazwa
używana od XIII wieku dla organizmu składającego się z dwóch osad - Pomuk i
Přesanice. Rodzinne miasto przyczyniło się do kanonizacji Jana,
zaświadczając podczas procesu kanonizacyjnego o cudownym ocaleniu od
zarazy w roku 1680. Po położonym poza miastem klasztorze (Klášter)
cysterskim, w którym
Jan podjął naukę, pozostały tylko ruiny, ale w miejscowości tej jest oczywiście również figura JN (zobacz >>)
kościół imienia Jana
N. (, 1734-36,
słynny praski architekt K.I. Dientzenhofer) wzniesiony na miejscu jego domu rodzinnego, przebudowanego
na kaplicę już w 1643 roku. Wewnątrz są
cztery barokowe malowidła ze scenami z życia Jana zawieszone na
filarach,
ołtarz główny z figurą Jana N.,
witraż nepomucki
dzwon
imienia Jana N.
Obok kościoła (zobacz wyżej) stoi
współczesna kamienna figura Jana
.
We wnęce
szczytu miejskiego ratusza umieszczono figurkę JN
Na skraju miasta, na
grobli na Stawie Szpitalnym, w okazałej przydrożnej
konchowej kapliczce
, stoi jeszcze jedna, barokowa rzeźba Jana N.
Zobacz źródło zewnętrzne (>>)
Nepomuk:
Svatojánské muzeum (około 201)
[kraj: Plzeň, okres: Plzeň-jih, obec: Nepomuk]: Svatojánské muzeum
mieszczącym się przy Přesanické náměstí 1 (www.sjmn.cz)
przejęło zbiory eksponowane dawniej w muzeum miejskim. Zostało
ono
otwarte na nowo 21 marca 2015 roku po okresie likwidacji przez
komunistów w roku 1950. Posiada ono trzycyfrową liczbę wizerunków
nepomuckich (łącznie i prowizorycznie obliczam aktualnie znaną nam
ilość tutejszych obiektów na 201, w tym te przechowywane uprzednio w muzeum miejskim
i osobno policzone brązowe popiersie - rekonstrukcję wyglądu Jana
N.) i
rozmaite inne nepomuciana. Otwarte jest od wiosny do jesieni i eksponuje się
tu bogatą kolekcję wizerunków nepomuckich z
Nepomuka i okolic.
Opisanie ich wszystkich to mnóstwo pracy - chyba że uda się
skorzystać z katalogów muzeum. Poniżej fotografie 17 obiektów, w tym:
Brązowe popiersie Jana N.
W marcu 2019 roku zakończono dwuletnie prace antropologów Evy Vaníčkovej i
Ondřeja Bíleka z Muzeum Morawskiego nad odtworzeniem rzeczywistego
wyglądu Jana N. na podstawie pomiarów kości czaszki, a dokładnie
dokumentacją wykonaną przez antropologa Emanuela Vlčka w latach 70. XX
wieku (zdjęcia, pomiary, prześwietlenia rentgenowskie oraz repliki
czaszki razem z zachowanym szczątkiem tkanki mózgowej w technologii
druku 3D-FDM (zobacz wyżej). Nie niepokojono więc oryginalnych szczątków
świętego z katedry św. Wita w Pradze, choć skan czaszki prawdopodobnie
dałaby jeszcze bardziej realistyczny efekt. Modelowano czaszkę,
następnie mięśnie twarzy. Kontekst historyczny wskazuje, że zamiast
brody i wąsów Jan miał raczej tonsurę. Spopularyzowany w czasach baroku
wygląd mężczyzny z długimi włosami i zarostem w wieku XIV byłby raczej
ekstrawagancją. Na bazie tych prac
wykonano brązowe popiersie Jana Welflina, który uroczyście
zaprezentowano w Muzeum Świętojańskim w jego rodzinnym mieście. Połowę
kosztów sfinansowali darczyńcy ze Słowacji. Popiersie będzie
prezentowane w Svatojánském muzeum przez rok (źródło >>)
leżąca drewniana płaskorzeźbiona
postać martwego Jana N. (rzadkość - znam jeszcze tylko kilka takich, w tym rzeźbę z Gorzanowa w
Kotlinie
Kłodzkiej >>)
stojąca figurka Jana N. z metalu, złocona
plakieta z płaskorzeźbioną postacią Jana
N. w Wełtawie i Mostem Karola, w otoku ze stylizowanych
liści
obrazek z Janem N. w ramie, w otoku z
filigranowych kwiatów i liści
złocony barokowy obiekt dewocyjny z
klęcząca figurką Jana N. w aureoli i dwoma aniołkami
figurka klęczącego na chmurce Jana N. z metalu,
złocona
wysmukła polichromowana drewniana figura
Jana N. z palmą i cienkim krzyżem
krępa polichromowana drewniana figura
Jana N. z pustymi rękami, na cokoliku
drewniana polichromowana figura Jana N. z
pionową palmą w prawej ręce i oburącz trzymanym na lewym
ramieniu krzyżem, w
birecie. Ostatnio (2019-03) dorobiła się aureoli i zrobiła
medialną karierę, gdyż wybrano ją do porównania barokowego
wyobrażenia Jana z jego zrekonstruowanym wizerunkiem -
widoczna jest na zdjęciu z brązowym popiersiem JN (zobacz
wyżej)
szablonowa polichromowana figura Jana N.
palcem przy ustach
drewniana polichromowana figura Jana N. z
utrąconą prawą dłonią
drewniana figura Jana N. w kontrapoście,
na ośmiobocznym cokoliku
drewniana polichromowana figura Jana N. na cokoliku, z
dużym krzyżem zawieszonym na szyi
drewniana polichromowana ludowa figura
Jana N. na cokoliku, w aureoli z pięcioma gwiazdami, krzyżem
i stułą
drewniana polichromowana figura Jana N. w
wysokim nietypowym birecie, z cienkim trzymanym poziomo
krucyfiksem, w kontrapoście
kamienna barokowa skorodowana figura Jana
N. z utrąconą prawą dłonią, gołogłowa. W lewej trzyma duży krucyfiks
oparty o głowę na wysokości ucha (nad: Pietrosul)
bardzo specyficznym obiektem nepomuckim
jest replika czaszki świętego, razem z zachowanym szczątkiem
tkanki mózgowej. Z inicjatywy dyrektora muzeum wykonał ją w
technologii druku 3D-FDM (Fused Deposition Modeling)
doktorant Wydziału Elektrycznego Uniwersytetu
Zachodnioczeskiego (UWB) w Pilźnie, Karol Slobodník. Pomysł
zaakceptował proboszcz kościoła w Celadne, gdzie znajdzie
się inne replika czaszki. Technika polega na stopniowym
osadzaniu cienkich warstw stopionego tworzywa sztucznego, z
którego powstaje powstały obiekt. Materiałem użytym jest
polimer PLA (kwas polimlekowy na bazie skrobi
kukurydzianej). Planowane odtworzenie
twarzy Jana zostało zrealizowane w roku 2019 (zobacz wyżej)
Na pochyłym rynku stoi współczesna kamienna rzeźba
stojącej postaci Jana N. Święty trzyma przed sobą w lewej dłoni
krucyfiks, na który spogląda z namaszczeniem. Wokół głowy aureola z
pięciu gwiazd. Rzeźba umieszczona na prostopadłościennym postumencie, na
ścianach którego płaskorzeźby ze scenami z życia Jezusa. Autorami
pomnika są Štěpán Kotrba i Milan Vácha. Została wykonana i wystawiona na
rynku w Nepomuku w 1993 roku dla uczczenia 600-lecia męczeńskiej śmierci
Jana Nepomucena. Stan dobry (uzup: J.B.
z Kłodzka)
W Centrum Kulturalno-Informacyjnym Miasta Nepomuk (Kulturní
a informační centrum Nepomuk) mieszczącym się w tym samym budynku co
muzeum z galerią nepomucką (zobacz wyżej) nabyć można drewnianą odznakę z
wizerunkiem Jana N. Jest to turystyczny znaczek związany z ogólno czeską
inicjatywą www.turuistycke-znamky.cz. Na awersie, nad podobizną Jana
zaopatrzoną w palmę, krzyż, aureolę i klucz, widnieje napis "NEPOMUK
* POUTNÍ MĔSTO". Każdy egzemplarz posiada unikalny numer (nad: J.B.
z Kłodzka)
W Centrum Kulturalno-Informacyjnym Miasta Nepomuk (Kulturní
a informační centrum Nepomuk) (zobacz wyżej) nabyć można ceramiczny
dzwonek z wizerunkiem Jana N. i stosownym podpisem (nad: J.B.
z Kłodzka)
W Centrum Kulturalno-Informacyjnym Miasta Nepomuk (Kulturní
a informační centrum Nepomuk) (zobacz wyżej) nabyć można niewielką
figurkę, wysokości około 13 cm, przeznaczoną do samodzielnego
pomalowania, przedstawiającą stojącą postać Św. Jana Nepomucena (nad: J.B.
z Kłodzka)
W Centrum Kulturalno-Informacyjnym Miasta Nepomuk (Kulturní
a informační centrum Nepomuk) (zobacz wyżej) nabyć można ceramiczną
figurkę przedstawiającą stojącą postać Jana N., który trzyma przed sobą
w dłoniach, adorowany wzrokiem krucyfiks. Do wyboru mamy mniejszą 21 cm
(Svatý Jan Nepomucký, malý) lub wyższą 29 cm (Svatý Jan Nepomucký, velký).
Pięciogwiaździsty nimb pokryty jest 24-ro karatowym złotem, o czym
zaświadcza dołączony do pudełka certyfikat. Figurkę wykonała firma
Keramika Celina s.r.o. z Lešetic (nad: J.B.
z Kłodzka)
W Centrum Kulturalno-Informacyjnym Miasta Nepomuk (Kulturní
a informační centrum Nepomuk) (zobacz wyżej) nabyć można trunek
nepomucki - eliksir św. Jana Nepomucena - produkowany przez firmę Ing.
Petr JENČÍK - JENČÍK A DCERY, výroba lihovin z Prádla. Likier ten można
nabyć w dwóch butelkach różnego kształtu i objętości (nad: J.B.
z Kłodzka)
W Centrum Kulturalno-Informacyjnym Miasta Nepomuk (Kulturní
a informační centrum Nepomuk) (zobacz wyżej) nabyć można koszulkę
nepomucką. Na froncie przedstawienie Św. Jana Nepomucena klęczącego na
moście (rzadkie przedstawienie), na tylnej stronie napis: Nepomuk.
Koszulki dostępne są w kolorze czarnym lub niebieskim (nad: J.B.
z Kłodzka)
W Centrum Kulturalno-Informacyjnym Miasta Nepomuk (Kulturní
a informační centrum Nepomuk) (zobacz wyżej) nabyć można białą świeczkę
w kształcie walca o wysokości 7 cm i średnicy 4 cm z wizerunkiem
popiersia Św. Jana Nepomucena, który w ramionach trzyma krucyfiks.
Producentem jest Mrázek - sdružení fyzických osob, Veselí nad Lužnicí,
ul. Říční 10 (nad: J.B.
z Kłodzka)
W Centrum Kulturalno-Informacyjnym Miasta Nepomuk (Kulturní
a informační centrum Nepomuk) (zobacz wyżej) nabyć można nepomucką torbę
foliową. Na frontowej stronie torebki herb miasta Nepomuk oraz
przedstawienie Św. Jana Nepomucena i pielgrzymkowego kościoła p.w. Św.
Jana Nepomucena. W taką torbę pakowane są pamiątki nabyte w Centrum (nad: J.B.
z Kłodzka)
Przy drodze na Chlumy stoi kamienna figura Jana N. w lekkim kontrapoście, z
krzyżem w rękach, na cokole. Okresowo miewała złote obramowanie komży.
Stała pod starą zabytkową lipą, która padła pod naporem wichury w roku
2015
Kamienna barokowa figura klęczącego na chmurce Jana N.
umieszczona na gzymsowanym cokole. Jan dzierży krzyż, a w drugiej ręce
biret, obok niego postać aniołka z palcem przy ustach i palmą. Z chmurki
wyziera główka innego aniołka. Obiekt, pochodzący z roku 1718 (choć
plzensky-kraj.cz mówi o nieczytelnej już dacie 1748 wyrytej, obok liter T.P., na
cokole), usytuowany na zboczu stoku, na
pięciu stopniach. Według tradycji rzeźba jest dziełem niejakiego Jana
Popa, rzeźbiarza i kowala z pobliskiej Vyskočilky. Święty trzyma na
prawym przedramieniu, przy piersi krucyfiks (niestety częściowo
zniszczony), ku któremu schyla głowę. W lewej opuszczonej dłoni biret.
Przy boku Jana siedzący aniołek, który trzyma paluszek prawej dłoni przy
ustach, a w lewej uniesionej dłoni dzierży liść palmy męczeństwa. Przy
lewym kolanie Nepomucena, wynurzająca się z obłoku, uskrzydlona główka
putta. Rzeźba umieszczona na prostopadłościennym, nakrytym gzymsem
postumencie. W bezpośredniej bliskości pomnika znajduje się kolejny
obiekt nepomucki: kamienna Studzienka Św. Jana Nepomucena (Studánka Sv.
Jana Nepomuckého). Pomnik Nepomucena został wystawiony jako
podziękowanie za to, że źródło nie wysycha nawet w okresie największych
susz. Niestety dzisiaj woda z tego źródła nie jest zdatna do picia. Stan
pomnika dostateczny, widoczne utrącone elementy (zobacz stronę
Wyprawy Asamskiej >>)
(uzup: J.B. z Kłodzka)
Na placyku w centrum miejscowości, niedaleko
kościoła i hostinca, pod starymi lipami, ustawiono kamienną
figurę Jana N. na cokole, w lekkim kontrapoście, z krzyżem na lewym ramieniu.
Powstała z inicjatywy proboszcza Nebuškego około roku 1723, remontowana
w roku 1996
Przed mostem przez Myslívský potok i przy drodze na
Nepomuk-Dvorec stoi kamienna
figura Jana N. w lekkim kontrapoście, z krzyżem na prawym ramieniu, na
cokole Figura jest autorstwa F.J. Heidelbergera, pochodzi z roku 1778 i stała na moście do jego remontu w
roku 1959. Remontowana w roku 1996
W tej dawniej samodzielnej wsi, a dziś części Mladeho
Smolivca, stoi kamienna figura Jana N. na cokole o wyjątkowo rozbudowanych
inskrypcjach. Powstała w roku 1742 i ma ładnie żłobkowane szaty. Palma,
krucyfiks, aureola
Przy ścianie kościoła Św. Marii Magdaleny (Kostel
svaté Máří Magdalény) umieszczony spiżowy pomnik Św. Jana Nepomucena.
Święty w postawie stojącej, ubrany w szaty kanonika, ze stułą
przewieszoną przez szyję. Na lewym przedramieniu położony krucyfiks,
który Jan adoruje wzrokiem, w prawej dłoni liść palmowy. Na piersi
krzyżyk zawieszony na szerokiej szarfie. Na głowie biret Wokół głowy
brak otoku z gwiazd, które pierwotnie chyba wokół niej były umieszczone.
Sutanna spięta drobnymi guziczkami. Komża sięga ud, wykończona dołem i
przy rękawach ładnym pasem szerokiej koronki. Na plecy narzucony
futrzany mantolet. Stan pomnika bardzo dobry (uzup: J.B. z Kłodzka)
Na placu znajduje się osobliwa, kamienna rzeźba
przedstawiająca dwie postacie połączone ze sobą plecami (!). Są to Św.
Jan Nepomucen i Św. Maryja Panna z Dzieciątkiem Jezus. Z takim
zobrazowaniem Nepomucena i Maryi spotykamy się po raz pierwszy,
zazwyczaj Maryja przedstawiana jest na emblemacie trzymanym przez Jana
lub na medalionie zawieszonym na szyi Jana. Jedyną analogią mogą być
podwójne figury z Przewozu pod Krakowem
(zobacz >>)
czy z Podrajów, Kozłowa i Skotnik Dolnych, jednak tam drugą postacią
jest Chrystus i charakter obiektu zupełnie różny.
Kolejną osobliwością jest to, że Dziecko Jezus przedstawione jest w
sukience, tzw. Praskie Jezulatko. Jan N. przedstawiony w postawie
stojącej w kontrapoście z krucyfiksem trzymanym w obu dłoniach i
pochylonym na lewy bark. Rzeźby ustawione na dwuczęściowym postumencie,
dolna część prostopadłościenna, nowsza, górna część zwężająca się z
wolutami, nakryta gzymsem. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W północno-zachodnim rogu placu został wybudowany w
latach 1727-1734, przez budowniczego z Pilzna Jakuba Augustona, barokowy
kościół św. Wita. Na miejscu starszej świątyni zbudowano centralny
owalny budynek kościoła z galerią na parterze i piętrze, zakończony
latarnią. W środku bardzo niezwykły, drewniany, dwustronny,
architektoniczny ołtarz św. Wita i św. Jana Nepomucena, dzieło Matěja
Václava Jäckela (1655-1738, twórca rzeźb z Mostu Karola, a także
współtwórca głównego ołtarz w kościele klasztornym w Broumovie (zobacz
>>), głównego ołtarza (1705) i rzeźb na fasadzie w kościoła JN na
Hradčanach (przed 1729), ołtarza JN w praskim kościele św. Voršily na
Novym Měste (1710) i figury JN z Pragi-Uhříněves z około 1730 roku) i M. Dobnera powstałe w latach 1728-31. Ołtarz po wschodniej
stronie wyposażony jest w rzeźbiarską scenę "wniebowzięcia" Jana N.,
któremu towarzyszy rzesza aniołów. Po bokach tej sceny są rzeźby św.
Wojciecha i św. Norberta. W szczycie nastawy ołtarzowej gloria Języka
Świętego, a poniżej pięć gwiazd, obramowanych dwoma gałązkami palmowymi.
Na ołtarzu po przeciwnej, zachodniej stronie anioły unoszą do nieba św.
Wita, po jego bokach znajdują się figury św. Wacława i św. Ludmiły. Na
sklepieniach dolnej galerii namalowanych osiem scen z życia Jana N.
Wnętrze kościoła jest wykorzystywane jako galeria miejska, gdzie
umieszczona jest stała wystawa zatytułowana "Dobřanské baroko".
Uwaga: niektóre źródła tytułują kościół wezwaniem Św. Wita i Św. Jana
Nepomucena ,ze względu na ołtarze tych świętych przylegające do siebie
plecami. Stan
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W zabytkowym, owalnym w planie kościele św. Wita
(zobacz wyżej) znajduje się drewniana rzeźba przedstawiająca Jana N.
Święty w tradycyjnym ujęciu ikonograficznym, w postawie stojącej, trzyma
przed sobą pustą lewą dłoń, w którą wpatruje się z uwagą, prawdopodobnie
kiedyś trzymał w niej krucyfiks. Na głowie biret, brak aureoli z gwiazd.
Rzeźba ustawiona na drewnianym taborecie. Na szyi Nepomucena zawieszona
kartka, być może z opisem rzeźby. Niestety obiekt dostępny był jedynie
zza zamykającej kościół kraty. Stan
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Na północno-zachodniej stronie placu, niedaleko
ratusza można podziwiać kamienną, piaskowcową rzeźbę św. Jana
Nepomucena. Pochodzi ona z 1707 lub 1736 lub 1767 roku (takie daty
znaleźć można w sieci), a była restaurowana w roku 1992 i 2010. Pomnik
powstał na koszt Jakuba Xavera Hlávky, mieszkańca Přeštic, proboszcza w
miejscowości Němčice a później Hluk na Moravě. Na wysokim postumencie,
zdobionym motywem roślinnym ustawiona piaskowcowa rzeźba stojącej w
kontrapoście postaci św. Jana Nepomucena. Święty w lewej dłoni trzyma
pionowo krzyż, a prawą dotyka piersi. Wokół głowy aureola z pięciu
gwiazd. Stan pomnika dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
Na moście przez rzekę Úhlava umieszczona została w
1871 roku półpostaciowa rzeźba Św. Jana Nepomucena. W roku 1998 została
zastąpiona kopią wykonaną z lekkich włókien szklanych, tekstura
powierzchni i kolor idealnie imitują kamień. Formę i odlew kopii wykonał
w 1998 roku Jiří Líbal z Pragi, co udokumentowane jest napisem z boku
rzeźby: "Formu a odlitek zhotovil Líbal J., Praha 1998", a z
drugiej strony napis "KOPIE". Figura przedstawia Św. Jana
Nepomucena od pasa w górę, z krucyfiksem trzymanym w dłoniach i
pochylonym na lewy bark. Pod krucyfiksem liść palmy męczeństwa. Jan w
szatach kanonika z biretem na głowie, ale bez otoku z gwiazd. Figura
osadzona na wysuniętym ramieniu, które wychodzi poza obrys mostu, i na
którym wymurowany postument z bloków piaskowca. Stan dobry. Nie są nam
znane losy oryginalnej rzeźby (nad: J.B. z
Kłodzka)
W ołtarzu bocznym w kościele św. Prokopa (Kostel sv.
Prokopa, były kościół klasztorny) umiejscowiona jest nad tabernakulum
niewielka pełnoplastyczna figura przedstawiająca stojącą z wysokim
krucyfiksem postać św. Jana Nepomucena. Szaty Jana w kolorze złota. Na
piersi nisko zawieszony między rozwartymi połami mantoletu dosyć duży
medalion. Stan
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Przed domem znajduje się kamienna rzeźba św. Jana
Nepomucena. Święty w tradycyjnym ujęciu, w postawie stojącej, z
krucyfiksem w dłoniach, liściem palmy i otokiem gwiazd wokół głowy. Stan
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna, piaskowcowa, barokowa, pochodząca z około
połowy XVIII wieku rzeźba św. Jana Nepomucena umiejscowiona na gruszkowatym
postumencie. Święty klęczy prawym kolanem na obłoku, trzyma w prawej
dłoni krucyfiks (pod nim liść palmy), który adoruje wzrokiem, przy lewym
boku trzyma w opuszczonej dłoni biret, wokół głowy pięć gwiazd. Szaty
kanonika: sutanna, komża, peleryna, pod szyją szeroki kołnierz. Całość
restaurowana w 2014 roku. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W centrum wsi na zboczu niewielkiego wzgórka znajduje
się murowana, otynkowana kapliczka, we wnęce której za drewnianym
płotkiem kamienna, polichromowana rzeźba Jana N. Kapliczka wystawiona w
1818 roku, taki rok umieszczony na frontowej ścianie kapliczki po bokach
niszy. Święty w postawie stojącej w kontrapoście, lekko pochyla się w
lewą stronę w kierunku trzymanego na lewym przedramieniu krucyfiksu. W
prawej dłoni, przy boku Jan trzyma biret. Wokół głowy zniszczona
metalowa aureola bez gwiazd. Stan rzeźby dobry, choć miejscami widoczne
uszkodzenia, np. zniszczony fragment krucyfiksu (nad: J.B.
z Kłodzka)
W pobliżu domu znajduje się kamienny pomnik Jana N.
wystawiony w 1898 roku przez miejscowego rolnika Jana Janotę ku czci i
chwale bożej. Święty przedstawiony w tradycyjnym dla siebie ujęciu
ikonograficznym: w postawie stojącej z krucyfiksem w ramionach i
gwiazdami wokół głowy. Na frontowej ścianie postumentu tablica
fundacyjna. Stan pomnika dostateczny, rysy rzeźby zatarte (nad: J.B.
z Kłodzka)
W kościele Św. Mikołaja znajduje się olejny obraz
"Apoteoza św. Jana Nepomucena". Jan w szatach kapłańskich, klęczy na
unoszącym się obłoku z uniesioną głową i rozmodlonym wzrokiem
skierowanym ku niebu. Obok Jana siedzi uskrzydlony anioł. Przed Janem
położona otwarta księga i biret. Kolejny anioł trzyma przed nim
krucyfiks. Ponad świętym dwa putta niosące koronę z liści laurowych i
palmowy liść męczeństwa. Pod obłokiem scena zrzucenia Nepomucena z Mostu
Karola do Wełtawy. Stan dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
Przed kościołem Św. Mikołaja, na rampie, ustawione
trzy piaskowcowe rzeźby: Św. Jana Nepomucena z 1725 roku, Panny Marii
Świętogórskiej z 1726 roku i Św. Antoniego Padewskiego. Jan N.
przedstawiony w naturalnej wielkości, w postawie stojącej w
kontrapoście, trzyma w ramionach pochylony na lewy bark krucyfiks i
dodatkowo w prawej dłoni metalowy pozłacany liść palmy męczeństwa. Wokół
głowy nakrytej biretem aureola z pięciu gwiazd. Rzeźba umieszczona na
zwężającym się ku środkowi postumencie, od góry przykryta wygiętym w łuk
blaszanym daszkiem. Wcześniej rzeźby ustawione były nad zamkiem, przy
drodze do pobliskiej Lipnicy, w 1974 roku przeniesione w obecne miejsce
przed kościół. Stan dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
W niszy murowanej tynkowanej kapliczki konchowej, z niskim
metalowym płotkiem, umieszczona jest barokowa, piaskowcowa rzeźba Św.
Jana Nepomucena z 1717 roku, choć ktoś olejną farbą na frontowej ścianie
postumentu, po lewej stronie namalował rok 1713. Kapliczka, założona na
rzucie prostokąta, kiedyś była obiektem wolnostojącym, dziś przylega
bokiem do budynku, w którym mieści się urząd miejscowości. Święty
przedstawiony w naturalnej wielkości, w typowym dla niego ujęciu
ikonograficznym: w postawie stojącej w kontrapoście, w szatach kanonika
doby baroku. Prawa stopa ustawiona na niskiej, prostopadłościennej
kostce. Na głowie biret, a wokół niej metalowa aureola z pięcioma
pozłacanymi gwiazdami. W dłoniach Jan trzyma przy piersi, pochylony na
lewe ramię krucyfiks z Ukrzyżowanym Ciałem Chrystusa. Przy prawej ręce
metalowy, pozłacany liść palmy męczeństwa. Rzeźba ustawiona na bogato
zdobionym postumencie, przypominającym w obrycie kontury trapezu. Środek
wypełniają dwa kartusze rodowe nakryte wspólną koroną. Po bokach
wolutowe spływy w kształcie liści akantu, na których aniołki
podtrzymujące koronę. Stan kapliczki i rzeźby dobry. Ciekawy jest fakt,
że figura jest wyraźnie zbyt duża w porównaniu do konchy kapliczki:
głowa Jana dotyka sklepienia, a aureola jest wykrzywiona do przodu (nad: J.B.
z Kłodzka)
Grupa rzeźb, wśród nich kamienna
barokowa figura Jana N. stojąca na chmurce, na cokole, z połowy wieku XVIII. Do lat
20. XX wieku stała ona na moście na potoku Úslava, koło kaplicy,
została potem przeniesiona na dziedziniec przed zamkiem (č.p. 1), a w 2013 roku ponownie
translokowana przed urząd miejski. Jan N. przedstawiony w postawie
stojącej w kontrapoście, trzyma przy piersiach krucyfiks i liść palmy
męczeństwa, wokół głowy nimb z pięciu gwiazd. Figura ustawiona na
postumencie, na którego frontowej ścianie kartusz (uzup: J.B. z Kłodzka)
Na skwerku pod starymi drzewami, na dwuczłonowym cokole
z herbami fundatorów (Karl Marx Příchovský z żoną?), stoi kamienna figura Jana N. w
gwiaździstej aureoli. W sąsiedztwie - Florian, niedaleko
również Wawrzyniec. Pierwsze lata wieku XVIII
Koło pięknego kościoła pielgrzymkowego
projektu Jana Blažeja Santiniego-Aichela stoi barokowa
kamienna figura Jana N., zamykając - razem z figurą Anioła
Stróża -
perspektywę założenia od południa. Jest to piękna
rzeźba (I.F. Platzer?) ujęta w lekkim kontrapoście, z
biretem w prawej ręce i z Czeskim Palladium z MB ze Starej
Boleslavi w lewej. Na odwrocie Palladium napis "CARL. LEG.
...". Nad gołą głową aureola o pięciu dużych gwiazdach.
Zdobiony wolutami cokół zaopatrzono w dwa chronostychowane
(>>) napisy (przy czym konsekwentnie zastosowano w nich
literę C (niewyróżnioną) zamiast G, a w słowie NEPOMUCENO
nie wyróżniono żadnej litery). Dolny napis tworzy liczbę
1761, górny 1767:
W kościele pielgrzymkowym
projektu Jana Blažeja Santiniego-Aichela znajdował się
niegdyś boczny ołtarz poświęcony Janowi N. wykonany w
pracowni I.F. Platzera. Został sprzedany w roku 1795 (po
reformach józefińskich) do kościoła sv.
Jakuba v Příbramie (zobacz >>)
Na jednym z dziedzińców na terenie
wielkiego klasztoru cystersów znajduje się fontanna, na
środku której umieszczono kamienną figurę Jana N. Jest to
krępa rzeźba z krzyżem na ramieniu, bez aureoli, w birecie
Po wielkim, trwającym tydzień pożarze
klasztoru w lecie 1894 roku w zgliszczach odnaleziono
niezniszczone pudełeczko-relikwiarz (zobacz >>) z palcem Jana N. i
popiołem z jego praskiego grobu. Nie wiem, czy obiekt ten
dalej znajduje się w klasztorze (uwaga: zweryfikować)
W kościele Narodzenia Panny Marii (Kostel Narození
Panny Marie) znajduje się witraż św. Jana Nepomucena, który ufundował w
1893 roku dziekan Dr. Jan Dobry, co jest udokumentowane inskrypcją na
witrażu. Święty w postawie stojącej z krucyfiksem i zielonym liściem w
dłoniach, przez ramiona przewieszona stuła, wokół głowy pięć gwiazd.
Stan bardzo dobry (zobacz stronę Szklanych Nepomuków >>)
(uzup: J.B. z Kłodzka)
Kamienna figura Jana N. z krzyżem w ręku na murze
ogrodu klasztoru augustianów przy kościele Wniebowzięcia Panny Marii. Ta
i sąsiednie rzeźby są dziełem rzeźbiarza Františka Ringelhahna (st.,
1705 - 1789, zobacz niżej), a zostały wykonane w 1746 roku. Święty Jan
Nepomucen przedstawiony w postawie stojącej trzyma pionowo przy prawym
boku krucyfiks i liść palmy męczeństwa. W lewej dłoni przy piersi trzyma
biret. Rzeźby były restaurowane w latach 2002-2006. Stan dobry (uzup:
J.B. z Kłodzka)
Na skwerku znajduje się kaplica Jana N. Kaplica
została wystawiona na cześć Św. Jana Nepomucena przez miejscowego
dziekana i późniejszego kanonika Jana Ludvíka Steyera, który sam ją
poświęcił w roku 1699 (!). Jest to budowla o założeniu centralnym
zrealizowana na rzucie sześcioboku. W kaplicy znajduje się rzeźba
autorstwa Františka Ringelhahna (st., 1705 - 1789, zobacz wyżej), wykonana w 1773 roku.
Wokół kaplicy znajdował się cmentarz, który został zlikwidowany przy
przebudowie komunikacji w 1988 roku (nad: J.B. z Kłodzka)
Horšovský Týn (Bischofteinitz)
kraj: Plzeň
okres: Domažlice
ul. J. Littrowa / Žižkova
Przy moście przez rzekę Radbuza stoi kamienny,
piaskowcowy pomnik stojącej w kontrapoście postaci Jana N. Sama rzeźba
pochodzi z początku XVIII wieku (z warsztatu M. J. Brokoffa?, widać
pewne podobieństwo do figury JN z Mostu Karola w Pradze), postument
nowszy, datowany na 1892 rok. Jan w tradycyjnym ujęciu ikonograficznym z
krucyfiksem w ramionach. Na frontowej ścianie postumentu kartusz z
inskrypcją w łacinie: "Ad / Dei terni gloriam, / Joannis / Nepomuceni /
honorem statua votiva / religiose pieque / renovata a civitate /
Tynhorsoviensi / MCMXIV". Stan pomnika dostateczny (nad: ) (nad: M.Muryn,
uzup: J.B. z Kłodzka)
Koło opuszczonego klasztoru kapucynów i kościoła śśw.
Wita, Wacława i Wojciecha (zobacz też niżej) kamienna
barokowa piaskowcowa figura Jana N. w postawie klęczącej, z biretem w ręku, w
towarzystwie dwóch aniołków, na bogato zdobionym cokole ustawionym na
trzech stopniach. Święty w postawie stojącej na obłoku w towarzystwie
dwóch aniołków po bokach. Jan w prawej dłoni trzyma biret, który jakby
chce nałożyć na głowę aniołka, lewa dłoń dotyka piersi. Na bokach
cokołu płaskorzeźbione sceny z życia Jana (Topienie, Pielgrzymka, Spowiedź
Królowej). Autor i data powstania nieznane (uzup: J.B. z Kłodzka)
W dawnym kościele szpitalnym kapucynów śśw. Wita,
Wacława i Wojciecha (zobacz też
niżej) ołtarz główny
flankuje drewniana figura Jana N. Ustawiono ją w postawie klęczącej na
lewej wolucie. W rękach ma krzyż i biret, nad głową pięć gwiazd
W dawnym kościele szpitalnym kapucynów śśw. Wita,
Wacława i Wojciecha (zobacz wyżej) jeden z
ołtarzy bocznych poświęcony był niegdyś Janowi N. Świadczy o tym
zwieńczenie, w którym dwa aniołki trzymają kompozycję złożoną z Języka w
otoku z pięciu gwiazd i palem męczeńskich. Dzisiaj w ołtarzu króluje
obraz św. Franciszka
W dawnym kościele szpitalnym kapucynów śśw. Wita,
Wacława i Wojciecha (zobacz wyżej)
na gzymsie ustawiono drewnianą polichromowaną barokową figurę Jana N. w
aureoli o pięciu dużych gwiazdach. Jan ma w rękach krzyż i palmę, a na
głowie biret
W centralnym miejscu placu znajduje się kamienna
rzeźba Św. Jana Nepomucena. Rzeźba za ogrodzeniem w formie kamiennych
słupków połączonych łańcuchem. Święty w postawie stojącej z krucyfiksem
w dłoniach, przez ramiona przewieszona stuła, na głowie biret, brak
otoku z gwiazd. Pod krucyfiksem wyjątkowo "bogaty" liść palmy
męczeństwa. Rzeźba ustawiona na prostopadłościennym, kilkustopniowym
postumencie. Stan pomnika dostateczny. Na cokole data 1856
Symbolami wsi Trhanov są dwa pola: czerwone i czarne,
pośrodku nich umieszczone jest białe koło zębate (młyńskie?) otoczone
złotą aureolą, na której pięć złotych, sześcioramiennych gwiazd, u dołu
aureoli zawieszona złota kotwica. Aureola z gwiazdami jest nawiązaniem
do głównego atrybutu Św. Jana Nepomucena (zobacz stronę o herbach
nepomuckich >>) (nad: J.B. z Kłodzka)
Kościół Św. Jana Nepomucena, przylega do zamku
Trhanov, postawiony w miejscu, w którym stała kaplica zamkowa z roku
1785. W roku 1816 do kościoła dobudowana została wieża. Stan dobry.
Wewnątrz zapewne jakiś wizerunek JN (nad: J.B. z Kłodzka)
Na wiejskim placyku, pod starymi drzewami stoi
kamienna barokowa figura Jana N. z biretem, krzyżem i palmą w rękach.
Prostopadłościenny cokół z
krzyżem, cztery słupki i niski murek chronią obiekt. Na jego tyłach
znajduje się spory staw. Święty zobrazowany w postawie stojącej w
kontrapoście, z lewą nogą w wykroku, w szatach kanonika. Jan przy ciele
trzyma w prawej ręce krucyfiks i liść palmy, a w lewej, opuszczonej
biret. Wokół głowy świętego metalowa aureola, do której zamocowanych
pięć złotych sześcioramiennych gwiazd. Głowa uniesiona do góry, wzrok
skierowany ku niebu. Na frontowej ścianie postumentu ustawionego na
jednostopniowej płycie-fundamencie jest płaskorzeźbiony krzyż. Wokół
pomnika cztery kamienne słupki oraz dwie lipy. Stan dobry. Miejsce
zadbane (uzup: J.B. z Kłodzka)
Niepozorny dom stojący koło
kamiennej barokowej figura Jana N. (zobacz wyżej), między stawem i
zamkiem, zajmuje restauracja "U Svatého Jana", której logo to sylwetka Jana N.
Restauracja jest zaskakująco duża (pojemność 180 osób) i jest podzielona
na cztery oddzielne części. W lecie jest wykorzystywana duża
(kilkadziesiąt miejsc) weranda zbudowana nad stawem. Menu obejmuje
zarówno tradycyjne potrawy i specjały chodowska (Chodsko - historyczny
etnograficzny obszar w okolicach miejscowości Domažlice), ale także
dania kuchni włoskiej. Jest też salon. Restauracja jest odwiedzana przez
turystów niemieckich. W restauracji można zobaczyć oryginalne obrazy,
których autorem jest malarz Špilar, które są namalowane wewnątrz murów
restauracji. Na zewnętrznej ścianie restauracji w niewielkiej
prostokątnej wnęce na białym tle malunek stojącej z krucyfiksem postaci
Św. Jana Nepomucena. Nad nim napis "RESTAURACE U sv. JANA". Wewnątrz, we wnęce
ściennej umiejscowiona jest figurka (drewniana rzeźba?) Św. Jana
Nepomucena, wzorowana na Janie z mostu praskiego. Święty w postawie
stojącej z krucyfiksem i liściem palmy męczeństwa, wokół głowy pięć
gwiazd. Goście wrzucają do wnęki monety i banknoty, chyba w podzięce za
dobre jedzenie i napitek (piwo). Janowi towarzyszy plastikowa, mała
figurka dziecka. Nad wnęką napis: "Svaty Jane z Nepomuku / drż nad
nama svoji ruku" (uzup: J.B. z Kłodzka)
Na głównym placu, przed Muzeum Jindřicha Šimona Baara,
w pobliżu urzędu miejscowości i kościoła św. Marcina, na zielonym
trawniku ustawiona piaskowcowa rzeźba Św. Jana Nepomucena z 1715 roku
(choć próba odczytania chronostychu
(>>) dała rok 1718?). Święty w postawie
stojącej w wyraźnym kontrapoście, trzyma przy lewym boku, równy mu
wysokością krzyż (!) z Ciałem Ukrzyżowanego Jezusa, co jest rzadkim
przedstawieniem ikonograficznym Jana Nepomucena. Rzeźba ustawiona na
głowicy fragmentu kolumny jońskiej wtopionej w prostopadłościenny
postument nakryty gzymsem. Na frontowej ścianie postumentu chronostych
(>>) w łacinie:
ANCTE
IOANNES
STRVCTA
VOTA ACCIPE
A
FRANCISCO
AACHM. VER
(?)
1715
pod którym data roczna 1715. Dokumentuje to silny kult
Jana Nepomucena w tym rejonie jeszcze przed ogłoszeniem go
błogosławionym (1721) i świętym (1729). Na bocznych ścianach postumentu
monogramy: MARIA oraz IHS. Postument ustawiony na dwustopniowym
podwyższeniu. Jan zwrócony twarzą w kierunku hotelu. Stan pomnika
dobry, miejsce zadbane (nad: J.B. z
Kłodzka)
Kamienna figura świętego Jana N. ustawiona, razem z
pięcioma
innymi rzeźbami, na starym kamiennym moście z pierwszej połowy XVIII
wieku przez rzekę Radbuzę. Krzyż
na prawym ramieniu, druga ręka przy piersi, biret. Naprzeciwko - św.
Wacław
Ponad
200 figur, obrazów i innych
wizerunków Jana N. eksponowanych było na pięknej ekspozycji w
muzeum nepomuckim
w pałacu opackim w klasztorze pobenedyktyńskim. Były tu rzeźby, obrazy, obrazy na szkle i
inne obiekty z różnych miejsc Czech, wypożyczone i tu w depozycie, w tym tak dziwne obiekty jak łóżko małżeńskie z Janem N.
(patronat nad udanym związkiem!) czy opisany poniżej Jan N. na rydwanie. Niestety, stanowczo egzekwowany zakaz fotografowania
pozwolił na pozyskanie do tej pory
fotek zaledwie ośmiu obiektów, a i to często tylko w sposób pośredni, z fotografii
reklamującej wystawę dostępnej w zupełnie innej lokalizacji. Opisanie
ich wszystkich to mnóstwo pracy - chyba że uda się skorzystać z
katalogów muzeum (zobacz niżej).
uwaga: wizyta w lecie
2019 pokazała, ze pałac opata jest w remoncie, a zbiory nepomuckie
zostały przeniesione w nieznane miejsce. Nie jest znane docelowe miejsce
ich ekspozycji, być może wrócą do tej samej lokalizacji, a może do innej
Wśród ponad 200 różnych
wizerunków Jana N. eksponowanych na wystawie nepomuckiej
w klasztorze pobenedyktyńskim (zobacz wyżej) była drewniana
polichromowana figura Jana z pustymi rękoma (uzup: M.Muryn)
Wśród ponad 200 różnych wizerunków Jana N. eksponowanych na wystawie nepomuckiej
w klasztorze pobenedyktyńskim (zobacz wyżej) była klęcząca drewniana
polichromowana figura Jana (uzup: M.Muryn)
Wśród ponad 200 różnych wizerunków Jana N. eksponowanych na wystawie nepomuckiej
w klasztorze pobenedyktyńskim (zobacz wyżej) był Jan na rydwanie
wyglądającym jak fotel inwalidzkim na kółkach (!). Ten Jan z otwartymi
ramionami spogląda w górę w kierunku nieba. Jest to, wg słów
przewodnika, symboliczne przedstawienie przeniesienia Św. Jana
Nepomucena do nieba: "Anielski orszak niech twą duszę przyjmie, Uniesie
z ziemi ku wyżynom nieba, A pieśń zbawionych niech ją zaprowadzi, Aż
przed oblicze Boga Najwyższego" (uzup: J.B. z Kłodzka)
Wśród ponad 200 różnych wizerunków Jana N. eksponowanych na wystawie nepomuckiej
w klasztorze pobenedyktyńskim (zobacz wyżej) była drewniana
polichromowana figura w birecie, z krzyżem trzymanym nisko w obu rękach.
Złoty brzeg komży i kołnierzyk (uzup: J.B. z Kłodzka)
Wśród ponad 200 różnych wizerunków Jana N. eksponowanych na wystawie nepomuckiej
w klasztorze pobenedyktyńskim (zobacz wyżej) była obrazek na szkle w
stylu ludowym przedstawiający JN (zobacz stronę Szklanych Nepomuków >>) (uzup: J.B. z Kłodzka)
Wśród ponad 200 różnych wizerunków Jana N. eksponowanych na wystawie nepomuckiej
w klasztorze pobenedyktyńskim (zobacz wyżej) była drewniana
polichromowana figura w birecie, z palmą w prawej dłoni, już bez krzyża.
Złota komża (uzup: J.B. z Kłodzka)
W ołtarzu bocznym MB Różańcowej wspaniałego kościoła
klasztornego p.w. Nanebevzetí Panny Marie, sv. Wolfganga a sv. Benedikta,
przebudowanego przez Jana Blažeja Santiniego-Aichela, znaleźć można
barokową figurę Jana N. Święty w "poruszonych" szatach, w postawie
stojącej z krucyfiksem uniesionym w prawej ręce do góry i adorowanym
wzrokiem oraz biretem trzymanym w lewej dłoni. Sutanna spięta
guziczkami. Spod sutanny wystają dwa trzewiki. Komża wykończona dołem
szeroką koronką z motywem roślinnym. Ołtarz ma dziwną gotycko-barokową
formę, jak to u Santiniego. Dodać należy, że to obsadę tego właśnie
klasztoru toczył się spór między arcybiskupem a królem Czech, którego
ubocznym skutkiem była śmierć Jana N.
Kamienna figura Jana N. w złotej aureoli stanowi część barokowego
zespołu rzeźbiarskiego kolumny NMP (morový mariánský sloup) ustawionej na rynku.
Jest to dzieło Lazara Widmanna (1697-1769), znanego np. z rzeźb na
moście w Pilźnie (zobacz wyżej) Obiekt został
niedawno odrestaurowany
W kościele Wszystkich Świętych, w ołtarzu bocznym
przy filarze po lewej stronie znajduje się obraz z Janem N. Identyfikuje
go pięć gwiazdek podtrzymywanych w powietrzu przez aniołka. W ręku
krucyfiks, druga wzniesiona w mistycznym geście. Anioły dzierżą
atrybuty, w tym księgę i biret oraz pastorał. Czy przypomina on postać
arcybiskupa Jana z Jenšteina. który miał tak duży wpływ na życie Jana?
(nad. M.Muryn)
W kościele Wszystkich Świętych, na obrazie w ołtarzu
głównym przedstawiającym tłum świętych, na dole po lewej stronie
znajduje się wizerunek Jana N. (nad. M.Muryn)
W przejściu, czy przejeździe budynku dawnego
jezuickiego kolegium (dziś biblioteki) znajdują się dwie nisze, w
których umieszczone są kamienne polichromowane rzeźby: Św. Wacława i Św.
Jana Nepomucena. Pochodzą one z połowy XVIII-go wieku i pierwotnie
umieszczone były w innych miejscach Klatov. Św. Jan Nepomucen w postawie
stojącej w kontrapoście, lewa noga wysunięta do przodu i ustawiona na
prostopadłościennej kostce. W dłoniach Jana, przy piersiach, krucyfiks
pochylony na prawy bark. Szaty charakterystyczne dla wyższego rangą
urzędnika kościelnego doby baroku - kanonika: sutanna, komża, mantolet,
na głowie biret. Wokół głowy metalowa aureola z pięcioma gwiazdami. Na
twarzy zarost: broda i wąsy, włosy długie opadają z tyłu na szyję. Wyraz
twarzy spokojny, wzrok skierowany przed siebie. Pod szyją, na piersi,
pojedynczy sznur z chwostem. Na cokoliku, na którym ustawiona rzeźba
wklęsło rzeźbione inicjały: * I * A * P *. Pomiędzy rzeźbami
Wacława i Jana biały, ogólnodostępny fortepian. Przy niszy z Janem
Nepomucenem ławeczka, na której można usiąść i poczytać jedną z książek,
które znajdują się w ogólnodostępnej biblioteczce umiejscowionej
naprzeciwko niszy. Obie rzeźby były w złym stanie, ale obecnie po
pracach konserwatorskich, które przeprowadził w 2006 i 2013 roku
akademicki rzeźbiarz i restaurator Bořivoj Rak z Mostu, są w stanie
bardzo dobrym (nad: J.B. z Kłodzka)
W kościele Narodzenia Panny Marii (Kostel Narození
Panny Marie) w jednym z okien znajduje się witraż, na którym
przedstawione są postacie trzech świętych (od lewej): Św. Jana
Nepomucena, Św. Wacława i Św. Teresy. Wszyscy święci w postawach
stojących ze swoimi głównymi atrybutami. Święty Jan Nepomucen z
niewielkim krzyżykiem w lewej dłoni i dwoma palcami prawej dłoni przy
ustach. Wszyscy święci opisani w swoich aureolach, niestety w przypadku
Jana szybka (gomółka) z jego imieniem wypadła i pozostał napis SVATY
... NEPOM. W dolnej części witraża napis fundacyjny: Na pamatku
svec rodicu venuje ??? J*H*Sedlak. Stan ogólny witraża dobry, jednak
pojedyncze szybki wypadły (zobacz stronę Szklanych Nepomuków >>) (nad: J.B. z Kłodzka)
W kościele Narodzenia Panny Marii (Kostel Narození
Panny Marie, zobacz wyżej) pod lewą emporą znajduje się wspaniały
polichromowany, ołtarz architektoniczny Św. Jana Nepomucena datowany na
1700 rok (!). Cechuje go bardzo bogata dekoracja rzeźbiarsko-snycerska w
formie liści akantu i mnóstwa różnorodnych kwiatów. W centralnym polu
nastawy ołtarzowej Św. Jan Nepomucen na obłoku unoszony przez aniołów do
nieba, wokół nich pięć lustrzanych gwiazd. Wokół Nepomucena rzesza
aniołów i innych świętych Ziemi Czeskiej. Po obu stronach tabernakulum
po dwie sceny z życia Jan, po lewej: Spowiedź królowej i Kazanie Jana,
po prawej: Zrzucenie Jana z Mostu Karola do Wełtawy i Wyłowienie Jana z
Wełtawy. Nad tabernakulum Gloria Języka Świętego. W antepedium zdobiony
monogram imienia JAN. Stan ołtarza dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Na zielonym skwerku za parkingiem usytuowana jest
kamienna figura Jana N. Ustawiono ją niegdyś przy stawach za murami
miasta, ale dzisiaj ani mury ani stawy już nie istnieją. Figura powstała
w roku 1829 (data na plincie), ma aureolę, krzyż i wzniesione w górę
spojrzenie. Cokół z dużym gzymsem, na im chrystogram. Na odwrociu
podpisali się fundatorzy: "IAN i / ANNA / BIAN / KON"
W jednym z okien kościoła Św. Wacława (Kostel sv.
Václava) znajduje się witraż przedstawiający stojącą postać Św. Jana
Nepomucena. Jan trzyma w jednej dłoni krucyfiks i liść palmy męczeństwa,
a palec drugiej dłoni ma przytknięty do ust. Przez ramiona przewieszona
stuła spowiednika. Wokół głowy otok z gwiazd. Obok okna z witrażem na
ścianie znajduje się zegar słoneczny. Stan witraża dobry (zobacz stronę Szklanych Nepomuków >>)
(nad: J.B. z Kłodzka)
W centralnym miejscu Švihova, tuż przy rondzie
znajduje się kamienna rzeźba Jana N. pochodząca z drugiej połowy
XVIII-go wieku. Rzeźba, w nadnaturalnej wielkości, ustawiona jest na
prostopadłościennym, ogzymsowanym postumencie, który ustawiony jest na
podwyższeniu w formie dwóch stopni obiegających pomnik dookoła. Wysokość
całości tj. podstawy i figury wynosi aż około 550 cm. Święty
przedstawiony w najpopularniejszym dla niego ujęciu ikonograficznym: w
postawie stojącej w kontrapoście, w szatach kanonika z krucyfiksem w
dłoniach, ku któremu lekko pochyla głowę, wokół głowy pięć dużych
gwiazd, a pomiędzy nimi sześć małych gwiazdek (ciekawostka). Sutanna
spięta guzikami. Dawniej figura była polichromowana. Stan dobry. Miejsce
zadbane, czyste
(nad: J.B. z Kłodzka)
Na moście, na prostopadłościennym postumencie przykrytym
profilowanym gzymsem stoi piaskowcowa rzeźba Jana N. w aureoli,
ustawiona tu w 1814 roku. Święty w typowym ikonograficznym
przedstawieniu: w szatach kanonika, w postawie stojącej z krucyfiksem w
dłoniach, ku któremu nachyla głowę, i który adoruje wzrokiem. Przy
krucyfiksie liść palmy męczeństwa. Wokół głowy, na której biret z
czterema płatkami i pomponem, gwiazdy, przez ramiona przewieszona stuła.
Komża ukształtowana w drobne fałdki i wykończona dołem szeroką koronką.
Na frontowej ścianie postumentu prostokątna marmurowa płytka z napisem w
języku czeskim: "Roku třetího po dokončení tohoto mostu L.Páně 1814
postavil MATĚJ ROSYPAL. / Obnoven roku 1892 nákladem P.K.KANTY /
církev.kněze. / Znovu obnoveno r. 1908 nákladem / OBC. ZALOŽNY ve
ŠVIHOVĚ.". Czyli figura świętego wystawiona została w tym miejscu w
1814 roku, trzy lata po ukończeniu mostu. Stan dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
Przy schodach prowadzących do kościoła św. Tomasza (Kostel
sv. Tomáše) znajduje się kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena pochodząca
z 1736 roku. Święty w postawie stojącej w kontrapoście, z prawą nogą
nieco wysuniętą do przodu. W dłoniach Jana krucyfiks pochylony na lewe
ramię. Wokół głowy metalowa aureola z pięcioma złotymi gwiazdami, a na
głowie biret. Rzeźba ustawiona na prostopadłościennym, ogzymsowanym
postumencie. Na frontowej ścianie postumentu łaciński chronostych
(>>) (litery S oraz NEP są wielkości tych
wyróżnionych, lecz oczywiście nie mają znaczenia liczbowego):
EREXERVNT
DEVOTI SERVI
SANCTI IOANNIS
NEPOMVCENI
Do
lat siedemdziesiątych XX wieku rzeźba stała na rynku, koło
zlikwidowanego kościoła. Stan dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
W tej dawniej niezależnej osadzie, dziś części Nýrska leżącej 5,5 km od
niego na południe, przy mostku nad Zelenským Potokiem, na walcowatym cokole z kamieni,
ustawiono płaski wycięty z blachy i pomalowany wizerunek Jana N. Ten
bardzo sympatyczny Nepomuk trzyma oburącz duży krzyż, w prawej dłoni ma
zielony liść palmy i ma gołą okrągłą głowę. Postać stoi na kłębowisku
białych obłoków
W centrum miejscowości, nma placyku ze starą
fontanną, pod wielkim drzewem stoi kamienna figura Jana N. Na cokole
inskrypcja fundacyjna "Georg Palait / 1731".
Aureola z gwiazdami, krępa sylwetka
Na moście na rzece Otava w roku 2011 ustawiono nietypową figurą Jana N.
Ma ponadnaturalną wysokość i wykonana jest ze szkła! Jest to nie tylko
największy ze Szklanych Nepomuków (>>), ale również jest to największa
szklana rzeźba na świecie. Wykonał ją rzeźbiarz Martin Mašek, a gwiazdy
odlano w warsztacie Tomášková-Dytrychová (nad: J.B. z Kłodzka)
W tej wsi, dawniej przez pięć lat części miasta Klatovy, przed kościołem pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
znajduje się metalowa (żeliwna?) polichromowana figura św. Jana
Nepomucena. Święty w postawie stojącej, trzyma w dłoniach wysoki
krucyfiks, wokół głowy pięć gwiazd, na piersiach na szarfie zawieszony
krzyżyk, przez ramiona przewieszona stuła zdobiona gwiazdami (unikalne!), sutanna
spięta guzikami. Figura ustawiona na kamiennym postumencie, na frontowej
ścianie którego zbita szybka z inskrypcją. Stan pomnika dobry, choć
widoczne ślady korozji
(nad: J.B. z Kłodzka)
W tej wsi, dawniej przez pięć lat części miasta Klatovy,
w kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (Kostel Povýšení sv. Kříže)
znajduje się boczny ołtarz Św. Jana Nepomucena utrzymany w stylu
neogotyckim. W nastawie tego ołtarza umiejscowiony jest obraz
przedstawiający klęczącego Jana N. w gwiaździstej aureoli, któremu
towarzyszą aniołowie i putta. Stan dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
W jednym z okien w kościele Narodzenia Panny Marii (Kostel
Narození Panny Marie) znajduje się witraż przedstawiający popiersie św.
Jana Nepomucena, który trzyma przy piersi swe atrybuty: krucyfiks i liść
palmy męczeństwa. Witraż chroniony jest od zewnątrz gęstą metalową
siatką, która jednak nie zasłania jego rysunku. Stan witraża dobry
(zobacz stronę Szklanych Nepomuków >>)
(nad: J.B. z Kłodzka)
W tutejszym kościele Panny Marie Pomocné z
Hvězdy, wyróżniającym się piękną
baniastą kopułą, jest XVIII-wieczny boczny ołtarz poświęcony
Janowi N., którego głównym elementem jest polichromowana figura Jana N.
Jan ma biret, w prawej dłoni trzyma liść palmy, w lewej mały krzyżyk,
być może nieoryginalny - wskazuje na to wzrok Jana skierowany nieco
powyżej. Rzeźbę ujęto w architektoniczną ramę składającą się z dwóch
pionowych profilowanych i marmoryzowanych słupków, każdy z dwoma
okrągłymi otworami, w których umieszczono złote gwiazdy, oraz z czegoś w
rodzaju baldachimu, który przypomina bardziej szereg generalskich
epoletów (skrajny prawy element utrącony), a zwieńczony jest piątą
gwiazdą ujętą w dekoracyjny ażurowy pięcioboczny element. Strój Jana
typowy, choć kolory nie są z tych najczęściej spotykanych - czerwonawy
biret, sutanna i spód mantoletu, złote obramowanie komży i befki. Ładnie
opracowane dłonie. Kontrapost. Na dole i na górze po parze aniołków, pod
stopami Jana główka anielska
W tym przygranicznym miasteczku, przy mostku na
rzece Řezná (Großer Regen) stoi kamienna figura Jana N., zapewne XVIII-wieczna, wykonana w
stylu barokowo-ludowym. Ma aureolę o pięciu dużych gwiazdach, krzyż
ułożony na palmie na lewym barku na który kieruje spojrzenie. Ustawiono
ją w kontrapoście
Jest tu kościół św. Wita, a w nim kaplica
Jana Nepomucena wybudowana w latach 1724-1726. Znaleźć w
niej można figurę Jana N. z palcem przy ustach, ustawioną na
przyściennym wsporniku (zobacz też niżej)
Jest tu kościół św. Wita, a w nim kaplica
Jana Nepomucena wybudowana w latach 1724-1726 (zobacz
wyżej). Na ścianach i plafonie znajdują się piękne
freski nepomuckie
Jest tu kościół św. Wita, a w nim kaplica
Jana Nepomucena wybudowana w latach 1724-1726 (zobacz
wyżej). Ołtarz w kaplicy,
wykonany w 1725 roku, zawiera w srebrnym relikwiarzu (>>) ułomki kości Jana.
Sprowadził je tutaj w XIX wieku kardynał Fryderyk Schwarzenberg. Jego
rodzina przyjęła Jana za swego patrona (byli członkowie rodu jego
imienia) i urządzili sobie mauzoleum w tej właśnie kaplicy
Jest tu również barokowy kościół Jana N.
(uwaga: sprawdzić - nie jest wykluczone, że obiekt jest
tożsamy z kaplicą JN przy kościele św. Wita, zobacz wyżej)
Na
moście (>>) na Wełtawie stoi brązowa rzeźba Nepomuka.
W ostatnich latach odzyskała aureolę ze złotymi gwiazdami oraz złotą
palmę. Na cokole typowy chronostych (>>):
"SANCTO.IOANNI.NEPOMVCENO"
W zamku, w małej kaplicy koło sypialni
księżnej, jest niewielka złota figurka Jana N. w birecie,
promienistej aureoli i z krzyżem, który pomaga dźwigać
aniołem usadowiony na ramieniu JN. U stóp Jana dwa kolejne
aniołki usadowione na zdobionej chmurkami podstawie. Nie
jest wykluczone, że podstawa ta jest przeszklonym
relikwiarzem
nepomuckim (>>) - o ile można to stwierdzić na
podstawie zdjęć (nad: M.Muryn)
Drewniana barokowa polichromowana figura Jana N.
prezentowana jest na ścianie w budynku dawnego kolegium
jezuitów - dziś jest tam Hotel pod Różą (Růže Hotel).
Szeroko rozłożone ręce, dziś już bez krzyża i palmy, z gołą
głową (nad: A.Po.)
Szczyt barokowego domu na głównym placu
miasta zdobi malowidło z Janem N. Przedstawia ono naszego
kanonika w typowym stroju, z medalem na szyi i pięcioma
gwiazdami koło głowy, wyciągającego rękę z Językiem w stronę
Absolutu wyobrażonego symbolem Oka Opatrzności (trójkąt w
kole). Obok fruwają dwa aniołki, w tle Most Karola
W przeszklonej niszy, nad wejściem do
budynku plebanii umieszczona polichromowana figura Św. Jana
Nepomucena. Święty w szatach kanonika, w postawie stojącej,
trzyma w jednej dłoni krucyfiks, a w drugiej liść palmy, na
głowie biret (nad: J.B. z
Kłodzka)
Po północnej stronie kościoła, przy
plebanii kościoła pielgrzymkowego WNMP znajduje się kaplica św. Jana Nepomucena z roku 1699 (!
zobacz wyżej), którą wykorzystywano do spowiadania pątników.
Wewnątrz znajduje się
bardzo interesujący boczny ołtarz św. Jana Nepomucena. Jest to
rozłożysta pięcioosiowa konstrukcja, której centrum stanowi
zamknięta muszlowo nisza z polichromowaną figurą Jana N.
wpatrzonego w trzymany niemal poziomo w obu rękach
krucyfiks. Po obu stronach po dwa anioły z atrybutami
(czerwony Język, otwarta księga, palma męczeńska) i dwa
mniejsze aniołki. Dalej, skrajnie, dwóch innych świętych
biskupów. Na bogatym gzymsie Trójca Święta z kulą ziemską i
cztery kolejne anioły. Do tego ciekawe zdobienia (rocaille,
girlandy, czerwone kokardy, wazy) i kartusz z napisem. W
antepedium malowidło przedstawiające leżącą postać martwego
Jana N. (nad: J.B. z
Kłodzka)
Przy starej drodze i moście stoi konchowa
pielgrzymkowa kapliczka Jana N. Murowana, bielona i niestety
już pusta. Jest to element szlaku pielgrzymkowego wiodącego
do kościoła WNMP w Kájovie (zobacz wyżej). Połowa XVIII
wieku
W pobliżu plebanii i kościoła Św. Jakuba
w ceglanej, otynkowanej kapliczce wkomponowanej w ścianę
ogrodzenia, znajduje się - na miejscu starszej, utraconej
(zobacz niżej) - kamienna modernistyczna rzeźba Jana
N. (nad: J.B. z
Kłodzka)
W kapliczce w pobliżu plebanii (zobacz
wyżej) najprawdopodobniej rezydowała niegdyś barokowa rzeźba
Jana N., która nie przetrwała (nad: J.B. z
Kłodzka)
Przed kościołem Niepokalanego Poczęcia
Maryi Panny (Kostel Neposkvrněného početí Panny Marie)
znajduje się kamienna granitowa rzeźba św. Jana Nepomucena
pochodząca z drugiej połowy XVIII wieku lub początku XIX
wieku. Nie jest to oryginalna lokalizacja, pomnik został
przeniesiony w to miejsce z pobliskiego mostu w wiosce,
gdzie znajdował się do lat 70. XX wieku. Pierwotnie pomnik
rzekomo znajdował się w kaplicy między probostwem a
kościołem, która została rozebrana na początku 20 wieku.
Święty przedstawiony w statycznej postawie stojącej, w
szatach kanonika. W dłoniach Jana krucyfiks pochylony na
lewe ramię, na krucyfiksie dużych rozmiarów (co stanowi
ciekawy i rzadko spotykany przypadek) martwe Ciało
ukrzyżowanego Jezusa. Prawa, przybita do krzyża dłoń Jezusa
dotyka policzka Nepomucena. Nepomucen natomiast lekko
nachyla głowę, w akcie adoracji, w kierunku Ukrzyżowanego.
Wzdłuż prawej ręki, od podstawy krzyża, ułożona szeroka
gałąź palmy męczeństwa. Na głowie biret z płatkami. Oczy
przymknięte, nos wąski, usta małe zamknięte, na twarzy
zarost. Rzeźba spoczywa na współcześnie wykonanym
postumencie, na którego frontowej ścianie pięć wklęsło
rzeźbionych pozłoconych gwiazd. Stan rzeźby po renowacji w
2007 roku dobry, choć w 1918 pewnej nocy czeska załoga
wojskowa utrąciła rzeźbie rękę i część krzyża (nad: J.B. z
Kłodzka)
W tutejszym muzeum znajduje się figura
Jana N., drewniana i polichromowana, w aureoli i z krzyżem
nieprawidłowo wetkniętym w prawą dłoń. Z fragmentu tabliczki
informacyjnej widocznej na zdjęciu zdaje się wynikać, że
stała ona niegdyś na starym drewnianym moście na Wełtawie
(nad: M.Muryn)
W kościele cysterskiego vyšebrodskeho kláštera jedno z gotyckich
maswerkowanych okien ozdobiono, zapewne w końcu wieku XIX,
witrażem ze scenami z życia Jana N. (Narodzenie, młody Jan
służący do mszy św. (rzadkość), Spowiedź Królowej, Jan przed
Królem Wacławem, martwy Jan w Wełtawie, Apoteoza Jana w
mandorli z personifikacjami Czech i Austrii - rzadkość!). W
dolnej części anioły z tarczami herbowymi, w tym Różą
Rožmberków (zobacz Szklane Nepomuki
>>)
W budynkach cysterskiego vyšebrodskeho kláštera
zorganizowano niewielkie muzeum, a w ramach ekspozycji
zobaczyć można niewielką drewnianą polichromowaną figurkę
Jana N. w birecie i aureoli, z początku XVIII wieku.
Rzeźbę wykonał nieznany czeski mistrz, a ustawiono ją na
ładnym cokoliku
W bibliotece cysterskiego vyšebrodskeho kláštera,
dziś w ramach muzeum klasztornego,
szczyt jednej z barokowych szaf zdobi owalny obraz Jana N.
Piękną oprawę obrazu uzupełniają dwie figury aniołów
Na filarze mostu na Wełtawie stoi
kamienna barokowa figura Jana N. Jan patrzy na klasztor
cystersów, na
głowie ma biret, w ramionach krucyfiks. Na wolutowanym
cokole duża pomalowana na czerwono gwiazda oraz napis z chronostychem (>>):
"REGNANTI / (G?)LORIOSE
IN COELIS
/ B. IOANNI
N. / L(I?)OPATRI
PATRIA / ET / PATRONO / REGNI".
Treść nie jest całkiem jasna, świadczy natomiast o wieku
figury, która powstała być może jeszcze za statusu
błogosławionego, przed kanonizacją. Już wtedy jednak
napisano o patronacie Jana nad państwem Habsburgów.
Wyróżnione litery dają liczbę 259 (ew. 210), która być może
razem z innymi, zawartymi w niezachowanych napisach, dawała
rok fundacji. Złote gwiazdy w aureoli i palma. Obiekt remontowany w roku 2014
Kamienna kapliczka z zakratowaną wnęką, w której
wnęce umieszczono obrazek Jana N. w aureoli, stosownie
podpisany. Kapliczka zdobiona półplastycznymi kolumnami,
wicią roślinną,
Okiem Opatrzności, chrystogramem i datą 1850. Obrazem jest
najprawdopodobniej znacznie młodszy
W granicach tej wsi, dziś części Vyššeho
Brodu, w szczerym polu stoi murowana kapliczka, w której
wnęce umieszczono współczesny obrazek Jana N. na tle Mostu
Karola. W górnych rogach MB z Dzieciątkiem i sylwetka
kościoła klasztornego w Vyšším Brodzie
W kościele św. Bartłomieja, w ołtarzu
bocznym umieszczono typową statyczną figurę Jana N. z palmą
i palcem na ustach. Jest pomalowana na pastelowe polory, ma
bordowy biret i sutannę (nad: M.Muryn)
Na głównym placu miasta stoi kamienna
późnobarokowa figura Jana N. w gwiaździstej aureoli, z krzyżem
przy piersi i z metalową złotą palmą przymocowaną do niego.
Kontrapost, baniasty cokół, kamienna barierka z tralkami i
datą: "A 1840 K". Złote gwiazdy w aureoli i
palma (nad: M.Muryn)
Na środku mostu na Wełtawie stoi metalowa
figura Jana N. w dużej gwiaździstej aureoli, ze złotym
krzyżem, palmą i krzyżykiem na szyi. Dzieło zapewne
współczesne
Na placyku w centrum miejscowości na
wysokiej kolumnie stoi kamienna barokowa figura Jana N. w
metalowej aureoli o pięciu złotych gwiazdach. Kontrapost,
biret, duży krucyfiks. Na kapitelu kolumny wyrzeźbione serce
gorejące. Na cokole inskrypcja fundacyjna z chronostychem (>>)
świadcząca, że fundatorem był niejaki Joseph Antonius
Hervisch. Napis powyżej brzmi: "PRO AMPLIANDAEIVS
/ GLORIA
FIERICVRAVIT"
dając rok 1722, a na samej górze inicjał JAP. Całość otoczona balustradą
We wnęce muru bramy wejściowej do zamku,
po prawej stronie, stoi kamienna
barokowa figura Jana N. z dużym krucyfiksem. Zapewne nie
jest to jej oryginalna lokalizacja
W zamku (zobacz wyżej) znajduje się duży
obraz przedstawiający Jana N. z krzyżem w ręku, w
towarzystwie aniołka z palmą. W tle Spowiedź Królowej i Most Karola
ze sceną
Topienia, wokół głowy pięć gwiazd i główki anielskie (nad: U.B.)
Zlatá Koruna (Svatá Koruna, Sancta
Corona, Heiligenkron)
kraj: Jihočeský
okres: Český Krumlov
Kamienna
polichromowana barokowa figura Jana N. stoi w drewnianej
kapliczce na tyłach klasztoru cystersów, koło muru i
niedaleko stawu. Cała miejscowość położona jest w zakolu
Wełtawy. Jan przedstawiono w lekkim kontrapoście, z dużym
krucyfiksem w obu rękach, w birecie i pięciogwiaździstej
poziomej aureoli. Na cokole inskrypcja fundacyjna, trudno
czytelna, być może chronostychowana (>>).
Drewniana kapliczka kryta gontem jest młodsza od figury i ma
za zadanie chronić ją od opadów. Obiekt bardzo malowniczy,
tak zresztą jak cała miejscowość
Zlatá Koruna (Svatá Koruna, Sancta
Corona, Heiligenkron)
kraj: Jihočeský
okres: Český Krumlov
W klasztorze cystersów znajduje się
barokowy obraz z Janem N. o nieco nietypowym wyglądzie. Jan
na czarną pelerynę i komżę, a jedynymi kolorowymi elementami
ubioru są biała befka i mankiety oraz medalion na
fioletowej wstędze na szyi. Postawa półklęcząca (siedząca),
na kolanie otwarta księga. Na górze mały aniołek z palcem na
ustach i duży anioł z palmą i wieńcem, wskazujący na pięć
gwiazd na niebie. Zdobiona rokokowa rama (nad: M.Muryn)
Zlatá Koruna (Svatá Koruna, Sancta
Corona, Heiligenkron)
kraj: Jihočeský
okres: Český Krumlov
W klasztorze cystersów, na tyłach, znajduje się
obraz przestawiający pomnik Jana N. typie JN nr 1 z Mostu
Karola. Na postumencie napis "S. / Joannes / Nepomucenus.".
Po bokach sześć scen z życia Jana: Spowiedź Królowej,
Rozmowa z Królem, Pielgrzymka do Starej Boleslavi, Tortury
(tu konkretnie przypalanie boków pochodniami),
Topienie oraz Kazanie czy też Nauka - Jan z otwartą księgą na kolanach (nad: M.Muryn)
Zlatá Koruna (Svatá Koruna, Sancta
Corona, Heiligenkron)
kraj: Jihočeský
okres: Český Krumlov
W klasztorze cystersów, po lewej stronie
za murem oddzielającym ołtarz znajduje się ołtarz boczny o
ciekawej, nieco manierystycznej architekturze -
iluzjonistyczna nisza z pseudokopułą i szczytem, do tego
pilastry, a po bokach dwa otoki, zapewne z relikwiami świętej
i świętego (nie wiadomo jakich - należy sprawdzić). Jego
głównym elementem jest czarno-złota figura Jana N. z biretem
w prawej i wysokim krzyżem w lewej ręce. Nad głową aureola w
formie pięciu promieni zakończonych gwiazdami (nad: M.Muryn)
Kopia pięknego kamiennego barokowego
posągu Jana N. na
XIII-wiecznym
moście (>>). Jan
unosi w górę prawą rękę, na lewym ramieniu ma krzyż. po obu
stronach umieszczono anioły. W kartuszach trzymanych przez
anioły inskrypcje: "ČAS
k mlčení" oraz "ČAS k mluvení" (Księga Koheleta
(3,1-13,"Czas milczenia", "Czas mówienia").
Aureola, kontrapost, biret. Na cokole herb fundacyjny
W Prácheňskéim muzeum
znajduje się oryginał barokowej figury Jana N. z gotyckiego
mostu, gdzie po roku 2002 umieszczono kopię (zobacz wyżej) (nad: M.Muryn)
W kościele Povýšení svatého Kříže (zobacz
wyżej), na ścianie zobaczyć można medalion z Janem N.
namalowany w roku 1912 przez Aloisa Hansema (nad: M.Muryn)
Ulica Jungmannova, kiedyś nazywana
Dobytčí, później Široká, zawsze przyciągała mieszczan do
budowy najbardziej luksusowych budynków. Takimi są również
dwie zachowane do dziś o nr 31 i 32, dawniej gotyckie, dziś
barokowe mieszczańskie kamienice, zwane U Zlatého kříže oraz
U Sv. Jana Nepomuckého (!). Obydwie miały podcienia, dziś
zachowane tylko w jednej z kamienic. W elewacji tej
kamienicy, na wysokości pierwszego piętra, między oknami,
znajduje się przeszklona, zwieńczona konchą nisza, w której
umieszczona jest drewniana, polichromowana rzeźba św. Jana
Nepomucena. Święty w postawie stojącej w kontrapoście trzyma
w dłoniach krucyfiks, ku któremu pochyla głowę, i który
adoruje wzrokiem. Wokół głowy, na której nie ma biretu, nimb
z pięciu sześciokątnych gwiazd, osadzonych na metalowym
pręcie. U stóp Jana uskrzydlony aniołek, który trzyma nad
swoją głową otwartą księgę, na kartach której inskrypcja: "Čas
k mlčení! (Čas k mluvení?)" druga część, w nawiasie, jest
niepewna co do treści, gdyż słabo widoczna (Księga Koheleta
(3,1-13): "Czas milczenia i czas mówienia")
- widać, że ten motyw był w Písku popularny, bo zastosowano
go również w figurze na moście (zobacz wyżej). Na frontowej
ścianie cokoliku, na którym ustawiona rzeźba kartusz, być
może z inskrypcją. Stan dobry (nad: M.Muryn, uzup: J.B. z
Kłodzka)
W oszklonej i zwieńczonej ostrołukowo
wnęce domu umieszczono prostą drewnianą polichromowaną
figurę Jana N. ustawioną na profilowanym cokoliku.
Skrzyżowane dłonie dzierżą krzyż i palmę. Biret, aureola (nad: M.Muryn)
W kapliczce przy kościele Narození Panny
Marie znajduje się barokowa kamienna figura Jana N. ukazana
w przyklęku na chmurce. U stóp anioła, w rękach krzyż, w
lewej dłoni złota palma. Bardzo rozwiane szaty, aureola o
pięciu złotych gwiazdach. Na gzymsowanym cokole kartusz z
chronostychowanym (>>) napisem:
"SODA
/ LITAS AL
/ MA SANCTO
/ SVO TVTE
/ LARI",
który daje datę 1762. Kapliczka stoi przy ścianie kościelnej
kaplicy nepomuckiej, w której zachowały się freski z JN
(zobacz niżej) (nad: M.Muryn)
W kaplicy bocznej wewnątrz kościoła Narození Panny
Marie, na sklepieniu kopuły, znajdują się barokowe malowidła
przedstawiające sceny z życia Jana N. (nad: M.Muryn)
Przy bramie prowadzącej na teren kościoła
św. Wacława ustawiono na cokole klęczącą polichromowaną
kamienną figurę Jana N. Wyraz nieco naiwny, ale uroczy. W
ręku biret, druga przyciśnięta do piersi. Aureola z pięcioma
gwiazdami, na szyi stuła Na cokole daty 1745 (fundacja?)
oraz 1878 (renowacja?). Na podstawie nazwisko fundatora o
imieniu Ioannis
Nadwełtawska figura Jana N. wymieniona w
książce "Sv. Jan Nepomucký, sochy při Vltavě"
Vojtěcha Pavelčíka. Sama miejscowość już nie istnieje, zalana przez wody
spiętrzonej Wełtawy, została tylko nazwa Žďákovsky Most
Przy skrzyżowaniu dróg, w murze
kościelnym znajduje się kapliczka, w której umieszczono
polichromowaną figurę Jana N., zapewne kamienną. Na cokole
symbole eucharystyczne. Aureola z pięcioma gwiazdkami, duży
krucyfiks, wzniesione spojrzenie
Przy bramie do zamku w latach 1711-14
posadowiono ładną barokową kaplicę pod wezwaniem Jana N.
Budynek zaopatrzono w sygnaturkę, portal wejściowy z herbami
fundatorów i
spływowy szczyt z podwójnym krzyżem na czubku. Wewnątrz, w
ołtarzu, stoi polichromowana figura Jana N. z krucyfiksem (widziałem ją przez dziurkę od
klucza). Obiekt ufundował Jan Frantisek z Zalmberka i jego
żona Josefa Maximiliana z domu Löwenfels. Majątek objęli
później Schwarzenbergowie, którzy odzyskali go po roku 1989.
Ich staraniem obiekt wyremontowano. Czy w kaplicy
przechowywano relikwie Jana N.? (zobacz niżej)
Przy moście na rzeczce Skalice ustawiono,
z widokiem na kaplicę Jana N. po drogiej stronie, jedną z
najbardziej malowniczych figur Jana N. jakie widziałem. Jest
kamienna, pięknie polichromowana, wyposażona w aureolę,
krucyfiks i biret - trzymany w lewej ręce. Cztery rogi bazy
figury zdobią cztery aniołki z atrybutami: rogami obfitości
(dwa tylne), palcem przy ustach, otwartą księgą z datą
fundacji (1727). Na plincie umieszczono łaciński napis "RELIQVIÆ
SANCTORŪ" - czyżby sugerująca istnienie relikwii Janowych w tej miejscowości? (Jeśli tak, to w grę wchodzi
tylko kaplica JN, zobacz wyżej). Ale to dopiero początek -
na wszystkich czterech ścianach cokołu są pola z
sentencjami, również po łacinie. Front: 'SANCTO / IOANNI
NE / POMVCENo", lewa strona (chronostych >>):
"GLORIOSO
/ VINDICI
LABOo / RANTIBVS
EX / INFAMIA",
prawa strona: "sMETROPOLI / TANÆ ECCLE / SIÆ PRAGENSIs /
CANONICo", tył: "OB CUSTODI / TUM CONFEs / SIONIS
SECRETŪ / MARTIRI". Rzeźba jest barokowa, pochodzi
zapewne z roku 1727, jak głosi to chronostych i data w
księdze. Niedawno z wielkim smakiem restaurowana - odważnie,
lecz bardzo stylowo (innym kolorem zaznaczono otworzone
fragmenty). Jak pokazują stare zdjęcia GSV, w roku 2011
figury nie było na tym miejscu. Pojawia się więc pytanie,
czy teraz wróciła ona na swe miejsce, czy też może została
tutaj skądś przeniesiona. Nie jest to najwyższe osiągnięcie sztuki
rzeźbiarskiej, ale urok i położenie nie mają sobie równych
[jeden z najpiękniejszych noclegów świata]
Na wiejskim placyku murowana tynkowana
kaplica Jana N. z roku 1777. Plan kwadratu, ścięte naroża,
sygnaturka. Wewnątrz znajduje się malowany iluzjonistyczny
ołtarz, w którym jest polichromowana figura Jana N. w
aureoli i z pustymi rękami w barokowym geście, które niegdyś
dzierżyły krucyfiks (nad: J.B. z Kłodzka)
Miejscowość ta od roku 11 lipca 2019 roku szczyci się
herbem i flagą z motywami nepomuckimi: w niebieskiej tarczy
znajduje się srebrne ostrze, nad nim pięć (3, 2) złotych
gwiazd, pod nim złoty guzik. Gwiazdy nawiązują do
znajdującej się we wsi kaplicy św. Jana Nepomucena
wybudowanej w 1777 roku (zobacz wyżej) (zobacz kolekcję
herbów nepomuckich >>) (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna
figura Jana N. na moście nad fosą, przy Bramie Nowomiejskiej
(Novohradská Brána). Statyczna rzeźba w złotej aureoli, z palmą i
krzyżem, na dwuczłonowym cokole zaopatrzonym w latarnię (nad: U.B.)
Koło kościoła NMP i św. Jerzego, przy
zewnętrznej ścianie prezbiterium, stoi kamienna figura Jana N.
z krzyżem opartym na lewym ramieniu, w kontrapoście (nad: M.Muryn)
(uwaga: wiki wspomina o drugiej figurze JN koło kościoła, co
jest zapewne błędem, ale należy zweryfikować)
W kaplicy Sternberków (Šternberská kaple)
w kościele NMP i św. Jerzego, w korytarzu, znajduje się
naturalnej wielkości figura Jana N., barokowa,
polichromowana
Kamienna figura Jana N. koło
Budziejowickiej Bramy, blisko fosy Jan ma aureolą o dużych złotych
gwiazdach i krucyfiks w ramionach trzymany w typowej pozie.
Złota palma zatknięta pionowa za palec lewej ręki. Na cokole
dwie tarcze herbowe fundatorów pod koroną, a poniżej
płaskorzeźba MB z Dzieciątkiem. Całość poprzedzona kamienną
balustradą (nad: M.Muryn)
Kamienna figura Jana N. przy Bramie
Hradeckiej (Hradecká brána), koło fosy (Tylova).. Kontrapost, w prawej rę krzyż i
palma wzniesione nieco ponad głowę, w lewej biret. Złota
aureola z gwiazdami. Na cokole wyryty napis: "HER
ANDEREAS / HAR PROK HER / VND FRAV BAR / BARA HARPRO /
KHERIN / 17 ANNO 26" (nad: M.Muryn)
W tej położonej na północny wschód od
centrum dzielnicy znajduje się barokowa kaplica pod wezwaniem św.
Jana Nepomucena, a w niej obraz Jana N. z otwartą księgą i
adorującego krzyż, z dwoma główkami anielskimi nad głową (nad: M.Muryn)
Kościół pod wezwaniem NMP, św. Józefa i
św. Jana Nepomucena (Kostel Panny Marie, svatého Josefa a svatého
Jana Nepomuckého). W nim zapewne jakiś wizerunek Jana N.
Kamienna barokowa polichromowana figura Jana N. koło kościoła Navštívení Panny Marie,
w załomie jego murów. Wyróżnia ją złoty otok na birecie. W
rękach krzyż i palma, kontrapost i skłon głowy w stronę
krucyfiksu, pięciogwiaździsta aureola. Cokół gzymsowany, z
wolutami i
otworem na światło w kształcie gwiazdy. Wokół figury
kamienna balustrada (nad: M.Muryn)
W kościele Wniebowzięcia Panny Marii (Kostel
Nanebevzetí Panny Marie), w ołtarzu bocznym znajduje się
niewielkich rozmiarów rzeźba (drewniana?) polichromowana na
złoty kolor, przedstawiająca stojącą z wysokim krucyfiksem i
liściem palmy postać Św. Jana Nepomucena. Wokół głowy
świętego pięć ośmioramiennych gwiazd. Przez ramiona
przewieszona stuła. Stan ogólny rzeźby dobry (nad:
J.B. z Kłodzka)
W centrum miejscowości, na skwerze,
znajduje się kamienna, barokowa rzeźba Jana N., która
pochodzi z drugiej połowy XVIII wieku. Rzeźba polichromowana
i ustawiona na prostopadłościennym postumencie otoczonym
kamienną, tralkową balustradą. Święty w postawie stojącej w
kontrapoście, z prawą nogą wysuniętą do przodu, trzyma w
ramionach, przy piersi krucyfiks, ku któremu nachyla głowę,
i który adoruje wzrokiem. Odziany w szaty kanonika: sutannę,
komżę, futrzaną pelerynę, na głowie biret. Wokół głowy nie
ma zazwyczaj występujących gwiazd. Rzeźba, w dobrym stanie,
po niedawnych pracach konserwatorskich (nad:
J.B. z Kłodzka)
W kościele pw. Św. Jakuba Starszego (Kostel
sv. Jakuba Staršího) znajduje się prawy, boczny ołtarz Jana
N., którego głównym elementem jest barokowy obraz Apoteozy JN (nad:
J.B. z Kłodzka)
W zamku Lnáře (Zámek Lnáře) znajduje się
drewniana, polichromowana, nieco zniszczona rzeźba
przedstawiająca postać Św. Jana Nepomucena. Święty w
postawie stojącej w kontrapoście, prawa noga wyprostowana,
lewa nieco zgięta w kolanie. Przy piersiach Jan w prawej
dłoni trzyma krzyżyk, lewa dłoń otwarta, opuszczona wzdłuż
ciała. Głowa uniesiona do góry, wzrok skierowany ku niebu,
wyraz twarzy uduchowiony. Na głowę nasadzony wysoki biret, a
wokół niej częściowo zniszczony nimb zamocowany w okolicach
barków. Spod biretu na kark opadają długie włosy, na twarzy
broda i wąsy. Święty ubrany w szaty kanonika doby baroku:
sutannę, komżę, futrzaną pelerynę z kołnierzykiem, buty ze
ściętymi noskami. Autor rzeźby nie jest znany, można
przypuszczać, że powstała w okresie baroku. Stan dobry (nad:
J.B. z Kłodzka)
W kaplicy św. Józefa na Zamku Lnáře
znajduje się drewniana, polichromowana, pełnoplastyczna
rzeźba Św. Jana Nepomucena. Święty przedstawiony w postawie
stojącej w kontrapoście, trzyma w lewej dłoni, przy lewym
boku wysoki krucyfiks z ukrzyżowanym ciałem Jezusa
Chrystusa. Jan ubrany, zwyczajowo, w szaty kanonika doby
baroku, na głowie biret. Wokół głowy brak otoku z gwiazd.
Rzeźba w stanie ogólnym dobrym (nad:
J.B. z Kłodzka)
Na kamiennym, pochodzącym z 1727 r.
moście, prowadzącym ponad fosą do wczesnobarokowego pałacu
Lnáře (Zámek Lnáře) ustawionych jest sześć piaskowcowych
rzeźb świętych, po trzy z każdej strony. Rzeźby pochodzą z
pracowni Ignacego Franciszka Platzera (Ignaz Franz
Platzer, również Ignaz Platzer der Ältere, Ignác
František Platzer; 1717-07-06 Pilzno - 1787-09-27 Praga). Kolejne rzeźby znajdują się w
przypałacowym parku. Jedna z rzeźb ustawionych na moście
przedstawia stojącą w kontrapoście postać Św. Jana
Nepomucena. Święty trzyma przy lewym boku krucyfiks i liść
palmy męczeństwa. Prawa dłoń dotyka piersi w okolicach
serca. Jan odziany w szaty kanonika doby baroku: sutanna,
komża, mantolet, na głowie biret. Wokół głowy nimb z pięciu
gwiazd. Stan ogólny obiektu dostateczny, rzeźba powinna przejść
prace renowacyjne. Widoczne zniszczenie kamienia, który
odpada całymi płatami (nad:
J.B. z Kłodzka)
Na kolejnym moście w tej miejscowości, nad przepustem między stawami Zámecký rybnik i
Podhájský rybnik, również znajduje się barokowa, kamienna rzeźba Św.
Jana Nepomucena! Datowana jest na osiemnasty wiek, jej autor
jest nieznany. Rzeźba umieszczona na wkomponowanym w
balustradę, niskim, stopniowanym postumencie, po bokach
którego dwie szyszki, które są kopiami. Święty w tradycyjnym
ujęciu ikonograficznym, w postawie stojącej w serpentynowym
skręcie, trzyma położony na prawym przedramieniu krucyfiks,
ku któremu schyla głowę, i który adoruje wzrokiem, krucyfiks
podtrzymuje dołem lewą dłonią. Jan ubrany w szaty kanonika:
sutannę, komżę i futrzaną pelerynę, na głowie wysoki biret.
Spod biretu wystają kręcone włosy, na twarzy zarost: wąsy i
broda. Pod stopami świętego główki dwóch aniołków. Po
drugiej stronie mostu znajduje się rzeźba św. Donata. Stan
ogólny dobry (nad:
J.B. z Kłodzka)
Kamienna barokowa figura Jana N. stoi
między przyporami przy zewnętrznej ścianie kościoła sv. Rodiny, u stóp którego
płynie fosa ujęta w kamienne koryto. Pochodzi z końca wieku
XVIII, odnowiona w roku 1888, co
głosi napis na frontowej płaszczyźnie postumentu: "od /
dobrodincu / Obnoveno / 1888". W to miejsce mógł być
przemieszczony po ukończeniu budowy kościoła, czyli w roku
1888. Święty w postawie stojącej w kontrapoście, prawa noga
wysunięta do przodu. Tułów i głowa lekko obrócone w prawą
stronę, w kierunku trzymanego w prawej dłoni i opartego o
biodro krzyża. Jan odziany w szaty kanonika z biretem na
głowie. Po bokach, na gierowanych wolutach dwa aniołki,
jeden z zamkniętą księgą. W lewej ręce Jan trzyma nieco tajemniczy pasek materiału wystający spod peleryny,
zapewne stułę (uzup: J.B. z Kłodzka)
Kamienna barokowa figura Jana N. nad
rzeką Malše, 1723 rok. Do sutanny Jana czepiają się dwa aniołki
- jeden podtrzymuje krzyż, drugi palmę i ma palec przy
ustach
Przy ulicy, której nazwa nawiązuje do
wezwania świątyni, stoi neoromański kościół św. Jana
Nepomucena (Kostel svatého Jana Nepomuckého). Wewnątrz
zapewne co najmniej jeden wizerunek JN
W kościele poklasztornym pod wezwaniem Obětování Panny Marie, w neogotyckiej ramie i pomiędzy
stacjami drogi krzyżowej na ścianie zawieszono obraz Jana N.
na tle Pragi (nad: U.B.)
Przy murze odgradzającym od rzeki teren kościoła
poklasztornego Obětování Panny Marie (zobacz wyżej) znajduje się wnękowa
murowana kapliczka zwieńczona tympanonem, a w niej
kamienna polichromowana figura Jana N., w kontrapoście, z
krzyżem i w aureoli. Na podstawie wyryta data "1708"
Kamienna barokowa figura Jana N. w
kapliczce wkomponowanej w ogrodzenie. Resztki polichromii,
nad głową promienista pozioma aureola. Na gzymsowanym cokole
kartusz z trudno czytelnym
chronostychem (>>) (nad: M.Muryn)
Na rozstajach w centrum miejscowości stoi
kopia kamiennej figury Jana N. postawionej między 1721 a
1732 rokiem dzięki fundacji Adama Františka
Schwarzenberka i jego żony Eleonory Amálii z Lobkovic. Jest
to barokowa rzeźba ukazana w kontrapoście, z krzyżem na
prawym ramieniu podtrzymywanym przez dwa aniołki, z gołą
głową (biret w lewej ręce). Na cokole herb fundatorów.
Oryginał przechowywany jest w klasztorze poaugustiańskim w
miejscowości Borovany (zobacz
niżej) (nad: M.Muryn)
Kamienna figura Jana N. na zaopatrzonym w
woluty i gzyms cokole stoi przy drodze, na skwerku, koło
Horníego Rybníka. Kontrapost, aureola, krzyż na lewym
ramieniu (nad: M.Muryn)
Kościół pod wezwaniem Jana N. (Kostel svatého Jana Nepomuckého)
z obrazem nepomuckim w ołtarzu głównym. Ten wizerunek
odbiega od utartych wzorców ikonograficznych i przedstawia
Jana z szeroko rozpostartymi ramionami unoszącego się w
powietrzu, z aniołami u stóp (uzup: U.B.)
Kamienna figura Jana N. na cokole stoi
przy skrzyżowaniu,
koło trzech stawów. Kontrapost, duży krucyfiks na lewym
ramieniu, srebrna aureola (nad: M.Muryn)
Koło mostu na rzece Stropnici stoi
kamienna figura Jana N. w aureoli i z krzyżem na lewym
ramieniu. Wolutowana podstawa stoi na cokole o dużym
gzymsie, z inskrypcją (nad:
M.Muryn)
W murowanej i tynkowanej na żółto kapliczce
domkowej, zaopatrzonej w wolutowany szczycik, rezyduje ładna
polichromowana figura Jana N. Goła głowa, krzyż przyciśnięty
do piersi (nad: M.Muryn)
Na przyściennym wsporniku w kościele św. Piotra i Pawła
złocona figura Jana N. z aureolą, palmą i krzyżem,
nieprawidłowo wetkniętym w prawą dłoń (nad: M.Muryn)
W murowanej barokowej kapliczce na skrzyżowaniu figura Jana N.
Polichromowana, w silnym kontrapoście, gołogłowa, z
nieoryginalnym krzyżykiem w prawej i palmą w lewej ręce (nad: M.Muryn)
W tej miejscowości wpisanej na listę
UNESCO jako przykład wschodnioeuropejskiego wiejskiego
baroku, jest kaplica Jana N., a w niej barokowa drewniana i
polichromowana figura Jana N. ujęta w kontrapoście, z palmą
(lecz już bez krzyża) w dłoni
Na łące koło mostu stoi kamienny barokowy
posąg Jana N. Cokół z gzymsem, płyciną i wolutami. Figura w
kontrapoście, gołogłowa, bez aureoli. U stóp Jana aniołek (nad: M.Muryn)
Na placu, pod drzewami stoi kamienna barokowa
grupa rzeźbiarska - na osobnych cokolikach figura Jana N.
i dwa aniołki. Wspólna trójdzielna podstawa. Po postacią
Jana owalna wnęka (na światło umarłych?). Jan w birecie i
aureoli, w
kontrapoście, trzyma krzyż na lewym ramieniu. Jeden z
aniołków trzyma księgę i ma palec na ustach (nad: M.Muryn)
W klasztorze poaugustiańskim kamienna figura Jana N.
Barokowa, w birecie, ze splecionymi na piersi rękoma, w
kontrapoście. U stóp putto dzierżące duży krucyfiks (nad: M.Muryn)
W klasztorze poaugustiańskim (zobacz
wyżej) druga kamienna figura Jana N. Jej pierwotna
lokalizacja to miejscowość Libníč, gdzie pojawiła się
między 1721 a 1732 rokiem dzięki fundacji Adama Františka
Schwarzenberka i jego żony Eleonory Amálii z Lobkovic. Jest
to barokowa rzeźba ukazana w kontrapoście, z krzyżem na
prawym ramieniu podtrzymywanym przez dwa aniołki, z gołą
głową (biret w lewej ręce). In loco umieszczono kopię
(zobacz wyżej) (nad: M.Muryn)
W kościele Navštívení Panny Marie, w
zwieńczeniu ołtarza bocznego figura Jana N. Ołtarz ma nieco
dziwne formy, luźno nawiązujące do gotyku. Pomiędzy
pinaklami umieszczono klęczącą na chmurkach złoconą
rzeźbę Jana, z wetkniętym w prawą dłoń nieoryginalnym, zbyt
małych krzyżykiem (nad: M.Muryn)
Svatý Jan nad Malší (Johannesberg,
Svatojanské hory, Hory Svatojanské)
kraj: Jihočeský
okres: České Budějovice
obec: Trhové Sviny
Jest to osada, która rozwinęła się koło
kaplicy, a potem kościoła pielgrzymkowego pod wezwaniem
Jana N. Cała historia tego miejsca związania jest z Janem -
w roku 1732 księdzu Riezenschopferowi z Vlešína ukazało się
pięć świetlistych gwiazd, które uznał on za znak od św. Jana
Nepomucena, i zbudował na miejscu cudu kaplicę mu
poświęconą. Kaplica została konsekrowana w 1735 roku, a w
miarę napływu pielgrzymów, na przełomie lat siedemdziesiątych
i osiemdziesiątych XVIII wieku, została przebudowana na
kościół z ambitem. W herbie miejscowości jest brodata twarz
św. Jana N. okolona pięcioma gwiazdami - choć wersja
przedstawiona na tablicy w centrum wsi ma tylko trzy gwiazdy
umieszczone pod brodą Jana. Na fladze wyobrażono rzekę
i pięć gwiazd (zobacz kolekcję herbów nepomuckich >>)
Svatý Jan nad Malší (Johannesberg,
Svatojanské hory, Hory Svatojanské)
kraj: Jihočeský
okres: České Budějovice
obec: Trhové Sviny
Jest tu kościół pielgrzymkowy pod wezwaniem
Jana N. z lat osiemdziesiątych XVIII wieku, zbudowana na miejscu kaplicy
JN z roku 1735. Historia powstania związania jest z Janem -
w roku 1732 księdzu Riezenschopferowi z Vlešína ukazało się
pięć świetlistych gwiazd, które uznał on za znak od św. Jana
Nepomucena, i zbudował na miejscu cudu kaplicę mu
poświęconą. W herbie miejscowości są elementy nepomuckie
(zobacz wyżej)
Svatý Jan nad Malší (Johannesberg,
Svatojanské hory, Hory Svatojanské)
kraj: Jihočeský
okres: České Budějovice
obec: Trhové Sviny
Na skwerze w centrum wsi, koło kościoła
(zobacz wyżej) wystawiono kamienną polichromowaną figurę
Jana N. Według tablicy fundacyjnej pochodzi z roku 1873 a
fundował ją Jan Wrzal, który zrobił karierę w Wiedniu -
został mieszczaninem i ministrem na dworze cesarskim. Jan ma
aureolę z gwiazdami, mały krzyżyk, przy ustach trzyma dwa
(!) palce. Na cokole latarnia, a na plincie napis "SV.
JAN NEPOMU / CKY"
W elewacji budynku znajduje się,
umiejscowiona między dwoma oknami, nisza, w której ustawiona
jest figura Św. Jana Nepomucena. Święty w postawie stojącej,
odziany w szaty kanonika, na głowie bardzo wysoki biret, a
wokół niej nimb z pięcioma gwiazdami, w dłoniach, przy
piersi, trzyma krucyfiks (uzup: J.B. z Kłodzka) (uwaga:
odszukać zdjęcia)
W prezbiterium w kościele Przemienienia
Pańskiego (Kostel Proměnění Páně) znajduje się neogotycki
ołtarz z 1897 roku, którego autorem jest praski rzeźbiarz
Josef Krejčík (1 marca 1855 Svojšice - 6 lutego 1913 Praga).
Jedna z figur tego ołtarza przedstawia Św. Jana Nepomucena.
Święty w postawie stojącej, odziany w szaty kanonika, z
przewieszoną przez ramiona pod peleryną długą stułą. W dłoniach,
adorowany wzrokiem, krucyfiks. Wokół głowy nimb z gwiazdami
(uzup: J.B. z Kłodzka)
Na głównym placu przed prezbiterium
kościoła sv.
Matěje stoi kamienna figura Jana N., polichromowana, w
aureoli, na granitowym wolutowanym cokole z wydatnym gzymsem.
Złocone rąbki szat, krucyfiks na prawym ramieniu, biret (nad: M.Muryn)
W kościele klasztornym WNMP, w ołtarzu
bocznym stoi złocona figura Jana N. z lewej dłoni
cienki krzyż, w prawej odsunięta od ciała palma. Srebrne
odwrocie peleryny, biret (nad: M.Muryn)
W kościele klasztornym WNMP, na dole
prawego ołtarza bocznego znajduje się obraz z Janem N. Jest
to popiersie, z palmą i krzyżem, w aureoli. Rama o ciekawym
kształcie, uzupełniona bogatymi zdobieniami roślinnymi. Po
bokach płyciny z wotami (?) (nad: M.Muryn)
Na skrzyżowaniu dróg, w kępie drzew stoi barokowa
kamienna polichromowana figura Jana N. Wydatny
dwustopniowy cokół na planie trójkątnym, z wygiętymi
gzymsami i płycinami. Figura w birecie i aureoli, z krzyżykiem
w lewej ręce, w mocnym kontrapoście. Rozwiane szaty -
brunatna peleryna, biała komża i czarna sutanna (nad: M.Muryn)
W kościele św. Michała, w zwieńczonej
muszlą wnęce przy ołtarzu
bocznym stoi polichromowana figura Jana N. Jan ma puste
dłonie (brak krzyża), czerwone odwrocie peleryny, błękitną
befkę i czerwony biret na głowie. Sutanna i buty czarne (nad: M.Muryn)
W kościele św. Marcina, po prawej stronie
nawy, za amboną, znajduje się barokowy obraz dużych
rozmiarów przedstawiający apoteozę Jana N. Jana
przedstawiono klęczącego na obłoku, w delikatnej aureoli, z
gołą głową, w typowym stroju, z befką i ze stułą. Przed min
duży anioł trzyma palmę i zamkniętą księgę, na której
spoczywa biret, różaniec i kwiat lilii (?). W rogu dwie
całujące się (!) główki anielskie oraz aniołek z
krucyfiksem; na górze i na dole kolejne główki. Inny anioł
po prawej stronie kompozycji
Po południowej stronie kościoła, w murze
kościelnym umieszczono konchową kapliczkę, a w niej piękną
polichromowaną kamienną figurę Jana N. Barokowa rzeźba stoi
w lekkim kontrapoście, trzyma na prawym barku krucyfiks spod
którego wygląda filuternie główka anielska. Biret, aureola o
pięciu wielkich gwiazdach. Cokół z gzymsem i wolutami. Na
froncie częściowo zatarta inskrypcja z
chronostychem (>>):
"DIVO / TAMAE
PA / TRONO S~YN / CEBO AF / TE
C ... / L
A ..." (?). Wyróżnione litery dają rok 1754, lecz
odczytanie nie jest pewne
W kościele św. Bartłomieja (Kostel sv. Bartoloměje,
zobacz niżej),
w kaplicy bocznej, za przeszklonymi drzwiami znajduje się dobrej klasy, pełnopostaciowa, naturalnej wielkości, drewniana rzeźba Św. Jana
Nepomucena. Święty przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście
trzyma przy piersi prawie poziomo pochylony w kierunku prawego ramienia,
dużych rozmiarów krucyfiks, który adoruje rozmodlonym wzrokiem.
Dodatkowo w lewej dłoni trzyma gałązkę palmową. Szaty świętego, sutanna
i komża ukształtowane w nieregularne i ostro cięte fałdy. Komża
wykończona dołem pasem misternej, złotej koronki. Na ramionach futrzana
peleryna- mantolet, związana pod szyją grubym złotym sznurem. Na głowie
Jana biret z czterema płatkami. Brak otoku z gwiazd. U stóp Św. Jana
Nepomucena dwa putta z miniaturowymi skrzydełkami, siedzą trzymając, czy
obejmując kulę opasaną złotą szarfą (symbolika kuli lub globu jest
zagadkowa - zobacz więcej >>). Całość w kolorze
bieli ze złotymi akcentami (nad: J.P., uzup: J.B. z Kłodzka)
Nad kanałem, przy mostku przerzuconym nad fosą
biegnącą wzdłuż północnej ściany świątyni, na balustradzie schodów przed
obecnie bocznym, a kiedyś głównym wejściem do kościoła św. Bartłomieja (Kostel sv. Bartoloměje)
znajduje się kamienna, bardzo zniszczona rzeźba Św. Jana Nepomucena.
Mimo jest stanu wskazującego na podeszły wiek jest to kopia barokowej
rzeźby uzupełniona (? wykonana?) w latach 50. XX wieku. Nie
jest to jej pierwotna lokalizacja. Święty został przedstawiony w
postawie stojącej w kontrapoście, ciężar ciała spoczywa na prawej,
wyprostowanej nodze, a lewa zgięta w kolanie, ustawiona na niewielkim
podwyższeniu pozwala utrzymać równowagę. Prawą dłonią, przy piersi Jan
trzyma zniszczony już krucyfiks, który adoruje wzrokiem. Przy lewym boku
trzyma zamkniętą, dużych rozmiarów księgę. Na głowie biret, a szaty, to
zwyczajowo: sutanna, komża, peleryna. Rzeźba ustawiona na balustradzie
na kamiennej prostopadłościennej kostce. Stan dostateczny, konieczna
szybka interwencja konserwatorów (nad: M.Muryn, uzup: J.B.
z Kłodzka, G.S.)
Kamienna rzeźba Jana N. w ramach grupy rzeźbiarskiej
- wczesnobarokowej sześciometrowej kolumny morowej NMP pośrodku rynku. Kazał ją wystawić w 1695 roku
pardubicki dziekan Valentin Kelčák, jako podziękowanie za ochronę miasta
przed morem. Wierzchołek kolumny zdobi rzeźba Maryi Panny, pozłocona
około roku 1780. W latach
1773-1777 rzeźbiarz Jakub Teplý uzupełnił pierwotny zestaw figur
ustawionych bezpośrednio przy kolumnie (śśw. Wacława, Ludmiły, Norberta, Wojciecha) o dodatkowe cztery:
właśnie Jana N., Iwana, Prokopa i Józefa ustawione niżej na
balustradzie z lwami.
Święty Jan Nepomucen przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście,
prawa noga wyprostowana, lewa zgięta w kolanie. W dłoniach trzyma przy
piersi, pochylony na lewe ramię krucyfiks. Szaty: sutanna i komża
ukształtowane w ostro cięte fałdy. Na plecach futrzana peleryna, na
głowie biret, a wokół niej pięć złotych siedmioramiennych gwiazd. Włosy,
wąsy i bródka ufryzowane. Twarz spokojna, uduchowiona, wzrok skierowany
przed siebie, usta otwarte. Stan dobry (zobacz poniżej inną figurę JN autorstwa Jakuba Teplého z mostka nad fosą zamkową) (nad: J.P., uzup: J.B. z Kłodzka,
G.S.)
Na elewacji domu mieszczańskiego, na wysokości
pierwszego piętra, między oknami, a zarazem nad wejściem do winiarni "U pavouka" (czyli "U pająka") znajduje się relief popiersia Św. Jana
Nepomucena, umieszczony w ładnym roślinnym kartuszu. Jan trzyma przy
piersi pochylony na prawe ramię krzyżyk, który adoruje wzrokiem. Na
głowie świętego biret, spod którego na ramiona opadają długie włosy. Na
twarzy zarost: broda i wąsy. Ponad Janem tablica upamiętniająca
narodzenie się w tym domu 8 maja 1840 roku Frantiska Schwarze. Pani
sprzedająca nam wino, choć uprzejma, z pewnym wstydem przyznała, że nie
wie czyja podobizna jest umieszczona nad wejściem do winiarni. A jest to
Św. Jan Nepomucen i to on a nie żaden pavouk, czyli pająk sprawuje
opiekę nad tym domem, a także klientami raczącymi się naprawdę dobrymi
winami, nawet z tegorocznych zbiorów, czyli burčákiem (uwaga! Potrafi
wybuchnąć). Stan bardzo dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W dzielnicy Zelené Předměstí, na skwerku, przed kościołem Św. Jana Chrzciciela (kostel sv. Jana
Křtitele) znajduje się kamienna, barokowa figura Św. Jana Nepomucena. Autor rzeźby nie jest znany (jak możemy przeczytać na
mosiężnej tabliczce, umieszczonej przy płycie fundamentowej). Święty
przedstawiony w postawie stojącej, z krucyfiksem trzymanym przy piersi i
pochylonym na lewe ramię. Ubrany w sutannę, komżę i futrzaną pelerynę.
Na głowie biret, Jan nie posiada otoku z gwiazd wokół głowy. Wyraz
twarzy spokojny, uduchowiony. Rzeźba ustawiona na prostopadłościennym
postumencie zwieńczonym gzymsem. Na przedniej ścianie postumentu napis w
łacinie, z chronostychem (>>) z datą roczną 1747:
"POST / PARÆLIA BORVSSIÆ / hæC
STATVA NOVITER
RESTAVRATA / EX /
SVMPTIBVA / BRANDLSTEI / NIANIS". Czyli:
"Po bitwach pruskich ta figura została odnowiona nakładem
Brandlštejnských / Brandlštejna". Wygląda na to, że
skoro bitwa odbyła się w roku 1747, to figura musi być
starsza.
Na tylnej ścianie postumentu wyryty napis w języku czeskim z chronostychem (>>)
dającym datę roczną 1887, dokumentujący przemieszczenie rzeźby w
nowe miejsce: "TATO SOCHA /
BYLA OD
DOMU Č. 68 /
U ZLATE RŮŽE /
V KRÁLOVSKÉ
TŘIĚ /
PŘENESENA / A NÁKLADEM /
BRATRSTVA /
SV. JANA KŘTITELE
/
OBNOVENA /
A NA STARÉM / HŘBÍTOVE
POSTAVENA".
Co w tłumaczeniu brzmi: "TA RZEŹBA ZOSTAŁA SPRZED DOMU NR 68
POD ZŁOTĄ RÓŻĄ NA KRÁLOVSKÉ TŘIĚ PRZENIESIONA I NAKŁADEM BRACTWA
ŚW. JANA CHRZCICIELA ODNOWIONA I NA STARYM CMENTARZU POSTAWIONA".
Stan bardzo dobry. Drugi napis wskazuje, że fundatorzy operacji
przesunięcia rzeźby nie byli zbyt biegli w chronostychach (>>)
- nie wykorzystali wszystkich liter-cyfr (nad: J.B. z Kłodzka,
uzup: G.S.)
W kaplicy zamkowej znaleźć można barokowy relief z
wizerunkiem Jana N. Autorem jest znakomity rzeźbiarz Ignác Rohrbach (1691 Lasówka/Kaiserwalde w H.Kłodzkim - 1747
Chrudim), twórca wielu innych wizerunków Jana N.
(Twórczość nepomucka I.Rohrbacha: sztandarowe dzieło
nepomuckie jakim jest ołtarz w kościele JN w Zelenej Horze k.
Žďáru nad Sázavou [wspólnie z Janem Pavlem Čechpauerovem
(>>)], rzeźba JN w miejscowości Heřmanův Městec (>>), ołtarz JN w kościele w miejscowości
Lázně Bohdaneč i relief JN na ambonie tamże, kolejna figura JN w tej
miejscowości dla kaplicy cmentarnej, ołtarz JN w kościele sv. Klimenta w
Dobřenicach, figura JN dla kościoła Jakuba Většího w miejscowosci
Kratonohy, rzeźba JN z aniołem dla kościoła w Platěnicach, relief JN w
kościele sv. Františka Serafínského w Choceňe, figura JN w kościele sv.
Petra a sv. Pavla w Novým Hrádku, figura JN w kościele NMP w Dašicach)
Kamienna rzeźba Jana N. na mostku nad fosą zamkową.
Mostek, zwany Mostem Dwóch Rzeźb, pochodzi z roku 1805, lecz figura Jana N. i sąsiednia -
Franciszka de Pauly - zostały wykonane w 1765 (napis na cokole) lub 1770
roku (seznam) przez Jakuba Teplého. Stąd wniosek, że nie jest to ich
pierwotna lokalizacja. Jan w stroju tradycyjnym, widoczne siedem guzików sutanny, biret w lewej
ręce, prawa na sercu. Bez nimbu. Mimo ugiętego kolana postać statyczna.
Zdobiony cokół; na froncie most praski. Inskrypcja z tyłu cokołu głosi:
"A. 1765? Ja. Tepli / R…?". Postać była flankowana główkami
aniołków – obecnie brak rzeźb z lewej strony figury (zobacz
powyżej inną figurę JN autorstwa Jakuba Teplého z kolumny morowej) (nad:
G.S.)
Kamienna barokowa rzeźba Jana N. na placu. Strój
kanonika, nimb z pięcioma gwiazdami, krzyż, lekki kontrapost. Prosty
cokół z inskrypcjami w języku czeskim. Przód: "MDCCXLIV. / XX OCT: TATO /
STATVA SKRZ / PAD PRVSKEG / SKAZENA: A / MDCCXLVII XVM / K VCZTIEM (N?)I
/ POSTAWENA / ZA DUS: AVCZ / PIOZE: STRZ / ELSKEHO DIE / KA: PARD: AP /
FR: WOLFA / A VR (S?) ZED:" (1744, "20 października ta statua
przez przez armię pruską zniszczona i w 1747, 15 m(aja?) ku czci (św.
JN) postawiona przez dostojnego i uczonego ojca Józefa Strzebskiego,
dziekana pardubickiego i pana Franciszka Wolfa urzędnika"). Tył:
"Roku 1842 / dnu 27. Dubna / byla tato Staue / přenesena a / znowa posta
/ wena" ("W roku 1842 dnia 27 kwietnia ta statua była
przeniesiona i znowu postawiona"). Obok, na trotuarze, współczesna
tabliczka z napisem: "Jan Nepomucký / plastika / autor: neznámý /
1719 / ov.čislo 31". Z tych napisów układają się losy rzeźby:
wykonana w roku 1719, w roku 1744 uszkodzona/zniszczona, w 1747 ponownie
ustawiona. Autor nieznany (nad:
G.S.)
Przy kościele MB Bolesnej (obecnie cerkiew
grecko-katolicka), po obu stronach bramy ustawiono dwie barokowe figury:
Jana N. po lewej i św. Augustyna po prawej stronie. Jan w stroju
tradycyjnym, bez nimbu. Przedstawiony w przyklęku na jednym kolanie, na
chmurkach, z aniołkiem z prawej stronie trzymającym krzyż i palmę.
Święty ma dłonie złożone jak do modlitwy. Postać dynamiczna ("tańcząca",
mimo pozycji klęczącej). Cokół prosty bez napisów. Datowany na pierwszą
połowę XVIII wieku, a na podstawie opisu podobnej stylowo rzeźby św.
Augustyna można datować go na około 1740 rok i przypisać kręgowi
rzeźbiarzy wokół Pacáka (nad:
G.S.)
Za kościołem Św. Marii Magdaleny (kostel sv. Máří
Magdalény), na wybrukowanym placyku, znajduje się kamienna, piaskowcowa
rzeźba Św. Jana Nepomucena, datowana na drugą połowę XVIII-tego wieku.
Święty przedstawiony w naturalnej wielkości, w postawie stojącej w
kontrapoście, w szatach kanonika, trzyma przy lewym boku krucyfiks, na
który patrzy, i który adoruje wzrokiem. Szacunek dla Ukrzyżowanego
Chrystusa podkreślony jest przez fakt, że krucyfiks trzymany jest przez
zawinięty rąbek peleryny, a biret ściągnięty z głowy Jan trzyma w dłoni.
Wokół głowy nimb z pięciu złotych gwiazd. Figura ustawiona na wysokim
słupie u dołu zakończonym wolutowymi spływami, na każdym ze zwojów
siedzi putto, lewe trzyma otwartą książkę nad głową, a prawe trzyma
palec na ustach i kłódkę opartą o kolano. Aniołki wykonane są z
piaskowca i mają metalowe złocone skrzydła zamocowane na plecach. Na
frontowej ścianie cokołu pięć płaskorzeźbionych kwiatków, jeden większy
i cztery mniejsze. Na ścianie tylnej wyrzeźbione inskrypcje
dokumentujące dwie restauracje pomnika: "Obnoveno nákladem/ města
Bohdanče/ 1886" oraz "Obnoveno městem 2004". Stan pomnika dobry, miejsce
zadbane (nad: J.B. z Kłodzka)
Na cmentarzu przed kościołem św. Wawrzyńca (Kostel
svatého Vavřince) znajduje się grób, na którym ustawiono kamienną figurę
św. Jana Nepomucena. Święty przedstawiony w postawie stojącej, w prawej
dłoni trzyma pochylony na prawe ramię uszkodzony krucyfiks, a w lewej
liść palmowy. Ubrany w sutannę, komżę, pelerynę, przez ramiona
przewieszona stuła, a na piersi zawieszony równoramienny krzyż. Na
głowie biret, wzrok skierowany przed siebie. Stan rzeźby dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna rzeźba stojącej w kontrapoście postaci Św.
Jana Nepomucena. Święty w prawej ręce trzyma, adorowany wzrokiem
krucyfiks, pod którym liść palmy męczeństwa. W lewej, opuszczonej dłoni
trzyma biret. Na frontowej ścianie postumentu płaskorzeźba Św. Anny z
Marią. Stan rzeźby dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
Przy moście przez Opatowicki kanał, za gęstym
drzewopłotem, przez co trudna do zobaczenia i sfotografowania, stoi
kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena. Święty trzyma w dłoniach pochylony
na prawy bark krucyfiks, który adoruje pobożnym wzrokiem. Stan rzeźby
dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
Koło kościoła Zwiastowania NMP stoi kamienna barokowa figura Jana N.
Bardzo ciekawa o nietypowym układzie. Jana przedstawiono podczas
pielgrzymki, w marszu! W dłoni trzyma kij pielgrzymi, w drugiej -
różaniec. Wygląda na to, że właśnie przekracza rzekę, a element
architektoniczny na nim to balustrada mostu. Na niej przycupnęło putto,
które prezentuje Janowi medalion z MB ze Starej Boleslavii. Duża aureola o
pięciu złotych gwiazdach. Nietypowe wykończenia ubioru (mankiety), spory
krzyżyk na szyi. Na cokole w kartuszu trudno czytelna, pisana manierystyczną
czcionką łacińska inskrypcja z chronostychem (>>), widoczna nazwa Starej Boleslavii.
Najprawdopodobniej obiekt powstał w 1740 roku (nad: M.Muryn)
Przed murem okalającym kościół Wszystkich Świętych
znajduje się kamienna rzeźba Jana N. Rzeźba według informacji ze strony
internetowej stojice.cz pochodzi z 1672
roku, co plasowałoby ją wśród grona najstarszych rzeźb na terenie nie
tylko Czech, ale i w ogóle, jednak data ta musi być zakwestionowana.
Analiza stylu i porównawcza z obiektem w miejscowości Libřice
przeprowadzona przez G.S. wskazuje, że rok 1863, uznany za datę
renowacji, jest w rzeczywistości najbardziej prawdopodobną datą
powstania rzeźby. Święty przedstawiony w postawie stojącej,
trzyma w dłoniach pochylony na lewy bark dużych rozmiarów krzyż z
przybitym Ciałem Chrystusa. Jan ubrany w szaty kanonika; spiętą guzikami
sutannę, spod której wystają dwa trzewiki; komżę poruszoną dołem
mistycznym wiatrem, a wykończoną dołem i przy rękawach koronką; futrzaną
pelerynę z kołnierzem i wypustkami; na głowie biret, spod którego na
szyję opadają długie włosy. Rzeźba ustawiona na prostopadłościennym
postumencie, na frontowej ścianie którego kamienna tabliczka z
inskrypcją w języku czeskim: "Svatý Jane Nepomucký, ochránce cti a
dobrého jména, oroduj za nás! 1863." ("Święty Janie Nepomucenie,
patronie czci i dobrego imienia, módl się za nami. 1863"). Samo miejsce zadbane,
wydzielone kamiennym murkiem, na którym drewniany płotek (J.B.
z Kłodzka, uzup: G.S.)
Na placu znajduje się kolumna morowa z rzeźbą św.
Jana Nepomucena datowane na 1704 rok. Rzeźba świętego ustawiona na
głowicy kolumny. Nepomucen w postawie stojącej w kontrapoście, w szatach
kanonika, trzyma w dłoniach krucyfiks, który adoruje wzrokiem. Ponad
głową nimb z pięciu złotych gwiazd. Baza kolumny ozdobiona ornamentami
roślinnymi (J.B.
z Kłodzka)
Rzeźba Św. Jana Nepomucena z 1708 roku. Napisy zatarte:
"1708/PRANOBILIS/AC/CLARISSIMVS/......., RENOVIERT. A: 1750,
RENOVIERT A 1807, RENOVIERT A 1836". Święty w postawie stojącej,
trzyma położony na prawym przedramieniu krucyfiks, który adoruje
wzrokiem. Lewa dłoń oberwana. Na głowie biret, spod którego wystaje
kępka włosów. Na frontowej ścianie postumentu, mocno zatarta scena
zrzucenia Jana do Wełtawy. W górnych partiach postumentu główki
uskrzydlonych putt.
Stan dostateczny, jednak konieczna pilna konserwacja (nad: J.B.
z Kłodzka)
Kamienna barokowa rzeźba Jana Nepomucena przy
prowadzącej na południe ulicy
wyjazdowej, koło potoku Svitava, jest dziełem morawskiego rzeźb. Jiřího
Antonína Heinze i pochodzi z roku 1725. Strój tradycyjny, sutanna z
sześcioma guzikami. Na piersi medalion z wizerunkiem MB
Staroboleslavskiej. Brak nimbu. Stoi oparty o niską konsolkę, na której
leży zamknięta księga. Kontrapost, a nawet figura serpentinata (?);
dynamiczne szaty. Pozycja rzadko spotykana - postać lekko odchylona w tył, głowa i palec wskazujący
lewej dłoni skierowane ku górze; prawa ręka na księdze. Duży cokół;
górna część profilowana z ozdobnym, pustym kartuszem. Na prawym boku
napis: "RIENOVIRT: A 1750". Tył z sygnaturą twórcy: "G. A.
HEINTZ fec / ANO 1725" (nad: J.P., uzup: G.S.)
Kamienna barokowa kolumna maryjna z roku 1703 jest
dziełem Johanna Sturmera, a ufundowali ją mieszczanie w podziękowaniu za
ochronę przed zarazą. Na szczycie umieszczono posąg MB Immaculaty,
poniżej w celi św. Rozalia, dookoła cztery figury świętych: Sebastian,
Roch, Florian i rzeźba Jana Nepomucena. W latach 1807, 1883-1884, 1905,
1954, 1976 i 1995 miały miejsce naprawy, w których brali udział
miejscowi i brneńscy artyści, rzeźbiarze oraz restauratorzy. Figury są
lekko prymitywne, naiwne, jakby ludowe. Jan w stroju tradycyjnym, z
biretem w lewej ręce, w poziomym nimbie w stylu czeskim. W prawej ręce,
przy piersi, krzyż. Kontrapost trochę sztuczny (nad: G.S.)
Krzyż przy drodze nr 461 i przy Lačnovskym Potoku, żeliwny na kamiennym cokole. Od
frontu MB Bolesna, z prawej strony płaskorzeźbiony wizerunek Jana N.
Strój tradycyjny, stuła, bez nimbu; krzyż, palma, książka w ręce. Postać
statyczna, pomalowana na złoto Z prawej strony dolnej części cokołu podpis twórcy: G. Czepa
/ Müoliz… (naz. miejsc.). Brak datowania (nad: G.S.)
Za kościołem Wszystkich Świętych (Kostel Všech
svatých), przy wejściu do zakrystii, znajduje się kamienna, barokowa
rzeźba Św. Jana Nepomucena z 1768 roku. Święty przedstawiony w postawie
stojącej z rozpostartymi ramionami. Niestety prawa, uniesiona dłoń, w
której kiedyś Jan zapewne trzymał krucyfiks jest utrącona. Wystający z
głowy Jana metalowy sztyft świadczy o tym, że posiadał kiedyś aureolę w
typie czeskim. Przy prawym boku głaz sięgający kolana. W roku 1816
rzeźba poddana została zabiegom renowacyjnym. Na frontowej ścianie
postumentu kartusz z chronostychem (>>) w języku niemieckim. Po zsumowaniu
dużych rzymskich liter-cyfr otrzymujemy datę roczną 1816. Postument
ustawiony na dwustopniowym podwyższeniu. Stan figury dostateczny (nad: J.B.
z Kłodzka)
W kościele Wszystkich Świętych (Kostel Všech svatých)
jeden z witraży przedstawia dwóch świętych, patronów spowiedzi. Jednym z
nich jest Św. Jan Nepomucen, ukazany w postawie stojącej ze wskazującym
palcem przytkniętym do ust, a drugim Jan Sarkander. Fundatorem tego okna
witrażowego był miejscowy kapłan Josef Hladký, wykonawcą firma Škarda z
Brna. Okno zostało osadzone w ścianie kościoła 18 kwietnia 1902 roku.
Witraż zabezpieczony od strony zewnętrznej gęstą siatką. Stan obiektu
dobry (więcej o Szklanych Nepomukach >>) (nad: J.B.
z Kłodzka)
Przy ulicy przelotowej przez miejscowość, przy mostku
stoi kamienna, XIX-to wieczna rzeźba stojącej postaci Jana N.,
trzymającego w dłoniach, przy piersi krucyfiks, adorowany wzrokiem.
Święty ubrany w szaty kanonika, ze stułą przewieszoną przez ramiona. Na
głowie biret, spod którego na ramiona opadają długie falujące włosy.
Rzeźba ustawiona na prostopadłościennym postumencie przy drodze
prowadzącej na cmentarz. Kiedyś na frontowej ścianie postumentu
zamocowana była tablica z inskrypcją. Rzeźba nazywana jest też Święty
Jan Mostowy (Svatý Jan Mostný), gdyż w pobliżu znajduje się most. Pomnik
umiejscowiony 388 m n.p.m. Stan dobry (nad: J.P. uzup: BJL, J.B. z
Kłodzka)
W parku przed szkołą podstawową, na miejscu gdzie
dawniej usytuowany był pręgierz, znajduje się kopia barokowej rzeźby z roku
1732, przedstawiająca stojącą postać Św. Jana Nepomucena, jej autor jest
nieznany. Figura umieszczona na wysokim, rozbudowanym postumencie z
wnęką i otoczona balustradą, w narożach której rzeźby innych świętych (śśw.
Krzysztof i Florian; w niszy - Rozalia). W trakcie ostatniej renowacji
wszystkie oryginalne rzeźby zastąpiono kopiami, a oryginały
umiejscowiono w depozycie w urzędzie miasta Březová nad Svitavou (zobacz
niżej) (nad: Bajarka,
uzup: J.B. z Kłodzka)
W urzędzie miasta Březová nad Svitavou przechowywana
jest oryginalna barokowa rzeźba Jana N. z roku 1732 nieznanego
twórcy, pochodząca z parku przed szkołą (zobacz wyżej). W trakcie
ostatniej renowacji wszystkie oryginalne rzeźby zastąpiono kopiami, a
oryginały umiejscowiono w depozycie właśnie w siedzibie władz miasta (nad: J.B. z Kłodzka)
W centrum wsi, nieopodal mostu przez potok stoi
kamienny pomnik Św. Jana Nepomucena. Święty przedstawiony w statycznej
postawie stojącej z krucyfiksem trzymanym w obu dłoniach przy piersi.
Wokół głowy nimb, niestety na dzień dzisiejszy pozbawiony gwiazd.
Sutanna spięta guzikami. Rzeźba ustawiona na wysokim postumencie, na
frontowej ścianie którego płaskorzeźba Matka Boża Bolesna. Poniżej mocno
zatarta inskrypcja chyba w języku niemieckim. Dawniej na wysuniętych
skrzydłach postumentu mogły znajdować się rzeźby aniołków z atrybutami
Jana. Dziś w tych miejscach widać tylko metalowe trzpienie. Na
postumencie widoczne: płaskorzeźbiony liść palmy męczeństwa i klucz.
Stan ogólny obiektu dostateczny (do renowacji) (nad: J.B.
z Kłodzka)
W niszy ściany zadaszonych schodów prowadzących do
kościoła Św. Wawrzyńca (Kostel sv. Vavřince) znajduje się kamienna
rzeźba św. Jana Nepomucena. Święty w postawie stojącej w kontrapoście,
odziany w szaty kanonika trzyma w dłoniach, pochylony na lewy bark
krucyfiks, na głowie biret. Koronka u komży i Ciało Ukrzyżowanego Jezusa
w kolorze złota. Stan dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
Kamienna figura Jana N. przed kościołem lub kaplicą, na kolumnie (nad: BJL)
(uwaga: dokładna lokalizacja obiektu nastręcza pewne problemy. w spisie
skradzionych figur JN odnalazłem figurę z Opatova [ÚSKP 13256/36-3240],
po której został jedynie cokół. być może wpis dotyczy tej właśnie
rzeźby. należy zweryfikować na miejscu!)
Znajduje się tu barokowa kaplica poświęcona Janowi N.
postawiona staraniem proboszcza Matěja Peschke w roku 1722. W niszy fasady umieszczono polichromowaną figurę Jana N.
w aureoli. Figura jest specyficzna, bo brakuje jej dolnej części (nad: BJL)
(uwaga: należy sprawdzić wnętrze kaplicy)
Kamienna figura Jana N. z palcem na ustach, z
płaskorzeźbą MB Bolesławskiej na cokole z wydatnymi wolutami oraz ze światłem umarłych. Po
bokach aniołki - są to kopie figur skradzionych dawno już temu. Dzieło
regionalnego warsztatu kamieniarskiego, restaurowane przez studentów z Litomyšla w roku 2015 (nad:
Bajarka)
Przy drodze, koło przystanku autobusowego i domu
kultury stoi kamienna figura Jana N. o cechach barokowych, na cokole z
profilowanym gzymsem, wolutami i ornamentami, ze sceną Topienia, Językiem
oraz ozdobnym niemieckim napisem: "Zu gröserer Chr Gottes und des
hailigen Johanes von Nepomuk hat Unton? Boletz diese Statua errichten
lassen in Jahr ANNO 1806" ("Wielki Boże i święty Janie z Nepomuka
ta statua została wystawiona przez Untona Boletza w roku 1806").
W prawej opuszczonej dłoni biret, brak aureoli. Stoi w towarzystwie starych drzew. Autor nieznany (uzup: G.S.)
W tej dawniej niezależnej wsi, dziś części Opatovca,
przy kościele Narodzenia NMP stoi kamienny krzyż z
roku 1775. Na froncie cokołu płaskorzeźbiony wizerunek Jana N. na małej
konsoli. Strój kanonika, palma i krzyż uniesiony do góry. Widoczny
kontrapost. Całość dość zniszczona. Poniżej na cokole rok: "1778".
Tył z niemieckim napisem: "AÑO 1775 / DIESE STATVA / HAT DIE LEWLICHE
/ GEMEIN KƠERWER / LASSEN AVF / RICHTEN AVF/ EIGENNE VN / KOSSTEN"
("Roku 1775 wspólnota wsi Kőrber/Košiře zleciła wzniesienie tego
pomnika na własny koszt"). Autor nieznany (uzup: G.S.)
W kościele Narodzenia NMP na sklepieniu nawy znajduje
się malowidło z wizerunkiem Jana N. w stroju tradycyjnym, ze stułą,
bezgwiezdnym nimbem wokół głowy, z palmą oraz palcem wskazującym lewej
dłoni na ustach. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
W tym samym kościele Narodzenia NMP (zobacz wyżej),
pierwsze okno po lewej stronie zaopatrzono w witraż z ładnym wizerunkiem Jana N. w stroju tradycyjnym, ze stułą,
z palmą oraz palcem wskazującym lewej
dłoni na ustach. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Na terenie pałacu, w którym mieści się obecnie Dom
Opieki, znajduje się barokowa kaplica św. Huberta (1775) fundacji
właściciela, którym w tych latach był Jiří Kristián z
Valdštejna-Vartenberka. Jest
niedostępna, ale na zwieńczeniu frontowej elewacji dostrzec można
pobieloną kamienną figurę Jana N. Obok, po lewej stronie stoi św.
Wacław. Strój Jana tradycyjny, biret w lewej ręce, nimb, pięć gwiazd,
krzyż i palma. Kontrapost. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
W ołtarzu głównym pielgrzymkowego kościoła Św.
Alfonsa i Panny Marii Fatimskiej znajduje się też polichromowana figura
św. Jana Nepomucena. Święty w postawie stojącej trzyma w lewej dłoni
krucyfiks, wskazujący palec prawej dłoni przytknięty do zamkniętych ust.
Szaty kanonika, przez ramiona przewieszona stuła, na piersi zawieszony
krzyżyk. Sutanna spięta guziczkami, spod sutanny wystają mosiężne w
kolorze trzewiki. Na głowie biret koloru purpury. Stan ołtarza i rzeźby
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W pięknym renesansowym zamku (Zámek Moravská
Třebová), w jednej z sal wystawienniczych można zobaczyć interesujące i
niespotykane eksponaty (z punktu widzenia miłośników JN) - drewniane
lalki ubrane w szatki z materiału. Lalki przedstawiają Św. Jana
Nepomucena, króla Wacława IV i jego żonę Zofię. Nie jest wiadomo jednak
do czego były wykorzystywane (czy w przedstawieniach
lalkarsko-teatralnych?). Święty Jan siedzi na drewnianym krześle, skuty
kajdanami. Przed nim klęczy królowa Zofia ze złożonymi w modlitwie
dłońmi. Obok stoi król Wacław w koronie na głowie. Stan obiektów bardzo
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W centrum miejscowości, koło domu nr 9 znajduje się kamienna, barokowa
rzeźba Św. Jana Nepomucena ustawiona na prostopadłościennym,
kilkustopniowym postumencie. Święty ukazany w postawie stojącej w
kontrapoście na obłoku, z którego wychylają się główki aniołków. Jan
trzyma w ramionach krucyfiks pochylony w stronę prawego barku. Głowa
odkryta i uniesiona w górę wzrok skierowany ku niebu. Niestety otok z
gwiazd opadł na plecy Świętego, co według miejscowych jest sprawką
wandali - a więc i dzisiaj (2012.04.28) Janie masz ludzi nieprzychylnych
sobie. Na frontowej ścianie postumentu, pod wysuniętym gzymsem napis
fundacyjny w łacinie, z którego dowiadujemy się o fundatorze: ANTONIVS AVG BRAMER i dacie wystawienia 15 maja 1716 (nad: J.B.
z Kłodzka)
HONORI
VALEDICENTI
IESV&MARIĆ
SANCTO IOANNI
NEPOMVCENO
EXTRVIFECIT
ANTONIVS AVG
BRAMER
LOCICVRATVS
ANNO 1716
DIE 15 MAY
W centrum wioski Lázy znajduje się kamienna rzeźba
św. Jana Nepomucena z 1845 roku. Rzeźba ustawiona na wysokim,
kilkuczłonowym postumencie zdobionym reliefami św. Floriana i
Najświętszej Marii Panny Bolesnej oraz atrybutami Nepomucena: liściem
palmy i kluczem, a po drugiej stronie glorią Języka Świętego. W dolnej
części postumentu inskrypcja fundacyjna z datą roczną 1845. Św. Jan
Nepomucen przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście trzyma w
dłoniach, pochylony na lewe ramię krucyfiks. Na głowie wysoki biret,
głęboko nasunięty na czoło. Brak otoku z gwiazd wokół głowy. Futrzana
peleryna związana grubym, ukształtowanym w pętle sznurem (nad: J.B.
z Kłodzka)
Kamienna, piaskowcowa rzeźba Św. Jana Nepomucena,
ustawiona na smukłym postumencie przy południowej ścianie ratusza.
Wysokość rzeźby z cokołem wynosi około 4 metrów. Wykonana w 1727 roku,
jej autorem (wg Wikipedii) jest Jiří František Pacák (1670-1742), który
był uczniem Matyáše Bernarda Brauna i kontynuował jego typową w
ekspresji rzeźbę (autor ekspresyjnych figur JN w miejscowościach
Trutnov, Žireč u Dvora Králové, Polička, Luže (w kościele), Dobřenice, Neděliště i
kolejnej przechowywanej w Národní galerie v Pradze). Fundatorem był V. Tichy. Święty w stroju kanonika doby
baroku, w postawie stojącej w kontrapoście, pochyla głowę w kierunku
trzymanego w dłoniach krucyfiksu, pod którym liść palmy męczeństwa.
Wokół głowy, nakrytej biretem aureola z pięciu gwiazd. Pomnik jest
zabytkiem kultury Republiki Czeskiej zarejestrowanym w Centralnej liście
zabytków (Ústřední seznam kulturních památek ČR) pod numerem: 30345 /
6-3253. W zbiorach muzeum miejscowości Polička znajduje się drewniany,
polichromowany model tej rzeźby (zobacz niżej). Stan pomnika dobry(nad: J.B.
z Kłodzka)
W ratuszu miejskim znajduje się mała, polichromowana
rzeźba, której autorem jest Jiří František Pacák (1670-1742, zobacz
wyżej). Została ona wykonana przed 1727 rokiem jako model przyszłej
dużej kamiennej rzeźby wystawionej przed ścianą budynku ratusza, gdzie
ustawiona jest do dziś. Stan zły (nad: J.B.
z Kłodzka)
W ratuszu miejskim znajduje się kaplica z
oryginalnymi dekoracjami z 1751 roku poświęconymi jej patronowi św.
Franciszkowi Ksaweremu - ołtarz (Św. Franciszek Ksawery chrzci pogan) i
fresk sufitowy (Apoteoza działalności misyjnej św. Franciszka Ksawerego
w Brazylii, Indiach i Japonii). Po dwóch stronach ołtarza figury
jezuickich świętych (Św. Franciszek Borgio i św. Ignacy Loyola). Na
ścianie w niszach wiszą obrazy czterech świętych: Św. Wacława, Św. Jana
Nepomucena, Św. Barbary i św. Katarzyny. Na obrazie Św. Jan Nepomucen
przedstawiony w pozycji siedzącej, w lewej dłoni trzyma zamkniętą
kłódkę, a w prawej uniesionej krucyfiks. Wzrok Jana skierowany na
stojącego przed nim, półnagiego, uskrzydlonego anioła, który trzyma
wskazujący palec przy ustach. Stan obrazu dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
Niedaleko stawu na Bílým Potoku stoi domkowa
kapliczka Jana N. z dwuspadowym dachem, zamknięta absydą. Wewnątrz obraz ołtarzowy
przedstawiający wniebowzięcie JN, który klęczy na chmurach. Strój tradycyjny
(stuła, bez biretu). Wokół głowy poświata i światło z nieba. Dwa aniołki
trzymają mu nad głową koronę. W dole Praga, most i rzeka. Autor i
datowanie nieznane (nad: G.S.)
Pomnik (wysokość około 3 metry umiejscowiony przed bramą
wejściową do zamku Svojanov. Wykonany z piaskowca, składa się z
prostopadłościennego postumentu oraz umieszczonej na nim rzeźby Św. Jana
Nepomucena. Święty przedstawiony w postawie stojącej, trzyma w dłoniach,
pochylony na lewe ramię krucyfiks i liść palmy zwycięstwa. Wokół głowy
owalny, metalowy otok, na którym ostały się tylko trzy gwiazdy. Na ubiór
składają się sutanna, komża, peleryna z kapturem oraz biret
umiejscowiony na głowie. Na frontowej ścianie postumentu napis w języku
staroczeskim, z którego część na motywie roślinnym w kształcie serca:
"SWATY IENE NEPOMVCZKY SRDCZE TI ZA DAR DAWAM POD TWAV MOCNAV OCHRANV
TIELO S DVSSY PoddAWAM 1718" (w tłumaczeniu "Święty Janie
Nepomucenie serce ci w darze daję, pod Twą mocną ochronę ciało z duszą
poddaję"). Pomnik został ufundowany lub wykonany w 1718 roku. Stan
dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
W zamku Svojanov (Hrad Svojanov) znajduje się olejny
obraz namalowany na płótnie, przedstawiający Św. Jana Nepomucena
modlącego się przed Palladium Ziemi Czeskiej (Palladium země české).
Święty klęczy ze złożonymi dłońmi, w których trzyma różaniec. Obok Jana
muskularny
anioł ukazujący mu obraz Matki Bożej ze Starej Boleslavi z Dzieciątkiem
Jezus, do której Nepomucen pielgrzymował tuż przed swoją męczeńską
śmiercią. Jan w szatach pątnika, przy prawym boku położona na zamkniętej
księdze laska pielgrzymia. Przed świętym dwa putta, z których jedno
trzyma liść palmy i palec przy ustach, a drugie klucz. Stan obrazu
dostateczny, miejscami widoczne rozerwania (nad: J.B.
z Kłodzka)
W kościele świętych Piotra i Pawła (Kostel sv. Petra
a Pavla) zawieszony w nawie głównej po lewej stronie olejny obraz na
płótnie ze św. Janem Nepomucenem. Święty siedzi trzymając przy piersi i
adorowany wzrokiem krucyfiks, a na kolanach ma położony liść palmy
męczeństwa (nad: J.B.
z Kłodzka)
Za kościołem śśw. Piotra i Pawła (Kostel sv. Petra a
Pavla) znajduje się kapliczka domkowa poświęcona Janowi N. z dwuspadowym
dachem i pustą wnęką nad wejściem. Wewnątrz kamienna figura JN z roku
1700, polichromowana, w stroju tradycyjnym: nimb, pięć gwiazd; krzyż i
palma. Kontrapost. Cokół z dekoracyjnym owalem, w którym napis w łamanym
języku czeskim: "Swati Gene / Nepomvcki chr / an od zleho wern? /
wszech ki wzias? wzlas? / hannczasm/n/e / weczneho…? / Leta Pane 1700?
dne 10 mai" (tłum. przy założeniu, że G=J: "Święty Janie
Nepomucki chroń od złego…Roku pańskiego 1700 dnia 10 maja"). Figurę
postawił hrabia Joseph Antoni Záruba z Hustířan i jego małżonka,
Eleonora ur. baronową z Oppersdorfu. Odnowiona w 1854 przez tutejszego
właściciela. Autor nieznany (nad: G.S.)
Na bocznej ścianie kamiennego postumentu, na którym
umieszczony jest żeliwny krzyż Męki Pańskiej, znajduje się płaskorzeźba
przedstawiająca stojącą na konsoli postać św. Jana Nepomucena. Święty
trzyma przy lewym boku krucyfiks, a w prawej, opuszczonej dłoni biret.
Pod reliefem inskrypcja w języku czeskim: "Sv. Jene Nep oroduj za nas".
Na frontowej ścianie postumentu relief św. Anny z Maryją. Stan ogólny
dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
Przed kościołem Św. Jana Chrzciciela znajduje się
żeliwna polichromowana figura przedstawiająca stojącą postać Jana Nepomucena.
Święty w lewej dłoni trzyma przed sobą krucyfiks, a w prawej liść palmy
męczeństwa. Jan ubrany (tradycyjnie) w szaty kanonika. Na piersi
zawieszony medalion z wizerunkiem Matki Bożej Staroboleslavskiej. Na
głowie biret, a wokół niej nimb z pięciu gwiazd. Stan pomnika dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
Nad Bysterským potokiem ustawiono kamienną figurę Jana N. z roku 1713, z warsztatu rzeźbiarza J. Kondricha. Strój tradycyjny, nimb,
pięć gwiazd; krzyż, palma. Kontrapost. Cokół z ornamentami oraz sceną z mostem. Z przodu plinty łaciński napis:
"IN TE SPERO ...TE IOANNES / NON COME … in TER" (?, części brak) (nad: G.S.)
Stoi tu domkowa kapliczka z dwuspadowym dachem oraz sygnaturką,
z roku 1886. Pod
szczytem znajduje się oszklona wnęka z niewielką, ludową, polichromowaną figurką Jana N.
Strój tradycyjny, nimb, pięć gwiazd, krzyż (układ rąk sugeruje, że w drugiej
mogła być palma). Postawa statyczna. Poniżej tablica z napisem: "Nákladem / Jana
Františki / Kopeckych / LP 1886" ("Nakładem Jana i Franciszki Kopeckich.
LP 1886"). Autor i datowanie figurki
nieznane (nad: G.S.)
Wieś szczyci się godłem i flagą z motywami
nepomuckimi. Pięć gwiazd widocznych w godle i na fladze jest
odniesieniem do Św. Jana Nepomucena (zobacz
stronę o herbach nepomuckich >>). Powodem jest zapewne kaplica
Jana N. na zachodnim skraju wsi (zobacz niżej) (nad: J.B. z Kłodzka)
(uwaga: w nieodległym Litomyšlu, w muzeum jest rzeźba JN pochodząca z
Hartmanic. Nie jest znana jej lokalizacja - czy pochodziła z ośmiokątnej
kaplicy? zobacz niżej)
Na zachodnim skraju wsi, na wzgórzu, usytuowana jest
spora ośmiokątna kaplica Jana N., znana jako Hartmanská kaplička.
Wybudowano ją w latach 1705-08. Od zachodniej strony, nad wejściem, kaplicę
zdobi umieszczona w tympanonie, na mocno profilowanym cokoliku, kamienna figura Jana N. Wieś szczyci się godłem i flagą z motywami nepomuckimi (zobacz
wyżej)
Wewnątrz ośmiokątnej kaplicy Jana N. (Hartmanská kaplička,
zobacz wyżej) znajduje się przeniesiony z
kościoła w pobliskim Bystrém (zobacz wyżej) barkowy ołtarz, na którym
znajduje się płaskorzeźbiony i polichromowany, pogrążony w modlitwie Jan
N. z księgą, a nad nim aniołowie unoszący pięciogwiaździstą aureolę,
biret i plamę oraz główki anielskie. U dołu Most Karola z martwym ciałem
Jana, niżej po bokach kłębowisko chmur
Przy drodze, blisko Urzędu Miejskiego, stoi kamienny
krzyż o nieco dziwacznej i manierystycznej dekoracji, z wizerunkiem MB Bolesnej (dół) oraz płaskorzeźbą Jana N. (wyżej). Strój
tradycyjny, krzyż, nimb, pięć złoconych gwiazd; postać statyczna (niby
kontrapost). Bez napisów. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Na elewacji remizy strażackiej dwie wnęki z figurami
Jana N. (prawa strona) i św. Floriana (lewa strona). Strój tradycyjny,
bez nimbu; krzyż, prawa ręka na piersi. Kontrapost. Prawdopodobnie
obiekt współczesny. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Na placu stoi Kolumna Maryjna (Morowa), którą
zdobią piaskowcowe rzeźby Św. Maryi Panny, Św. Wacława i Św. Jana
Nepomucena. Całość została wykonana w latach 1713 - 1716 przez
rzeźbiarza Antonína Appellera (1677-1735), autorem projektu był włoski
architekt Giovanni Battista Alliprandi. Kolumna została wystawiona w
1716 roku, jako podziękowanie, że Litomyšl nie dotknęły plagi z 1713
roku. Św. Jan Nepomucen zobrazowany w postawie stojącej w kontrapoście,
z wysokim, trzymanym w ramionach krzyżem, do którego przybity Jezus
Chrystus. W lewej dłoni, podtrzymującej dół krucyfiksu, złocony liść
palmy męczeństwa. Jan ubrany w szaty wyższego zwierzchnika kościelnego -
kanonika. Na głowie, zwróconej nieco w prawo, biret. Stan dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
Jednym z budynków przy tym placu jest pierwotnie
renesansowa kamienica, przebudowana w stylu klasycystycznym z
elementami, późnosecesyjnymi. Jej
obecna fasada pochodzi z roku 1908. Na gzymsie napis: "JOSEF SLEZÁK
VÝROBA LIHOVIN". Między oknami pierwszego piętra umieszczono ozdobną
metalową lampę z piękną metaloplastyką, zwieńczoną wizerunkiem Jana N.
Strój tradycyjny, pięć guzików sutanny, nimb, pięć gwiazd, krzyż i
palma. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
We wnęce ściany szczytowej, na wysokości pierwszego
piętra mieszczańskiego domu umiejscowiona jest kamienna rzeźba
przedstawiająca stojącą postać Św. Jana Nepomucena. Święty trzyma w
ramionach wysoki krucyfiks pochylony na prawy bark. Stan rzeźby i domu
dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
We wnęce narożnika budynku, przy skrzyżowaniu ulic,
znajduje się kamienna polichromowana rzeźba przedstawiająca stojącą w
kontrapoście postać Św. Jana Nepomucena. Święty trzyma w ramionach
krucyfiks, pod którym liść palmy męczeństwa. Wokół głowy aureola z
pięcioma gwiazdami. Stan dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
W zamkowej kaplicy pod wezwaniem Michała Archanioła,
na ścianie pod organami powieszono obraz z podwójnym wizerunkiem Jana
N., prawdopodobnie barokowy. Strój tradycyjny, w prawej ręce palma, w lewej
krzyż. Nad głową dwa putta: jedno trzyma wieniec, drugie lilię, a palcem
wskazującym wskazuje do góry na pięć gwiazd ułożonych w kształt krzyża. W
tle Praga, most Karola, gdzie widać drugi wizerunek JN w scenie zrzucenia z
mostu. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
W tutejszym muzeum jest rzeźba Jana N. pochodząca z
Hartmanic koło Bystrého (zobacz wyżej). Nie jest znana jej
lokalizacja - czy pochodziła z ośmiokątnej kaplicy?
W Muzeum regionalnym w Litomyšlu (Regionální muzeum v
Litomyšli), w gablocie jednej z sal wystawowych, prezentowana jest,
wydana, właśnie w Litomyślu przez Jana Kamenickeho w 1722 roku książka
pt. "Kvitek majální, zpomeň na mne. Život Jana Nepomuckého a jeho
skutky". Autorem jest Viktorín Jevina (1672-1730), który był
pijarem, nauczycielem i prefektem w gimnazjum w Litomyślu. Książka
ilustrowana, napisana w języku staroczeskim. Stan dobry. Prezentowana
jest karta tytułowa i ilustracja z wizerunkiem Jana N. na tle
oszczędnego krajobrazu i chmur - popiersiem umieszczonym nad krzakiem
róży, w aureoli z pięciu gwiazd i z palmą. Jan wyciąga prawą rękę do
klęczącej postaci ofiarowującej mu kwiaty i wygłaszającej jakąś kwestię.
Nad nim trzy pary główek anielskich, na dole napisy (nad: J.B.
z Kłodzka)
W Muzeum regionalnym w Litomyšlu (Regionální muzeum v
Litomyšli), w gablocie jednej z sal wystawowych, prezentowany jest
relikwiarz Św. Jana Nepomucena (zobacz więcej >>). Rokokowy, mosiężny relikwiarz z 1763
roku zawiera szczątek kości św. Jana Nepomucena. O prawdziwości relikwii
zaświadcza dokument certyfikacyjny podpisany i opieczętowany w 1763 r.
przez praskiego biskupa J.O. Kaysera, a który ukryty był w podstawie
relikwiarza, obecnie prezentowany w gablocie. Stan dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
W Muzeum regionalnym w Litomyšlu (Regionální muzeum v
Litomyšli), w jednej z sal wystawowych, prezentowana jest kolekcja
obrazów na szkle. W ziemi czeskiej wytwarzanie, czy produkcja obrazów na
szkle (podmalba), rozwinęła się przede wszystkim pod koniec XVIII wieku.
Malowane obrazy świętych, które powstawały w wyspecjalizowanych
warsztatach, skierowane były głównie do odbiorców ze wsi, którzy
nabywali je ze względów głębokiej pobożności lub kupowali je, jako
upominki np. odpustowe. W ludowej chacie obrazy te umieszczane były w
specjalnym uświęconym miejscu, w tzw. świętym kątku (O Szklanych Nepomukach na osobnej stronie >>).
Jeden z obrazów, wystawionych w galerii w muzeum, przedstawia Św. Jana
Nepomucena z krucyfiksem trzymanym w obu dłoniach. Święty zobrazowany od
pasa w górę, w szatach kanonika. Postać przedstawiona na niebieskim tle.
Wokół głowy Jana, na której biret, lustrzana aureola z pięcioma
gwiazdami i nimbem w kształcie złotego obwarzanka. Ujmujące są czerwone
usta i czerwone paznokcie świętego. Obraz nieznanego autora, o wymiarach
51x33,5 cm, datowany jest na przełom XVIII i XIX wieku, powstał w
warsztacie w rejonie Masywu Czeskomorawskiego (Českomoravská vrchovina). Stan dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
W Muzeum regionalnym w Litomyšlu (Regionální muzeum v
Litomyšli), w jednej z sal wystawowych, prezentowany jest XIX-to wieczny
szyld w formie świecy. Pochodzi on z kramu, czy sklepu znajdującego się
dawniej w Litomyślu przy placu Smetanově náměstí čp. 118, handlującego
wyrobami z wosku, między innymi. świecami. Szyld
reklamowy, w formie świecy o wysokości 93 cm i szerokości 11 cm, drewniany, u góry
zakończony metalową osłoną z oczkiem do zawieszania. Na frontowej
ścianie, na białym tle, namalowana Matka Boska z Dzieciątkiem Jezus,
przedstawiona jako Królowa Nieba. Poniżej nich Św. Jan Nepomucen. Święty
w postawie stojącej z krucyfiksem w jednej dłoni i liściem palmy w
drugiej, unosi się na obłoku. Poniżej monogram: "A: K:". Stan dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
W kościele Znalezienia Krzyża Świętego (Piaristický
chrám Nalezení sv. Kříže), po lewej
stronie nawy znajduje się boczny ołtarz Jana N. dobrej klasy, wystawiony w 1746. Prace
stolarskie wykonał mistrz Kubik. Po bokach dwie figury: św. Tadeusza Judy (lewa) i św. Filipa (prawa). Pierwotny obraz ołtarzowy
ostatecznie trafił do Pragi i został w
1759 zmieniony na obecny, przywieziony od pijarów z Kromeriza. Jego autorem jest wiedeński malarz, Felix Ivo
Leicher (1727-1812). Przedstawia wizerunek JN jako jałmużnika, widoczny
jest pieniążek w dłoni Jana. Strój
tradycyjny; wokół głowy pięć gwiazdek. W szczycie ołtarza apoteoza
języka w glorii (uzup: G.S.)
W kościele Znalezienia Krzyża Świętego (Piaristický
chrám Nalezení sv. Kříže, zobacz wyżej), w górnej kondygnacji klatki
schodowej wiodącej na galerię, umieszczono instalację Václava Ciglera i
Michale Motyčki zatytułowaną "Otevřený hrob" (2018).
Przedstawia ona sylwetki świętych patronów Czech, które rozbłyskają
światłem po naciśnięciu przycisku z ich imionami, czemu towarzyszy
chorał gregoriański Wśród nich jest, jako
drugi w środkowym rzędzie, Jan N. Lokalizacja dzieła jest zapewne
tymczasowa
W kościele Podwyższenia Krzyża Świętego (Kostel
Povýšení sv. Kříže) znajduje się witraż z wizerunkiem, między innymi,
Jana N. z krzyżem i palmą. Strój tradycyjny, stuła, nimb. Podpis: "Sv.
Jan Nep."(więcej o Szklanych Nepomukach >>) (nad: G.S.)
Przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego (Kostel
Povýšení sv. Kříže), z tyłu absydy na betonowym cokole
stoi kamienna figura Jana N., identyczna jak ta przy ulicy Na Lanech
(zobacz niżej). Strój tradycyjny, widocznych siedem guzików u sutanny,
bez nimbu. Kontrapost; krzyż uniesiony wysoko. Autor i datowanie oraz
kwestia powiązań z bliźniaczą rzeźbą nieznane (uzup: G.S.)
Na skarpie stoi kamienna figura Jana N. z drugiej
połowy XVIII wieku. Pochodzi z lokalnego warsztatu kamieniarskiego.
Strój tradycyjny, siedem guzików sutanny, bez nimbu. Kontrapost. Wysoko
uniesiony mały krzyż. Cokół z profilowanymi gzymsami i wolutami. Z
przodu w owalnym medalionie napis: "Svatý Jene / Nepomucký / oroduj
za / nás!" ("Święty Janie Nepomucenie módl/wstaw się za
nas/nami!"). Figura identyczna z tą za kościołem Podwyższenia Krzyża
Świętego (zobacz niżej). Autor i datowanie nieznane (uzup: G.S.)
Na trawniku skweru Záhradí stoi kamienna
statyczna figura Jana N. w stroju tradycyjnym (stuła); bez nimbu, o
cechach klasycystycznych, autorstwa E. Maxa (Seznam) lub Josefa Maxa
(strona miasta), pochodząca z roku 1827. Prosty cokół z apoteozą języka.
Pod plintą napis w języku czeskim: "Sv. Jene Nepomucký / oroduj za nás!"
("Św. Janie Nepomucenie módl/wstaw się na nami!"). Na tylnej
części: "Obnaveno l.pl. 1931" ("Odnowiono w r. 1931"). Łacińskie
napisy z chronostychami (>>) na czterech bokach cokołu są częściowo
nieczytelne. Front: "S. IoannIs
/ honorIs / GratVs
LapIs / sVb
antonIo CoMIte
/ a WaLDsteIn"
(jedno z G=C, W=V+V, 1827; "Ku czci św. Jana kamień/pomnik od
wdzięcznego hrabiego Antoniego Waldsteina?"), brak dużej części napisu. Lewa str.: "opVs
hoC
pro MoVIt - / aC bene DIXIt / pastorIs pIetas / antonII woreLL"
(1827, "Wpływać na nas/potrząsać nami, powiedział, jest obowiązkiem
pasterza/duchownego? Antonii Worell"). Prawa: strona: "DebIte
hIC gVbernante /
XaVerIo heIssIg / et
seraphICo / kaLL Minzer"
(1827, "Jego dłużnicy? rządcy/gubernator Xawery Heissig i Serafin
Kallminzer?"). Tył:: "sVffragIo
/ CoMVnItatIs
CIVILIs / zahraD
/ Labor sVrgIt"
(1827, "Decyzją/wyborem i pracą/trudem społeczności obywatelskiej w
ogrodach wzniesiony/podniesiony / Decyzją i pracą społeczeństwa w
publicznym ogrodzie/parku podniesiony?") (nad. i tłum: G.S.)
W ozdobnym zwieńczeniu budynku dawnego hostinca, we
wnęce stoi niewielka (80 cm), kamienna figurka Jana N. Strój
tradycyjny, stuła, bez nimbu. Kontrapost. Trzyma krzyż i palmę. Jest to
późnobarokowa praca nieznanego regionalnego rzeźbiarza (nad: G.S.)
Przy polnej drodze będącej przedłużeniem ulicy
Kornickiej stoi żeliwny krzyż na kamiennym cokole. Z prawej jego strony
jest płaskorzeźbiony wizerunek Jana N. w stroju tradycyjnym. Wokół głowy
cztery (!) gwiazdy. Brak prawej dłoni (z krzyżem?), w lewej palma.
Lekkie uszkodzenia twarzy. Z drugiej strony św. Wacław. Na froncie napis
w języku czeskim: "Kriste! budíž věčne / moje heslo. Práporec / můj
svatý Tvůj bud / kříž! Neb i pro mne / na Golgatu neslo / Tělo jeho
hroznou / dřeva tíž." ("Chryste/Chrystus! Będziesz/będzie
wiecznie moim hasłem. Niech moim świętym proporcem będzie Twój krzyż! Bo
na Golgotę i dla mnie niosło jego ciało groźny ciężar drzewa").
Poniżej tabliczka: "Obnoveno / V.H. l.p. 1990". Autor i datowanie
nieznane (nad: G.S.)
Przy głównej drodze stoi barokowa kapliczka Jana N. z
sygnaturką, z połowy XVIII wieku. Nad wejściem, w oszklonej wnęce, niewielka
polichromowana figura JN. Strój
tradycyjny, siedem guzików, nimb, pięć gwiazd, krzyż. Kontrapost. Autor i
datowanie nieznane. W latach 90. została przesunięta i obrócona o 90
stopni w związku z budową drogi (nad: G.S.) (uwaga: należy sprawdzić
wnętrze kaplicy)
Domkowa kapliczka Jana N. Wewnątrz drewniany ołtarzyk z oszklonym
obrazem nepomuckim. Strój Jana tradycyjny, stuła, nimb, pięć gwiazd;
krzyż, palma. Postać statyczna. W tle Praga i most Karola. Autor i
datowanie nieznane (nad: G.S.)
Przy drodze Srebranice-Lubna, obok pomnika
kolejowego stoi dwustronna kaplica wnękowa zwana tu Výklenková Kaple. Z jednej strony malowany
półplastyczny wizerunek Jana N
na tle Pragi, mostu i Wełtawy. Strój tradycyjny, stuła, pięć gwiazd wokół
głowy; krzyż i palma. Postać raczej statyczna. Z drugiej strony modlący się
św. Franciszek (?). Kapliczka najprawdopodobniej starsza niż malowidła (są współczesne, zostały obecnie odnowione). Autor i datowanie
nieznane (nad: G.S.)
Idąc od strony Srebranic (zobacz wyżej)
nad Lubenským Potokiem spotykamy kamienną odnowioną figurę Jana N. z roku 1868. Strój tradycyjny,
stuła, nimb, pięć gwiazd; krzyż, palma. Postać statyczna. Na trzech bokach
cokołu płaskorzeźbione wizerunki świętych. Z tyłu napis w j.czeskim: "Nákladem / Martina Rensy /přispěnim vicero / dobrodinců Lubenských / a
horlivou snahou / Jana Šimek – a / starosty, r. 1868" ("Kosztem Martina
Rensy przy udziale kilku lubeńskich dobroczyńców i gorliwym staraniom
Jana Šimka, starosty, r. 1868"). Autor nieznany (nad: G.S.)
Na rozstajach stoi żeliwny krzyż na
kamiennym cokole. Na jego froncie płaskorzeźbiony, złocony wizerunek
Jana N. Strój tradycyjny (11 guzików, stuła), krzyż, palma, pięć gwiazd
wokół głowy. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
W centrum miejscowości stoi kamienna figura Jana N. z
roku 1852. Strój tradycyjny (siedem guzików, stuła), nimb, pięć gwiazd,
krzyż. Kontrapost. Wysoki cokół z gzymsami oraz wizerunkami na trzech
bokach i napisem z tyłu. Front: scena zrzucenia z mostu; lewa strona:
św. Wacław; prawa: św. Jerzy (?) Tył: "Tato socha jest obstarana / a
postavena od / Jana Striteskeho / z dejšiho občana a obchodni / ka kedi
S. Jana z Nep. jižto / vel: p: …. Jan Peška s / asistenci vel: p: Jana
Antesa / .. operatora dne 29 června / posvetil. L: P: 1852" ("Ta
figura jest „zapewniona” i postawiona św. Janowi Nepomucenowi przez
J...S… miejscowego obywatela i kupca przy wsparciu J..P... J..A..
poświęcił dnia 29 czerwca 1852"). Autor nieznany (nad: G.S.)
Płaskorzeźba stojącej z krzyżem postaci Św. Jana
Nepomucena na frontowej ścianie postumentu, na którym umieszczony
metalowy krzyż. Na rewersie postumentu wyryta inskrypcja, w której data
roczna 1868 (nad: J.B.
z Kłodzka)
Kamienna figura Jana N. z roku 1732 stoi obok
kościoła śśw. Piotra i Pawła. Strój tradycyjny, widoczne osiem guzików
sutanny, nimb o pięciu gwiazdach. Krzyż, palma, kontrapost. Inskrypcja
łacińska z chronostychem (>>) na froncie cokołu
podaje nazwisko fundatora (inicjatora) i datę powstania obiektu: "Patronos
Vo / pIe
erIgIt / et / staVIt /
IosephVs GebharDt /
CVratVs
MorassI /
CensIs. /
1732". Naprawiana w 1894 i 1922 (nad: G.S)
Nad wejściem do ładnej kwadratowej murowanej
kapliczki z sygnaturką usytuowanej nad centrum wsi
umieszczono kamienną figurkę Jana N., być może
współczesną. Strój tradycyjny, widoczne dziesięć guzików, stuła, nimb,
pięć gwiazd. Krzyż, palma. Lekki kontrapost (nad: G.S)
Przy głównej drodze stoi kapliczka otwarta z stron,
murowana i barokowa. Oparty na czterech kolumnach profilowany dach zwieńczony złoconą apoteozą Języka
w glorii. Wewnątrz kamienna polichromowana figura Jana N. z roku 1769.
Stój tradycyjny, biret w lewej ręce, w prawej krzyż uniesiony do góry (typ
znany np. z wrocławskiego Ostrowa Tumskiego). Duży złocony nimb z
pięcioma gwiazdami. Minimalny kontrapost, postać sprawia wrażenie
statycznej. Święty flankowany dwoma aniołkami (współczesne) - ten z
prawej strony trzyma palmę, ten z lewej palec na ustach, a w drugiej
ręce język (?). Cokół z gzymsami, wolutami oraz ozdobnym kartuszem na
froncie, w nim łacińska inskrypcja z chronostychem (>>):
"SanCto / IoannI NepoMVCeno / patrono regnI / posVIt /
DeVota / pLebs".
(1769, "Świętemu Janowi Nepomucenowi patronowi królestwa postawił
pobożny lud"). Na cokolikach przednich kolumn znajdują się cztery
kartusze z napisami. Od lewej strony: "Založil zbožný lid 1769 / Sv.
Jene Nepomucký! / Patrone náš pros za nás! / Obnovil Jan Kodytek 1893"
("Założył pobożny lud 1769 / Św. Janie Nepomucki proś za nas/ módl
się za nami! Odnowił Jan Kodytek 1893"). Autor nieznany (nad: G.S)
W muzeum rzeźby barokowej eksponowana jest, na
zasadzie depozytu, barokowa drewniana figura Jana N. autorstwa Ignácego
Rohrbacha (dawniej przypisywana Řehořemu Thényhowi) z roku 1726,
pochodząca z pięknej sześciokątnej kapliczki w Běstvinie (zobacz niżej).
Trafiła tu po ostatniej restauracji
Barokowa kamienna figura Jana N. ustawiona na
wysokiej jońskiej kolumnie. Ta z kolej na prostopadłościennym cokole z
gzymsem. Pochodzi z roku 1707 i pierwotnie stała na Kateřinské
Předměstí. Po renowacji w 1993 postawiono ją na obecnym miejscu. Figura
jest bliźniaczą podobizną tej stojącej koło fontanny na Žižkovo nám.
(zobacz niżej). Strój tradycyjny, kontrapost (uzup: G.S.)
Barokowa kamienna figura Jana N. w złotej
gwiaździstej aureoli ustawiona na wysokiej jońskiej kolumnie koło
fontanny na Nowym Mieście. Jan w typowym stroju, ukazany w kontrapoście.
Rok powstania: 1707. Figura jest bliźniaczą podobizną tej stojącej Na
Kopanici (zobacz wyżej) (uzup: G.S.)
Barokowa kamienna figura gołogłowego Jana N.
przedstawionego w przyklęku wśród obłoków. , z medalionem z wizerunkiem
MB ze Starej Boleslavi stoi - ustawiona tu wtórnie - na balustradzie
fontanny (1873) na Nowym Mieście. Twórcą tej (i sześciu sąsiednich)
rzeźby jest Jan Pavel Čechpauer. Strój tradycyjny, odkryta głowa (uzup:
G.S.)
Barokowa kamienna figura Jana N. jest częścią zespołu
rzeźbiarskiego Kolumny Przemienienia Pańskiego (Słupa Morowego) z lat
1719-32, wystawionej po zarazie w roku 1713. Wysokość 13 metrów. Twórcy:
Giovanni Batista Bulla, Jan Pavel Čechpauer, Ignác Rohrbach. Fontanny
powstały w latach 1842-43. Renowacja miała miejsce w roku 1980
(rzeźbiarz K. Krátký) oraz w roku 2009. We wnękach figury: św.
Michała, Katarzyny, Sebastiana. W narożnikach: śśw. Jan N., Wincenty de
Paulo, Dominik, Alojzy. Nad nimi: śśw. Franciszek de Paulo, św. z
książką w ręku, Antoni, Franciszek Ksawery. Jan N. w stroju tradycyjnym.
Oburącz trzyma krzyż przy prawym ramieniu. Kontrapost. Z boku napis:
"Obnoveno L.P. 1941" (uzup: G.S.)
W kościele Wniebowzięcia MP, w prawej nawie
neogotycki ołtarz boczny z wizerunkiem Jana N. z końca XIX wieku. Strój
tradycyjny. Jan stoi z wyciągniętymi ku dołowi rękami. Wzrok skierowany
ku górze, gdzie na tle nieba, widać złocisty nimb z pięcioma gwiazdami.
Postać statyczna. Autor nieznany (nad: G.S.)
Barokowa figura świętego Jana Nepomucena z pierwszej
połowy XVIII wieku. Jest to pierwsza z pięciu, rytmicznie rozstawionych
rzeźb, umieszczonych na parapecie murka biegnącego wzdłuż ulicy Široká.
Od 1960 roku w związku z jej poszerzeniem tymczasowo zainstalowane przy
kościele Św. Michała, a po 1985 roku umieszczone z powrotem przy ulicy.
Święty Jan Nepomucen w postawie stojącej w kontrapoście, z lewą nogą w
lekkim wykroku. Głowa przechylona na lewe ramie, w kierunku trzymanego w
dłoniach krucyfiksu. Szaty kanonika, na głowie biret, a wokół niej
aureola z pięciu gwiazd. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy moście nad Chrudimką stoi kamienna barokowa
figura Jana N. z roku 1762. Twórcą jest kamieniarz Filip Petra. Strój
tradycyjny, kontrapost, krzyż trzymany oburącz przy lewym ramieniu. Na
cokole relief św. Floriana w ozdobnym kartuszu. Napis z tyłu cokołu:
"Ex voto / C : H : J : D : / 1762" ("W podziękowaniu...").
Naprzeciw stoi św. Wacław (nad: G.S.)
Na głównym placu miasta na wysokiej kolumnie
korynckiej ustawiono kamienną barokową figurę Jana N. U jej stóp kłębią
się chmurki, nad głową gwiaździsta aureola, w ręku krucyfiks i złota
palma. Widoczne ślady korozji. Na podstawie kolumny zatarty
chronostychowany (>>)
napis:
"DIVo / NepoMVCe
/ no / EreCta
est", co daje datę roczną 1711. Po nią inicjały fundatora (?)
RKSI
W kościele św. Bartłomieja (Kostel sv. Bartoloměje),
na stropie nad chórem, znajduje się tondo z malunkiem przedstawiającym
Św. Jana Nepomucena stojącego na moście. Święty ubrany w szaty kanonika
kapituły praskiej trzyma przed sobą w dłoniach krucyfiks, który adoruje
wzrokiem. Wokół głowy Jana, na której biret, pięć gwiazd. U stóp
Nepomucena siedzi na moście anioł, odziany w skromną suknię, który
trzyma atrybuty przypisane świętemu: klucz i kłódkę, symbole milczenia i
niewyjawienia tajemnicy spowiedzi w obliczu męczarni, ale również
uwięzienia przez króla Wacława. Nad Janem unosi się sześć uskrzydlonych
główek aniołków oraz promienie. W tle widać fragment miasta z wieżami
kościelnymi, być może to Hradczany. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W kościele św. Bartłomieja (Kostel sv. Bartoloměje,
zobacz wyżej) znajduje się boczny ołtarz Św. Wacława, w nastawie
którego, w skrzynce, umiejscowiony mały obraz popiersia św. Jana
Nepomucen. Święty trzyma w dłoniach krucyfiks, który adoruje wzrokiem.
Wokół głowy świetlista aureola (nad: J.B. z Kłodzka)
Na górującym nad miastem wzgórzu Chlumec wznosi się
barokowy kościół pielgrzymkowy Matki Bożej Wspomożycielki Chrześcijan. Wewnątrz znajduje się
wczesny (1705) ołtarz
poświęcony Janowi N. z barokowym obrazem klęczącego JN adorującego krucyfiks, w
bardzo bogatej ramie. W tle widoczna scena Spowiedzi Królowej, otwarta
Księga i aniołek z wieńcem laurowym. W rogu sygnatura: "J. G. Heinsch
ping: 1705" Ołtarz wieńczy Język Promienisty,
na jego promieniach umieszczono też gwiazdy. Miniatura po lewej pokazuje
scenę zrzucenia świętego z kamiennego mostu do Wełtawy. Wśród liści i rocaille'ów
tworzących ramę umiejscowiły się anioły z wieńcem laurowym, gałązką
palmy, trąbą i putta podtrzymujące girlandy. Nad obrazem
znajduje się figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem, nawiązująca do
pielgrzymki świętego do Starej Boleslawi, do Palladium Ziemi Czeskiej. Obraz namalował urodzony w Kłodzku malarz Jan Jiří Heinsch (Johann
Georg Heintsch, 1647-1712), prawdopodobnie uczeń słynnego Karela Škréty Šotnovskiego z
Závořic, natomiast autorem wystroju jest J. F. Pacák (uzup: J.B. z
Kłodzka)
Przy drodze wiodącej z miasta do wzgórza Košumberk
(dawniej niezależnej miejscowości, dziś części Luže) znaleźć można
barokową kapliczkę arkadową na planie trójkąta, zdobioną wewnątrz
freskami. W niej umieszczono piękną kamienną barokową figurę Jana N.
Rzeźbę, razem z cokołem, pokryto polichromią. Jan trzyma w dłoniach
medalion z wizerunkiem MB ze Starej Boleslavi. Na gzymsowanym i
wolutowanym cokole
chronostychowany (>>)
napis rozdzielony złotą gwiazdą. Litery o wartościach liczbowym
wyróżniono czerwienią
W przysiółku Radčice (dawniej niezależnej
miejscowości, dziś części Skutča), w bliskości rzeczki i obok murowanej
kapliczki, stoi kamienna figura Jana N. w aureoli. Na cokole napis
"POSTAWENA / TA TO STATVA / KE CTI A CHWALE / NEPOMVCKEHO / SWATEHO JANA
/ NEPOMVCKEHO / Z NAKLADV / OBCE RACZICKE / LETA 1795". Rzeźba nieco
skorodowana
Przed zamkiem okazała barokowa kapliczka Jana N.
(Kaple svatého Jana Nepomuckého) na planie sześciokąta o wklęsłych
ścianach, zdobiona pilastrami i płycinami. Otwory okienne w kształcie
gwiazd. Całość wieńczy sześciokątna latarni z masywną gwiazdą na czubku.
Okienka w latarni również wycięto w kształt gwiazd. Kaplica została
wybudowana po roku 1720. Niegdyś błędnie przypisywano jej autorstwo
słynnemu Janowi Blažejowi Santiniemu, jednak jej twórca to
prawdopodobnie Jan J. Vogler. Wewnątrz kapliczki na sześciokątnym cokole
stała niegdyś drewniana figura Jana N. autorstwa Ignácego Rohrbacha
(dawniej przypisywana Řehořemu Thényhowi) z roku 1726. Po ostatniej
restauracji rzeźba trafiła jako depozyt do muzeum rzeźby barokowej w
Chrudimie (zobacz wyżej, +)
W 2018 roku gmina Běstvina uzyskała własne godło i
flagę. Ich motywem jest barokowa kaplica Św. Jana Nepomucena z 1720
roku (zobacz wyżej), która stoi na zielonej łące, na której pięć złotych gwiazd, które
symbolizują gwiazdy Św. Jana Nepomucena, ale jednocześnie pięć wsi
tworzących gminę: Běstvina, Pařížov, Rostejn, Spačice i Vestec (nad:
J.B. z Kłodzka)
Na terenie skansenu ludowego budownictwa Skanzen Vysočina -
Veselý Kopec znajduje się kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena, ustawiona na
kamiennym, prostopadłościennym postumencie. Święty w tradycyjnym ujęciu: w
postawie stojącej w kontrapoście, z krucyfiksem trzymanym przy piersiach w obu
dłoniach. Stan figury dostateczny, rzeźba zatraciła ostrość kształtów (nad: J.B.
z Kłodzka)
W kościele św. Bartłomieja stojącym na głównym placu
miasta jest okazały ołtarz Jana N. umieszczony po prawej stronie
świątyni, symetrycznie do ambony. Jego głównym elementem jest biało-złota figura Jana N. z palmą
w lewej ręce, ukazana w przyklęku na jedno (prawe) kolano. Druga ręka
dotyka piersi w patetycznym geście. Jana zaopatrzono w
promienisto-gwiaździstą aureolę. Nad figurą stiukowy baldachim obok
takież chorągwie. Jest kilka aniołów, jest płaskorzeźbiona scena poniżej
rzeźby, są girlandy i inne zdobienia. Bardzo bogaty obiekt powstał w
kręgu artystycznym rzeźbiarskiej rodziny Pacaků aktywnej we wschodnich
Czechach (uwaga: zdobyć lepsze zdjęcia. kościół ma malowidła ścienne
autorstwa F. X. Palko - należy sprawdzić czy wśród nich jest jakiś
wizerunek JN)
Na zielonym skwerze przed zamkiem stoi okazały
kamienny barokowy pomnik Jana N. stojącego w kontrapoście na wielkiej
chmurze przypominającej croissanta. Ma on aureolę z gwiazdami, przytula
krzyż do lewego ramienia, a towarzyszą mu dwa aniołki - z palcem przy
ustach i z otwartą księgą. Profilowany cokół wyposażono w latarnię i
ozdobiono chronostychowaną (>>)
inskrypcją. Rok powstania figury to data kanonizacji - 1729 - lub
następny. Towarzyszy mu pomnik św. Wacława. Autorem jest znakomity
rzeźbiarz Ignác Rohrbach (1691 Lasówka/Kaiserwalde w H.Kłodzkim - 1747
Chrudim), twórca wielu innych wizerunków Jana N. (sztandarowe dzieło
nepomuckie jakim jest ołtarz w kościele JN w Zelenej Horze k.
Žďáru nad Sázavou [wspólnie z Janem Pavlem Čechpauerovem
(>>)], relief JN w
kaplicy zamkowej w Pardubicach (>>), ołtarz JN w kościele w miejscowości
Lázně Bohdaneč i relief JN na ambonie tamże, kolejna figura JN w tej
miejscowości dla kaplicy cmentarnej, ołtarz JN w kościele sv. Klimenta w
Dobřenicach, figura JN dla kościoła Jakuba Většího w miejscowosci
Kratonohy, rzeźba JN z aniołem dla kościoła w Platěnicach, relief JN w
kościele sv. Františka Serafínského w Choceňe, figura JN w kościele sv.
Petra a sv. Pavla w Novým Hrádku, figura JN w kościele NMP w Dašicach)
Naprzeciw wejścia do kościoła św. Marcina stoi
kamienna barokowa figura Jana N. z roku 1727. Strój tradycyjny, nimb,
pięć gwiazd. Prawa ręka na piersi, w lewej krzyż. Kontrapost dziwny
(raczej przegięcie postaci). Prostopadłościenny cokół z płycinami
opatrzonymi napisami po bokach. Front: "JH. Z. V. S / Anno: 1727". Tył: "J. F.V.".
W. Pierwotnie rzeźba stała nad rzeką, usunięta z powodów ideologicznych
w roku 1957; 1994 odrestaurowana i postawiona koło parafii. Wykonana
przez kamieniarza Josefa Tušica w 1727 roku, litery "JHZVS" są prawdopodobnie
monogramem fundatora: Johanna Heinricha Zums von Sandberga (nad: G.S.)
Przy
głównej drodze, na skwerku między trzema lipami ustawiono figurę Jana N.
z roku 1737. Strój tradycyjny, nimb, pięć gwiazd; biret leży z prawej
strony na czymś w rodzaju balustradzie, o którą opiera się święty. Krzyż trzyma lewą
ręką przy lewym ramieniu; prawą na birecie. Kontrapost. Baniasty cokół
na dużym postumencie. Front: pozłacana apoteoza języka, a poniżej:
"MDCCXXXVII" (1737). Autor nieznany (nad: G.S.)
Za kościołem Trójcy Świętej, między zamkiem a
dekanatem, stoi kamienna barokowa figura Jana N., (seznam podaje rok 1841,
ale wg inskrypcji jest to data renowacji). Na to miejsce została
przeniesiona przy budowie drogi do Skuteča w roku 1883. Strój
tradycyjny; złocony nimb, pięć gwiazd. Kontrapost - silne
przegięcie ciała w kierunku krzyża trzymanego przez aniołka. Nietypowy
układ dłoni: złożone razem, niczym przy zacieraniu. Dwukondygnacyjny,
wysoki cokół z gzymsami i wolutami. Front: "Blahoslavený / kdož /
nezhřešil / jazykem svým / Sirah 25 kap. / svatý Jene / Nepomucký /
oroduj /za nás" ("Błogosławiony kto nie grzeszył swym językiem /
Święty Janie Nepomucenie módl się za nas"). Tył: "Renovatum /
1841 / 1877 / 1996 / Tato socha byla przenesena / a opravena / L.P.
1883" (daty kolejnych renowacji / "Ta figura była przeniesiona i
naprawiona w 1883 r."). Autor nieznany (nad. i tłum: G.S.)
W kościele Trójcy Świętej (1710-17, zobacz wyżej), po
prawej stronie znajduje się boczny ołtarz Jana N. z XIX wieku. Obraz
ołtarzowy przedstawia JN klęczącego na obłokach przed wizerunkiem MB z
Dzieciątkiem (MBStaroboleslavska?). Strój tradycyjny, stuła; lewa ręka
na piersi, prawa skierowana w dół, gdzie widać zabudowania Pragi i most
Karola. Nad głową świętego dwa aniołki trzymające gałązki palmy. Obraz
Jana N., ołtarz św. Józefa i drogę krzyżową namalował chrastecki malarz
Jan Kokeš w XIX wieku (nad: G.S.)
Na końcu dawnej zamkowej alei lipowej (obecnie przy
niebieskim szlaku) stoi kapliczka Jana N. z roku 1728, odnowiona w 1928
roku. Czworoboczna, z pilastrami w narożnikach, z wmurowaną tablicą
herbową nad wejściem; okratowane drzwi. Wewnątrz, w drewnianej ramie,
obraz z płaskorzeźbionym wizerunkiem JN (popiersie, pomalowany). Strój
tradycyjny, z odkrytą głową, wokół promienista gloria. Ręce skrzyżowane
na piersi, przytrzymują mały krzyż. Na ramie, nad głową świętego,
apoteoza języka w glorii, a na pozostałych bokach pięć rozetek - symbole
5 gwiazd. Autor nieznany (nad: G.S.)
Przy drodze, na prywatnej posesji stoi piękna
barokowa figura Jana N. z roku 1723. Strój tradycyjny, złocony nimb,
pięć gwiazd. Biret w lewej ręce, nisko; w prawej krzyż. Piękny
kontrapost. Wysoki cokół z postumentem, wolutami i gzymsami. W dolnej
części, pod przepruciem w kształcie gwiazdy (po roku 2012 zasłoniętym
żółtym pleksi), znajduje się napis: "Obnovena
ze slibů za uzdravení biskupa J.J. L.P.1887 A.CH." ("Odnowiona z
obietnicy uzdrowienia biskupa J.J. L.P.1887 A.CH.") Napisy wyżej
słabo czytelne, z chronostychem (>>). Figurę postawił w 1723 roku urzędnik biskupiego dworu, z
wdzięczności za uratowanie od utonięcia. Pierwotnie stała ona przy
zaporze stawowej, została przeniesiony na obecne miejsce po wybudowaniu
drogi. Tył: "Renovatum 1737". Autor nieznany (nad. i tłum: G.S.)
Przy drodze Chrudim-Vysoké Mýto, przy skręcie do
zamku w Březovicach, na poboczu stoi kamienna figura Jana N. z roku jego
kanonizacji - 1729. Strój tradycyjny, 6 guzików sutanny, złocony
nimb, pięć gwiazd. Biret, nisko w prawej ręce. Brak lewego ramienia.
Cokół z gzymsami i wolutami. Front z chronostychowaną (>>)
Anno qVo
Ioannes
De Ne
poMVC patro
nVs noster
In
ter sanCtos
Insert.
VsfV
eratposIta
est
StatttVa
ereCta san
CtI IoannIs
DIe
XIIII no
VeMbrIs
(1729) "W roku kiedy nasz patron, Jan z Nepomuka został
mianowany świętym". Tył, również z chronostychem (>>):
(1729) "Statua wystawiona świętemu Janowi 14 listopada". Autor nieznany (nad.
i tłum.: G.S.)
Blisko przystanku autobusowego stoi murowana barokowa
kapliczka Jana N., czworoboczna, z sygnaturką i dzwonkiem. Półokrągłe
górą drzwi z ozdobnymi szybkami i kratą. Na czterech ścianach, w
okrągłych medalionach wizerunki ewangelistów. Z tyłu data: 1913 -
dotyczy prawdopodobnie odnowy. Wewnątrz, na niewielkim ołtarzu stoi
drewniana, polichromowana figura Jana N. w stroju tradycyjnym. Z lewej
strony kapliczki stoi krzyż wystawiony przez Jana Bezdička i jego żonę
ze Starych Holešovic w 1713 roku. Autor i datowanie nieznane (nad.
i tłum.: G.S.)
Poniżej kościoła św. Marcina stoi kamienna barokowa figura Jana N.
z roku 1716.
Autorem jest prawdopodobnie Jan Albert Devoty, zamieszkały w Hrochuv Týnec, rzeźbiarz, jeden z naśladowców Matyáše Bernarda Brauna. Strój tradycyjny,
u sutanny sześć guzików, złocony nimb, pięć gwiazd, brak biretu. Oburącz trzyma krzyż. Kontrapost. U stóp
dwie główki putt. Był flankowany dwoma
aniołkami (jeden trzymał palmę, drugi biret), które stały nad wolutami
cokołu - niestety zostały one skradzione w 2002 roku. Cokół dwukondygnacyjny z postumentem;
zdobienia liśćmi akantu; z lampką osłoniętą gwiazdą. Inskrypcja łacińska
z chronostychem, na froncie, w tłumaczeniu: "Postawiona ku czci świętego Jana
Nepomucena 26 września" (1716). Tył: "Translata / A.D. 19*40 / Obnovena
nakladem dobrodincoů / L.P. 1883 / A. Staude z Pardubic / Renovata / et
/ 17*29" ("Przeniesiony [?] w roku 19*40. Odnowiony
nakładem dobroczyńców w 1883 A. Staude z Pardubic /wykonawca renowacji?/
Renowacja i 17*29" - ta część napisu jest już praktycznie w
ziemi). Renowacja współczesna w 2007 roku. (nad.
i tłum.: G.S.). Front z chronostychem (>>):
HONORI
DIVI
IOANNIs
NEPOMVCENI
ERECTA
DIF 26.
SEPTEMB:
Na skwerze koło muzeum miejskim w dawnej willi Hernycha stoi kamienna rzeźba
św. Jana Nepomucena. Na cokole znajdują się trzy daty: 1663 (!!!),
1713, 1855 i żadna z nich nie dotyczy renowacji, dlatego tutaj
uważa się, że jest o parę lat starsza niż figura św. Jana
Nepomucena z Mostu Karola w Pradze. Jednak pogląd taki należy
zweryfikować, bo nosi ona cechy dojrzałego już typu
ikonograficznego, którego wzorcem był Jan nr 1 z Mostu Karola, a
ten pochodzi z roku 1683. Wcześniej stała, aż do roku 1950, na Svatojánském Naměstí (Plac
św. Jana), kiedy nastąpiła konieczność poszerzenia drogi figurę
przeniesiono do lapidarium na starym cmentarzu. Ostatnio (2015?)
przeniesiono ją na obecne miejsce koło muzeum. Jan przedstawiony w
postawie stojącej. Na prawym ramieniu trzyma krucyfiks, zaś w lewej
dłoni liść palmy. Głowa w birecie przechylona na prawe ramię. Długie
włosy opadają na ramiona. Na twarzy zarost: wąsy i broda ufryzowana w
okręgi. Na cokole płaskorzeźbiony język w promienistej glorii, unoszący
się na obłoku. Na przedniej i tylnej ścianie cokołu chronostychowane (>>)
napisy w języku czeskim (w górnej części nieco zatarty i trudno
czytelny) i po łacinie: "PATRONO REGNI STA. PIA
/ VNDE
COLVMNA JOANNI =
/ IS COLVMEN PATRIÆ
/ DELICET ESSE. SVA.
A 1713". Stan figury
dobry, a w okolicach roku 2015 rzeźba odzyskała swą złotą aureolę z
pięcioma gwiazdami (nad: J.B. z Kłodzka, uzup: G.S.)
W muzeum miejskim w dawnej willi Hernycha znajduje się
drewniana, polichromowana figura Jana Nepomucena (sala na
parterze) w oszklonej gablocie. Pochodzenie i datowanie nie jest
znane (wg pracownika muzeum - prawdopodobnie XVII-XVIII wiek, co
wymaga weryfikacji). Strój
tradycyjny (czarna sutanna, biała komża, szaro-brązowa peleryna
z ozdobnym wiązaniem pod szyją; widoczny biało-czarny
kołnierzyk; czarny biret na głowie oraz czarne buty o lekko
ściętych czubkach). Wokół głowy złocisty nimb w 5 gwiazdami.
Ładny kontrapost. Brak atrybutów. Układ rąk (prawa opuszczona
nisko, lewa wyciągnięta przed siebie) sugeruje, że mógł trzymać
np. krzyż. Szaty o ładnie układających się fałdach. Stoi na
plincie. Stan figury
dobry (nad: : G.S.)
W kościele pw. Wniebowzięcia Panny Marii znajduje się ołtarz św. Jana
Nepomucena z końca XVIII stulecia z obrazem podpisanym: W. Markovsky
- 1830 - Prag, darowany przez małżonków Vincenzov w 1830. Rzeźby: z
lewej św. Wacław, z prawej św. Wit. Obrazy św. Dominika, św. Ignacego i
św. Józefa autorstwa J. Umlaufa. Na ołtarzu skrzynka z rzeźbą Praskiego Jezulatka. Sam obraz przedstawia św. Jana Nepomucena rozdającego
jałmużnę. Święty w prawej dłoni trzyma mieszek z monetami i jedną z nich
wręcza ubogiemu. Z prawej strony Jana ślepiec z opaską na oczach niosący
chromego chłopca, który wyciąga dłoń niewidomego w kierunku świętego. Za
nimi matka z dziećmi. Święty Jan Nepomucen przedstawiony w stroju
kanonicznym, w sutannie, komży i pelerynie z przewieszoną przez ramiona
stułą. Na głowie czarny biret, a wokół głowy otok z pięciu gwiazd (nad:
J.B. z Kłodzka)
W mieście ma siedzibę firma
Velebný & Fam s. r. o., w której można zamówić wyszywany
sztandar procesyjny z wizerunkiem św. Jana Nepomucena. Wszystkie
te sztandary symbolicznie przypisuję do tej pozycji listy, mimo
że znaleźć je można zapewne w wielu miejscach w Czechach i nie
tylko (nad:
J.B. z Kłodzka)
Koło kościoła kamienna figura Jana N. na bardzo bogato zdobionym wolutowanym cokole ze sceną
Spowiedzi, Językiem Promienistym, główkami anielskimi i girlandami. U
stóp Jana aniołek z księgą, drugi zaginiony. Jan ma gołą głowę, aureolę,
w ręku biret
W tej miejscowości, która jest teraz częścią
miasta Ústí nad Orlicí,
znajduje się kamienna, barokowa figura św. Jana Nepomucena z roku 1749. Figura
ustawiona jest na wysokim cokole. Święty przedstawiony w postawie
stojącej, w kontrapoście. W ramionach trzyma, przyciśnięty do piersi,
znacznych rozmiarów krucyfiks. Ubrany, zwyczajowo, w sutannę (spod
której wystaje trzewik ze ściętym noskiem), komżę, pelerynę i biret,
spod którego na ramiona spływają bujne, kręcone włosy. Na twarzy wąsy i
broda. Wzrok spokojny, utkwiony w oddali. Wokół głowy otok z pięciu
złotych gwiazd. Na dłoniach widoczne wystające żyły. Postać świętego
adorują, znajdujące się po jego obu stronach putta. Jedno z dwóch po
prawej stronie świętego, trzema paluszek na zamkniętych ustach, a
drugie, znajdujące się nad nim liść palmy. To po lewej stronie trzyma
zamkniętą księgę oraz podnosi do góry małą kłódeczkę. Figura została
odrestaurowana w 2005 roku dzięki finansowemu wsparciu niegdysiejszego,
niemieckiego mieszkańca Ústí nad Orlicí Odo Marescha oraz fundacji "Desvenda"
(wg tabliczki). Prace restauratorskie przeprowadzili rzeźbiarz Filip
Novotny, rzeźbiarz akademicki Ludek Spatenka i Hynek Blaha. Stan figury
bardzo dobry (nad: J.B. z Kłodzka, uzup: G.S.)
Przy głównej drodze w pobliżu rzeczki
Dobroučki i mostu stoi kamienna figura Jana Nepomucena w stroju
tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna, stuła; noski butów
ścięte; biret na głowie). Nimb gwiaździsty wokół głowy. Krzyż
trzyma lewą ręką. Palec wskazujący prawej ręki na ustach. Cokół
wysoki z wolutami W części środkowej Apoteoza Języka w glorii;
nad nią ozdobny feston, a poniżej słabo czytelny napis: Svaty
Jene / Nepomucky / oroduj za nas (Święty
Janie Nepomucenie módl się za nas). Na bokach dekoracyjne
zwisy. Wyżej: ozdobny motyw roślinny. Postać statyczna, bez
kontrapostu, co sugeruje czas powstania w końcu XIX wieku.
Całość otoczona metalowym płotkiem (nad. i tłum: G.S.)
Horní
Dobrouč jest dziś częścią miejscowości Dolní Dobrouč. Przed kościołem
stoi kamienna barokowa figura klęczącego Jana N. Dwa aniołki, na cokole Język i
liczne ozdoby girlandowe
W górnej części miejscowości zwanej Horní
Libchavy stoi kamienna barokowa figura Jana N. stanowiąca, razem
z postacią św. Metodego, część zespołu rzeźbiarskiego kolumny NMP. Na cokole
chronostychowany (>>)
napis świadczący o fundacji niejakiego Johannesa Grossera, nad
nią Język z Promienisty w otoczeniu pięciu gwiazd i dwóch główek
anielskich. Pięciogwiaździsta aureola (nad: J.P.)
W dolnej części miejscowości zwanej Dolní
Libchavy, koło fabryki autobusów SOR, stoi kamienna barokowa figura Jana N. na potężnym
wolutowanym cokole zaopatrzonym w Język Promienisty, Most Karola
ze sceną Topienia i inskrypcję fundacyjną. Towarzyszą mu święci Wojciech i Mikołaj.
Na skwerku, w pobliżu mostu nad Libchavskym
Potokiem, stoi kamienna figura Jana N. z roku 1765 otoczona
kamienną balustradą z dwoma aniołami przy wejściu. Strój
tradycyjny, bez nimbu. Mocny kontrapost. Oburącz trzyma krzyż
przy lewym ramieniu. Aniołek z lewej strony trzyma księgę w
lewej ręce, prawa na piersi. Ten z prawej strony ma w prawej
ręce kłódkę, lewa w okolicach twarzy - być może trzymał palec na
ustach? Cokół z wolutami i gzymsami; centralnie apoteoza języka,
nad nią korona, pod nim dwie skrzyżowane palmy. Napis na tyle
cokołu: "A. 1765". Autor nieznany (nad: G.S.)
Na granicy z z miejscowością Perná, nad rzeką Ticha Orlica, niedaleko mostu, blisko stawu
i między dwoma dużymi drzewami stoi kamienna figura Jana Nepomucena z
1799 roku. Strój tradycyjny (sutanna, komża, peleryna z kapturem i
frędzlami; widać kołnierzyk; biret na głowie; buty o wyraźnie ściętych
noskach). Krzyż trzyma oburącz przy lewym ramieniu. Prawa dłoń
ukruszona. Niewielki kontrapost. Stoi na cokole z wolutami oraz z
apoteozą języka. Z tyłu inskrypcja: "A : 9N : M / R : P / 1799 /
Renovatum / est / Anno / 1810 / ...." (pierwsza część dot.
wystawienia figury: inicjały fundatorów? 9N – 9 nov./listopad? –
rok; druga część: Renowacja w roku 1810; część trzecia: nieczytelna). Na
bokach cokołu ozdobne zwisy (nad: G.S.)
W górnej części wsi kamienna figura Jana N. z biretem w ręku
z roku 1826. Na cokole Język, metalowy pałąk latarni, palma. Całość otoczona
metalowym płotkiem
Na skwerku przy drodze stoi kamienna figura Jana N. z roku
1792. Strój tradycyjny, nimb, pięć gwiazd. Krzyż, kontrapost. Cokół dwuczęściowy
z gzymsami, wolutami i kartuszem zdobionym girlandą kwiatową. Na froncie inskrypcja w języku
czeskim z
chronostychem (>>), niezbyt czytelna: "StatVI
/ svWatIho
Iana / NepoMVCkIho
/ patrona juiz? guiz? / CtI
h..? .aI? postaWIt
I DaL I… / ..znI
… boho… / ..I….I…"
(1792, "Statuę świętego Jana Nepomuckiego patrona … czci
… postawił…."). Na dolnej części cokołu również napis z
chronostychem (>>), praktycznie nieczytelny: "Swaty
Ian NepoMVCkI
…". Autor nieznany (uzup: G.S.)
W kościele św. Marii Magdaleny, na łuku sklepienia przed
prezbiterium, na malowidle z wizerunkami czeskich świętych trzeci z lewej to Jan
N. Przedstawiono go w stroju tradycyjnym, z pięcioma gwiazdami wokół głowy, z
krzyżem i palmą. Podpis: "Sv. Jan Nep." Autor i datowanie. nieznane (nad: G.S.)
Krępa kamienna figura Jana N. w aureoli. Cokół z płaskorzeźbą
Języka otoczonego gwiazdami, z wolutami,
otoczony pełną kamienną barierą. Obiekt pochodzi z roku 1757 (data z tyłu
cokołu). Na obecnym miejscu stoi od 1970, a przeniesiono go z centrum wsi Říčky
W kościele św. Bartłomieja, na konsoli
przyściennej po lewej stronie nawy ustawiono barokową drewnianą polichromowaną
figurę Jana N. Strój tradycyjny, nimb. W prawej dłoni palma, lewa na piersi.
Kontrapost. Według informacji od opiekuna galerii, figura pochodzi z tego
kościoła. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Na frontowej ścianie budynku dawnej plebanii znajduje
się fragment płyty (?) z płaskorzeźbionym wizerunkiem Jana N. Strój tradycyjny, widoczne
cztery guziki sutanny,
stuła. Trzyma krzyż i palmę. Postać statyczna. Brak dolnego fragmentu płyty.
Pochodzenie, datowanie i autor nieznane (nad: G.S.))
Koło kościoła św. Jakuba Większego (kostel sv. Jakuba Většího) kamienna barokowa figura Jana N. z
roku 1713 (lub 1712 wg Seznamu i 1719 wg Wiki). Strój tradycyjny, nimb. Lewą ręką trzyma krzyż
i palmę; palec wskazujący prawej na ustach. Stoi na trójkątnym cokole
pokrytym w całości płaskorzeźbionymi scenami
z życia świętego. Prawa strona: scena Spowiedzi; lewa: Zrzucenia z mostu; front:
anioł z szarfą z łacińskim napisem z
chronostychem (>>): "In te
spero sanCte / Ioannes
/ non ConfVnDar
In æternVM"
((1713, "W tobie św. Janie pokładam nadzieję, że nie będę zgubiony na wieki"). Pierwotnie figura stała na moście przez Třebovku, na drodze do Skuhrova.
Odrestaurowana w 2012. Autor nieznany (uzup. i tłum: G.S.)
Przy drodze znajduje się kamienna grupa rzeźbiarska Trójcy Świętej
z roku 1875. Pochodzi z warsztatu A. Habenhauera ze Svitavy, ufundowana przez
prywatnych darczyńców. Cokół zwieńczony Trójcą Świętą był flankowany dowma
figurami - po lewej stronie Jan N., po prawej św. Wacław – tej brak, pozostał
fragment nogi w bucie. Z trzech stron reliefy (św. Antoni Padewski, św. Anna,
św. Florian). Z przodu MB Immaculata. Na dole napis: "Errichtet zür Ehre
Gottes / von / Johan u Anna Hondl / im Jahre 1875" ("Wystawiony ku czci
Bogu przez Johana i Annę Hondl w roku 1875"). Obok z prawej strony podpis
twórcy: "A: Habenhauer / B: im Swittau" (Svitavy). Z lewej:
"Renov.1928";. Jan w stroju tradycyjnym, widocznych siedem guzików sutanny,
stuła, bez nimbu. Kontrapost. Trzyma duży krzyż (uzup: G.S.)
Przy drodze znajduje się kamienna figura Jana N. na wysokim
cokole. Stoi przy moście nad potokiem Třebovka. Figura jest całkowicie
zasłonięta przez gałęzie stojącego obok drzewa. Strój tradycyjny, stuła. Biret
trzyma przy piersi wraz z krzyżem i palmą. Na cokole apoteoza języka; po bokach
dwie figurki bez główek. Niżej girlanda kwiatowa. Brak napisów. Autor i
datowanie nieznane (nad: G.S.)
Przy drodze, przy zakładzie samochodowym, znajduje się
kamienna grupa Ukrzyżowania z roku 1829. W części środkowej MB Bolesna, po
prawej św. Florian, po lewej św. Józef. Wyżej umieszczono relief z Janem N., a
nad nim narzędzia męki pańskiej. Statyczny Jan w stroju tradycyjnym, wokół głowy
pięć gwiazd. Stoi na chmurkach, trzyma biret, krzyż i palmę. W dolnej części
napis fundacyjny: "Dieses Kreutz hat Johann Stangler / und Anton Patzel zur
Ehre Gottes / errichten lassen am 6 May / Anno 1829" ("Ten krzyż
postawili Johann Stangler i Anton Patzel 6 maja 1829 roku"). W roku 2014
poprawiono ustawienie krzyża. Autor nieznany (nad: G.S.))
Przed kościołem św. Jana Chrzciciela, po prawej stronie głównego
wejścia, stoi kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena z 1756 roku. Pomnik
usytuowany był kiedyś na rynku. Święty stojący w kontrapoście, trzyma na
prawym ramieniu krycyfiks, który adoruje wzrokiem. W lewej dłoni trzyma
liść palmy oraz zamkniętą księgę. Jan ubrany w sutannę spiętą guzikami,
komżę wykończoną dołem misterną koronką, na ramionach peleryna z
kapturem. Szaty ukształtowane w fałdy. Widoczne resztki polichromii. Na
piersiach, zawieszony na szerokiej szarfie równoramienny krzyż. Na
głowie biret, spod którego opadają na szyję długie włosy. Na twarzy
zarost: bródka i wąsik. Wokół głowy otok z pięciu złotych gwiazd. Rzeźba
ustawiona na dwustopniowym postumencie, u podstawy którego widoczny rok
1756. Postument ustawiony na betonowej płycie. Całość w dobrym stanie
(nad: J.B. z Kłodzka)
Przed kościołem św. Jana Chrzciciela, w miejscu, gdzie kiedyś stała
pierwsza drewniana świątynia, znajduje się kamienna Grupa Ukrzyżowania z
1849 roku, jej autorem jest rzeźbiarz o nazwisku Rotter. Na bocznych
ścianach postumentu umieszczono reliefy świętych, między innymi Św. Jana
Nepomucena. Stoi on na Kuli Ziemskiej i trzyma w ramionach krucyfiks,
który adoruje nabożnym wzrokiem. Na odwrocie postumentu zatarte napisy
oraz rok 1849. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka))
Przy głównym placu Mladkova znajduje się kolumna
maryjna, do której prowadzą kamienne schodki, i która ogrodzona jest
kamienną balustradą. Na frontowej ścianie, prostopadłościennego
postumentu znajduje się relief św. Jana Nepomucena. Święty przedstawiony
w postawie stojącej, pod konchą w kształcie muszli, trzyma przy piersi
krucyfiks pochylony na lewe ramię i palmę męczeństwa. Stan całości dobry.
Obiekt podobny do tego z Těchonína (zobacz niżej) (nad: J.B.
z Kłodzka)
Idąc w górę uliczką obok Urzędu
Miejskiego trafia się w drogę polną, przy której stoi kamienna
figura Jana N. z 1774 roku. Strój tradycyjny, nimb z pięcioma
gwiazdami, krzyż, palma, kontrapost. W tyłu inskrypcja: "AÑO
1774", z przodu płaskorzeźba Języka Promienistego. Cokół z wolutami, gzymsami oraz rokokowymi ornamentami.
Widoczna mocna erozja piaskowca. Ustawienie całości poprawiono;
uzupełniono też ubytki w kamieniu; teren wokół wyrównano w mały
placyk z ławeczką. Autor nieznany (nad: G.S.)
W górnej części drogi wiodącej do granicy RP stoi
kapliczka domkowa, z dwuspadowym dachem, od frontu
tympanon z zamurowanym, okrągłym okienkiem; wejście półkoliste,
zamknięte kratą; po bokach dwie małe półkoliste wnęki. Wewnątrz na cokole
stoi kamienna, polichromowana figura świętego Jana Nepomucena. Datowanie i autor nieznane.
Strój tradycyjny: sutanna czarna, biała komża, brązowa peleryna z
frędzlami, widać wysoki kołnierzyk; duże, brązowe buty z klamerkami,
o mocno ściętych noskach; bez biretu i nimbu. Prawą ręką przy
prawym ramieniu trzyma zieloną palmę. Kontrapost. Stoi oparty o
kolumienkę (?) lewą nogą i ręką. Włosy dość krótkie; głowa
zwrócona w prawo (czyżby był tam niegdyś krzyż?). Cokół z ozdobnymi
wolutami, gzymsami, od frontu w owalnym kartuszu inicjały:: J von N.
W kościele pw. Św. Wacława (kostel sv. Václava), na jednej ze ścian,
pod sklepieniem znajduje się owalny fresk z postacią Św. Jana Nepomucena
trzymającego przed sobą w prawej dłoni niewielki krucyfiks, a w drugiej
dłoni zieloną gałązkę palmową. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W kościele pw. Św. Wacława (Kostel sv.
Václava), znajdującym się przy skrzyżowaniu ulic, w jednym z
ołtarzy bocznych znajdują się owalne obrazy z postaciami
świętych. W szczycie namalowane i podpisane popiersie Św. Jana
Nepomucena (nad:
J.B. z Kłodzka)
Przed kościołem pw. Św. Wacława (Kostel sv. Václava) znajduje się
ładna, kamienna, gołogłowa, późnobarokowa rzeźba Św. Jana Nepomucena.
Święty trzyma na lewym ramieniu krucyfiks, a raczej resztki jakie z
niego pozostały i spogląda z męczeńskim wyrazem twarzy w niebo. Prawa
dłoń, w której Jan kiedyś może trzymał biret utrącona. Rzeźba ustawiona
na postumencie obramowanym wolutowymi spływami. Na frontowej ścianie
zatarta scena zrzucenia Jana z mostu do Wełtawy. Figura, która jest
zarejestrowanym zabytkiem (rejstříkové číslo: 27461/6-4143/4) była
poddana renowacji w 1848 roku, a następnie na jesieni 2011
pomnika (nad: J.D., uzup.: J.B.
z Kłodzka, ja)
Na kamiennej barierze na zboczu kamienna figura Jana N. z roku 1731.
Na cokole gwiazda i Język. Strój tradycyjny, kontrapost, krzyż
trzymany oburącz, palma w prawej ręce przy ramieniu. Cokół z
wolutami i gzymsami; na froncie apoteoza języka i gwiazda; po
bokach ozdobne zwisy. Data znajduje się z tyłu pod gzymsem
(uwaga: obiekt bardzo podobny do trzech innych: Žamberk -
Kolumna Maryjna, Žamberk - Husovo nabřezi, Písečná - na skarpie.
Czyżby ten sam warsztat/twórca? Czyżby J.V.Haysler?)
(nad: J.D., uzup: G.S.)
Kamienna figura Jana N. jest częścią zespołu
rzeźbiarskiego kolumny MNP (Mariánský sloup) na rynku. Kolumna
przypisywana jest J.V.Hayslerovi z okresu przed rokiem 1712.
Znajdują się na niej z herby panów z Bubna i Litic. Dwa poziomy
figur świętych oraz aniołków. Na wyższym stoją śśw. Wawrzyniec,
Jan N., Florian, Wacław. Jan w stroju tradycyjnym, wokół głowy
złocisty nimb z pięcioma gwiazdami. Kontrapost. Krzyż trzyma
oburącz, palmę prawą ręką przy ramieniu (uwaga: obiekt bardzo
podobny do trzech innych: Žamberk - Pod Schody, Žamberk - Husovo
nabřezi, Písečná - na skarpie. Czyżby ten sam warsztat/twórca?) (uzup: G.S.)
Blisko Dzikiej Orlicy i mostu, na trawniku
przed boczną ścianą budynku znajduje się kamienna figura Jana N.
z 1727 w stroju tradycyjnym. Kontrapost, krzyż trzymany oburącz,
palma w prawej ręce. Duży, szeroki cokół. Na froncie scena
zrzucenia z mostu, nad nią apoteoza Języka i data: "1727",
prawa strona – scena Sądu; lewa strona – Spowiedź Królowej
Zofii; tył z pustą płyciną, a na plincie nieczytelny napis.
Autor nieznany (uwaga: obiekt bardzo podobny do trzech innych:
Žamberk - Pod Schody, Žamberk - Kolumna Maryjna, Písečná - na
skarpie. Czyżby ten sam warsztat/twórca? Czyżby J.V.Haysler?) (nad: G.S.)
W kaplicy Panny Marii Bolesnej, która to
kaplica kiedyś sprawowała funkcję kostnicy, znajduje się ołtarz
Św. Jana Nepomucena. Sama kaplica to barokowa, murowana,
otynkowana budowla założona na rzucie o kształcie krzyża
greckiego (równoramiennego), przykryta niewysokim dachem.
Pochodzi ona z 1744 roku, o czym zaświadcza data roczna
umieszczona w kluczu (zworniku) umiejscowionym nad wejściem do
kaplicy. Kaplica jest prawie stale zamknięta, ale można do niej
zajrzeć przez okienka umieszczone w drzwiach, i to umożliwia
dostrzeżenie ołtarza Św. Jana Nepomucena, który ustawiony jest
przy ścianie, naprzeciwko drzwi. W centralnym miejscu nastawy
ołtarzowej tego ołtarza umieszczona jest pełnoplastyczna,
polichromowana, naturalnej wielkości rzeźba przedstawiająca
stojącą w delikatnym kontrapoście (lewa noga wysunięta do
przodu, prawa lekko cofnięta) postać Św. Jana Nepomucena. Święty
w lewej dłoni trzyma przed sobą niewielkich rozmiarów krucyfiks,
któremu przygląda się z wielką atencją i adoracją. W prawej,
opuszczonej wzdłuż ciała dłoni trzyma zielony liść palmy- symbol
śmierci w umęczeniu. Wokół głowy Jana, na której biret z
czteroma płatkami (niektórzy mówią rogami, ale chyba to nie
pasuje w odniesieniu do świętego), aureola z pięciu gwiazd, to
kolejny atrybut charakteryzujący tego świętego. Jan ubrany w
szaty kanonika praskiego doby baroku. Warto zwrócić uwagę na
metalową klamrę spinającą mantolet (futrzana narzuta), zazwyczaj
mantolet zawiązany jest pod szyją grubym sznurem. Kolejnym
elementem rzadko występującym w przedstawieniach Jana Nepomucena
jest zawieszony na piersi na niebieskiej szarfie medalion z
wizerunkiem Najświętszej Marii z Dzieciątkiem Jezus. Przez
ramiona przewieszona złota stuła, jako symbol spowiednika. Na
drzwiczkach tabernakulum przedstawienie Języka Świętego w
promienistej glorii, a po bokach drzwiczek po dwie duże gwiazdy.
W zwieńczeniu nastawy ołtarzowej rzeźba Najświętszej Marii Panny
z Dzieciątkiem Jezus. Ołtarz po bokach flankują figury innych
świętych. Niestety dolna część ołtarz zasłonięta klęcznikiem, a
być może i w tym miejscu znajduję się jakieś przedstawienie Jana
Nepomucena. Kaplica była odnawiana w 1879 roku następnie w
latach 1977-78 oraz w 1995 roku. Stan kaplicy i ołtarzy dobry (nad:
J.B. z Kłodzka)
Kamienna barokowa figura Jana N. z 1717 stoi
na południowym skraju wsi, na
skarpie, ogrodzona drewnianym płotkiem. Strój tradycyjny,
kontrapost, krzyż trzymany oburącz, palma w prawej ręce.
Złocisty nimb z pięcioma dużymi gwiazdami. Cokół
prostopadłościenny z podstawą schodkową i gzymsami. Na froncie
scena Sądu, po prawej stronie – Zrzucenie z mostu, tył – ozdobna
arabeska, lewa strona – Spowiedź Królowej Zofii. Na froncie pod
gzymsem data: "1717", poniżej napis łaciński: "Sacramentum
/ Regis Abscondere / Bonum Esi Tob (Toβ?)". Według
miejscowej legendy figura stoi w miejscu, gdzie jedenaścioro
dzieci zginęło w trakcie burzy. Postawiono ją dla upamiętnienia
tego faktu i obsadzono jedenastoma lipami. W 1999 roku rzeźba
została uszkodzona - utrącono wtedy głowę, która później została
zrekonstruowana.
Autor nieznany (uwaga: obiekt bardzo podobny do trzech innych w Žamberku - Pod Schody, Kolumna Maryjna,
Husovo nabřezi. Czyżby ten sam warsztat/twórca? Czyżby J.V.Haysler?) (nad: G.S.)
České Petrovice (Czeskie
Pietrowice, Böhmisch Petersdorf)
kraj: Pardubický
okres: Ústí nad Orlicí
obec: Žamberk
W barokowym kościele Świętych Piotra i Pawła (kostel sv. Petra a Pavla),
pochodzącego z lat 1732-1734, znajduje się boczny ołtarz, w zwieńczeniu
którego widzimy Św. Jana Nepomucena unoszącego się w kłębowisku chmur, w
towarzystwie niezliczonej rzeszy (tuzin?) uskrzydlonych aniołków. Święty
ubrany w złotą sutannę i pelerynę, na piersi zawieszony równoramienny,
złoty krzyż. Ramiona szeroko otwarte. Całość wieńczy piękne Oko
Opatrzności. Stan dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
České Petrovice (Czeskie
Pietrowice, Böhmisch Petersdorf)
kraj: Pardubický
okres: Ústí nad Orlicí
obec: Žamberk
Na południowy zachód od centrum miejscowości, przy
samotnym gospodarstwie stoi
kamienna figura Jana N. z 1803 roku. Czteroczłonowy cokół z kilkoma
gzymsami, u stóp Jana główki anielskie. Kontrapost, urwana aureola
zaczepiona o stopy rzeźby, resztki latarni umarłych
České Petrovice (Czeskie
Pietrowice, Böhmisch Petersdorf)
kraj: Pardubický
okres: Ústí nad Orlicí
obec: Žamberk
Na północny wschód od miejscowości, tuż przy
rzece Orlicy która jest granicą między Czechami a RP, przy dawnym szlaku do
Hrabstwa Kłodzkiego (>>) (na Międzylesie)
stoi kamienna figura Jana N. Ma bardzo ciekawie opracowane szaty
kanonika,
zwłaszcza spół peleryny, która ma grubą fakturę. Kontrapost, krzyż z utrąconą główką na lewym
ramieniu. Kamienny cokół z pomalowanym na czerwono płaskorzeźbionym
Sercem Gorejącym i delikatnymi neogotyckimi zdobieniami. Na dolnym członie
cokołu - Język Promienisty, a na odwrocie monogram "E.H." i data
"1873". W październiku 2019 rzeźby nie było na jej
cokole - jak się okazało figurę zabrano do naprawy. Jej stan zdecydowanie tego
wymagał. Uszkodzenia to pęknięcie trzonu krucyfiksu i przede wszystkim
pęknięta głowa, która trzymała się tylko dzięki związaniu drutem, oraz
ubytki w dolnej części twarzy. Ale już 3 listopada 2019 rzeźba była na
swym miejscu, choć brakowało dużej zardzewiałej aureoli, zardzewiałego
liścia palmy z prawej dłoni i uszkodzonej latarni umarłych. Wymieniono
plintę, która prawdopodobnie rozleciała sie przy demontażu, uzupełniono
ubytki (np. na twarzy świętego), zaklejono pęknięcia (m.in. krzyża) (uzup: G.S.)
Przy wjeździe od strony Žamberka, na skwerze w
otoczeniu czterech lip stoi kamienna figura Jan N. z 1716 (obok Penzion u sv.
Jana). Strój tradycyjny, złocony nimb, 5 gwiazd. Oburącz trzyma krzyż ze
złoconą figurką Chrystusa. Kontrapost. Cokół prosty z gzymsami. Z przodu
napis w języku czeskim: "Ke cti / chwale Boži / ce ten obraz /
postawen na / kladem M. Lira / 1716" ("Ku czci i chwale Bożej
postwiono nakładem M. Lira w 1716") - postawiona przez Martina Lira,
bogatego rolnika, w dowód wdzięczności za ocalenie przed więzieniem.
Tył: "Obnoveno / pamătkovym / úřadem / 1941" (("Odnowiono/przez/
urząd zabytków w 1941") (nad. i tłum.: G.S.)
W ogrodzie prywatnej posesji, obok mostku nad Horskym
Potokiem, znajduje się kamienna figura Jana N. Stoi za żywopłotem, w
paprociach, cokół praktycznie niewidoczny. Strój tradycyjny, wokół głowy
zniszczony, przekrzywiony nimb (pięć pogiętych gwiazd). Oburącz trzyma
uszkodzony krzyż przy lewym ramieniu, pod nim palma. Kontrapost. Głowa
mocno pochylona do przodu. Cokół prosty, niewysoki, z powodu roślinności
nie można stwierdzić co na nim jest. Autor i datowanie nieznane (nad.: G.S.)
Koło dawnych zabudowań młyna, przy moście na potoku
Rokytenka stoi stara, kamienna, barokowa rzeźba Jana N. Rzeźba pochodzi
z 1798 roku i została wykonana przez rzeźbiarza o nazwisku Ciliák, a jej
fundatorem był niejaki Franc Bilek z dolního Kunvaldu (Dolnego Kunvaldu).
Święty w postawie stojącej w kontrapoście, lewa noga wyprostowana, prawa
ugięta w kolanie, tułów nieco obrócony w prawo. Na prawym przedramieniu
Jan trzyma krucyfiks, pod którym liść palmy. W lewej, opuszczonej wzdłuż
ciała dłoni biret. Święty odziany w szaty kanonika: sutanna, komża,
peleryna. Wokół głowy nimb z pięciu gwiazd. W roku 1920 właśnie głowa z
gwiazdami została utrącona i zniszczona przez wandali. Przez długi czas
figura stała bez głowy. Niedawno przy restauracji rzeźby ten element
odtworzono i figura obecnie jest kompletna. Rzeźba ustawiona na wysokim,
wybrzuszającym się do przodu i flankowanym wolutowymi spływami
postumencie. Na frontowej ścianie postumentu relief Świętego Języka w
promienistej glorii. Na rewersie postumentu inskrypcja fundacyjna
napisana w języku staroczeskim i data roczna fundacji: "TU TO / STAVH
SWATEHO / JANA NEPOMUCKEHO / PATRONA CESKEHO / NECHAL WISTAWET / SWIM
WLASTNIM NA / KLADEM FRANC BILEK / ZA PRWNIHO / CISARSKEHO FARARE / V
KVNWALDE PANA / FRANCE ZDOBNICKIHO / A JEHO PANA COPERATORA / REHORE
KOSTKI RADV / BENEDIKTINSKEHO / ROKV 1798" (nad.: J.B. z Kłodzka))
W kościele św. Jerzego (1606, przebudowany w połowie
XVIII wieku), po lewej stronie ołtarza głównego, nad wejściem z kotarą,
znajduje się złocista figura Jana N. przedstawionego w pozycji siedzącej
(!), na ozdobnym zwieńczeniu wejścia. Strój tradycyjny, w całości w
kolorze złotym; nimb z pięcioma gwiazdami. Krzyż leży w zagięciu lewej
ręki, dołem oparty o prawą nogę. Prawa ręka lekko wyciągnięta do przodu.
Szaty dynamiczne, rozwiane, w pięknych fałdach. Rokokowa ornamentyka
ołtarzy i innych elementów, w tym także figur flankujących ołtarz. Autor
nieznany, styl rokokowo-barokowy (nad.: G.S.))
Na XIX-wiecznym moście przez Cichą Orlicę
stoją kamienne figury św. Jana Nepomucena i św. Floriana z XVIII wieku. Jan N. stoi na
prostym dwuczłonowym postumencie na prawej podporze mostu,
Florian - na lewej. Most jest
wyremontowany, balustrady stosowne, pomniki po renowacji. Jan
N., stojący w niewielkim kontrapoście, ubrany jest w typowy dla
niego strój kanonika - niestety mocno zubożony w szczegóły ze
względu na zbyt "gorliwą" konserwację. Na strój składają się:
sutanna z widocznymi 10 guzikami, długa komża - rokieta obszyta
koronką oraz futrzana peleryna z ogromnym kołnierzem (almucja).
Na głowie bardzo klasyczny biret, na nogach trzewiki ze ściętymi
noskami. Są i nietypowe szczegóły stroju - na szyi wstęga z
wiszącym, niewielkim, klasycznym krzyżem, a almucja spięta jest
spinką w kształcie kwiatu. Aureola z 5 gwiazdami jest nowa i
piękna. Duży krucyfiks trzymany w obydwu dłoniach oparty jest
tyłem o ciało i wsparty na prawym przedramieniu. Nietypowego
kształtu kamienna gałązka palmy trzymana jest pionowo w lewej
dłoni i ułożona jest na almucji. Zdaniem kobiet ten Jan jest
bardzo przystojny i ma piękną twarz. Na postumencie widzimy
inskrypcję z chronostychem (>>)):
"CTI SWATEHO /
IANA KAZATELE / ORODOWNIKA
MISTRO /
WICE
I LVBNIK".
Przy założeniu, że litera W = 2 * V, a U = V otrzymujemy rok
1792 (nad: J.D., uzup: RJF)
Na skwerku znajduje się
kamienna, polichromowana rzeźba Św. Jana Nepomucena, wystawiona około
1730 roku. Legenda mówi, że w tym miejscu stała kiedyś szubienica, inne
podanie głosi, że tutaj zginęło dużo ludzi. Święty przedstawiony w
postawie stojącej w kontrapoście, lewa noga wyprostowana- na niej
spoczywa ciężar ciała, prawa noga zgięta w kolanie, a stopa ustawiona na
niewysokim podwyższeniu. Święty Jan ubrany w czarną sutannę, białą komżę
wykończoną dołem pasem złotej koronki, na plecy zarzucona i związana pod
szyją złotym sznurem peleryna, pod szyją biały kołnierzyk z dwoma
wypustkami. Na głowie czarny biret, a wokół niej nimb z pięciu dużych
złotych gwiazd. Spod biretu na szyję opadają długie, bujne, kręcone
włosy, na czoło wysunął się kosmyk włosów. W ramionach Świętego
krucyfiks pochylony na lewy bark. Wzdłuż prawego ramienia ułożona
gałązka palmowa. Wyraz twarzy spokojny, uduchowiony, wzrok skierowany
przed siebie. Figura ustawiona na kilkuczłonowym postumencie. Na
frontowej ścianie dolnej części postumentu napis - przestroga w języku
czeskim: KDO OSTŘÍHÁ / JAZYKA SVÉHO, / OSTŘÍHÁ OD ÚZKOSTÍ / I DUŠE
SVÉ. czyli w tłumaczeniu: KTO STRZEŻE / JĘZYKA SWEGO, / STRZEŻE
OD LĘKU / I DUSZĘ SWĄĄ. Stan pomnika dobry, miejsce zadbane (nad: J.B. z Kłodzka)
W centrum wsi, na wzgórzu znajduje się
barokowy kościół p.w. Św. Jana Nepomucena (kostel sv. Jana
Nepomuckého) z lat 1775-1778. Kamień węgielny został położony
18-go września 1775 roku, staraniem Jana Jindřicha Schlesingera,
książęcego burgrabiego na państwie opawskim i krnowskim na
Śląsku. Prace budowlane realizowane były sprawnie, i dzięki temu
już 15 września 1777 roku na szczycie ukończonej wieży
uroczyście ustawiono krzyż. A 11 października 1778 roku kościół
został ukończony i konsekrowany oraz poświęcony patronowi ziem
czeskich - Św. Janowi Nepomucenowi. Stan dobry.
Wewnątrz rokokowy ołtarz główny z obrazem przedstawiającym
Apoteozę Jana N. Aniołki wśród chmur dzierżą atrybuty. Anioł na
obrazie ołtarzowym trzyma księgę, palmę oraz biret. Poniżej, na
ołtarzu, anioły z krzyżem, kielichami, kadzielnicą, palcem na
ustach. Na
tabernakulum symbol Języka, na ambonie trzy putta z atrybutami:
sercem gorejącym, kotwicą, krzyżykiem (nad: J.B. z Kłodzka, uzup:
G.S.)
W kościele p.w. Jana N. (zobacz wyżej), przy
wejściu po lewej stronie, wisi nieduży obraz przedstawiający
pielgrzyma modlącego się w świątyni, przed obrazem z MB (?).
Tradycyjny strój pielgrzyma, na ziemi leżą kapelusz i kij
pielgrzymi. Jest możliwe, że jest to przedstawienie Jana-Pielgrzyma
modlącego się przed obrazem MB Staroboleslavskiej, jednak teza
ta wymaga poparcia. Wątpliwości budzi choćby bandaż rozwijający
sie z nogi świętego (Roch?). Autor i datowanie nieznane
(nad: G.S.)
Przy mostku nad potokiem Orličskim, kamienna
barokowa figura Jana N. z roku 1785(?). Strój tradycyjny (10
guzików); nimb, cztery (!) gwiazdy. Kontrapost. Krzyż i palma w
prawej ręce, w lewej biret. Bogate szaty. Trójkondygnacyjny
cokół z wolutami i gzymsami. Na froncie scena zrzucenia z mostu,
a poniżej w ozdobnym kartuszu nieczytelny już napis: "DIVO /
o v......". Po bokach zwisy. Tył: "... Im Jahre / A 1785
(?)" ((".../postawiono/ w roku 1785"). Autor nieznany
(nad: G.S.)
Pastviny (Weiden)
kraj: Pardubický
okres: Ústí nad Orlicí
obec: Žamberk
čp. 54
Przy drodze, między posesjami, w grupie
starych lip stoi
kamienna figura Jana N. z roku 1818. Strój tradycyjny (7
guzików, biret w prawej ręce, nisko); nimb, pięć gwiazd. W lewej
trzyma duży krzyż. Dziwna, nienepomucka twarz. Kontrapost.
Wysoki cokół z gzymsami, wolutami, płycinami i ornamentami. Od
frontu ozdobny feston. Poniżej nieczytelny napis: "1818 /
..." . Na bokach ładny motyw kwietny. Tył z inskrypcją:
"Tato sstatue iest postavena / k cti a ... S. Janu / Nepomuckemu
/ z nakladu Jana S...? / den 23 Maya 1818" (("Ta statua
została postawiona ku czci i ... Jana Nepomucena przez Jana S...
dnia 23 maja 1818 roku"). Autor nieznany
(uzup. i tłum: G.S.)
Tuż przy moście na Dzikiej Orlicy znajduje
się kamienna figura św. Jana Nepomucena umieszczona na wysokim
cokole. Święty przedstawiony w postawie stojącej, w lekkim
kontrapoście. Ubrany w sutannę, komżę i pelerynę. Na głowie
biret, wokół którego otok z pięciu, srebrnych gwiazd. W
ramionach sporych rozmiarów krucyfiks. Święty trzyma go w
dużych, masywnych dłoniach. Sama postać nieproporcjonalna
(przykrótkie nogi) i masywna. Stan rzeźby dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
(uwaga: płaskorzeźba pielgrzyma na cokole niedalekiej figury Św. Trójcy to
zapewne św. Franciszek, ale nie JN)
Ponv (?Pom?) 2014. Strój tradycyjny: czarna sutanna, biała
komża, brązowa, krótka peleryna; biały kołnierzyk; czarny biret
na głowie; czarne buty, zaokrąglone noski; na szyi dystynktorium
w postaci krzyżyka. Wokół głowy nimb z 5 gwiazdami. Oburącz
trzyma krzyż przy lewym ramieniu. Przy prawym zielona palma.
Postać statyczna, ukazana na tle zabudowań Pragi (nad: G.S.)
Niedaleko potoku, w centrum wsi, przy drodze,
stoi kolumna maryjna z 1734 roku, bardzo podobna do tej
mladkovskiej (zobacz wyżej). Na szczycie figura MB z Dzieciątkiem. Na froncie
cokołu płaskorzeźbiony wizerunek Jana Nepomucena w płytkiej
niszy zwieńczonej muszlą. Wizerunek polichromowany. Strój
tradycyjny (czarna sutanna, biała komża, brązowa peleryna;
czarny biret na głowie; buty). Na muszli pięć złotych gwiazdek
tworzących nimb. Kontrapost (lewa noga wyżej). Duży krzyż trzyma
oburącz przy lewym ramieniu. Przy prawym palma. Głowa pochylona
do krzyża. Tło niszy niebieskie. Lewa str. cokołu: serce i rany
(stopy i dłonie) Chrystusa. Prawa strona: serce MB Bolesnej
przebite mieczem. Tył z inskrypcją i
chronostychem (>>)
potwierdzającym rok 1734 (Sancta Maria Dei ...).
Renowacja wykonana w roku 1836 (nad: G.S.))
W dawnej wsi Celné, obecnie części Těchonína, stoi kaplica p.w. Św. Jana
Nepomucena postawiona w 1825 roku, o czym świadczy napis nad wejściem do
niej: "Léta Páně 1825 /Roku Pańskiego 1825/". Założona została na
rzucie sześciokąta. Posiada piękny, dużych rozmiarów cebulasty hełm z
latarnią na dzwon. Prawdopodobnie dach miał być pierwotnie przeznaczony
dla kościoła w pobliskiej miejscowości Mladkov (stąd w stosunku do
kaplicy jest tak wielki, a dach wieży kościoła w Mladkovie jest bardzo
skromny). Choć kaplica poświęcona jest Św. Janowi Nepomucenowi, nad
drzwiami wejściowymi umieszczona była kiedyś figurka Św. Floriana, a
dziś kiczowaty obrazek z jego przedstawieniem. Wnętrze skromnie
wyposażone współczesnymi meblami. Obok kaplicy znajduje się kamienna
figura Św. Jana Nepomucena (zobacz niżej). Stan kaplicy dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
W dawnej wsi Celné, obecnie części Těchonína,
w niewielkiej odległości od kaplicy p.w. Św. Jana Nepomucena
(zobacz wyżej) stoi kamienna figura Św. Jana Nepomucena. Święty
przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście na lewej nodze.
Prawa noga, lekko zgięta w kolanie, ustawiona na niskiej
podstawce. Przy piersiach Jan trzyma krucyfiks przechylony na
lewe ramię. W prawej dłoni trzyma dodatkowo złoty liść palmy.
Ubrany jest w sutannę, komżę obszytą dołem złotą koronką,
pelerynę z kapturem związaną pod szyją złotymi sznurami z
chwostami. Pod szyją wysoki stójkowy kołnierz z dwiema złoconymi
wypustkami. Na głowie biret. Szaty ukształtowane w fałdy. Włosy
długie, broda i wąsy. Twarz spokojna, wzrok skierowany przed
siebie. Wysokość figury około 1 metr. Rzeźba ustawiona na
częściowo pobielonym, wybrzuszającym się postumencie, zdobionym
motywami roślinnymi i zwieńczonym górą gzymsem. Brak napisów i
dat. Całość ustawiona za drewnianym płotkiem, pod dwoma lipami. Stan rzeźby dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy bocznej drodze (równoległej do drogi do
Mladkova), między pos. 58 a 59, na ogrodzonym terenie, stoi
kamienna, barokowa figura Jana Nepomucena. Strój tradycyjny
(sutanna, 8 guzików, komża, peleryna z frędzlami i kapturem;
biret na głowie; duże, masywne buty ze ściętymi noskami). Brak
nimbu. Dynamiczne szaty. Kontrapost. Duży krzyż trzyma lewą ręką
przy lewym ramieniu. Palec wskazujący prawej dłoni na ustach
(milczenie). Spojrzenie skierowane przed siebie. Cokół z
gzymsami, na sporym, betonowym postumencie (być może wtórne
ustawienie). Na ściankach cokołu płyciny. Od frontu napis,
częściowo zatarty, z
chronostychem (>>)
(początek: Heiliger Ioanes...).
Z liter chronostychu (>>)
można przyjąć rok 1783 (ILI I IICI IML LVD IVV VV), co nie jest jednak pewne (nad: G.S.)
Przy głównej drodze, we wschodniej części
wsi, stoi kamienna figura Jana Nepomucena o cechach barokowych. Strój tradycyjny,
aureola, krucyfiks, ładny profilowany cokół, schodki. Strój tradycyjny,
osiem guzików. Obiekt datowany na rok 1872 na podstawie rytu z
tyłu cokołu, choć styl pasuje do wcześniejszej epoki. Restaurowany (nad: G.W.)
W oknie kościoła św. Jakuba Apostoła (1830)
znajduje się witraż przedstawiający półpostać św. Jana Nepomucena Strój
tradycyjny. W lewej ręce krzyż, palec prawej na ustach. Wizerunek otoczony
okrągłą ramką (o Szklanych
Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nad: G.S.)
Kamienna figura Jana N. w stroju tradycyjnym (sześć guzików,
stuła), bez nimbu. W prawej ręce przy piersi mały krzyż; w lewej, nisko, palma.
Postać statyczna. Trójkondygnacyjny cokół; górna część z wnękami, kolumienkami z
ozdobnymi kapitelami, blankami. Od frontu, we wnęce, malowany napis: "Svaty /
Jane / Nepomucky / Oroduj / za nas" ("Święty Janie Nepomucenie módl się
za nas"). Poniżej z prawej strony podpis twórcy: "Fr. Vondraček z Hořic" (nad: G.S.)
Między posesjami ogrodzona kamienna figura Jana N. w
stroju tradycyjnym (18/19 guzików); oberwany nimb wisi na latarni. Lewą ręką
przy piersi trzyma krzyż, w prawej palma. Postać statyczna. Cokół z wolutami i
gzymsami. Na froncie nieczytelny napis. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Na skwerze, ogrodzona metalowym płotkiem, stoi kamienna
klasycystyczna figura Jana N. z roku 1812. Strój tradycyjny (11 guzików,
szpiczaste! buty); nimb, pięć gwiazd. Mimo ugiętej nogi postać statyczna. Lewą
ręką podtrzymuje duży krzyż; w prawej biret i palma. U stóp chmurki i dwie
główki putt, a poniżej gołębica. Cokół z wolutami, girlandą i innymi
ornamentami. Na froncie scena Spowiedzi: dokładnie oddany konfesjonał, wewnątrz
postać JN (widać strój, stułę i biret na głowie) oraz klęcząca królowa Zofia.
Tył z inicjałami i datą: "F. Z. / 1812". Autor nieznany (nad: G.S.)
Nieopodal restauracji i pensjonatu o nazwie Vostrá fazole, przy
skrzyżowaniu dróg Zamberk i Letohrad znajduje się kamienna figura św.
Jana Nepomucena z 1754 roku. Święty przedstawiony w postawie stojącej z
wysoko uniesionym krucyfiksem w prawej dłoni, lewa dłoń położona na
sercu trzyma liść palmowy. Głowa, na której biret, obrócona nieco w
prawo, w stronę krucyfiksu. Wokół głowy nimb z pięciu złotych gwiazd.
Szaty rozwiane, poruszone. Rzeźba ustawiona na wysokim, rozszerzającym
się gruszkowato u dołu postumencie. Na frontowej ścianie relief Języka w obłokach. Powyżej, pod gzymsem główka łysego putta. Na rewersie
postumentu napis uwieczniający rok wystawienia rzeźby: "ANNO: 1754".
Całość umieszczona jest za niewysokim drewnianym płotkiem, zamocowanym w
niskich kamiennych słupkach. Miejsce wydaje się zadbane i otoczone
opieką. Stan pomnika dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W lewym tęczowym ołtarzu kościoła św.
Wacława (zobacz wyżej) wisi obraz z Janem N. adorującym MB ze
Starej Boleslavi. Pięć gwiazd z aureoli Jana ładnie współgra z
dwunastoma gwiazdami z nimbu MB. W tle Most Karola i panorama
Hradczan (nad: RJF)
Letohrad (okres: Ústí nad
Orlicí, kraj: Pardubický,
):
ponad miastem, na tz. Kopečku znajduje się pięcioboczna, barokowa kaplica pod
wezwaniem św. Jana Nepomucena. Zbudowano ją w latach 1734 - 1736 na
miejscu wcześniejszej kaplicy pielgrzymkowej na polecenie hrabiego Jana
Václava Bredy ze Špandavy. Jako budulca użyto kamieni z ruin pobliskiego
zamku Kyšperk. Kaplica zrealizowana została na planie pięciokąta
(pentagramu), wokół niej znajduje się również pięciokątny ambit, w
którego wierzchołkach znajdują się wieżyczki zwieńczone cebulastymi
wieżyczkami z dzwonkami. Strop kaplicy był kiedyś zdobiony freskami
nieznanego autora, niestety do dziś zachowały się jedynie ich szczątki.
Budynek kaplicy jest przykładem symbolizmu w architekturze kościelnej,
założony na planie pięciokąta, co stanowi analogię do pięciu gwiazd
umieszczanych wokół głowy świętego. Dla zwiedzających kaplica jest
otwarta tylko przy specjalnych okazjach, podczas których goście mogą
wejść do środka i zobaczyć unikalny pięcioboczny ołtarz z legendą o św.
Janie Nepomucenie. W zwieńczeniu ołtarza znajduje się ustawiona na
globie ziemskim (zobacz
>>) figura świętego w złotych szatach, adorowana przez rzesze
aniołów prezentujących atrybuty przypisane Janowi Nepomucenowi. Poniżej
płaskorzeźbione sceny z życia świętego. Corocznie w Letohradzie
organizowana jest słynna "Pielgrzymka pod górkę" do kaplicy (Kopečková
pouť). Aby dowiedzieć się kiedy będzie miała miejsce wystarczy wpisać w
wyszukiwarce: Letohrad Kopečková pouť. Do kaplicy prowadzi aleja lipowa
z 1734 roku. Stan obiektu bardzo dobry. Miejsce obowiązkowe dla Łowców
Nepomuków, porównywalne z kościołem pielgrzymkowym w Zelenej Horze
nieopodal Ždáru nad Sazavou (zobacz niżej) (uzup.: J.B. z Kłodzka)
Letohrad (obec: Ústí nad
Orlicí, kraj: Pardubický,
):
w niszy, nad bramą obok kościoła św. Wacława, na rynku Václavské náměstí,
umieszczona jest- chyba drewniama, polichromowana, niewysoka (20~30cm)
rzeźba Św. Jana Nepomucena. Świety przedstawiony w postawie stojącej z
krucyfiksem w dłoniach. Wokół głowy, na której biret, pięć gwiazd. Jan
ubrany w sutannę spiętą guzikami, spod której wystają dwa trzewiki,
komżę oraz pelerynę związaną solidnym sznurem. Na twarzy zarost. Wyraz
twarzy spokojny, wzrok skierowany przed siebie. Stan rzeźby dobry, choć
polichromia już bardzo zniszczona, zwłaszcza na szatach Świętego (nad: J.B. z Kłodzka)
Letohrad (obec: Ústí nad
Orlicí, kraj: Pardubický,
):
przy prowadzącej do rynku ulicy Jilemnického čp. 75 znajduje się kamienna, pełnoplastyczna rzeźba stojącej w kontrapoście postaci Św.
Jana Nepomucena, umieszczona na wysokim postumencie. Święty trzyma na
prawym ramieniu krucyfiks, ku któremu schylił głowę i który adoruje
wzrokiem. W lewej dłoni, trzymany pionowo liść palmy. Wokół głowy, na
której biret, pięć złotych gwiazd. Włosy i broda długie, kędzierzawe.
Szaty kanonika: sutanna, komża, futrzany mantolet związany pod szyją
solidnym sznurem. Latem uroku rzeźbie dodaje owijający postument zielony
bluszcz.
W czasie odpustu u stóp Jana rozkładają swe kramy handlarze, co sprawia
wrażenie, że Jan jest właścicielem jednego z nich (na zdjęciu
"sprzedaje" peruki po 100 koron) Stan pomnika dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Helvíkovice (Helkowitz, obec:
Žamberk, okres: Ústí nad
Orlicí, kraj: Pardubický,
):
kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1717 roku ustawiona na wysokim,
prostokątnym cokole, bezpośrednio przy drodze, naprzeciwko urzędu tej
miejscowości. Święty przedstawiony w postawie stojącej, w lekkim
kontrapoście, prawa noga postawiona na nieznacznym podwyższeniu. Święty
ubrany w strój kapłański: sutannę oraz komżę. Na ramionach peleryna z
kapturem, związana pod szyją. Na głowie biret. Wokół głowy aureola z
pięciu złotych gwiazd. Na twarzy broda i wąsy. Wyraz twarzy spokojny,
jakby zamyślony. Wzrok utkwiony daleko przed siebie. Święty trzyma w
ramionach sporych rozmiarów krucyfiks i dodatkowo w prawej dłoni liść
palmy. Do cokołu przymocowana latarnia. Na przedniej ścianie cokołu dwa
napisy: u góry w języku czeskim (cytat z księgi przysłów), u dołu w
języku łacińskim, z chronostychem (>>)
(jednak po zsumowaniu nie wychodzi rok 1717). Pomnik zadbany, w
dobrym stanie (nad: J.B. z Kłodzka)
Králíky-Dolní
Hedeč (okres: Ústí nad
Orlicí, kraj: Pardubický,
):
w tym przygranicznym miasteczku, zaraz za polskim Boboszowem, w
tutejszym kompleksie pielgrzymkowym na Górze Matki Bożej, w krużgankach,
znajduje się ołtarz Świętych Patronów Czech flankowany przez
Jana N. - biało-złotą rzeźbę pochodząca z roku 1730
¿ Králíky-Dolní
Hedeč (okres: Ústí nad
Orlicí, kraj: Pardubický,
): w
kompleksie pielgrzymkowym na Górze Matki Bożej, w
kościele pw. Wniebowzięcia NMP, we wspomnianym wyżej ołtarzu Świętych Patronów Czech
(zobacz wyżej), na obrazie widać postać zakonnika w czarnym habicie z
kapturem, który trzyma kij, zamkniętą Księgę i palec przy ustach.
Rozstrzygnięcie, czy jest to Jan N. wymaga upewnienia się w źródłach
Králíky-Dolní
Hedeč (okres: Ústí nad
Orlicí, kraj: Pardubický,
):
w tym przygranicznym miasteczku, zaraz za polskim Boboszowem, w
tutejszym kompleksie pielgrzymkowym na Górze Matki Bożej, tuż przy
wejściu na krużganki, między pierwszą a drugą stacja drogi krzyżowej,
znajduje się piękna naścienna rzeźba z około 1700 roku o unikalnym motywie
Jana Nepomucena ofiarującego Marii swój język, przedstawiony w otoku z
promieni (nad: J.Z.)
- Králíky (okres: Ústí nad
Orlicí, kraj: Pardubický,
):
barokowa kapliczka Św. Jana Nepomucena, postawiona w 1777 roku na placu
Malé náměstí, ku pamięci morowej epidemii. Do 1945 roku nazywana
kapliczką Św. Jana Nepomucena, od 1945 roku czeską nazwą, pochodzącą od
miejsca umieszczenia: Kapliczka na Malém náměstí. W 1985 roku
przeprowadzono prace renowacyjne, ufundowane przez miejscowego dziekana
Antoniego Kubata. Prawdopodobnie wcześniej znajdowała się w niej figura
św. Jana Nepomucena, której teraz nie ma. Jako ciekawostkę można podać,
że jest położona na wysokości 575 m n.p.m. Stan bardzo dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
Králíky (okres: Ústí nad
Orlicí, kraj: Pardubický,
):
na ul. Jana Opletala, na kamiennym, jednoprzęsłowym moście przez Králický
potok, ustawiona jest silnie barokizująca rzeźba Św. Jana Nepomucena z
1816 roku. Rok wykuty jest na postumencie pod reliefem języka unoszącego
się na obłoku w promienistej zorzy i otoczeniu pięciu gwiazd. Święty
przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście, trzyma przy piersi i
pochylony na prawe ramię krucyfiks. Druga dłoń dotyka piersi w okolicach
serca. Wokół głowy, na której biret otok z pięciu złoconych gwiazd.
Szaty standardowe: sutanna, komża, futrzana peleryna. Na odwrociu
postumentu nazwisko rzeźbiarza: Casimir Klahr / Bildhauer aus / Landeck
1816, czyli członek znanej rodziny rzeźbiarzy z Lądka w
Hrabstwie
Kłodzkim (>>). Stan obiektu dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Králíky-Dolní Boříkovice (Nieder
Ullersdorf, okres: Ústí nad Orlicí, kraj:
Pardubický,
):
w tej dawniej wiosce, dziś dzielnicy miasta Králíky, przy drodze i
strumieniu, po przeciwnej stronie domu nr 19 (v Kaliankove zahrade),
znajduje się kamienna polichromowana rzeźba z początku XVIII wieku,
ustawiona na wysokim postumencie, przedstawiająca stojącą w kontrapoście
postać Św. Jana Nepomucena trzymającego krucyfiks (prawie poziomo, na
wysokości ramion). Na ubiór świętego składają się: sutanna, komża,
stuła, peleryna oraz biret na głowie. Włosy długie, broda i wąsy. Wyraz
twarzy spokojny, zamyślony, wzrok skierowany przed siebie. Rzeźba
umieszczona na niebezpiecznie przechylającym się do tyłu postumencie,
który pomalowany na czarno zdobiony jest motywem roślinnym. Na frontowej
ścianie płaskorzeźbione przedstawienie języka w promienistym otoczeniu.
Na ścianie tylnej napis w języku niemieckim: Renovird / im Jahr. /
1823 / AK. (w znalezionym źródle rok jest inny: 1873). Pomiędzy
postumentem a cokołem rzeźby (duża szczelina) umocowany metalowy wieszak
na kwiaty i świece. Stan całości dostateczny, pomnik niebezpiecznie się
przechyla (nad: J.B.
z Kłodzka)
Červená Voda (okres: Ústí
nad Orlicí, kraj: Pardubický,
):
w kościele parafialnym p.w. Św. Mateusza (Farní kostel sv. Matouše)
znajduje się ołtarz boczny Św. Jana Nepomucena z jego obrazem w
srebrnej, pięknie rzeźbionej ramie. Święty przedstawiony od pasa w górę
stoi przed krucyfiksem i nad otwartą księgą, na której trzyma pobożnie
złożone dłonie. Ubrany jest w komżę wykończoną przy rękawach koronką,
długą brązową pelerynę związaną pod szyją zielonym sznurem zakończonym
chwostami. Na szyi, na różowej szarfie zawieszony brązowy medalion. Pod
szyją biały kołnierzyk. Wokół głowy otok z delikatnych gwiazd.
Spojrzenie uduchowione, skierowane w górę, ku niebu. Na twarzy zarost:
broda i wąsy, włosy długie. Poniżej obrazu, w niewielkiej niszy figurka
Czeskie Jezulatko. W zwieńczeniu nadstawy ołtarzowej język w otoku z
chmur i w promienistej glorii. Po bokach dwa aniołki, po lewej
trzymający zalakowany list, po prawej gałązkę palmową, atrybuty Św. Jana
Nepomucena. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Červená Voda (okres: Ústí
nad Orlicí, kraj: Pardubický,
):
na skwerze, przy rondzie znajduje się kamienna figura Św. Jana
Nepomucena, ustawiona na prostopadłościennym postumencie z wnęką na
światło umarłych. Jan przedstawiony w postawie stojącej, lewa noga
wyprostowana, prawa zgięta w kolanie, stopa ustawiona na
prostopadłościennej, niewysokiej kostce. Święty trzyma przy piersiach
krucyfiks pochylony na lewe ramię, dodatkowo w prawej dłoni trzyma liść
palmy. Ubrany: w sutannę, spod której widać dwa trzewiki; komżę, obszytą
dołem koronką; związaną pod szyją futrzaną pelerynę z kapturem; na
głowie biret z płatkami, spod którego na ramiona opadają długie włosy.
Szaty ukształtowane w spokojne fałdy. Na twarzy zarost: wąsy i
ufryzowana broda. Wokół głowy, na metalowym pałąku tylko dwie gwiazdy.
Twarz spokojna, wzrok skierowany przed siebie. Na przedniej stronie
cokołu napis w języku niemieckim i wnęka. Na bocznych ścianach
płaskorzeźbione sceny z życia Św. Jana Nepomucena: z prawej strony
rozmowa z królem i spowiedź królowej, z lewej scena zrzucenia Jana z
Mostu Karola do Wełtawy. Stan pomnika dobry, otoczenie zadbane (nad: J.B.
z Kłodzka)
* Lichkov (Lichtenau, obec:
Kraliky, okres: Ústí
nad Orlicí, kraj: Pardubický,
):
na północ od wsi Lichkov, na granicy polsko-czeskiej, przy zielonym
szlaku turystycznym, niedaleko słupka granicznego nr III/91, stoi
zwrócona ku wsi Lichkov, piaskowcowa figura św. Jana Nepomucena z roku
1730. Według starych map w tym miejscu przechodziła do Prus solna droga.
Obiekt zaliczony do Nepomuków Hrabstwa Kłodzkiego i tam dokładniej
opisany pod hasłem Boboszów (zobacz >>)
(uzup: J.B.
z Kłodzka)
Lichkov (Lichtenau, obec:
Kraliky, okres: Ústí
nad Orlicí, kraj: Pardubický,
):
neorenesansowy kościół św. Józefa Robotnika (Filiální kostel sv. Josefa,
dělníka) budowany był w roku 1891 a 16 października 1892 został
wyświęcony. Budowa kościoła zainaugurowana została wmurowaniem 23 maja
1889 kamienia węgielnego przez biskupa Heisego. Wyposażenie wnętrza jest
współczesne, z wyjątkiem pochodzącego z połowy XVIII wieku bocznego
ołtarza z figurą św. Jana Nepomucena. Święty w prawej dłoni trzyma przed
sobą, na wysokości pasa, krucyfiks, który adoruje wzrokiem. W lewej,
nieco uniesionej ręce trzyma liść palmy. Ubrany w czarną sutannę, białą
komżę- obszytą dołem złotą koronką, na ramionach szara peleryna
związana złotym sznurem z frędzlami. Na głowie biret. Przed kościołem
stoi kamienna kalwaria z 1802. Stan rzeźby dobry
(nad: J.B.
z Kłodzka)
W kompleksie pielgrzymkowym na Górze Matki Bożej,
w kościele pw. Wniebowzięcia NMP (zobacz wyżej) po lewej stronie jest
boczny ołtarz Jana N., a w nim wyjątkowo piękna,
polichromowana płaskorzeźba Jana N. na tle Mostu Karola i katedry św.
Wacława. Ponad płaskorzeźbą witraż z pięcioma gwiazdami i językiem,
atrybuty świętego. Po lewej stronie św. Jana rzeźba przedstawiająca św.
Ludmiłę, a po prawej rzeźba św. Wacława (nad: J.Z., uzup: J.B.
z Kłodzka)
Na skwerze stoi wysoki trójkątny obelisk z figurą
Michała Archanioła wyznaczający na początku alei - drogi krzyżowej prowadzącej
na Górę Matki Bożej z kościołem pielgrzymkowym (zobacz wyżej). Na jego bokach różne wizerunki.
Trójca św. i św. Wacław, św. Anna i św. Roch. Nas najbardziej interesuje
lewa strona, gdzie znalazło się wyobrażenie MB z
Dzieciątkiem oraz Jana N. w stroju tradycyjnym, w kontrapoście, z dużym krzyżem
trzymanym oburącz przy lewym ramieniu; przy prawym palma. Autor nieznany,
natomiast rzeźba Archanioła datowana jest na rok 1780 (nad: J.Z., uzup: G.S.,
J.B. z Kłodzka)
Przy ulicy i przy kościele św. Michała Archanioła stoi
kamienna barokowa figura Jana N. naturalnej wielkości, w aureoli o pięciu dużych złotych
gwiazdach. Strój tradycyjny, kontrapost, z dużym krzyżem i palmą
trzymanymi oburącz przy lewym ramieniu, biret. Cokół schodzi esowatymi wolutami
na szeroki postument przechodzący w stół ołtarzowy. Po bokach Jana dwa aniołki. Obiekt datowany jest
na pierwszą połowę XVIII wieku. Stan dobry (uzup: J.B. z Kłodzka)
W kościele Św. Michała Archanioła (Kostel sv.
Michaela Archanděla) znajduje się ołtarz boczny, któremu patronuje Św.
Jan Nepomucen. W nastawie ołtarza obraz przedstawiający Jana
N. jako jałmużnika obdarowującego ubogich monetami trzymanymi w
koszyku. Nad tym obrazem mniejszy obraz z glorią Języka Świętego w otoce
pięciu gwiazd. Obecny wygląd kościoła jest wynikiem barokowej przebudowy
w latach 1768–1778 i kolejnych zmian w 1872 roku, być może ołtarz JN
pochodzi z któregoś z tych okresów (uzup: J.B. z Kłodzka)
W tej dawniej samodzielnej wsi, przy głównej
drodze, moście i potoku stoi kamienna figura Jana N. z roku
1799. Strój tradycyjny. Lewą ręką trzyma uszkodzony krzyż; w
prawej dłoni pozostał trzpień po palmie. Kontrapost. Cokół z
wolutami i gzymsami. Od frontu Apoteoza języka, a pod nią
skrzyżowana palma i róża (rzadkość) połączone kłódką. Niżej
napis w języku niemieckim. Z tyłu data "1799" oraz zatarty napis. Autor nieznany (nad:
G.S.)
W tej dawniej samodzielnej wsi, przy Rodinnym Penzionie i kawałek za mostem, znajduje się kamienna
figura Jana N. na smukłym cokole-obelisku. Strój tradycyjny,
pięć
guzików. Nimb o pięciu gwiazdach. Cokół z główką putta w górnej
części. Poniżej korona i owalny, pusty kartusz w otoczeniu
liści. Figura w złym stanie; brak prawej dłoni; trzpień w tym
ramieniu sugeruje istnienie palmy; pomalowana niegdyś srebrną
farbą, obecnie piaskowiec łuszczy się i brzydko wygląda. Krzyż w
lewej ręce. Postać nienaturalnie skręcona. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
W tej dawniej samodzielnej wsi, nad dopływem potoku Březná i koło mostku, stoi
kamienna figura Jana N. z roku 1846. Delikatny kontrapost. Tradycyjny
odświętny strój kanonika: komża z koronką, futrzana peleryna,
buty ze ściętymi noskami, na głowie biret, widocznych
guzików sutanny. Bez nimbu i palmy. Krzyż trzyma oburącz przy prawym ramieniu
i adoruje go wzrokiem.
Wyraz twarzy spokojny, na twarzy zarost: broda i wąsy, włosy
długie, falujące, opadają na kark, na czole duża zmarszczka. Cokół z gzymsami oraz wnęką na froncie, a w
niej płaskorzeźbiony wizerunek wizerunek Madonny Immaculaty. Z
tyłu niemiecki napis: "Joseph Umlauf / Stifler dieser
heiligen / Johannes Stadue / im / Jahre / 1846" ("Josef Umlauf
fundator/ofiarodawca tego świętego Jana rzeźby w roku 1846").
Stan dobry, figura porośnięta miejscami porostami, co świadczy o
czystości powietrza i środowiska. Autor nieznany (nad: G.S.,
uzup: J.B. z Kłodzka)
W osadzie Velká Morava - morawskiej części wsi Dolní Morava, którą rzeka Morava
dzieli na część czeską i część morawską - przed kościołem Św. Alojzego (Kostel svatého Aloise), na niewysokim, betonowym murku ustawione są
cztery kamienne figur. Dwie, większe przedstawiają św. Jerzego
zabijającego smoka i św. Jana Nepomucena. Św. Jan Nepomucen
przedstawiony w postawie stojącej w pięknym kontrapoście, wygięty prawie
jak litera S. Na prawym ramieniu Świętego położony krucyfiks i liść
palmy. Lewa, otwarta dłoń dotyka piersi w okolicach serca. Szaty
Świętego: sutanna, komża ukształtowane w fałdy, na plecach ciężka,
futrzana peleryna. Głowa, na której biret, pochylona w prawo w kierunku
krucyfiksu. Włosy długie, gęste, kręcone. Na twarzy broda i wąsy. Wyraz
twarzy spokojny, uduchowiony. Stan dobry, choć rzeźby pokryte mchem i
porostem (nad: J.B. z Kłodzka)
W centrum wsi stoi kościół pod wezwaniem Św.
Jana Nepomucena (dawniej Wniebowstąpienia Pańskiego, zobacz
niżej), a w nim zapewne jakiś wizerunek Jana N. Wzmiankowany już
w roku 1350, a w
roku 1726 przebudowany i poświęcony świętemu Janowi
Nepomucenowi. Na kamiennym nadprożu bocznego wejścia do kościoła
wykuty rok 1727 (nad: J.B. z
Kłodzka)
Na placyku niedaleko kościoła pod wezwaniem
Św. Jana Nepomucena (dawniej Wniebowstąpienia Pańskiego, zobacz
wyżej) stoi kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena z 1833 roku.
Święty w postawie stojącej w kontrapoście trzyma na lewym
ramieniu krucyfiks, ku któremu schyla głowę, i który adoruje
wzrokiem. Pod krucyfiksem ułożony liść palmowy. Prawa dłoń
dotyka piersi w okolicach serca. Jan odziany w szaty kanonika.
Sutanna spięta guzikami. Komża wykończona dołem koronką. Na
głowie biret. Dawniej po bokach świętego znajdowały się dwie
figurki prawdopodobnie aniołków. Na frontowej ścianie
prostopadłościennego postumentu płaskorzeźbiona scena: Św. Jan
Nepomucen spowiada królową Zofię. Na tylnej ścianie inskrypcja
fundacyjna z datą roczną 1833: "Nakladateli te statui /
Joseph Loffer / Franz Kuttich / 1833" (nad: U.B., uzup: J.B.
z Kłodzka)
Na cokole kamiennego Krzyż Męki Pańskiej z
1797 roku, ustawionego w centrum wsi, przy
kościele pod wezwaniem Św. Jana Nepomucena (dawniej
Wniebowstąpienia Pańskiego, zobacz wyżej) widnieje
płaskorzeźbiony wizerunek Jana N. Święty w postawie stojącej
trzyma w prawej ręce uniesiony do góry krucyfiks, który adoruje
wzrokiem. W drugiej, opuszczonej dłoni trzyma biret. Wokół głowy
świętego pięć, częściowo już zatartych gwiazd. Stan pomnika
dobry, relief nieco zatarty (uzup: J.B. z Kłodzka)
Dolní Čermná (Nieder Böhmisch
Rothwasser, Niedertscherma)
kraj: Pardubický
okres: Ústí nad Orlicí
obec: Lanškroun
čp. 4
Przed szkołą podstawową (Základní škola Vincence Junka)
znajduje się datowany na 1771 rok kamienny, piaskowcowy pomnik Św. Jana
Nepomucena. Autorem rzeźby jest Alexius Czyliak (1740-1812) z Žamberka, a
fundatorem proboszcz Jan Nepomuk Schlesinger. Święty przedstawiony w postawie
stojącej w kontrapoście, ubrany w szaty kanonika, z biretem na głowie. W
ramionach świętego, pochylony na lewy bark, krucyfiks z Ukrzyżowanym, wzdłuż
krucyfiksu ułożony rozłożysty liść palmy męczeństwa. Jan pochyla głowę ku Ciału
Chrystusa i adoruje je wzrokiem. Wokół głowy Nepomucena nimb z pięcioma
gwiazdami. Rzeźba umieszczona na postumencie nakrytym gzymsem, z którego po
bokach figury wystają dwa metalowe trzpienie, co świadczy o zamocowanych tu
kiedyś figurkach aniołków. Postument flankowany wolutowymi spływami. Na
frontowej ścianie postumentu znajduje się płaskorzeźbiona, promienista glorii
Języka Świętego, poniżej kartusz z inskrypcją w łacinie, pisaną drukowanymi
literami: "DIVO / JOHANNI / NEPOMVCENO / CONFRATERNI / TATIS / TVTELARI".
Na tylnej ścianie postumentu kartusz z monogramem fundatora: "IS", wokół którego
rozmieszczonych pięć gwiazd. Powyżej Oko Opatrzności Bożej. W dolnej części data
roczna: "17 AC 71" (uzup: J.B. z Kłodzka)
Dolní Čermná (Nieder Böhmisch
Rothwasser, Niedertscherma)
kraj: Pardubický
okres: Ústí nad Orlicí
obec: Lanškroun
čp. 18
Na frontowej ścianie postumentu, na którym umieszczony Krzyż
Męki Pańskiej, znajduje sie płaskorzeźbione przedstawienie stojącej postaci Św.
Jana Nepomucena. Święty trzyma w lewej, opuszczonej wzdłuż ciała dłoni krzyż, a
palec prawej dłoni ma przytknięty do ust (uzup: J.B. z Kłodzka)
Dolní Čermná (Nieder Böhmisch
Rothwasser, Niedertscherma)
kraj: Pardubický
okres: Ústí nad Orlicí
obec: Lanškroun
droga nr 314
Na bocznej ścianie postumentu, na którym ustawiona jest
rzeźba Trójcy Przenajświętszej, znajduje się płaskorzeźba stojącej postaci św.
Jana Nepomucena, który trzyma przed sobą krucyfiks i liść palmy męczeństwa (nad: J.B. z Kłodzka)
Koło urzędu kamienna figura Jana N. z czterogwiaździstą aureolą,
z biretem w ręku. Na wolutowanym cokole płaskorzeźbiona scena
Topienia i dwa aniołki - z palcem na ustach i z palmą. Obiekt powstał w
roku 1793. Naprzeciwko jest hostinec o nazwie "U Jana"
W południowej ścianie kościoła św. Wawrzyńca (Kostel sv. Vavřince,
zobacz niżej)
znajduje się witraż przedstawiający postać św. Jana Nepomucena w birecie
na głowie, z krucyfiksem i palmą męczeństwa w jednej dłoni i wskazującym
palcem drugiej dłoni przy ustach- symbol dochowania tajemnicy spowiedzi
i przekaz dla nas, o powściągliwość swego języka.
Stan witraża dobry (o Szklanych
Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nad: J.B. z Kłodzka)
W prawej nawie kościoła św. Wawrzyńca (Kostel sv. Vavřince,
zobacz wyżej) na konsoli przyściennej znajduje się drewniana polichromowana
figura Jana N. Strój tradycyjny (stuła). Biret trzymany nisko w lewej ręce, w
prawej krzyż i palma. Postać zwrócona w stronę ołtarza. Lekkie ugięcie jednego
kolana, ale postać raczej statyczna (nad: G.S.)
Na wzgórzu nad miejscowością stoi kamienna
barokowa figura Jana N. z roku 1736. Strój tradycyjny (siedem guzików); złocisty
nimb, pięć gwiazd. Kontrapost. Krzyż i palmę trzyma oburącz przy prawym
ramieniu. Stoi na chmurkach. Cokół prostopadłościenny. Inskrypcja od frontu z
chronostychem (>>) (1736):
O HEILIGER
IOANNES
VOR
GARSTIGEN
SPOTT VND
SCHANDI
BE
VAHRE
VNS
HIERIN
VNSERN
VATTERLA
NDT
Tył: "IH PAVEL
FELTZMAN VND EEWAEIB SVSANA HABEN DIE STATTVR LASEN MAHEN DEN 4 MA ANO 1736" (nad:
G.S.)
Przy kościele ustawiono kamienną, bardzo elegancką rzeźbę Jana N. Piękny
kontrapost, łagodnie opracowane szaty, aureola, goła głowa. Krzyż trzymany
oburącz, a dodatkowo w lewej dłoni biret
Koło domu nr 36 znajduje się kamienna rzeźba
św. Jana Nepomucena z 1737 roku umieszczona na postumencie.
Prawdopodobnie nie jest to lokalizacja pierwotna. Święty w postawie
stojącej w kontrapoście, odziany w szaty kanonika, trzyma na prawym
ramieniu krucyfiks i liść palmy, i ku nim kieruje głowę. Lewa dłoń
dotyka piersi w okolicach serca. Na głowie biret, brak zwyczajowych
gwiazd. Na frontowej ścianie postumentu kartusz z
chronostychem (>>) i datą roczną
1737:
O SANCT
IOHANN
VON
NEPOMVCK BE
WARE
VNS STATS
DEINE
TREVE
VEREHRER
1737
Blisko stacji kolejowej i kościoła św. Markety stoi kamienna
figura Jana N. Strój tradycyjny, nimb z pięcioma gwiazdami, palma, krzyż. Figura
statyczna; resztki polichromii. Na froncie cokołu scena zrzucenia z mostu, pod
nią podpis w kartuszu: …. Nepomucene. Z tylu malowany napis (starty):
Renovirt …. / Otto ….. / Fabermann / …. - autor renowacji? data nieczytelna.
Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Klášterec nad Orlicí (Klaszterec
nad Orlicą, Klösterle an der Adler)
kraj: Pardubický
okres: Ústí nad Orlicí
obec: Klášterec nad Orlicí
W kościele Trójcy Przenajświętszej (Kostel
Nejsvětější Trojice) znajduje się boczny ołtarz Św. Jana Nepomucena,
pochodzi z lat 1720-1730. W centralnym miejscu nastawy ołtarza
przedstawienie Św. Jana Nepomucena klęczącego przed Matką Boską
Staroboleslawską. Po bokach ustawione figury Św. Wacława i Św. Wita. W
antepedium rzadko spotykane przedstawienie Św. Jana Nepomucena leżącego
na marach. W latach 2008-2011 ołtarz został poddany kompleksowym pracom
konserwatorskim, dzięki czemu dziś prezentuje się naprawdę wspaniale. W
kruchcie kościoła, w gablocie znajduje się dokumentacja zdjęciowa
obrazująca renowację tego ołtarza. Stan ołtarza dobry (nad: J.B.
z Kłodzka)
Klášterec nad Orlicí (Klaszterec
nad Orlicą, Klösterle an der Adler)
kraj: Pardubický
okres: Ústí nad Orlicí
obec: Klášterec nad Orlicí
W kościele Trójcy Przenajświętszej (Kostel
Nejsvětější Trojice, zobacz wyżej), przy lewym bocznym ołtarzu, w rogu przy ścianie,
znajduje się drewniana, polichromowana figura Jana N. Strój
tradycyjny (czarna sutanna, biała komża, brązowa peleryna ze
złoceniami, czarny biret na głowie). Wokół głowy złocony
nimb. Lewa dłoń na sercu, a w jej zagięciu złocony krzyż.
Prawa oparta poniżej. Kontrapost. Autor i datowanie
nieznane, można przypuszczać, że pochodzi z XVIII wieku (nad: G.S.)
Klášterec nad Orlicí (Klaszterec
nad Orlicą, Klösterle an der Adler)
kraj: Pardubický
okres: Ústí nad Orlicí
obec: Klášterec nad Orlicí
Przy moście nad Divoká Orlice znajduje
się kolumna maryjna z figurami MB, Jana N. (lewa strona),
św. Barbary (prawa strona) oraz płaskorzeźbionym wizerunkiem
św. Rozalii (środek) z roku 1721. Strój tradycyjny, złocony
nimb z pięcioma gwiazdami. Krzyż trzyma oburącz przy lewym
ramieniu. W prawej dłoni złocona palma. Delikatny
kontrapost. Na cokole napis w języku czeskim: "Přestavěl,
zvýšil a ozdobil / 1883 / František Buchtel / C. K. Finančni
Komisař / narozen v č. 5. zde 15. května 1802 / tuto od /
Ondřeje Buchtela / 1721 / postavenou sochu. / Obnoveno roku
1934. / Vit Kalous / kamenik" ("Przestawił/odbudował,
podwyższył/podniósł i ozdobił w 1883 František Buchtel C.K./cesarsko-królewski/
Komisarz Finasowy urodzony tutaj pod nr. 5 15 maja 1802
figurę, którą Andrzej Buchtel w 1721 postawił. Odnowiono w
roku 1934. Vit Kalous, kamieniarz"). Z tablicy
informacyjnej w Vamberku wynika, że przy kolumnie pracował
Matĕj-Mates Mielnický (ok.1668-1725) ze znanej rodziny
vamberskich kamieniarzy-rzeźbiarzy, z czego wynika, że Vit
Kalous był renowatorem obiektu (nad i tłum: G.S.)
Przy drodze, na trawniku, stoi kamienna figura Jana
N. Strój tradycyjny (sutanna, 7 guzików, komża, peleryna, stuła, biret
na głowie, buty). Wokół głowy nimb z pięcioma dużymi gwiazdami.
Praktycznie bez kontrapostu. Głowa mocna pochylona do przodu, nad
krzyżem. Prawa ręka na piersi; w lewej krzyż leżący na palmie. Z przodu
cokołu apoteoza języka w glorii; na bokach zwisy kwiatowe; gzymsy. Bez
napisów. Autor i datowanie nieznane (początek XIX wieku?) (uzup: G.S.)
Przy ulicy, która prowadzi do rynku, znajduje się kamienica
mieszczańska przebudowana po pożarze w 1774 w stylu barokowym, w której szczycie znajduje się kamienne popiersie św. Jana
Nepomucena - być może ona także pochodzi z tego czasu. Wokół głowy świętego, na której wysoki biret, metalowy pałąk
z pięcioma sześcioramiennymi gwiazdami. Na twarzy Jana zarost: broda
i wąsy. Na piersi krzyż, zawieszony na wstędze. Ramiona Świętego okrywa
futrzana peleryna.
Stan popiersia dobry, ostatnio je odnowiono i uzupełniono brakujące gwiazdy (nad: J.B.
z Kłodzka, uzup: G.S.)
Przy kościele Św. Trójcy, wśród drzew, kamienna
figura Jana N. w aureoli. Na cokole pałąk latarni i płaskorzeźbione
główki anielskie. Strój tradycyjny, nimb, pięć gwiazd. Krzyż w prawej
ręce, palma w lewej. Kontrapost. Cokół z gzymsami. Inskrypcje na froncie
i z tyłu (w staroczeskim?) wykonane ozdobną, nieco neogotycką czcionką -
modlitwa do św. Jana i inskrypcja fundacyjna wskazująca na 1736 rok.
Front: "SWATY JENE NEPOMUCZKY /
CHRAN OD CZASNY Y WĚČZNY HAM(n)BY / WŽDYCKY / OCHRANUG(j) NAS Y NASSE
BUDAUCZY / W TOMTO SYDLE TEBE WERNĚ CZTEGYCZY" ("Święty Janie
Nepomucki chroń od doczesnej i wiecznej hańby. Zawsze ochraniaj nas i
nasze siedlisko/nas zamieszkujących w tym siedlisku, Tobie wierni
czciciele?"). Tył: "LETHA 1736 DNE 16.MAJE / SWATY JENE K TWE
CZTI CHVALE / JYNDRZICH CZAPEK W MYSLY / STALÉ / S MANZELKAU ROSALY /
OBIETUG(j)I STATUI" ("Roku 1736 dnia 16 maja. Święty Janie ku
Twej czci i chwale, postawił tę statuę? Jindrzich Czapek w myśli
stale/wspólnie/jednomyślnie? z małżonką Rosalią?"). Autor nieznany
(uzup. i tłum: G.S.)
Na placu stoi barokowa Kolumna Maryjna postawiona dla
upamiętnienia pokoju z Francuzami oraz pożaru i zarazy (balustrada z
wieku XIX), a na jej dole kamienna figura Jana N. w złotej aureoli, w
prążkowanych szatach. Autorem był kamieniarz A. Štůna z Klatov. Wysokość
14 m. Figury: św. Józef, Florian, Wawrzyniec i JN. JN w stroju
tradycyjnym, w sutannie o widocznych 7-8 guzikach, złocony nimb, pięć
gwiazd. Duży krzyż trzyma oburącz. Kontrapost. Napisy łacińskie z
chronostychami (>>) na czterech
bokach cokołu.: 1) "LIberata
/ a ContagI /
one patrIa / et / ConCLVsa
/ CVM gaLLIs /
paCe". 2) "ofert / regIa
/ DotaLIs /
CIVItas / aLto=
/ MaVta".
3) "Vos /
o! patronI / nostrI In
/ peste faMe / et beLLo
/ nos CVsto / DIte".
4) "eIa / DeI
nobIs / sVCCVrras
/ Mater / egenIs".
W każdym
chronostych (>>) daje rok 1714
(uzup: G.S.)
Jedno z okien prezbiterium gotyckiego kościoła św.
Wawrzyńca (Kostel svatého Vavřince), po prawej stronie, wyposażono w witraż z Janem N.
przedtstawion ego w stroju tradycyjnym, ze stułą i pięcioma gwiazdami
wokół głowy. Palec przy ustach, krzyż i palma (o Szklanych
Nepomukach - na osobnej stronie >>). Uwaga: w oknie w prawej
ścianie nawy głównej witraż przedstawia postać podobną do Jana N. Jest
to prawdopodobnie Karol Boromeusz głoszący kazanie z ambony (?,
identyczne przedstawienie jest na witrażu w kościele w Novym Meście),
Strój kanonika, trzyma krzyż przed sobą. Autor i datowanie obu nieznane (nad: G.S.)
Na cmentarzu, po prawej stronie i przy murze znajdują
się cztery nagrobki połączone krzyżem na cokole. Poniżej krzyża biały
medalion otoczony wieńcem, w środku główka Jana N. z pięcioma gwiazdami
wokół. Widoczne elementy tradycyjnego stroju, niżej ślady napisu,
obecnie nieczytelnego (być może to także nagrobek?). Całość zarośnięta
bluszczem. Daty na płytach nagrobnych 1898 - 1954. Autor i datowanie
nieznane (nad: G.S.)
W centrum wsi, na skwerku przed budynkiem dawnego
probostwa stoi kamienna figura Św. Jana Nepomucena z 1750 roku. Święty
przedstawiony w stroju kanonika, w postawie stojącej w kontrapoście na
obłoku, prawa noga zgięta w kolanie i nieco wysunięta do przodu. W
dłoniach, na wysokości piersi Jan trzyma, ułożony prawie poziomo
krucyfiks, który adoruje wzrokiem. Wokół głowy nimb z pięciu złoconych
gwiazd. Na frontowej ścianie postumentu flankowanego wolutowymi spływami
płaskorzeźba ze sceną spowiedzi. Na rewersie postumentu data roczna
wystawienia pomnika: 1750 oraz inskrypcja dokumentująca przeprowadzenie
renowacji figury: "obnoven / LP. 1858". Stan pomnika dobry, choć w jednym
miejscu widać przetartą w kamieniu dziurę w almucji, a pod peleryną
pozostałość... chyba po gnieździe os (nad: J.B.
z Kłodzka)
Naprzeciwko kościoła, przy kamiennym murze
ogrodu zamkowego wcinającym się w skarpę stoi wspaniała barokowa statua
Jana N. aureoli. Jana przedstawiono w lekkim przyklęku, za
nim duży anioł trzymający krucyfiks. Pięknie oddane w twardym piaskowcu rozwiane szaty, rysy
twarzy, dłonie - jest to dynamiczna rzeźba wysokiej klasy. Cokół
z wolutami i dwoma inskrypcjami z
chronostychami (>>) dającymi w obu
przypadkach datę
kanonizacji - rok
1729:
Przy czym obliczenia autor inskrypcji nieco
naciągnął obliczenia traktując H jako II a jedną z liter T jako
I. Mieszał też ze sobą duże i małe litery łacińskie unikając w
ten sposób np.
liczenia d jako D. Odczytanie napisów utrudnia fakt, że przed
renowacją jeden z nich był nieczytelny, drugi zaś został
przytoczony w opisie jako "HIC TOTUS PROSTAT IN ZVOFAMU ADVX
STAT". Cokół przepruty otworem na światło w
kształcie ośmioramiennej gwiazdy, zasłoniętym kolorowymi
szybkami. Jan wpatrzony jest w krzyż, ma uduchowioną twarz i
patetyczny gest. W lewej ręce trzyma Palladium. Schodki i
metalowy płotek dopełniają kompozycji, którą zakłócają tylko przewody
elektryczne nad posągiem. Jest to jeden z najpiękniejszych
obiektów nepomuckich spośród 12 tysięcy opisanych w tym
serwisie. Powstał w roku 1727. Aureola i duże złote gwiazdy
zostały niedawno odnowione, a może raczej wymienione. Autor
nieznany
Wnętrza rokokowego pałacu w Novych Hradach, (Zámek
Nové Hrady)
nazywanego Czeskim Wersalem, zawierają między innymi kolekcję
zabytkowych mebli. Jednym z nich jest pięknie intarsjowana
komódka. Na jej drzwiach przedstawiona jest postać modlącego się
św. Jana Nepomucena. Święty klęczy na klęczniku, adorując
stojący przed nim krucyfiks. Jan ubrany jest w czarną sutannę,
białą komżę oraz futrzany mantolet z frędzlami. Głowa odkryta,
wysokie czoło, włosy długie, wąsiki, broda. Ręce złożone w
pobożnej modlitwie. Twarz uduchowiona. Obok klęcznika położona
zamknięta księga, na której położony czarny biret. Podłoga
ukształtowana w czarno-brązowe, kwadratowe płytki. W tle budynek
kościoła, nad którym otwarte niebo z dwoma aniołami oraz
trójkątem w promienistej glorii - symbol Boga. Całość odsłonięta
przez udrapowaną i związaną kotarę. Stan dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
Na terenie pałacowym w Novych Hradach, (Zámek
Nové Hrady) stoi okazały murowany spichlerz, mieszczący dziś muzeum
rowerów. W jego fasadzie
jest wnęka, w której umieszczono - zapewne wtórnie - kamienną figurę Jana N.
o cechach barokowych. Silny kontrapost, i skłon głowy w birecie,
duży krzyż na lewym ramieniu
W barokowym kościele św. Jakuba Starszego,
przy ambonie po lewej stronie nawy, znajduje się rpokokowy
boczny ołtarz Jana N. Głównym elementem jest obraz ołtarzowy z
wizerunkiem Jana modlącego się przed krzyżem. Strój tradycyjny,
bez biretu, dłonie złożone. Ołtarz zwieńczony apoteozą języka w
glorii. Po bokach dwa anioły: lewy ma palec na ustach, prawy -
dłoń na piersi. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Przed wejściem do kościoła sv. Františka Serafínského kamienna figura Jana N.
z roku 1733 w aureoli z pięcioma gwiazdami, w kontrapoście. Wystawiona nakładem
władz (miejskich?). Strój tradycyjny (6 guzików). Oburącz trzyma przy piersi
krzyż leżący na palmie. Kontrapost. Dynamiczne szaty. Stoi na chmurkach. Cokół
wysoki z narożnymi pilastrami, wolutami, gzymsami i ozdobnymi zwisami, na
ośmiokątnej podstawie schodkowej. Figura odnowiona. Jest to dzieło wysokiej
klasy nieznanego rzeźbiarza ze wschodnich Czech (uzup: G.S.)
W niszy murowanej, otynkowanej, wolnostojącej bramy
umieszczona kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena. Brama umiejscowiona między
budynkiem plebani a kościołem sv. Františka Serafínského (zobacz wyżej). Święty
w postawie stojącej, trzyma przy prawym boku krucyfiks, który adoruje wzrokiem.
Jan ubrany w szaty kanonika, na głowie biret. Wokół głowy nimb z pięciu złotych
gwiazd (nad: J.B. z Kłodzka.)
W prezbiterium kościoła sv. Františka Serafínského (zobacz
wyżej) jest
barokowy prawy boczny ołtarz z obrazem Jana N. - Jałmużnika. Jan w stroju
tradycyjnym ukazany przed kościołem, rozdaje jałmużnę ubogim. Ołtarz flankowany
dwoma aniołami. ten z prawej strony trzyma medalion z pięcioma gwiazdami i
kłódką; ten z lewej strony – medalion z symbolem MB Staroboleslavskiej.
Ołtarz zwieńczony jest złotym kartuszem z reliefem przedstawiającym scenę Topienia Jana N.
Znalazłem informację o nepomuckim reliefie z tego kościoła autorstwa znakomitego rzeźbiarza Ignáca Rohrbacha
i z pewnym ryzykiem łączę ją właśnie z Topieniem z tego ołtarza (Ignác Rohrbach: 1691 Lasówka/Kaiserwalde w H.Kłodzkim - 1747
Chrudim, twórca wielu innych wizerunków Jana N. (sztandarowe dzieło
nepomuckie jakim jest ołtarz w kościele JN w Zelenej Horze k.
Žďáru nad Sázavou [wspólnie z Janem Pavlem Čechpauerovem
(>>)], relief JN w
kościele w Pardubicach (>>) rzeźba JN w miejscowości Heřmanův Městec (>>), ołtarz JN w kościele w miejscowości
Lázně Bohdaneč i relief JN na ambonie tamże, kolejna figura JN w tej
miejscowości dla kaplicy cmentarnej, ołtarz JN w kościele sv. Klimenta w
Dobřenicach, figura JN dla kościoła Jakuba Většího w miejscowosci
Kratonohy, rzeźba JN z aniołem dla kościoła w Platěnicach, relief JN, figura JN w kościele sv.
Petra a sv. Pavla w Novým Hrádku, figura JN w kościele NMP w Dašicach)
(uzup: G.S.)
W kościele sv. Františka Serafínského (zobacz wyżej) po lewej
stronie nawy głównej, na konsolce przyściennej, jest barokowa drewniana,
polichromowana figura Jana N. Strój tradycyjny, nimb z pięcioma gwiazdami, krzyż
w lewej ręce. Silny kontrapost; dynamiczne szaty. Autor i datowanie nieznane
(nad: G.S.)
W kościele sv. Františka Serafínského (zobacz wyżej) prawe
okno prezbiterium wyposażono w witraż z wizerunkiem Jana N. Strój tradycyjny, nimb z pięcioma gwiazdami, krzyż
w prawej ręce. Palec wskazujący lewej ręki na ustach. Autor i datowanie nieznane (o Szklanych
Nepomukach - na osobnej stronie >>)
(nad: G.S.)
Przy kościele św. Marcina kamienna figura Jana N. w ładnym
kontrapoście, otoczona trójkątnym kamiennym ogrodzeniem. Na cokole chronostychowana (>>)
inskrypcja
Koło kościoła kamienna figura Jana N. w aureoli o pięciu
gwiazdach. Na cokole inskrypcja "Mlčenlivý / a rozumný / ctěn bude / J.Sur. 31 21"
("Cichy i rozumny uhonorowany będzie. …) - identycznie jak w Česk.
Heřmanicach (zobacz niżej). Z tyłu inskrypcja fundacyjna po czesku: "Nákladem / Jana a
Magdaleny / Rozlilkovských / manželů / 1852" ("Nakładem małżonków Jana i
Magdaleny Rozlilkovskich / 1852"). Autor nieznany (uzup: G.S.)
Koło kościoła kamienna figura św. Floriana. Na cokole
płaskorzeźbiony statyczny wizerunek Jana N. w stroju kanonika, ze stułą, bez
nimbu, z krzyżem i palmą. Napis na froncie cokołu: "O slavujmež Boha v
Svatých / jeho! II Thes. 1. 10. / Svatý patrone náš, / jenž v ohni pomáháš: / chraň nás živlu zlého". ("O sławmyż Boga w świętych jego… / Święty
patronie nasz, który w ogniu pomagasz: chroń nas od żywota złego"). Tył:
"Společným nákladem / manželů: / Jana a Majdaleny / Bartoň …" ("Wspólnym
kosztem małżonków Jana i Majdaleny Bartoń …" - być może poniżej jest data,
ale nieczytelna). Z tyłu figury fragment napisu: "F?rant. / ..lys?" - być
może nieczytelny podpis twórcy. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Jedną z trzech kamiennych rzeźb świętych
umieszczonych w niszach nad bramą wjazdową do bogatego gospodarstwa jest
polichromowana rzeźba Jana N. Święty w postawie stojącej w
kontrapoście, trzyma krucyfiks i liść palmy męczeństwa, na
głowie biret. Wzrok skierowany w górę, ku niebu. Przez ramiona,
pod futrzaną peleryną, przewieszona stuła. Napisy pomiędzy
niszami podają lata 1837 i 1839 (nad: J.B. z
Kłodzka)
Kamienna figura Jana N. przy głównej drodze, otoczona
metalowym płotkiem. Strój tradycyjny: nimb z pięcioma gwiazdami, krzyż, palma.
Postać raczej statyczna. Cokół prosty z gzymsami, a na nim na froncie scena
Zrzucenia z mostu, po prawej stronie św. Florian, po lewej: św. Józef. Tył: "Obnoveno
L.P. 1936 / NA PAMĚŤ 15. Letého trvání / Sdružení Katol. Mládeže / v Řepníkách".
("Odnowiono roku pańskiego 1936 na pamiątkę 15-letniego trwania
Stowarzyszenia Młodzieży Katolickiej w Řepníkách"). Całość odnowiona, autor
i datowanie nieznane (uzup: G.S.)
Kamienna figura Jana N. z roku 1875 usytuowana na
skwerku przy drodze od strony Borove. Strój tradycyjny, stuła, nowy, złocony nimb
o pięciu gwiazdach, malutki krzyżyk w wyprostowanej do góry ręce. Cokół z gzymsami i wolutami, na froncie napis w języku czeskim:
"Mlčenlivý / a rozumný / ctěn bude / eklesiast / 21. K. V. 31". ("Cichy i
rozumny uhonorowany będzie. Księga eklezjasty …"). Z tyłu
napis: "Nákladem /
manželů Jana / a Marie Kavky / 1875 / Obnoveno 1979" ("Nakładem małżeństwa
Jana i Marii Kavky 1875. Odnowiono 1979"). Przy odnawianiu zniszczono
szczegóły, figura została sztucznie wygładzona. Autor nieznany (uzup:
G.S.)
Kamienny krzyż przy drodze z roku 1869. Na cokole
płaskorzeźby świętych: Jana N. (lewa strona), Wacława (prawa strona),
Chrystusa (front). Jan stoi na małej konsolce, strój tradycyjny, stuła,
pięć
gwiazd wokół głowy, krzyż, palma. Postać statyczna. Z tyłu napis w języku czeskim:
"Nákladem / občanů / Borovy / a dobrodinců / Roku: 1869"
("Nakładem/ Ufundowano przez społeczeństwo/obywateli Borovy i
dobroczyńców w roku 1869"). Autor nieznany (nad:
G.S.)
Liberec (Reichenberg,
Libercys, okres i kraj: Liberec,
): wczesnobarokowy kościół Jana N. z 1716 roku przy
rogu ul. Kubelíkovej i Volgogradskiej, fundacji Karla Kristiána Platze z Ehrentalu.
Osobliwością tej wczesnobarokowej budowli jest ołtarz na zachód. Obecnie
(2008) trwa remont, który doprowadzi do stanu pierwotnego wygląd
zewnętrzny - niestety z jednoczesną zmianą funkcji budynku na biuro!
Będzie to piętrowe biuro luksusowe, o wystroju pełnym sztukatur i łuków.
Odwiedzający plac budowy J.D. był zbulwersowanym taką desakralizacją
obiektu nepomuckiego
Liberec (Reichenberg,
Libercys, okres i kraj: Liberec,
): niedaleko zamku, przed galerią regionalną na ulicy U Tiskarny 81/1, stoi
barokowa gołoglowa figura Jana N. Cokół profilowany, w prawym ręku
biret, w lewym krzyż (nad: K.B.)
Liberec (Reichenberg,
Libercys, okres i kraj: Liberec,
):
na tyłach Malé náměstí, za kościołem św. Krzyża, w ramach grupy
rzeźbiarskiej kolumny morowej NMP stoi
barokowa kamienna figura Jana N. ze złoconym rąbkiem szaty, befką i
krzyżem (nad: K.B.)
Zdislava (obec: Český Dub,
okres i kraj Liberec):
kamienna barokowa statua Jana N. z krzyżem o utrąconym dolnym
ramieniu (nad: K.B.)
Frýdlant (Friedland in
Böhmen, obec: Frýdlant,
okres i kraj: Liberec,
): przy wyjeździe z na Raspenava i Hejnice
drogą 290, na moście (>>) przy ul. Jizerskiej kamienna barokowa figura Jana N.
Frýdlant (Friedland in
Böhmen, obec: Frýdlant,
okres i kraj Liberec,
):
przy kościele św. Krzyża nieopodal rynku stoi kolumna maryjna, a
jednym z jej elementów jest kamienna figura Jana N. Jan trzyma biret
w ręku (nad: JJK)
Příšovice (Prischowitz)
kraj: Liberec
okres: Liberec
droga 610, čp. 60
Naprzeciwko kościoła, przy urzędzie, stoi kamienna
polichromowana rzeźba Jana N.
w aureoli o dużych gwiazdach. Dwuczłonowy malowany cokół, na nim data
1812
Nové Město pod Smrkem (Neustadt an
der Tafelfichte)
kraj: Liberec
okres: Liberec
Nieopodal rynku, przed kościołem św. Katarzyny, stoi
w kontrapoście kamienna rzeźba Jana N. prawdopodobnie przeniesiona w to
miejsce z rynku w roku 1906. Na cokole data 1770 i neogotyckie napisy
fundacyjne.
Obiekt odrestaurowany przed latem 2017 (nad: JJK, uzup: P.K.)
Po zachodniej stronie drogi Miedziana (RP)-Frydlant
(CZ)], w odległości około 540 m (na NE) od domu nr 44 ustawiona jest
kamienna figura św. Jana Nepomucena, raczej statyczna. Zgodnie z
niemiecką inskrypcją na cokole figura została wystawiona w 1850 roku
przez Wenzela Kottera. Na plincie
umieszczono pięć gwiazd, zachował się też pałąk od latarni (nad:
S.Zobniów)
Kamienna barokowa rzeźba Jana N. usytuowana na
moście (>>) nad Smedavą,
na drodze wyjazdowej z rynku w kierunku południowym. Jan utracił
aureolę. Na cokole chronostych (>>)
dający rok 1722
(nad: BJL):
PRO
VENERATI
ONE SANCTI
IOHANNIS
NEPO
MVCENI HAEC
STATVA EREC
TA ET POSITA
EST C. CLIENTS (?)
ET CVLTORE
C:K:
W bazylice mniejszej Matki Bożej Hejnickiej znajduje
się barokowa figura Jana N. Umieszczono ja w ołtarzu w formie konchy
nakrytej kopuła, flankowaną czterema spiralnymi kolumnami z korynckimi
kapitelami, nad którymi umieszczono wazy. Całość wieńczą aniołki. Jan w
złotej komży trzyma krzyż i palmę, na głowie ma biret, a nad nim nieco
przekrzywioną złotą pięciogwiaździstą aureolę (nad: BJL)
Wejście na teren bazyliki mniejszej Matki Bożej Hejnickiej oddzielone jest od rynku murem
bramnym ozdobionym czterema figurami. Jedną z nich
jest Jan N. Obok - Florian (>>) (nad: J.D.,
uzup: P.K.)
Jablonné v Podještědí-Lvová
(Deutsch Gabel-Lemberg)
kraj: Liberec
okres: Liberec
W kaplicy zamku Lemberg, w ołtarzu bocznym, znajduje
się obraz Jana N. w bogatej regencyjnej ramie. Jan adoruje krucyfiks
trzymany przez anioła. U stóp otwarta Księga i lilje. W tle scena
Spowiedzi (nad: M.Muryn)
Barokowa grupa figuralna z 1734 (kat.čislo 136164)
ufundowana przez tutejszych mieszczan i burmistrza Johanna Georga
Kandlera. Na szczycie wielkiego postumentu stoi Madonna Immaculata
otoczona 4 siedzącymi aniołkami; poniżej liczne figury świętych (m.in.
Florian, Sebastian, Józef, Wacław, Jan Nepomucen i in.). Jan Nepomucen w
pozycji klęczącej na chmurkach, znajduje się od frontu, u stóp MB. Głowę
na mocno uniesioną do góry; prawa dłoń na piersi, lewa nisko, widoczna
spod peleryny. Strój tradycyjny (sutanna, komża, peleryna, bez biretu).
Złocony nimb z 5 gwiazdami wokół głowy. Siedzące aniołki trzymają: palec
na ustach oraz palmę; otwartą księgę; palmę; pochodnię? Postacie są
pięknie oddane, szaty dynamiczne, Jan Nepomucen pełen ekspresji. Figura
odnowiona w l.2011-2012 przez miasto Chrastava, wykonawcą był Václav
Snižek (nad: G.S.)
Nad Potokiem Vitkovskim, obok mostu, stoi prosta
kamienna kapliczka z wnęką na górze, w której znajduje się malowany
wizerunek Jana Nepomucena (nie jest to blacha, być może tworzywo ewentualnie
tektura pokryta folią). Dzieło raczej współczesne, zwłaszcza że
kapliczki nie widać na starszym zdjęciach google (2012). Kapliczka jest zwieńczona
żeliwnym krzyżem. Święty w stroju tradycyjnym (brązowa sutanna, biała
komża, brązowa peleryna, a także biret na głowie i buty; stuła cała w
czerwonych krzyżykach). Bez kontrapostu. Wokół głowy nimb z pięcioma
gwiazdami. Święty trzyma wskazujący palec prawej dłoni na ustach, a w
lewej zieloną palmę. Przedstawiony na tle Wełtawy, mostu Karola oraz
Pragi. Na ziemi u jego stóp leży otwarta księga (?). Na dole, od frontu,
inskrypcja: Errichtet von / Joseph Trűldisz (?Trutdis?) Brak
datowania (nad: G.S.)
Przy drodze do kościoła stoi kamienna figura Jana
Nepomucena w stroju tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna, biret na
głowie, buty, stuła z krzyżami na końcach; na piersi dystynktorium,
czyli okrągły medalion). Wokół głowy złocisty nimb z jedną gwiazdą. Długie
włosy. Lekki kontrapost. Wzrok skierowany ku górze. Prawa ręka uniesiona
w geście błogosławieństwa; lewa niżej lekko zgięta, nad nią złocona
palma. Z przodu cokołu inskrypcja: DIVO / IOANNI / NEPOMŨVCENO /
EREXIT / DECANŨS / WONDRAK / 1801 (Świętemu Janowi Nepomucenowi wystawił
.... w 1801 r.) (nad: G.S.)
Przy drodze do Frýdlantu, między
dwoma kasztanowcami, stoi kamienna figura Jana Nepomucena z
1831 roku, otoczona metalowym płotkiem (kat.čislo
151138/2013; określona jako klasycystyczna). Strój
tradycyjny (sutanna, 13 guzików, komża, peleryna, stuła,
złocony biret na głowie, buty; na piersi krzyż). Złocony
nimb z trzema gwiazdami. Oburącz trzyma uszkodzony krzyż
(brak jednego ramienia). Prawa noga lekko ugięta w kolanie,
ale figura statyczna. U stóp świętego kartusz z nieczytelnym
napisem. Cokół trzyczęściowy; w części środkowej
płaskorzeźbione wizerunki: św. Józefa (front), św. Wacława
(lewa strona), św. Ludmiły (prawa strona), prawdopodobnie
św. Antoniego Padewskiego, podpis nieczytelny (tył).
Poniżej, z czterech stron, inskrypcje (różny stopień
czytelności); z lewej i prawej strony poświęcone Janowi
Nepomucenowi (Heiliger Landespatron... oraz Heliger Johannes...). Z
przodu inskrypcja fundacyjna: Gewidmet / zur Verchrung
des hl. Iohann v. Nep. / Anton Semdner... (w wolnym
tłumaczeniu: Figura/ Dedykowana ku czci św. Jana
Nepomucena przez...; data niewidoczna - za seznamem
pamatek, który potwierdza także fundatora). Z tyłu:
Restaurich 1871 / Nakladem Apollonie Semdner (Odnowiona w
1871 nakładem/przez...). Poniżej podpis twórcy,
nieczytelny (nad: G.S.)
Po lewej stronie
alejki prowadzącej do kościoła św. Bartłomieja, (w obrębie
muru kościelnego), stoi kamienna figura Jana Nepomucena z
1708. Strój tradycyjny (sutanna, komża, peleryna, uszkodzony
biret na głowie, buty wielkie, ścięte). Mocno zarysowany
kontrapost; szaty bogate w fałdy zarówno z przodu, jak i z
tyłu. Oburącz trzyma duży krzyż. Brak prawej dłoni oraz
trzech górnych ramion krzyża; postać Chrystusa uszkodzona.
Cokół prostopadłościenny z ozdobnym kartuszem na froncie
(ślady po napisie, nieczytelne); w narożnikach cyfry
tworzące datę: 1 7 0 8. Całość nosi ślady czasu
(erozja piaskowca). Autor nieznany. Widać dobry warsztat
twórcy. Naprzeciwko stoi figura Jan Chrzciciela (1708);
kolejne dwie na murze kościelnym, przy wejściu (nad: G.S.)
W tej miejscowości koło miasta Mala Skala jest mały
Janek N. w ogródku przy chatce po drodze na zamek z okrągłą wieżą.
Trudne warunki do fotografowania ze względu na ogrodzenie. Bardzo
urokliwe miejsce (nad: M.S.)
Przy drodze, naprzeciwko kościoła, na cokole stoi
kamienna figura Jana N. z 1824 roku. Ma wysoko wzniesiony złoty krzyżyk,
palmę i aureolę o złotych gwiazdach (nad: P.K.)
W dolnej kaplicy zamku Vranov jeden z fresków na
sklepieniu przedstawia popiersie Jana N. Jest to drugie od dołu
malowidło na lewym łuku. Napis: "Johañ v. Nepom". Strój
tradycyjny. Przed sobą trzyma krzyż. Wizerunki tego i innych świętych są
umieszczone w okrągłych medalionach. Kolorystyka fresków: brązowa. Autor
i datowanie nieznane (nad: G.S.)
(uwaga: przed kaplicą św. Wawrzyńca stoi figura przez niektóre źródła
identyfikowana jako Jan N. Na pewno ta identyfikacja nie jest prawidłowa
- Alojzy Gonzaga?) (nad: G.S.)
Na rynku stoi kolumna maryjna z roku 1738 postawiona
w podzięce za ochronę miasta od pożaru na początku XVIII wieku. Figury: MB Immaculata, poniżej
Jan Ewangelista, Jan Chrzciciel oraz Jan N. Twórcą był prawdopodobnie
Martin Jelínek Starszy. Renowacja odbyła się w roku 1994 lecz już praktycznie nie widać jej
śladów. Kolumna stoi na trójkątnym cokole. Jan N. w stroju tradycyjnym, biret w
prawej ręce; nimb, pięć gwiazd. Krzyż, którego dolne ramię wygląda jakby
tkwiło w birecie. Lekki kontrapost (nad: G.S.)
Obok przystanku autobusowego stoi kamienna rzeźba
Trójcy Świętej z koronacją NMP z roku 1850. Na froncie cokołu
płaskorzeźbiony wizerunek Jana N. w stroju tradycyjnym. Trzyma oburącz
duży krzyż. Prawa strona – Florian, lewa – Wacław, tył – Józef. W dolnej
części cokołu napis, nieczytelny. Seznam podaje, że twórcą był Jan Zeman
z Žernova w 1850 (nad: G.S.)
Jablonec nad Jizerou (Jablonetz, okres: Semily, kraj:
Liberec):
rzeźba usytuowana przy ścianie szczytowej kościoła rzymskokatolickiego
św. Prokopa,
w odległości około 50 m od drogi przelotowej przez miejscowość (nad: BJL)
Jilemnice (Starkenbach, okres: Semily, kraj: Liberec): figura
Jana N. w rynku ze świętym Wawrzyńcem - czerwony
piaskowiec, inskrypcje nieczytelne, zapewne pierwsza połowa XVIII
wieku (nad: J.W.)
Jilemnice (Starkenbach, okres: Semily, kraj: Liberec): Jan przed kościołem św. Wawrzyńca - z 1718 roku
(nad: J.W.)
Jilemnice (Starkenbach, okres: Semily, kraj: Liberec): Zvědavá Ulička (Ciekawska Uliczka) - Jan na początku
ulicy, brak datowania, brak aureoli, na postumencie pięć gwiazd
(nad: J.W.)
Jilemnice (Starkenbach, okres: Semily, kraj: Liberec): Zvědavá Ulička - maleńka rzeźba
Jana N., ok. 70 cm, z 1731
roku (nad: J.W.)
Víchová nad Jizerou (okres: Semily, kraj: Liberec):
Jan N. na początku wsi, przy mostku (nad: J.P.)
Vyskeř (okres: Semily, kraj: Liberecký): Jan N. ze skwerku w centrum wsi (nad: M.S.)
Bělá (okres: Semily, kraj: Liberecký):
figura svatého Jana Nepomuckého na wschód od kościoła św. Trójcy
Čistá u Horek (okres: Semily, kraj: Liberec): Jan
N. w
dolince przy głównej drodze (nad: J.P.)
Na rynku w grupie figur w kolumnie maryjnej,
ustawiona na balustradzie rzeźba Jana N. w towarzystwie
św. Rozalii, Sebastiana i Wawrzyńca, być może z 1713 roku (data na
cokole). Jest bardzo podobna do figury z kolumny maryjnej w
miejscowości Nová Paka (okres: Jičín, kraj: Hradec Králové). Strój
tradycyjny, stuła, nimb z pięcioma gwiazdami, kontrapost (dodatkowa
podkładka pod nogę). Krzyż i palma. Na cokole kolumy od frontu napis:
"Anno 1713 / Ex Voto". Renowacje wykonywano w latach 1779, 1861. W
1889 miała miejsce przebudowa całego placu. Rada miejska postanowiła
naprawić i przenieść kolumnę maryjną w kierunku dolnej fontanny. Dokonał
tego rzeźbiarz z Novej Paki, Antonin Suchard, a poświęcił ksiądz Pavel
Pelikovský 18 sierpnia roku 1890. Renowację w 1929 wykonał uczeń
Sucharda, Antonín Hylmar. Współczesne renowacje: 1977 (rzeźbiarz Antonín
Preclík z malarzem Jiřím Radou), w latach 1996-97 (rzeźbiarz Petr
Rozkočil) i ostatnia w roku 2008. Autor nieznany (nad: JJK, uzup: G.S.)
Na skwerku stoi kamienna figura JN, 1739. Pierwotnie
stała przy kościele sv. Mikulaša (przy południowej ścianie prezbiterium), przeniesiona tu po roku 2009 z powodu uszkodzeń
spowodowanych przez spadający z dachu kościoła lód. Strój tradycyjny,
nimb z pięcioma gwiazdami, biret i palma w lewej ręce, w prawej krzyż. Kontrapost. U stóp
aniołek z palcem na ustach oraz kłódką. Cokół z czerwonego
piaskowca. W dolnej części chronostychowany (>>) napis:
"SoVDI….CfIs bohV / ..feCfIIe..noWY /
b...o MVfV" (1739; w większości nieczytelny). Autor nieznany (nad: JJK, uzup: G.S.)
Na błoniach nad rzeką Popelką, w kępie drzew stoi figura Jana N. z czerwonego piaskowca, w
aureoli. Na cokole latarnia
umarłych i data 1758. Pierwotnie stała na skrzyżowaniu ulic Plukovníka
Truhláře i 5. května. Strona miasta podaje, że pochodzi z pierwszej
połowy wieku XIX, mimo daty na cokole Jest to możliwe, bo figura odbiega
wyglądem od figur z połowy XVIII wieku; być może zastąpiła wcześniejszą,
która uległa zniszczeniu. Cokół wykonano z innego kamienia, co zdaje się
potwierdzać tę tezę. W 2008 roku wykonano renowację obiektu. Strój
tradycyjny, siedem guzików sutanny, nimb, pięć gwiazd. Lekki kontrapost.
Oburącz trzyma krzyż. W części środkowej cokołu płaskorzeźbiony
wizerunek MB Staroboleslavskiej. Na dole napis łaciński z chronostychem (>>):
"HonorI pIae qVe VeneratIonI / DIVI IohannIs NepoMVCenI / orbIs
patronI IngenVVs / preXIt affeCtVs" (1758; "Na cześć św. Janowi
Nepomucenowi, patronowi szlachetnemu, pobożni czciciele z
uczuciem/wdzięcznością i modlitwą"). Autor nieznany (nad: JJK, uzup.
i tłum: G.S.)
W kościele Przemienienia Pańskiego stojącego na górze
Tabor, przy czerwonym szlaku (678 m npm) na południe od Lomnic, po lewej stronie nawy, z lewej
strony bocznego ołtarza widoczna jest drewniana, polichromowana figura
Jana N. Strój tradycyjny, biret w prawej ręce. Lewa podniesiona do góry,
pusta (krzyż?). Kontrapost. Figura wygląda na barokową. Autor i
datowanie nieznane (nad: G.S.)
Pseudogotycki, ceglany kościół Św. Jana Nepomucena
został ufundowany przez Alfreda rycerza z Vebru. Zastąpił wcześniejszy,
drewniany kościół z 1595 r., zburzony w 1881 r. Budową kierował inżynier
Václav Repiš. Nowy kościół konsekrował 29 czerwca 1884 roku kralovohradecki biskup dr Josef Hais. Ołtarz główny poświęcony jest św.
Janowi Nepomucenowi (nad: J.B. z Kłodzka)
Na łące, niedaleko zabudowań, znajduje się kamienny,
piaskowcowy pomnik Św. Jana Nepomucena. Pomnik nie jest jednorodny co do
czasu wykonania i materiału, z którego został wykonany, jest
dwukolorowy. Dolna część, czyli postument, wykonana jest z czerwonego
piaskowca i datowana na 1776 rok. Sama rzeźba Jana Nepomucena,
parapetowy, gierowany gzyms oraz aniołek (drugi skradziony) wykonane w
1857 roku z piaskowca innego koloru. Na frontowej ścianie postumentu
płaskorzeźba Piety obramowana roślinnym ornamentem. Na ścianie tylnej
inskrypcja fundacyjna w języku staroczeskim: "Tato statue gest /
wyzdwižena ke czti a chw/ ale S(vatého) Jana Nepomuckego/ z nakladu
Waczlawa Sstitcze/ Anno 1776". Powyżej, na tylnej ścianie gzymsu
kolejna inskrypcja w języku niemieckim: "Erichtet von/ Gottlieb
Tippelt/ aus II Th. Grossaupa/ 1857". Z frontowej ściany postumentu
wystaje metalowy wysięgnik, na którym zamocowana latarnia na światło
umarłych. Na postumencie ustawiona rzeźba stojącej w kontrapoście
postaci Św. Jana Nepomucena. Prawa stopa umiejscowiona na kostkowym
podwyższeniu. W dłoniach świętego, przy piersi ułożony ukośnie
krucyfiks, ku któremu Jan schyla głowę. Przy prawym boku metalowy,
pozłocony liść palmy męczeństwa. Po lewej stronie Nepomucena klęczący na
jednym kolanie aniołek, drugi, po przeciwnej stronie skradziony. Wokół
głowy nimb z pięciu złoconych gwiazd. Stan ogólny dobry, brak jednego
aniołka (nad: J.P., uzup: J.B. z Kłodzka)
Metalowa rzeźba Jana N. stojąca nieopodal pensjonatu
"Święty Jan" (zobacz niżej) na skraju lasu, przy niebieskim szlaku do
centrum miejscowości. Spod cokołu, na którym stoi figura tryska
źródełko, a na nim wyryto datę (nad: P.K.)
Jeden z pensjonatów w dzielnicy Nowy Świat nazwany
został, na cześć Jana N., "Svatý Jan", zapewne w związku ze stojąca
nieopodal figurą JN (zobacz wyżej) (nad: P.K.)
Przy fasadzie domu niedaleko rynku została ustawiona
kamienna barokowa figura Jana N. z roku 1732, z krzyżem i palmą, w aureoli o złotych
gwiazdach. Ustawiona na cokole z płaskorzeźbą Języka, chroniona daszkiem
umieszczonym na ścianie. Twórcą był František Fiala, kamieniarz
turnovski. Na cokole inskrypcja łacińska z chronostychem (>>): "Pro /
aVgenDo hono / re sanCtI hanC / statVaM posVerat / serVatIVs kobVs. /
RENOWATVS EST / Ano Domini 1844. / JOSEPH ČERNOHAVS". (1732; "Dla
zwiększenia/uświetnienia czci świętego /JN/ tę stautę podniósł/wystawił
Serwacy Kobus. Renowacja była w roku pańskim 1844. Josef Černohaus")
(nad: M.S., uzup. i tłum: G.S.)
Niedaleko rynku jest pensjonat i restauracja "U
Świętego Jana" ("U Svatého Jana") - wzięła ona zapewne nazwę od kamiennej figury Jana N.
przy fasadzie tego domu (zobacz wyżej). Bardzo ładny jest ażurowy szyld
restauracji zawieszony na murze budynku. Na ścianie zawieszono plakat
reklamowy
(nad: M.S.)
Nad bramką wiodącą do plebanii kościoła sv. Mikulasa
znajduje się niewielka kamienna barokowa figura Jana N. z palcem przy
ustach i w aureoli
(nad: A.D.). Dodam, że wąska uliczka wychodząca na ul. Skálovą trafia
wprost na fontannę z Janem N. (zobacz niżej)
Wewnątrz kościoła sv. Mikulasa
znajduje się drewniana polichromowana figura Jana N. z krzyżem, palmą i w aureoli.
Umieszczono ją na przyściennym wsporniku w prawej nawie
(nad: dzidek1960)
We wnęce zewnętrznej ściany neogotyckiego kościoła NNMP (Chrám
Narození Panny Marie, zobacz niżej), przy bocznym wejściu znajduje się niedawno odrestaurowana
żeliwna (!) statyczna
polichromowana figura Jana
N. z krzyżykiem na szyi, z lat 1937-38. Jan stoi na cokole ozdobionym prostym
ostrołukowym ornamentem i opiera prawą stopę na złoconym przedmiocie,
zapewne zamkniętej księdze. Jest to kopia kamiennej rzeźby z roku 1873,
przy czym zachowano oryginalny cokół do którego nową rzeźbę
przytwierdzono śrubami. Losy starej figury nie są nam znane
(nad: A.D., uzup: G.S.)
Wewnątrz neogotyckiego kościoła NNMP (Chrám
Narození Panny Marie, zobacz wyżej), w bocznym ołtarzu, znajduje się obraz Jana N.
autorstwa R. Műllera z roku 1850
W oknie kościoła NNMP (Chrám
Narození Panny Marie, zobacz wyżej), w lewej nawie znajduje się witraż Jana N.
(zobacz inne szklane Nepomuki >>) nieznanego autorstwa. Jan w stroju tradycyjnym, ze stułą, z pięcioma gwiazdami wokół głowy.
Postać statyczna. Palec lewej dłoni na ustach, w prawej prawdopodobnie
palma (nad: G.S.)
Znajduje się tutaj kamienna fontanna z
trzema barokowymi figurami z roku 1761: Jana N., św. Wacława (na środku) i Antoniego
Padewskiego. Twórcą był Jan Chládek starszy z turnovskiego warsztatu
Černovických, we współpracy z Františkem Fialou. Sama fontanna została
dostawiona później. Jana ukazano w stroju tradycyjnym, bez biretu, z
nimbem o pięciu gwiazdach. Kontrapost. Prawa dłoń na piersi, w lewej
medalion (Palladium) z wizerunkiem MB Staroboleslavskiej. Na cokole
napis łaciński z chronostychem (>>): "CanonICO faMaeqVe / tVtorI hVIVs
regnI / patrono patrIotae / qVe DIVo / IoannI ere / XIt ferVens /
spIrItVsS". (1761; "W uniesieniu wystawiono św. Janowi,
kanonikowi sławnemu, obrońcy królestwa /oraz/ patronowi ojczyzny")
(nad. i tłum.: G.S.)
Przy szosie i obok hali fabryki Trevos, pod drzewem,
za przystankiem autobusowym przycupnęła sobie mała, stara nepomucka
kapliczka. Wewnątrz równie niewielki posążek Jana N. Nad wejściem w
tondzie zniszczona płaskorzeźba - Jana N. z krzyżem lub MB z
Dzieciątkiem
(nad: J.Kotek)
W ogrodzie posesji znajduje się kamienna figura Jana
N. z roku 1821. Strój tradycyjny, stuła, nimb o pięciu gwiazdach. Postać
statyczna. Oburącz trzyma krzyż. Cokół z profilowanymi gzymsami; w
górnej części apoteoza Języka. Część środkowa: relief ze św.
Franciszkiem. Boki: prawa strona św. Wacław (?) lewa - zasłonięta. Na
dole, w kartuszu, praktycznie nieczytelny napis : "…. S. / Jana
Nepomuckeho …. / … / … 1821". Po renowacji. Autor nieznany
(nad: G.S.)
Na terenie zamku Valdštejn znajduje się kaplica św.
Jana Nepomucena (Kaple
svatého Jana Nepomuckého na hradě Valdštejn) z roku 1722, a jej ołtarzu
głównym ustawiono piękną barokową polichromowaną figurę Jana N. na
profilowanym cokoliku. Jan ma w ręku biret, w drugiej
wzniesiony wysoko krzyż, nad głową poziomą promienistą aureolę (nad:
A.D.)
Na terenie zamku Valdštejn znajduje się kaplica św.
Jana Nepomucena (Kaple
svatého Jana Nepomuckého na hradě Valdštejn) z roku 1722, a na jej
ścianie zawieszono owalny obraz Jana N. z aniołami. Jeden z nich trzyma
aureolę z pięcioma gwiazdami (nad:
A.D.)
Na terenie zamku Valdštejn znajduje się kaplica św.
Jana Nepomucena (Kaple
svatého Jana Nepomuckého na hradě Valdštejn, zobacz wyżej) z roku 1722, a w niej
kamienna figura Jana N. ustawiona na cokole. Jan ma w ręku biret, w drugiej
wzniesiony wysoko krzyż, wokół głowy aureolę o dużych gwiazdach. Jest
to oryginał figury z fosy zamkowej (zobacz niżej), in situ ustawiono replikę (nad: J.B. z
Kłodzka, uzup: G.S.)
Kamienna barokowa figura Jana N. znajduje się, razem
z rzeźbami śśw. Ludmiły, Wacława, Wojciecha, Józefa, Wita, Iwana i
Prokopa, na kamiennym mostku na suchej (obecnie) fosie okalającej wejście do hradu Valdštejn.
Są to kopie oryginalnych figur znajdujących się w kaplicy zamkowej
(zobacz wyżej). Twórcą był rzeźbiarz Jiří Novák, a powstały zapewne w
czasie, kiedy oryginały przenoszono do kaplicy, czyli w latach 1995-97
(nad: M.S., uzup: G.S.)
Na terenie zamku Valdštejn nabyć można magnesiki na
lodówkę z
przedstawieniem kaplicy św. Jana Nepomucena na zamku Valdštejn.
Występuje w co najmniej dwóch wersjach (nad: J.B. z
Kłodzka, uzup: A.D.)
W tej dawniej niezależnej wsi, około 700 metrów na
północ od centrum osady i przy starej ścieżce Turnov-Železny Brod (obecnie czerwonym szlaku Malá Skála – Turnov) stoi
kamienna figura Jana N. z roku 1814. Strój tradycyjny. Posąg raczej
statyczny, oburącz trzyma krzyż (uszkodzone górne ramię). Cokół z
wolutami; na środku wizerunek MB Staroboleslavskiej, nad nim kielich z
hostią (raczej późniejszy). W dolnej części cokołu data: 1814. Według
Seznamu jest to dzieło Ignacego Martince z Sestroňovic, który działał w
pierwszej połowie XIX wieku (nad: G.S.)
W tej dawniej niezależnej wsi, na skwerku stoi
kamienny krzyż z wizerunkami MB (front), św. Józefa (lewa strona) oraz
Jana N. po prawej stronie. Strój tradycyjny. W prawej ręce uniesiony do
góry krzyż, przy lewej palma. Brak napisów. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
W parku zamku Hrubý Rohozec stoi kamienna figura:
dwie
postacie kobiece podtrzymujące wizerunek MB Staroboleslavskiej (Sousoší
Panny Marie a Doldovských dcer). Na
froncie cokołu relief Jana N. w stroju tradycyjnym, z krzyżem i palmą. Poniżej
apoteoza Języka w glorii. Lewa strona – św. Antoni Padewski; prawa – św.
Anna z Marią. Na dole, w płycinie, napis w języku czeskim: "Socha tato / postawená ke cti a / chwale Boži w roce 1844 / od Antonina a Marie
Doldow / ských manželů on z Liberce ona / z Hrubé Skaly na památku
gegich / dwauch dcer w pánu" ("Ta figura została postawiona ku czci i
chwale Bożej w roku 1844 od Antonina i Marii Doldowskich, małżeństwa, on
z Liberca, ona z Hrubej Skały, na pamiątkę ich dwóch córek w panu" -
dwie postaci kobiece na figurze to właśnie zmarłe córki
fundatorów). Autor nieznany (nad. i tłum.: G.S.)
W parku zamku Hrubý Rohozec stoi kamienna figura św.
Barbary z roku 1723. Na wysokim cokole reliefy z wizerunkami śśw.: front
– Jan N., lewa strona – twarz uszkodzona, może być Franciszek, ale także
postać kobieca; prawa – Antoni Padewski. Jan także ma uszkodzoną twarz.
Strój tradycyjny, krzyż i palma. Tył: inskrypcja łacińska: "AD 1723…"
(cd. nieczytelny). Cokół zerodowany i zniszczony. Autor nieznany (nad. i tłum.: G.S.)
Przy kościele i blisko Izery stoi kamienna polichromowana figura Jana N.
Aureola o dużych gwiazdach, chmurki i aniołki pod plintą,
płaskorzeźbione sceny na cokole, krzyż na lewym ramieniu
Barokowa kamienna figura Jana N. z roku 1740. Strój tradycyjny, bez biretu, ale z nimbem. Kontrapost. Lewa ręka na sercu wraz z palmą,
w prawej – medalion z wizerunkiem MB Staroboleslavskiej (palladium).
Cokół z gzymsami i pustymi płycinami. Z tyłu: "1740". Według Seznamu
jest to przykład ludowej rzeźby barokowej z tego regionu z warsztatu
Františka Fialy (autor?) (uwaga: przy niebieskim szlaku .między hradami
Valdstejn a Hrubą Skalą, znajduje się punkt widokowy Janova vyhlidka - czyżby nazwa od
JN?) (nad: G.S.)
Kamienna figura Jana N. przy plebanii, statyczna, w
aureoli o dużych gwiazdach (nad: M.S.)
(uwaga 1: źródła notują tutaj empirowy kamienny most z 1834 roku z kamienną figurą
Jana N. z XIX wieku. Jednak rzeźba ta została przeniesiona - być może
jest tożsama z tą opisaną powyżej. należy sprawdzić na miejscu)
(uwaga 2: strona miasta wspomina o "starej kapliczce Jana Nepomucena"
koło cegielni Brožkova. należy sprawdzić na miejscu)
(uwaga 3: miejscowość ta słynie z "odwróconych dzwonów", które wiszą do
góry sercami. Jak było trzeba zwalniano blokady i dzwoniono, jednak
starano się zachować bardzo duże odchylenie dzwonów, tak by w każdej
chwili dwóch mężczyzn mogło lekko popychając z zakładając blokady
unieruchomić je w odwróconej pozycji, a są to dość duże dzwony. Bardziej
ciekawy jest chyba sam drewniany budynek, w którym wiszą. Miejsce warte
zobaczenia)
W kościele św. Wacława (zobacz niżej), po prawej stronie ołtarza,
w środkowej
wnęce stoi drewniana, polichromowana figura Jana N. Strój tradycyjny,
stuła; nimb, pięć gwiazd. Według strony miasta
ołtarz jest dziełem braci Bušků z Husy u Sychrova, z roku 1900. Obraz
ołtarzowy ze św. Wacławem namalował Konstantin Bušek; po bokach znajdują
się cztery figury i cztery obrazy (nad figurami) patronów czeskich oraz
dwa
płaskorzeźbione wizerunki Cyryla i Metodego po bokach tabernakulum
(nad: G.S.)
W kościele św. Wacława (zobacz wyżej), w prezbiterium
znajduje się duży obraz przedstawiający Wniebowzięcie Jana N.,
przypisywany Brandlovi, pochodzący z barokowego ołtarza zlikwidowanego w
roku 1900 (uwaga: kościół zamknięty, należy sprawdzić ponownie na
miejscu)
(nad: G.S.)
W kościele św. Wacława (zobacz wyżej), na filarze koło
bocznego wejścia wisi obraz Jana N., również przypisywany Brandlovi (uwaga: kościół zamknięty, należy sprawdzić ponownie na
miejscu)
(nad: G.S.)
Na rynku Kolumna Trójcy Świętej z tronem łaski
autorstwa J.K. Ulrich
z Žitavy z końca XVII wieku. W narożnikach cokołu stoją, ustawione
później, w roku 1780, cztery figury świętych: Jana N.,
Floriana, Wacława i Wojciecha. Jan w stroju tradycyjnym, ze stułą i nimbem
o pięciu gwiazdach. W lewej ręce krzyż, w prawej palma. Mimo
ugiętego kolana postać raczej statyczna. Autor nieznany (nad: G.S.)
Na fasadzie kamieniczki stojącej naprzeciw Kolumny
Trójcy Świętej (zobacz wyżej), obok napisu "Kavárna Split"
płaskorzeźbiony medalion z wizerunkiem Jana N. Postać ukazana do połowy,
strój tradycyjny, nad głową pięć gwiazd. Dłonie na piersi, w prawej
krzyż. Medalion spoczywa na chmurkach, podtrzymują go dwa aniołki. Autor
i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Na trawniku w zaułku przy klasztorze augustianów, od
strony Kaplicy Loretańskiej, stoi kamienna
barokowa figura Jana N. z roku 1728. Strój tradycyjny, nimb, pięć
gwiazd, kontrapost. Prawa ręka na piersi, w lewej medalion z MB Staroboleslavską.
Goła głowa, biret leży na cokole przy prawej nodze. N. Data na plincie:
"A. 1723". Tył: "WENCEL / KIRCHBERG"
(fundator? autor?) (nad: G.S.)
Barokowa,
datowana na 1709 rok, rzeźba z piaskowca św. Jana Nepomucena stała
pierwotnie na filarze starego mostu przez Bobří potok z Kravaře do Visky.
Dziś znajduje się w drugorzędnej lokalizacji w pobliżu mostu. Rzeźba
spoczywa na wyprofilowanym cokole z reliefem "Stygmatyzacja św.
Franciszka". Święty Jan Nepomucen w postawie stojącej w kontrapoście z
krucyfiksem. Sutanna silnie poruszona mistycznym powiewem wiatru. Wokół
głowy pięć złotych gwiazd (nad: J.B. z Kłodzka)
Na elewacji budynku, w którym mieści się poczta, na
wysokości pierwszego piętra znajdują się dwa malowidła. Na jednym z nich
widzimy stojącą na tle mostu postać św. Jana Nepomucena. Święty trzyma
przed sobą w prawej dłoni krucyfiks, który adoruje wzrokiem. Wokół głowy
ma nimb z pięciu gwiazd. Na drugim malowidle prawdopodobnie św. Wacław (nad: J.B. z Kłodzka)
Barokowa kolumna maryjna z piaskowca stoi na głównym
placu i pochodzi z 1708 roku. Kolumna jest umieszczona na schodkowym
cokole ozdobionym płaskorzeźbami. Poszczególne płaskorzeźby
przedstawiają św. Józefa, Zwiastowanie, Trójcę Świętą i herb z gwiazdą i
kapeluszem kardynała. Na cokole stoją posągi czterech świętych: Św.
Wawrzyńca, Św. Jana Nepomucena, Św. Rocha i Św. Barbary. Na szczycie
kolumny znajduje się naturalnej wielkości rzeźba Matki Boskiej stojącej
na kuli ziemskiej z dzieckiem w ramionach i berłem w dłoni. Św. Jan
Nepomucen w postawie stojącej z krucyfiksem w ramionach. Wokół głowy
nimb z siedmiu gwiazd. Kolumnę ufundował w 1708 roku biskupa z Litoměřic
Jaroslav František Ignác hrabia Šternberk (nad: J.B. z Kłodzka)
Koło Muzeum Karla Hynka Máchy usytuowany jest barokowy posąg św.
Prokopa. Na froncie cokołu znajduje się płaskorzeźba z wyobrażeniem
martwego ciała Jana N. w Wełtawie, pod Mostem Karola (nad: M.Muryn)
W kościele św. Jana Křitele przed po lewej stronie
prezbiterium znajduje się owalna polichromowana płaskorzeźba
przedstawiająca scenę rozmowy Jana z królem Wacławem. Król najwyraźniej
usiłuje przekupić Jana wskazując ręką na otwartą skrzynię pełną złotych
monet (nad: M.Muryn)
W kościele św. Jana Křitele, w ołtarzu bocznym Jana
Nepomucena znajdującym się po prawej stronie prezbiterium, jest barokowy
obraz przedstawiający Apoteozę Jana N. (nad: M.Muryn)
Przy drodze na Nový Bor stoi barokowa kaplica pod
wezwaniem Jana N. w ruinie. Stan tragiczny: popękane mury, wybite okna i
drzwi, wnętrze puste. Prowadzi do niej aleja
lipowa, obecnie rewitalizowana, która łączyła kaplicę z zamkiem w
Sloupie. Brak informacji na temat ewentualnej renowacji kaplicy. Kamień
węgielny położono 25 kwietnia 1738 roku, a budowę zakończono i wyświęcono w roku
1740; w 1795 przemianowano ją na kaplicę pogrzebową rodu Kinských.
Wnętrze zniszczone po II Wojnie Światowej, a z czasem dewastacja
postępowała. Dekoracje rzeźbiarskie są dziełem Antonina Brauna, syna
znanego Mathiase Bernharda. Nad wejściem, na szczycie tympanonu z
herbem, kamienna figura Jana N., flankowana dwoma figurami aniołów z
atrybutami (lewa strona: z krzyżem i kielichem, z prawej strony: z
kotwicą). Jan w stroju tradycyjnym (11-12 guzików). W prawej ręce trzyma
krzyż, w lewej biret; przy lewej nodze putto z apoteozą Języka. Autor
nieznany (być może wspomniany wyżej Antonin Braun). Datowanie nieznane,
prawdopodobnie około 1740 roku (nad: G.S.). W latach 2018-19 obiekt
pokryto nową dachówką, zatrzymując proces dewastacji, jest więc nadzieja
dla tej kaplicy. Miejsce magiczne
Przy moście drogowym nad Dobranovským potokiem stoją
naprzeciwko siebie dwie figury: św. Rozalia i Jan N. z roku 1715 lub 1764
(?). Jan w stroju tradycyjnym, metalowy nimb, pięć gwiazd (zerwany,
prawie leży na głowie i plecach świętego). Ugięte kolano, ale raczej bez
kontrapostu. Oburącz trzyma duży krzyż. Utrącone frędzle przy pelerynie.
Cokół prosty z inskrypcją i chronostychem (>>).
Od frontu: "DIVO / IoannI
nepo / MVCeno / L? I? Con honorI. / Denuo renovatum 1857" (1715 lub
1764), czyli: "Honor Świętemu Janowi Nepomucenowi. Renowacja 1857".
Autor nieznany (nad i tłum: G.S.)
Nad wejściem do budynku z dzwonem i herbem Kinských
(obok domu starców pod nr 1, który być może również należy do tego
kompleksu), między oknami pierwszego piętra znajduje się malowidło z
wizerunkiem Jana N. Jałmużnika. Jest uszkodzone w lewym dolnym rogu,
odpadł tynk z fragmentem malowidła. Strój tradycyjny: peleryna i biret
błękitne. Prawdopodobnie scena obrazuje Jana stojącego przy wejściu do
kościoła i rozdającego jałmużnę ubogim. Autor i datowanie nieznane (nad:
G.S.)
W barokowym kościele WNMP w centrum miejscowości, po
lewej stronie nawy, na bocznym ołtarzu, stoi ładna drewniana, polichromowana
figura Jana N. Strój tradycyjny (chyba 21 guzików, złocisto-niebieska
stuła, biret w prawej ręce); kontrapost; w lewej ręce krzyż. Autor nieznany
(nad: G.S.). Cechą wyróżniająca jest peleryna ładnie ułożona na zgiętej
prawej ręce
W tej dawniej niezależnej wsi, dziś części
Nového Boru, w rozwidleniu dróg stoi kamienna figura Jana N. z roku 1766.
Strój tradycyjny, bez nimbu. Brak lewej dłoni; w prawej pozostał
trzpień: krzyż? palma? Postać statyczna. Prosty cokół; na froncie
inskrypcja: "1766 / ...
Aňo 1866 / Neu / errichtet / U. reno. / 1912" (pierwsza data w
narożnikach cokołu, następne w płycinie - dotyczą kolejnych prac i
renowacji). Na prawym boku cokołu data: 1981. Całość w bardzo
złym stanie, piaskowiec zerodowany, łuszczy się, kruszy. Autor nieznany
(nad: G.S.)
Na starym moście kamiennym nad Ploučnici, zwanym
Staromiejskim (z roku 1574), znajduje się grupa figuralna wkomponowana w
balustradę, postawiona tu w roku 1714. Są tu Jan N., a ponadto śśw.
Wacław i Wit - czyli Patroni Czech - oraz lwy. Centralnie krzyż, za nim zamknięta księga, nad nim
sztandar Wacława z symbolem MB Staroboleslavskiej na szczycie. Jan
przedstawiony bokiem, w stroju tradycyjnym. Data na cokole: 1714. Tamże
trzy sceny: na froncie Topienie oraz Spowiedź Królowej; po lewej i
prawej sceny Tortur. Z prawej strony napis: "Renov. 1948 / 1973".
Autorem rzeźby jest Michał
Jan Józef Brokoff (>>) (1686-1721, zobacz też jego figurę JN
przy Radnických schodech, inną przy kościele Nejsvětější Trojice v
Trojické, albo tę na Prádle przy kościele sv. Jana Křtitele w Pradze >>), syn Jana - twórcy wzorca
Nepomuka na Moście Karola (uzup: G.S.)
Obok kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego, wzdłuż
arkad pod zamkowym ogrodem różanym stoi kilka kamiennych figur
barokowych. Wśród nich figura Jana N. z roku 1785, w stroju tradycyjnym.
W sierpniu 2017 rzeźby były nieobecne - zabrano je do renowacji (nad: G.S.)
W dawnej miejscowości Chrást, dziś dzielnicy Děčín-Letná, jest duża neogotycka kaplica
Jana N. (Thunovská kaple sv. Jana Nepomuckého - zámek), wybudowana na
miejscu rozebranej barokowej kapliczki z roku 1723. Wewnątrz kamienna figura Jana N. Pseudogotycka kaplica
z lat 1869-1872, prostokątna, jednoczęściowa z wielobocznym
prezbiterium, nawą poprzeczną i wieżą. W 1822 przeszła pod patronat
rodziny właścicieli Děčína - hrabiów
Thun-Hohenstein, którzy utworzyli tu kryptę swojej rodziny. Autorem
przebudowy był wiedeński architekt, Friedrich Schmidt. Wybudował ją
Josef Mocker w. Całość pseudogotycka. Wewnątrz pseudogotycki ołtarz z
figurą Jana N. Strój tradycyjny (6 guzików). Oburącz trzyma krzyż i
palmę. Postać statyczna. Bez nimbu. Autor i datowanie figury nieznane. W
kaplicy znajdują się barokowe rzeźby, które niegdyś stały na zewnątrz,
wokół kaplicy (uzup: G.S.)
W dzielnicy Podmokly przed budynkiem Muzeum na trójkątnym cokole
stoi kamienna barokowa
figura Jana N. Na cokole z przodu widnieje płaskorzeźbiona scena Spowiedzi, po prawej stronie
Zrzucenie z Mostu, po lewej płaskorzeźba ze sceną Tortur (nad: M.Muryn)
W tej dawnej wsi, dziś części Děčína, przy głównej
drodze i obok hotelu Kovárna stoi kapliczka domkowa pw. Trójcy św. z początku XVIII wieku.
Szczyt z reliefem koronowania MP; po prawej stronie figura Jana N. oraz
św. Józefa z Dzieciątkiem (lewa strona). Wnętrze puste. Jan w stroju
tradycyjnym; nimb w stylu czeskim. Postać statyczna. Oburącz trzyma
krzyż, a w lewej ręce palmę. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Jílové (Iława, Jílové u Děčína,
Jílové u Podmokel, Eulau)
kraj: Ústí nad Labem
okres: Děčín
ul. Kostelni / Nábřeži
Przy moście u Jílovského potoka stoi kamienna figura
Jana N. z roku 1770. Strój tradycyjny (10 guzików); bez nimbu. Lekki
kontrapost. Krzyż trzyma oburącz; palma oparta o prawe ramię. Na froncie
cokołu w kartuszu pięć gwiazd; poniżej data: "1770". Figura
zniszczona, pokryta ciemnym nalotem, uszkodzony nos, cokół pęknięty. Autor nieznany (nad: G.S.)
Jílové (Iława, Jílové u Děčína,
Jílové u Podmokel, Eulau)
kraj: Ústí nad Labem
okres: Děčín
Mírové náměstí
Przy Zámku Jílové, pełniącym obecnie funkcję
biblioteki, stoi wyjątkowa podwójna (!) kamienna figura Jana N. na
kolumnie, z roku 1731 (ew. 1781). Są to dwie postacie połączone plecami,
obie w strojach tradycyjnych, mające wspólny nimb o pięciu 5gwiazdach.
Postać od frontu trzyma oburącz krzyż, palma oparta o prawe ramię.
Postać od tyłu sprawia wrażenie jakby leżała na plecach tej pierwszej; w
złączonych rękach, z uniesionymi wysoko łokciami, trzyma krzyż, oparty
niemal o szyję. Szaty obu postaci są dynamiczne, bogate w fałdy. Figurki
są niezbyt duże, około 80 cm. Stoją na kapliczce-latarni, z czterema
wizerunkami: Piety, św. Floriana, MB z Dzieciątkiem (?), św. Antoniego
Padewskiego. Kolumna stoi na niewysokim cokole. Od frontu pusta płycina,
pod nią napis: "Anno 1731 (1781?) / HCS" (mogą to być inicjały
twórcy lub fundatora). Autor nieznany (nad: G.S.)
W tej dawniej samodzielnej miejscowości, dziś części
Libouchców jest kamienna figura Jana N. wkomponowana w balustradę mostu
kamiennego mostka nad Červenym potokiem, prowadzącym do kościoła św.
Mikulašé. Figura z roku 1813, o stroju tradycyjnym (14 guzików); nimb,
zostały tylko 3 gwiazdy. Oburącz trzyma krzyż, w prawej ręce palmę.
Postać raczej statyczna. Cokół prosty z gzymsami. Od frontu pusta
płycina. Na dole napis: "Ao 1813". Autor nieznany (nad: G.S.)
W tej nadłabskiej miejscowości jest barokowy kostel svatého Jana Nepomuckého,
a w nim obraz "Jan Nepomucen Jałmużnik" w ołtarzu głównym. Ołtarz
wieńczy krzyż w wieńcu pięciu gwiazd, a na samym szczycie umieszczono
koronę. Kościół mocno ucierpiał podczas powodzi w roku 2013. W lecie
tego roku został otwarty i trwało suszenie murów (uzup: M.Muryn)
Na fasadzie czołowej późnobarokowego kościoła pod
wezwaniem Jana N. z 1752
roku, rozbudowanego w 1791, we wnęce ściennej, jest polichromowana kamienna rzeźba Jana
N. Strój tradycyjny; złocony nimb, pięć gwiazd. Prawa ręka na sercu, w
lewej krzyż leżący na palmie. Kontrapost. Autor i datowanie nieznane. Kościół przeszedł remont elewacji w lecie 2013 (nad: BJL,
uzup: G.S.)
Przy niebieskim szlaku turystycznym i leśnej kaplicy
zwanej Bratrský Oltář, przy schodach stoją dwie kamienne figury: Jana N.
i św. Antoniego Padewskiego (uszkodzona). Na cokole data: 1718, ale są
to kopie/repliki. W latach 80. XIX wieku oryginały przeniesiono do
kościoła pw. Św. Jakuba Większego w České Kamenici (zobacz niżej). Strój
tradycyjny, stuła, szaty dynamiczne. Oburącz trzyma krzyż. Lekki
kontrapost. Dobre proporcje postaci. Niewielki cokół z datą w kartuszu
na froncie oraz powtórzoną niżej. Autor nieznany (nad: G.S.)
W kaplicy Narodzenia NMP znajduje się oryginał figury
sprzed leśnej kaplicy zwanej Bratrský Oltář (zobacz wyżej) z roku 1718.
Rzeźba jest uszkodzona, bez głowy, prawej dłoni i górnej części krzyża.
Strój tradycyjny, stuła, szaty dynamiczne. Oburącz trzyma krzyż. Lekki
kontrapost. Dobre proporcje postaci. Ślady polichromii. Autor nieznany (nad: G.S.)
W kaplicy pielgrzymkowej Narodzenia NMP (1736-39) znajduje się
boczny ołtarz poświęcony Janowi N. Obraz ołtarzowy przedstawia Apoteozę
Jana. Strój tradycyjny - odkryta głowa, a nad nią pięć gwiazd. JN w
otoczeniu aniołów klęczy wśród obłoków. Jeden z aniołów trzyma nad nim
wieniec laurowy i palmę, a poniżej krzyż. Piękny barok. Autor i
datowanie nieznane (nad: G.S.)
Kamienna, polichromowana figura Jana N. z roku 1741. Pierwotnie
stała przy moście nad potokiem Líska, na terenie posesji nr 49. Strój tradycyjny, czerwono-złota stuła; nimb,
pięć gwiazd. Kontrapost. Oburącz trzyma
krzyż, a dodatkowo, w prawej ręce palmę. Cokół prosty, z postumentem i
gzymsami. Od frontu w płycinie napis: "Heiliger / Johann / von / Nepomuk
/ bitte fűr / uns" (ozdobne litery; w tłumaczeniu: "Święty Janie z Nepomuka
módl się za
nami". Z tyłu: Anno 1741. Autor nieznany. Po renowacji (nad i
tłum: G.S.)
Na rynku stoi potrójna barokowa kamienna grupa
rzeźbiarska: figura Jana N. flankowana przez rzeźby śśw. Floriana i
Karola Boromeusza. Jana przedstawiono w przyklęku na chmurce, z gołą
głową, biretem w ręku i krzyżem podtrzymywanym przez anioła. Obiekt
pochodzi z roku 1769
Barokowa kolumna Świętej Trójcy na rynku ozdobiona jest
kamiennymi figurami Jana N. i Floriana. Jan ma pięciogwiaździstą
błyszczącą aureolę i krzyż w rękach. Lewy but wystaje poza plintę
Rzeźbami ozdobiono, z fundacji hrabiny
Slavatovej i Leopolda Antonína Salm-Reifferscheidteda, schody wiodące do
kościoła Wniebowzięcia NMP. Jest tam figura Jana N. z krzyżem, w
birecie, w kontrapoście, w towarzystwie
Sebastiana, Wojciecha, Wacława, Rozalii i Rocha. Autorem był Kr. Riedl,
lata 1739–1741
Koło kościoła rzeźbiarska barokowa grupa nepomucka, z figurami Jana
N., Floriana i Wacława, z roku 1724. Jan, w kontrapoście, ma krzyż i
aureolę. Front cokołu zdobi płaskorzeźbiona scena Topienia. Na wolutach
cokołu Jana przysiadły aniołki dzierżące kamienne gwiazdy z otworami na
świtało umarłych. Całość otoczona kamiennym pięciokątnym ogrodzeniem
Przy dużym domu i w Velkošenovským Potoku stoi kamienna figura Jana N. na cokole z kartuszem
fundacyjnym. Kontrapost, aureola, krzyż oparty na lewym ramieniu
Jedną z figur składających się na drogę krzyżową jest
kamienna barokowa figura Jana N. w kontrapoście, z krzyżem przy
piersi i na lewym ramieniu, w birecie, bez
aureoli. Front cokołu zdobi kokarda i płaskorzeźbiona scena Topienia
ujęta w otok. Na wolutach cokołu Jana przysiadły duże anioły z
kartuszami, których
jeden trzyma palec przy ustach
W tej dawnej wsi, dziś części Velkeho Šenova
położonej na południowy wschód od centrum, była kaplica Jana N. z roku
1881, do powstania której przyczynił się darowizną cesarz Franciszek
Józef. Nie istnieje od lat 80. XX wieku. Jej miejsce zaznaczono
wygięciem ogrodzenia posesji
Teplice (Teplice v Čechach, Cieplice, Teplitz,
Teplitz-Schönau)
kraj: Ústí nad Labem
okres: Teplice
ul. U Červeného kostela
Po prawej stronie na ścianie wejściowej do tzw.
Červeného Kostela, czyli kościoła pw.
Najświętszego Serca Jezusa, jest witraż z Janem N.
(o
Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nad: M.Muryn)
Teplice (Teplice v Čechach, Cieplice, Teplitz,
Teplitz-Schönau)
kraj: Ústí nad Labem
okres: Teplice
Zámecké náměstí
W kościele św. Jana Chrzciciela, po lewej stronie
nawy znajduje się boczny ołtarz Jana N. z około 1730 roku, a w nim obraz
JN. Tło bardzo ciemne, święty stoi z
opuszczonymi i rozłożonymi rękami, głowa skierowana ku górze, być może
przy ołtarzu, na którym leży zamknięta księga, oraz stoi krzyż. Strój
tradycyjny; nad głową nimb z pięcioma gwiazdami. U stóp Jana siedzą dwa
putta, jeden z palmą. Widać również pięć gwiazdek i chyba wieniec. Postać
statyczna. Autorem jest prawdopodobnie lokalny
malarz teplicki (nad: G.S.)
Teplice (Teplice v Čechach, Cieplice, Teplitz,
Teplitz-Schönau)
kraj: Ústí nad Labem
okres: Teplice
U zámku / Zámecká zahradá
Barokowa figura św. Jan Nepomucen znajduje się w
Ogrodzie Zamkowym (Zámecká zahradá), w pobliżu ulicy U Zámku. Została
wykonana w 1710 (jak podaje źródło w internecie) lub raczej w 1716 roku
(chronostych >>), czyli przed kanonizacją JN. Jej fundatorem był urzędnik
majątku teplickiego F.Tirmann. Święty w szatach kanonika, w postawie stojącej w
silnym kontrapoście, trzyma w lewej, opuszczonej dłoni biret. Przy
prawym boku świętego aniołek trzymający przed Janem krucyfiks, ku
któremu Nepomucen wygina się, i który adoruje wzrokiem. Na tylnej
ścianie postumentu chronostych (>>) w łacinie z "wszytą" datą roczną 1716 i
imieniem i nazwiskiem fundatora: "
DEO
/ ET /
IOANNI
/ POSVIT /
FRANCISCVS
/ TIRMANN"
(nad: J.B. z Kłodzka)
W barokowym kościele pod wezwaniem Wszystkich
Świętych (Kostel Všech svatých) w Litomierzycach, położonym w centrum
miasta, na rogu ulicy Długiej i Jezuickiej znajduje się wspaniały ołtarz
główny z 1740 - 1747 roku. Został on zbudowany przy barokizacji
kościoła, zgodnie z projektem Octavio Broggia przez jego syna Antonia. W
centralnym miejscu nastawy ołtarzowej znajduje się dużych rozmiarów
olejny obraz na płótnie autorstwa Johanna Františka Müllera. Obraz
przedstawia Wszystkich Świętych ze Św. Janem Nepomucenem w środku. Św.
Jan Nepomucen klęczy, trzymając przed sobą w wyciągniętej prawej dłoni
Święty Język. Przed Janem uskrzydlony, półnagi aniołek trzymający
krucyfiks. Ponad rzeszą świętych, na obłoku Matka Boża i Jezus
Zmartwychwstały. Stan obrazu dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
Na szczycie monumentalnych kamiennych schodów,
zwanych jezuickimi, zbudowanych w osi dawnego istniejącego na ich
przedłużeniu mostu na Łabie, w dużej niszy budynku stoi figura Jana N. W
niszy znajdowała się od 1863 roku rzeźba romantycznego poety Józefa
Emanuela Hilschlera (1806 do 1837). W roku 1945 rzeźba została usunięta,
a w 1952 roku ustawiono tam kamienną rzeźbę św. Jana Nepomucena z 1721
roku (uwaga w internecie egzystuje też data 1712), która była pierwotnie
umiejscowiona na pobliskim moście przez Łabę. Święty przedstawiony w
postawie stojącej w kontrapoście, trzyma w dłoniach, pochylony na prawy
bark wysoki krucyfiks, który adoruje rozmodlonym wzrokiem. Stan rzeźby
dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
W płytkiej niszy, frontowej elewacji budynku o
adresie Velká Dominikánská 109/37 znajduje się kamienna rzeźba
przedstawiająca stojącego w kontrapoście, z krucyfiksem w dłoniach, Św.
Jana Nepomucena. Rzeźba ustawiona na kamiennej, wolutowej, wystającej z
muru konsoli. Święty w tradycyjnym ujęciu ikonograficznym w szatach
kanonika, z biretem na głowie i wieńcem pięciu (niestety zniszczonych)
gwiazd wokół niej. Rzeźba pokryta grubą warstwą łuszczącej się i
odchodzącej farby. Stan ogólny rzeźby klasyfikujący do odwiedzin u
konserwatora (nad: J.B. z
Kłodzka)
Przed kościołem Św. Ludmiły (Kostel sv. Ludmily)
znajduje się barokowy, kamienny pomnik Św. Jana Nepomucena, datowany na
1729 rok. Święty w postawie stojącej w kontrapoście trzyma pochylony na
lewy bark krucyfiks. Stopa prawej nogi postawiona na niskiej kostce.
Rzeźba ustawiona na prostopadłościennym postumencie z zagłębionymi
narożnikami i wyprofilowanym gzymsem. Figura została przeniesiona w to
miejsce z pierwotnej lokalizacji z mostku nad przekopem przy Długiej
Bramie (Dlouhá brána). Stan ogólny obiektu dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
W katedrze Św. Szczepana (Katedrála Sv. Štěpána)
znajduje się boczny ołtarz Jana N., w którym widzimy obraz z 1693
roku (!) autorstwa Kryštofa Tietze, przedstawiający stojącą postać św. Jana
Nepomucena. Święty spogląda do góry, w kierunku wynurzających się z
obłoków aniołków, z których niektóre trzymają atrybuty świętego. Jan
stoi obok pokrytego czerwonym obrusem stołu lub ołtarza, na którym
postawiony krucyfiks i książki, na jednej z nich Jan opiera lewą dłoń.
Przed świętym putto i blade dziecko trzymające wieniec, przed nimi
wiązanka róż. W tle, za Janem scena zrzucenia świętego z Mostu Karola do
Wełtawy. Obraz flankują dwa duże, uskrzydlone anioły, z których jeden
trzyma palec na ustach. W antependium ołtarza kolejne przedstawienie
martwego św. Jana Nepomucena. Stan dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
Nad elewacją budynku, który jest siedzibą kapituły
katedry Św. Szczepana (Katedrální kapitula u sv. Štěpána v Litoměřicích)
znajduje się kamienna, umieszczona w niszy rzeźba św. Jana Nepomucena.
Święty trzyma w prawej, uniesionej dłoni krucyfiks, a w lewej
opuszczonej biret. Wokół głowy nimb z pięciu gwiazd. Po obu stronach
świętego aniołki, z których jeden trzyma paluszek przy ustach, a w
drugiej dłoni kłódkę, drugi aniołek trzyma liść palmy męczeństwa. Stan
ogólny dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
Naprzeciwko kościoła na bogatym postumencie i
kamiennych chmurach klęczy kamienna figura Jana N., w
towarzystwie aniołków dzierżących biret i trzymających palec przy
ustach. Największy anioł góruje nad Janem i trzyma złocony krzyż. Na
cokole z przodu płaskorzeźba ze sceną Topienia, po prawej stronie Sąd
Króla nad Janem, a po lewej stronie scena Spowiedzi Królowej. Z tyłu na
cokole umieszczono datę 1727. Jan jest jednym z elementów całej galerii
barokowych figur ustawionej w tym miejscu (nad: M.Muryn)
W skansenie budownictwa ludowego usytuowanym w
centrum wsi eksponowana jest kamienna figura Jana N. w aureoli,
ustawiona na cokole pustą tarczą herbową, a ten z kolei na kamiennym postumencie.
Na odwrocie cokołu chronostych (>>)
dający rok 1724 (nad: M.Muryn)
DEO ET
SANCTO SVO
SERVO
NEPOMVCENO
HONORI
PIA STIPE
STATVA
POSITA EST
W kościele św. Piotra i Pawła (zobacz wyżej), na
wsporniku przy prawej ścianie umieszczono piękną barokową polichromowaną figurę Jana N.
w krzyżem w jednej i palmą w drugiej ręce (nad: M.Muryn)
Przed bramą zamku Budyně nad Ohří znajdują się dwie
datowane na 1774, kamienne rzeźby: po lewej stronie Św. Jana Nepomucena,
a po prawej Św. Józefa. Św. Jan Nepomucen przedstawiony w postawie
stojącej w kontrapoście, lewa noga wyprostowana, prawa ugięta w kolanie.
Święty odziany w szaty kanonika doby baroku: spiętą guzikami (widać
siedem) sutannę; sięgającą kolan i obszytą dołem koronką komżę; futrzaną
pelerynę z kapturem; pod szyją stójkowy kołnierzyk. W prawej,
opuszczonej dłoni biret. Przed Janem półnagi aniołek trzymający
krucyfiks, ku któremu święty pochyla lekko głowę. Wokół głowy aureola z
pięciu sześcioramiennych gwiazd. Lewa dłoń położona na piersiach w
okolicy serca. Włosy długie, falujące, opadające na ramiona, na twarzy
zarost: wąsy i broda. Rzeźba ustawiona na wysokim, kamiennym
postumencie. Miejsce zadbane, rzeźba w stanie dobrym (nad: J.B. z
Kłodzka)
W małym lapidarium koło zamku wyeksponowano destrukt
kamiennej figury Jana N., zapewne barokowej. Jan nie ma dłoni i głowy,
brak również dolnej części posągu. Obiekt ustawiono na nowym cokole (nad:
M.Muryn)
Przed domem stojącym na skrzyżowaniu ulic ustawiono
imponującą barokową kamienną figurę Jana N. Jan, z gołą głową i w
aureoli, trzyma w ręku zamkniętą księgę. Druga dłoń trzymała niegdyś
krzyż wzniesiony nad głowę, ale obecnie jest pusta. Rozwiane szaty,
szeroka befka. Najciekawsza jest dolna partia kompozycji, gdzie Jan
depcze postać Szatana z uszami przypominającymi elfa z Sagi Pierścienia.
Ten z kolei trzyma odwrócona pochodnię. Zastosowano tu bardzo oryginalne
motywy symbolizujące zwycięstwo nad śmiercią i złem. Cokół jest obły, zdobiony
wolutami, ornamentami kwiatowymi i chronostychem (>>)
dającym rok 1761, potwierdzony cyframi arabskimi na dole napisu
(nad: M.Muryn)
HONORI DIVI
NEPO MVCENI SVIANOSTRI
QVE PATRONI
EREXIT
IOANNES FRAN~
SCHV.
VART ~
REGIVS
ANONARIVS
1761
W parku zamkowym, nad starorzeczem Ohří, na ciekawym cokole zdobionym
zwielokrotnionymi wolutami, stoi krępa kamienna barokowa figura Jana N.
(nad: M.Muryn)
Na stropie kościoła Wszystkich Świętych namalowano
wizerunki czeskich świętych. Jest wśród nich Jan N., w birecie i z
gwiazdami, z krzyżem i palmą w dłoni. Autorem jest Josef Mathauser
(1846–1917)
(nad: M.Muryn)
W kościele Wniebowzięcia panny Marii (Kostel
Nanebevzetí Panny Marie) na przyściennej konsoli ustawiona drewniana,
polichromowana rzeźba przedstawiająca, stojącą w kontrapoście i ubraną w
szaty kanonika, postać Św. Jana Nepomucena. Święty trzyma w dłoniach
krucyfiks, który adoruje wzrokiem (nad: J.B. z Kłodzka)
W dawnej wsi Blahuňov, dziś części Místa, stoi kamienna barokowa figura Jana N. przeniesiona
z opuszczonej miejscowości Krbice. Ma baniasty
cokół i dużą plintę, trudno czytelny napis. Kontrapost, krzyż w
ramionach
W kościele Podwyższenia Krzyża Świętego (Kostel
Povýšení sv. Kříže) znajduje się neobarokowy, pochodzący z drugiej
połowy XIX-go wieku ołtarz Św. Jana Nepomucena. W nastawie dużych
rozmiarów, olejny obraz, namalowany na płótnie. Na obrazie widać
klęczącą postać Św. Jana Nepomucena, który trzyma przed sobą adorowany
wzrokiem krucyfiks. Wokół głowy świętego pięć metalowych złotych gwiazd. Koło Jana
unoszą się aniołki, jeden z nich trzyma wieniec laurowy i liść palmy
męczeństwa (nad: J.B. z Kłodzka)
Przed kościołem WNMP ustawiono, wśród innych rzeźb,
kamienną barokową figurę Jana N. Jan ma biret, jednak bez aureoli, krzyż
i palmę na lewym przedramieniu, wzniesiony w górę wzrok oraz palec przy ustach.
jest to dzieło Johanna Karla
Vettera z lat 1728-29. Figura stoi obok kaplicy poświęconej Janowi N.
przy kościele (zobacz niżej)
Przy kościele WNMP przy południowej wieży dobudowano w
latach 1724-28 kaplicę Jana N. Założono ją na planie ośmiokąta,
zwieńczono latarnią i ozdobiono zdwojonymi pilastrami, naczółkami i
gzymsem. Wewnątrz
znajduje się ołtarz z roku 1748 z pracowni F. Schirlo, z obrazem JN -
dziełem J. Czetschego (Gentsche?)
W fasadzie tynkowanego na czerwono domu przy kościele
WNMP znajduje się wnęka, a w niej umieszczono niewielką kamienną pobieloną rzeźbę Jana
N. w birecie, z krzyżem, bez aureoli
W fasadzie innego domu przy kościele WNMP, po drugiej
stronie małego placyku,
znajduje się wnęka, a w niej umieszczono niewielką kamienną rzeźbę Jana
N. z krzyżem i palmą, w aureoli lecz bez biretu - za to z bujną czupryną.
Kontrapost, ładny cokolik
W małej, dawniej niezależnej wsi jest kościół Św.
Krzyża i Wszystkich Świętych (kostel svatého Kříže a Všech svatých),
zwykle zamknięty na głucho. Wewnątrz, lewy boczny ołtarz poświęcony
Janowi N. zdobi jego polichromowana figura, w aureoli z gwiazdami (nad:
Piotr D.)
W tej dawniej niezależnej wsi, dziś części Podbořan,
przy kościele kamienna barokowa figura Jana N., dawniej polichromowana. Gołogłowa, z aniołkiem
podtrzymującym krzyż, mocno skorodowana. W kartuszu napis wskazując datę
powstania: "Peter /
Wianto / suba / 1713"
W tej dawniej niezależnej wsi, dziś części Podbořan,
przy potoku stoi kamienna barokowa figura Jana N. na profilowanym trójbocznym cokole. Mocny
kontrapost, krzyż na lewym ramieniu, palma w prawej ręce, zniszczona
aureola. I ćwierć XVIII wieku
W tej dawniej niezależnej wsi, dziś części Podbořan,
jest kamienna barokowa figura Jana N. na cokole z płaskorzeźbami śśw. Floriana,
Prokopa, Wojciecha i Wita. Rok 1722
Na głównym placyku stoi kamienny barokowy posąg Jana N. z krzyżem, aureolą i
złoconą palmą w prawej dłoni. Kompozycja najbardziej klasyczna z
klasycznych. W aureoli pozostały tylko trzy gwiazdy. Dwuczłonowy cokół z
czerwonego piaskowca
Kamienna barokowa figura Jana N. po południowej
stronie kościoła św. Marii Magdaleny. Jest to piękna grupa rzeźbiarska z
klęczącym na lewym kolanie Janem zatopionym w ekstazie, w aureoli i z
krzyżem na ramieniu. Po jego prawej stronie putto podtrzymuje duży
medalion z wizerunkiem MB ze Starej Boleslavi. U stóp kłębowisko chmurek
i główek anielskich. Cokół ładnie profilowany, z nieco zatartymi
chronostychowanymi
(>>) napisami na w kartuszach na froncie i z tyłu, pisanymi po
łacinie, nieco manierystyczną i niełatwą do odcyfrowania czcionką (nad: M.Muryn)
W kościele św. Marii Magdaleny, w prawym ołtarzu
bocznym z roku 1743, umieszczono starszą barokową polichromowaną figurę Jana N.
Święty w szatach kanonika, w postawie stojącej, trzyma w dłoniach mocno
pochylony na lewo krucyfiks, ku któremu pochyla głowę, i który adoruje
wzrokiem. Jest to
główny element tego ołtarza, a uzupełniają go putta, kotary i baldachim
oraz cenne niewielkie płaskorzeźbione sceny z życia Jana na tabernakulum i po obu jego
stronach. Nie jest to oryginalna lokalizacja tej figury - umieszczona
ona była niegdyś pośrodku Jánského mostu (Johannisbrücke, zobacz niżej) nad rzeczką
Tepla w centrum miasta (nad: M.Muryn, uzup: J.B. z Kłodzka)
Barokowa, piaskowcowa, dobrej klasy rzeźba św. Jana
Nepomucena, datowana na 1728 rok, autor nieznany, umieszczona na
młodszym, nakrytym gzymsem postumencie bez napisów o wysokości 1,05 m.
Dolna część postumentu wykonana z niskopryzmatycznego cokołu. Rzeźba
figuralna o wysokości naturalnej, około 1,90 m. Święty w postawie
stojącej, odziany w szaty kanonika: sutanna, komża, futrzana peleryna, w
lewej, opuszczonej dłoni, biret. Prawa dłoń Jana uniesiona, to w niej
trzymał kiedyś mały krucyfiks, dziś wysunięty wskazujący palec w geście
kazania, czy ukazywania niebios. Również głowa uniesiona do góry, a
wzrok skierowany ku niebu. Wokół głowy nimb z pięcioma podwojonymi
gwiazdami. Rzeźba była dawniej polichromowana. Pierwotnie umieszczona
była pośrodku Jánského mostu (Johannisbrücke) nad rzeczką Tepla w
centrum miejscowości, gdzie zastąpiła starszą rzeźbę świętego, która
została przeniesiona na boczny ołtarz św. Jana Nepomucena w kościele Św.
Marii Magdaleny (zobacz wyżej). Rzeźbę ofiarowała hrabina Maria Markéta Valdštejnová, z
domu Černínová. W 1844 roku rzeźba została przeniesiona z powodu
przebudowy mostu w pobliże Františkova mostu pod Jánskou skálou (Johannesfelsen),
obecnie mieści się tu główny budynek poczty. W 1902 roku, ze względu na
budowę nowej poczty, rzeźbę translokowano ponownie na nowy cokół w alei
przy Szkolnej Kładce (Školní lavka) na lewym brzegu rzeki Tepla
naprzeciwko Spa Elisabeth (Spa V). Stan ogólny dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
W jednym z domów towarowych w centrum tej
uzdrowiskowej miejscowości w roku 2016 można było kupić magnes na lodówkę
z przedstawieniem figury św. Jana Nepomucena z Mostu Karola w Pradze. U
góry napis: Praha, u dołu: Česká Republika. Wymiary: 5x17
cm (nad: J.B. z Kłodzka)
Kościół pod wezwaniem Jana N. z roku 1789. We wnętrzu
obraz z Janem N. W ołtarzu bocznym jest być może figura Jana N.,
współczesna (uwaga: sprawdzić na miejscu) (nad: G.W.)
W niszy we frontowej ścianie kościoła pod wezwaniem Jana N.
(zobacz wyżej) umieszczono polichromowaną figurę JN, zapewne kamienną, z
silnym kontrapostem i krzyżem w ramionach. Wnękę zabezpieczono
kratą zdobiona pięcioma gwiazdami (nad: G.W.)
Koło mostka na rzece Bystřica w parku zamkowym stoi piaskowcowa barokowa figura Jana N.
o wysokości 3,5 metra. Wykonał ją rzeźbiarz Johann Wild w roku 1807.
Pierwotnie ustawiona w okrągłym zagłębieniu przed kamiennym Janským
Mostem (Johannisbrücke, zobacz niżej) po drugiej stronie rzeki
Bystrzyca, przed klasztorem pijarów. Przeniesiona na obecne miejsce po
zniszczeniach spowodowanych wichurą w roku 1958. Na profilowanym cokole
napisy, częściowo nieczytelne: "Joh. Wildt. B.", a na
froncie
chronostych
(>>): "Parochiani
huisus
ecclesiae piique
clientes mei
ex speciali
voto ita poni
craverunt"
(nad: G.W.)
Na północnym skraju parku, przy mostku na rzece Bystřica
zwanego Mostem Świętojańskim (Janský Most, Johannisbrücke) do roku 1958
stała piaskowcowa barokowa figura Jana N.
wykonana przez Johanna Wilda w roku 1807. Po zniszczeniach spowodowanym
wichurą przeniesiona na drugą stronę parku, koło mostka prowadzącego z
zameczku letniego do
zamku (zobacz wyżej). Na pierwotnym miejscu pozostał ułomek cokołu
zdobionego wolutami i ornamentem roślinnym
(nad: G.W.)
Klasycystyczna kapliczka Jana N. zbudowana w 1827 roku
przez rządcę Antonína Kotza z małżonką Veroniką stoi w parku zamku
Lauenburg. Po wojnie popadła w ruinę, odrestaurowana w roku 2009.
Dawniej w kapliczce rezydowała drewniana figura Jana N. z roku 1822
wykonana przez Karla Lorenze z Hroznětína, obecnie jest ona pusta
Na placyku za kościołem św. Wawrzyńca stoi kamienna barokowa figura Jana N.
w aureoli
ustawiona na wysokiej korynckiej kolumnie, niegdyś polichromowana. Na
podstawie napisy: "SANCTE IOANEVS NEPOMUCENE ORA PRO NOBIS" oraz "RENOVATVM
ANNO 18?9". Pochodzi z I ćwierci XVIII wieku. Wokół kamienne schodki
(nad: G.W.)
Koło kościoła i ratusza piaskowcowa barokowa figura Jana N.
na profilowanym trójkątnym cokole, niegdyś polichromowana. Wykonał ją rzeźbiarz z Ostrova
(zobacz wyżej) o nazwisku Zeidler. Ustawiona koło mostku na dopływie potoku
Jáchymov, który w wieku XIX został skanalizowany i ukryty pod ziemią. Pochodzi z
roku 1730
(nad: G.W.)
Kaplica Jana N. - z dwoma absydkami przy wejściu, z przedsionkiem -
zbudowana w 1734 roku przez małżeństwo Johannna Jakuba i Marie Sophie
Vogelhaupt na Wzgórzu Jańskim (Jánský vrh) nad miastem. W latach
1838-1839 rozbudowano kaplicę do pełnienia funkcji mieszkalnej
dobudowując do niej duży dom. W 1873 roku kaplica ponownie konsekrowana,
jednak po 1945 kaplica popadła w ruinę. W 2013 odtworzono formę
pierwotną. Wewnątrz barokowy marmurowy ołtarz główny, z figurką Jana N.
w szklanej szafce
W kaplicy Jana N. na Wzgórzu Jańskim (zobacz wyżej),
w lewej absydzie, jest ołtarz stylizowany na więzienie Jana N. w Pradze.
Umieszczono w nim drewnianą figurę Jana N.-Więźnia naturalnej wielkości,
wyrzeźbioną z jednego kawałka pnia
Koło mostu przy promenadzie stoi kamienna barokowa
figura Jana N. z roku 1733. Lekko baniasty cokół, pięciogwiaździsta
aureola, kontrapost, biret w ręku i krucyfiks na lewym ramieniu.
Precyzyjne dawniej detale rzeźby dziś są nieco zatarte (nad: M.Muryn)
W kościele Podwyższenia Krzyża Świętego, na prawej
ścianie, znaleźć można obraz Jana N. stojącego na obłoku unoszącym się
nad Wełtawą i Pragą (nad: M.Muryn)
W zamku Seeberg, znajdującego się w dawnej
samodzielnej miejscowości Ostroh (dziś część miejscowości Poustki), w
spichlerzu zamkowym, prezentowana jest wystawa, której częścią
jest plastyka z wizerunkiem Jana N. W prostokątnej ramie umieszczono
Jana w otoczeniu mnóstwa klejnotów (zapewne szkiełek), filigranu i
kwiatków z tkaniny [nr inw. S652] (nad: M.Muryn)
Przy kościele Bożego Cała (Kostel Božího Těla)
znajduje się kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena. Święty w tradycyjnym
ujęciu ikonograficznym, w postawie stojącej w kontrapoście (prawa noga
wysunięta do przodu) w szatach kanonika, trzyma w ramionach pochylony na
lewy bark krucyfiks. Na głowie biret, brak otoku z gwiazd. Rzeźba
ustawiona na prostopadłościennym postumencie. Widoczne ślady
polichromii. Rzeźba późnego baroku z
drugiej połowy XVIII wieku jest dziełem lokalnego rzeźbiarza, który
tworzył w warsztacie J. Eberle (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy ulicy stoi figura Jana N., która jest
współczesną i niezbyt udaną kopią oryginalnego pomnika, ustawioną na
jego cokole. Posąg został wykonany przez rzeźbiarza Romana Bílek z
Wysokich (nad: G.W.)
Obok bramy jednego z domów na ulicy, czy raczej placu, o nazwie V Kopecku,
znajduje się kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena, ustawiona na
cokole. Całość przylega do elewacji domu. Święty przedstawiony w
postawie stojącej w kontrapoście, ciężar ciała spoczywa na prawej
nodze, lewa zgięta w kolanie. Ubrany jest w sutannę, komżę i
mantolet, na głowie biret. Szaty rozwiane. Wokół głowy aureola z
pięciu złotych gwiazd. Włosy długie, opadające na ramiona, broda i
wąsy. W prawej dłoni trzyma, uniesiony przed sobą krucyfiks, który
adoruje wzrokiem. Lewa dłoń dotyka piersi na wysokości serca. Figura
ustawiona na cokole obramowanym po bokach wolutowymi spływami a od
góry wygiętym gzymsem. Na cokole napis w języku łacińskim,
zawierający chronostych (>>)
z datą powstania rzeźby 1774.
Stan rzeźby dobry, choć porośnięta miejscami mchem (nad: J.P.,
uzup.: J.B. z Kłodzka)
S
IOANNI
FAMAE
TVTELARI
EXSTRVCTA
ET
DICATA
A IO IOSEPHO
GRISBACH
DIE 18 MAII
Kolumna Mariacka jest dziełem, znanego na terenie
Czech wschodnich, włoskiego artysty-rzeźbiarza Giovanniego Battysty
Bulli. I została wystawiona jako wotum dziękczynne za ustąpienie
morowej epidemii, która wcześniej panowała w Czechach. Baza kolumny
pochodzi z lat 1714-1716 i jest bogato zdobiona figuralnymi
motywami. Są tam rzeźby Św. Anny, Św. Joachima, Św. Karola
Boromeusza oraz Św. Jana Nepomucena. W niszach umieszczone są figury
Św. Rozalii i Św. Franciszka Ksawerego. Wokół kolumny kamienna
balustrada z rzeźbami Św. Wacława, Św. Józefa, Św. Sebastiana i Św.
Wawrzyńca umieszczonymi w narożach, na postumentach. Na kolumnie
rzeźba Najświętszej Marii Panny stojącej na kuli ziemskiej, tzw.
Immaculata. Wszystkie rzeźby wykonane z wielkim rozmachem i klasą.
Jan N.
przedstawiony w postawie stojącej w pięknym i silnym kontrapoście,
trzyma przy piersiach, pochylony na prawe ramię krucyfiks, który
adoruje wzrokiem. W lewej dłoni, podtrzymującej dół krzyża, dzierży
złoty liść palmy męczeństwa. Jan ubrany w szaty kanonika: sutannę,
spiętą guzikami, spod której widać dwa trzewiki o ściętych noskach;
komżę obszytą dołem koronką o roślinnym wzorze i uformowaną w
grubsze fałdy i drobne prążki; na ramionach długa, futrzana peleryna
z kapturem, a na głowie biret, spod którego na ramiona opadają
długie, falowane włosy. Na twarzy zarost: broda i wąsy. Twarz
uduchowiona, oczy zamknięte, usta lekko otwarte. Na zewnętrznych
stronach dłoni widoczne żyły.
Ponadto w jednej z muszlowo ukształtowanych nisz postumentu relief
ze sceną unoszonego na falach Wełtawy Św. Jana Nepomucena (uwaga:
niektóre źródła mówią, że jest to Św. Franciszek Ksawery?). Stan
bardzo dobry, zabytek restaurowany w 2004 roku (nad: J.P., uzup:
J.B. z Kłodzka)
Przy rozwidleniu dróg obok stawu (dojazd do młyna?)
stoi kamienna figura Jana N. na wysokim cokole (wys.
całości 3,5-4 m) z 1799 roku. Strój tradycyjny (sutanna, komża, peleryna z
kołnierzem; na piersi krzyż; biret na głowie; buty o zaokrąglonych
noskach). Uszkodzony krzyż trzyma lewą ręką przy lewym ramieniu. W
prawej, nisko, zamknięta księga. Postać raczej statyczna, ale ma
zaznaczony kontrapost. Włosy krótsze, broda i sumiasty wąs.
Uszkodzony nos. Dwukondygnacyjny cokół z wolutami i gzymsami. W
dolnej części pusta płycina. Powyżej, na białej tablicy, napis w języku
czeskim: "Svaty Jene / Nepomucky / Patrone naš bud / Nám přimluvou / Svou napomocen / Bychom z milosti / Boži od všelikeho / Neštěsti
ochráně / ni byli" (tłum. G.S.: "Święty Janie Nepomucki, patronie
nasz, wstaw się za nami i wspomóż, byśmy przez miłość/łaskę Bożą
byli chronieni od wszelkiego nieszczęścia'). Tablica sprawia
wrażenie wtórnej. Z tyłu oryginalne datowanie: "17 12/6 99" (12 czerwca
1799) (nad: G.S.)
W tej dzielnicy miasta, dawniej osobnej wsi, przy Penzionie U Svatého Jana (nazwanego tak
zapewne od opisanej tu rzeźby) stoi kamienna figura Jana Nepomucena
z 1842. Strój tradycyjny (sutanna, komża, peleryna z frędzlami i
kapturem; długie wypustki kołnierzyka; biret na głowie; nimb
gwiaździsty; noski butów ścięte). Mały kontrapost; postać dziwnie
zgięta, głowa bardzo nisko pochylona. Krzyż trzyma oburącz przy
prawym ramieniu. Cokół trójkondygnacyjny z gzymsami. Z tyłu napis w
języku czeskim oraz data: 1842. Całość ogrodzona drewnianym płotkiem (nad:
G.S.)
Hradec Králové (okres i kraj: Hradec
Králové,
):
kostel svatého Jana Nepomuckého,
czyli kościół Św. Jana Nepomucena i dawne seminarium duchowne
zostały zbudowane w stylu barokowym w latach 1709-1721 przez
Wojciecha Schneidera i Karola Antoniego Canavellego według projektu
Giovani Santiniego w miejscu byłego zamku królewskiego, siedziby
czeskich królowych Elżbiety Ryksy i Elżbiety Pomorskiej, który
zniszczyły w 1423 roku wojska husyckie. Kościół jest budowlą
orientowaną na północ, zrealizowaną na planie krzyża, z bogato
zdobioną fasadą główną. Do kościoła przylega budynek dawnego
seminarium duchownego. Stan obiektu dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Hradec
Králové (okres i kraj: Hradec
Králové): Jan N.-fontanna przy Małym Rynku (nad: J.P.)
Hradec Králové (okres i kraj: Hradec
Králové): Jan N. przy ulicy Komenskeho (nad: J.P.)
Holohlavy (okres i kraj: Hradec Králové,
): na fasadzie kościoła św. Jana Chrzciciela (kostel sv. Jana
Křtitele) przy ulicy Dlouhej znajduje się kamienna rzeźba św. Jana
Nepomucena. Święty trzyma dużych rozmiarów krucyfiks pochylony na
prawe ramię, który adoruje wzrokiem. W lewej dłoni liść palmy
męczeństwa. Nad głową, na której biret, zniszczona aureola typu
czeskiego. Stan rzeźby dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Obok kościoła Św. Michała stoi kamienna figura Jana N.
z roku
1877. Strój tradycyjny, 11 guzików, stuła; złocony nimb, pięć gwiazd.
Palec wskazujący prawej ręki na ustach; w lewej krzyż. Postać
statyczna. Cokół z maswerkami oraz napisami. Front: "Oroduj / za nás
/ svatý Jene / Nepomucký" ("Módl się za nami święty Janie
Nepomucenie"). Tył: "Tato socha postavena ke cti a / chvále Boži
nákladem občanů / Libřických v roce 1877 / opr. 1929" ("Ta figura
została postawiona ku czci i chwale Bożej nakładem mieszkańców Libřickich w roku 1877. Odnowiona/naprawiona 1929"). Całość ogrodzona
drewnianym płotkiem. Autor nieznany. Widoczne podobieństwo do
obiektu w Stojicach w Kraju Pardubickim (zobacz) (nad.
i tłum.: G.S.)
W centrum miejscowości, niedaleko rzeki, przed szkołą, stoi
kamienna figura Jana N. w aureoli, z roku 1863. Strój tradycyjny
(sutanna, 5 guzików, komża, peleryna, biret na głowie, buty). Wokół
głowy złoty nimb z 5 gwiazdami. Krzyż trzyma nisko, oburącz. Mimo
ugięcia prawego kolana postać statyczna. Cokół z gzymsami i
pilastrami po bokach. Na froncie inskrypcja w języku czeskim: "Ta
to socha / byla k veřejnemu uctěni / a oslaveni svatého / Jana
Nepomuckého / nábožneu pečlivosti / od Jana Nep. / Roudnýho bývalého
/ vrchnostenského / Duchodniho postavená / a od vole důstojného /
pana mestniho Děkana / a čestn. Kanovníka / Josefa Cvacha posvěcena
/ roku 1863" ("Ta figura była publicznemu/powszechnemu
uczczeniu i sławie świętego Jana Nepomucena pobożnym staraniem
od/przez Jana Nep. Roudnýho byłego dworskiego skarbnika postawiona i
przez dostojnego pana miejskiego dziekana i czcigodnego kanonika
Josefa Cvacha poświęcona w roku 1863") (uzup. i tłum.: G.S.)
Na końcu wsi, po prawej stronie drogi na Libčany,
przed domem nr 49 znajduje się kamienna figura Św. Jana Nepomucena z
1822 roku. Święty przedstawiony w postawie stojącej, trzyma
przytulony do piersi i pochylony na lewe ramię krucyfiks. Głowa
Jana, na której biret z pomponem, przechylona w stronę krucyfiksu.
Wokół głowy metalowy pręt, wygięty w koło, jednak brak na nim
gwiazd. Święty ubrany w trzewiki ze ściętymi noskami, sutannę spiętą
miniaturowymi guziczkami, komżę wykończoną dołem haftowaną koronką
oraz pelerynę uformowaną w rybie łuski i związaną grubym sznurem. Na
twarzy, która wydaje się być radosna i uśmiechnięta (co jest
rzadkością u Jana) delikatny wąsik i bródka. Rzeźba ustawiona na
dwustopniowym, prostopadłościennym postumencie, który zwieńczony
jest gzymsem. Na frontowej ścianie postumentu wklęsłorzeźbiony napis
fundacyjny z rokiem 1822. Nad nim relief w obramowaniu
ukształtowanym z dwóch gałązek. Pomnik umieszczony za metalowym
płotkiem. Całość zadbana i w dobrym stanie (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna figura Jana Nepomucena przy cmentarzu,
ogrodzona metalowym płotkiem, z 1770. Strój tradycyjny (sutanna z
guzikami, komża, peleryna z kołnierzem; biret na głowie, bez nimbu;
noski butów ścięte). Krzyż trzyma oburącz przy lewym ramieniu.
Długie włosy. Mały kontrapost. Cokół dwukondygnacyjny z profilowanym
gzymsem oraz ozdobnym kartuszem, w którym widnieje kłódka. Z przodu
cokołu pusta płycina. Na prawym boku data: Anno 1770. Na
lewym: 1817 / F Ra? (prawdopodobnie dotycząca renowacji). W
narożnikach płycin kwiaty róży (nad: G.S.)
Pomiędzy Hradec Králové a Stěžerami, przy
rozwidleniu polnych dróg, stoi kamienna figura Jana Nepomucena w
bardzo dynamicznych szatach. Strój tradycyjny (sutanna, 9 guzików,
prążkowana komża z koronką, peleryna z kapturem i frędzlami;
widoczne wypustki kołnierzyka; biret na głowie; duże buty ze
ściętymi noskami). Kontrapost. Duży krzyż trzyma oburącz przy prawym
ramieniu. Ręce spracowane, widoczne żyły. Wzrok skierowany przed
siebie. Cokół z gzymsami i wolutkami. Z przodu, w płycinie, łaciński
napis z chronostychem (>>),
który jest trochę uszkodzony, nie wszystkie litery są czytelne,
dlatego datowanie nie jest pewne (1729
lub 1730). Tłumaczenie (G.S.): Ta oto statua została wystawiona ku czci
świętego Jana Nepomucena przez pobożnych czcicieli/wyznawców, z
nakładu/ufundowana/ Wacława i Doroty Uhlirzów?). Figura wygląda
jakby była po renowacji, ale są na niej dziwne ślady, nietypowe dla
rzeźb barokowych (prążki na komży oraz na krzyżu). Cokół nie był
oczyszczony; nosi ślady cementowania (nad: G.S.)
HONORI ET
PIE VENERATIONI
DIVI
IOANNIS
NEPOMVCENI
STATVA ISTA
ERECTA EST
EX IMPENS
WENCESLAI
ET DOROTHE.E
VHLIRZI..N
W ogrodzie prywatnej posesji stoi kamienna figura
Jana Nepomucena na kolumnie, być może z początku XIX wieku. Strój
tradycyjny (sutanna, komża, dłuższa peleryna z frędzlami i kapturem;
biret na głowie; stuła z krzyżami na końcach). Krzyż trzyma prawą
dłonią, lewa lekko go podtrzymuje, oparty na lewym ramieniu. Lekki
kontrapost; długie włosy; wzrok skierowany przed siebie. Napis na
cokole zniszczony, nieczytelny (nad: G.S.)
Przed kościołem św. Marka stoi posąg modlącego
się Jana Nepomucena. ukazano go między dwoma dużymi uskrzydlonymi aniołami,
trzymającego przy piersi krucyfiks, ku któremu skłania głowę. Jeden z
aniołów ukazuje Janowi przedstawienie Najświętszej Marii Panny z
Dzieciątkiem Jezus. Drugi anioł podtrzymuje krucyfiks, a lewą dłonią
wskazuje ku niebu. Przed Janem stolik, częściowo przykryty płótnem,
na stoliku biret. Wokół głowy Świętego nimb z pięciu gwiazd. Na
frontowej ścianie postumentu kartusz herbowy, a poniżej
chronostych (>>) po łacinie, z rokiem 1761 (nad:
nad: J.B. z Kłodzka)
DIVO
IOANNI
VNIVERSI ORBIS CHRISTIANI
INSIGNI
THAVMAT
VRGO
ITA ERIGI
CVRAVIT
VERAET
INTEGRA PIETAS
STIESERIENSIS
W kościele Wniebowzięcia Panny Marii (kostel
Nanebevzetí Panny Marie), w ołtarzu głównym, po prawej stronie
tabernakulum znajduje się niewielkich rozmiarów obraz ze Św. Janem
Nepomucenem. Święty przedstawiony w postawie stojącej trzyma przed
sobą w prawej dłoni krucyfiks, który adoruje wzrokiem, w lewej dłoni
dzierży liść palmy. Wokół głowy, na której biret, złocista poświata
i pięć gwiazd. Pod peleryną, przez ramiona przewieszona czerwona
stuła i krzyż. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena za kamienną
balustradą. Tuż obok pomnika ławeczka, obrócona do Jana plecami
(oparciem). Jan przedstawiony w postawie stojącej, trzyma w dłoniach
krucyfiks. Prawa noga ugięta w kolanie, a trzewik wystaje spod
sutanny. Święty patrzy daleko przed siebie. Na głowie biret, a wokół
niej nimb z pięciu gwiazd. Na frontowe części okrągłej kolumny
inskrypcja z prośbą o orędownictwo, czyli wstawienie się. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka).
Figura wykonana przez Fr. Rychtera z Hořic w roku 1861
Kamienna rzeźba, stojącej z krucyfiksem w
dłoniach, postaci Św. Jana Nepomucena. Według inskrypcji
umieszczonej na postumencie pomnik został poświęcony 16 maja 1888
roku. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W centrum miejscowości na placu znajduje się Kolumna maryjna (Mariánský morový sloup), z
1716 roku, ale jej początki sięgają 1697 roku, na kolumnie znajduje
się figura Matki Boskiej. Przy kolumnie, na postumencie, na dwóch
poziomach rozmieszczono rzeźby świętych. Wśród nich znajduje się też
rzeźba stojącego z krucyfiksem i liściem palmy męczeństwa Św. Jana
Nepomucena, wokół którego głowy nimb z pięciu ośmioramiennych
gwiazd. Stan całości dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W centrum wsi, niedaleko urzędu tej miejscowości
znajduje się kamienna, piaskowcowa, ustawiona na postumencie rzeźba
Św. Jana Nepomucena datowana na 1815 rok. Święty w postawie stojącej
w kontrapoście, lewa noga wyprostowana, prawa ugięta w kolanie i
nieco wysunięta do przodu. Strój tradycyjny, kanonika doby baroku:
sutanna, spod której wystają dwa ścięte noski trzewików, komża
(wykończona dołem i przy rękawach koronką z motywem kwiatów),
futrzana peleryna (związana pod szyją grubym sznurem, biret nałożony
na głowę, pod szyją dwie wypustki (befka). Poniżej lewej dłoni
medalion, na którym gwiazd lub kwiat. Wokół głowy świętego złocona
metalowa obrączka, do której zamocowanych pięć sześcioramiennych,
złoconych gwiazd. Nepomucen trzyma w dłoniach, pochylony na lewe
ramię, krucyfiks z Ciałem Ukrzyżowanego Jezusa, ku któremu
delikatnie pochyla głowę. Na twarzy zarost: wąsy i broda, włosy
długie, falujące. Wyraz twarzy spokojny, wzrok skierowany przed
siebie. Rzeźba ustawiona na ciekawie ukształtowanym postumencie
flankowanym wolutowymi spływami. Pod gierowanym gzymsem kartusz z
wyobrażeniem relikwii Języka świętego otoczonego promienistą glorią.
Poniżej płaskorzeźba Św. Wacława. Jeszcze niżej inskrypcja w języku
staroczeskim: "Dal mu Pán kněž,, / stwí w lidu a blaho,, /
slaweného geg učinil w / slawě Exdos XLV. 8". W dolnej części
postumentu inskrypcja fundacyjna w języku staroczeskim: "Z
nakladu Waclawa Hlawnicky / a prispenjm zalozene fundace po,, / cestne
obce Mistoweske. L.P: 1815 / postawena, a 1845. obnowena". Na
tylnej ścianie postumentu widzimy dwie inskrypcje. Pierwsza
ujawniająca imię i nazwisko wykonawcy pomnika: "Mistr Ferdinand /
Kofranek zwogic". Druga dokumentująca moment renowacji figury:
"Obnoven:r:1887: / Jan Bydzovsky:". Pomnik ustawiony na
dwustopniowym podwyższeniu, które umiejscowione na kamiennych
płytach
(nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna figura Jana N. z połowy XVIII wieku stoi w centrum wsi.
Jest to okazała rzeźba z biretem i złoconym krzyżem w rękach,
ustawiona na imponującym wolutowanym cokole. Całość otacza kamienna
ława
(nad: J.B. z Kłodzka)
Wieś szczyci się godłem i flagą z motywami
nepomuckimi. Pięć gwiazd widocznych w godle i na fladze jest
odniesieniem do Św. Jana Nepomucena, którego kamienna figura już od
przeszło 250 lat stoi w centrum wsi (zobacz wyżej). Natomiast rysunek
dzwonka odnosi się do drewnianej dzwonniczki z tej wsi. Prawo
używania tych symboli zostało nadane wsi w 2014 roku(więcej o herbach nepomuckich >>) (nad: J.B. z
Kłodzka)
Na skwerku w centrum miejscowości, stoi kamienna piaskowcowa rzeźba św.
Jana Nepomucena z roku 1729. Pierwotnie stał on na wzgórzu, przy
drodze powiatowej do Sendražic, skąd został przeniesiony w 1899
przed dawny browar (wokół założono mały park). Święty w stroju
tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna; biret na głowie; nimb; buty o
ściętych noskach). Szaty oddane bardzo dynamicznie. Krzyż trzyma
oburącz przy prawym ramieniu. Mocny kontrapost. U stóp, po obu
stronach, siedzą dwa putta. Prawa strona: trzyma cebrzyk, z którego
wylewa się woda. Lewa strona: trzyma medalion – grawerunek mocno
zatarty – symbol MB Staroboleslavskiej? Cokół trójboczny, z
napisami, wolutami, zwisami i gzymsami. Przód: ANNO QVO / PRAGA FES / TVM SANCTI /
FICATIONISE / JVS DEBITA PA / TRIA REVEREN / TIA PERECIT (tłum.
G.S.: Rok, w którym Praga i ojczyzna uroczyście i z szacunkiem
zakończyła proces wyświęcenia?). Lewa strona: DECIMA SEXTA /
OCTOBRIS VOTIS / EREXIT / INDNO DEFUNCT / PERIL: DN, CAROL: / FER:
DOBRZEN: / SKY DE DOBRZE: / NITZ (tłum. G.S.: Szesnastego
października wystawił i poświęcił… Karol Ferdynand Dobřenský z
Dobřenic). Prawa strona: ET ILLIVS BENE / DICTIONEM PIE /
SIBI EXPENTIVIT / SUPER STES VIDUA / PERIL: DN: ELIZA / THER:
DOBRZEN: / SKYANA, NATA STRA: / KIANA DE NEDABI / LITZ (tłum.
G.S.: Dobrym słowem swojej pobożnej małżonce?…Elizie Teresie
Dobřenskiej urodzonej Straková z Nedabylic). Sens tłumaczeń jest taki: pomnik postawił
w 1729 (w roku kanonizacji) Karol Ferdynand Dobřenský z Dobřenic na
życzenie jego żony Elizy, z domu Straková z Nedabylic. W dolnej,
bocznej części cokołu napis w języku czeskim: SOCHA
tato...napravena? odnovena? / roku 1899 nakladem diva /delnich
ochotniků / nedelištskich (tłum. G.S.: Pomnik ten odnowiono w
roku 1899 nakładem /członków/ nedelištkiego teatru amatorskiego)
(nad: G.S.) Autorem jest być może ktoś z pracowni Jiříego Františka
Pacáka (1670-1742, uczeń M.B.Brauna, autor ekspresyjnych figur JN w miejscowościach
Trutnov, Žireč u Dvora Králové, Polička, Luže (w kościele), Dobřenice, Neděliště i
kolejnej przechowywanej w Národní galerie v Pradze).
Naprzeciw posesji 71 i 72, nad potokiem, stoi
kamienna figura Jana Nepomucena z 1848 roku – strój tradycyjny
(sutanna, 14 guzików, komża, peleryna z frędzlami i kapturem; stuła;
biret na głowie; nimb; buty ze ściętymi noskami). Krzyż trzyma
oburącz przy prawym ramieniu. Praktycznie bez kontrapostu; szaty o
bogatych fałdach, postać lekko statyczna. Dwuczęściowy cokół z
gzymsami i oryginalnym zwieńczeniem. Z przodu ozdobna płycina z
napisem w języku czeskim (podniszczony): Milácku a Patrone / naš,
/ Swaty Jene Nepo / mucky / Přimoluw se u Boha / za nas / za swůj
werny ná / rud cesky (tłum. G.S.: Nasz miły/drogi patronie,
święty Janie Nepomucki wstaw się u Boga za nas i za swój wierny
naród czeski). Z tyłu inskrypcja fundacyjna: Tuto sochu
postawili z odrazu / Kateriny Sraniowy – Waclaw / a Dorota Gramowšti
manž. (ele) / roku 1848. / Přeložena a obnovena nakladem / nadačnim
a dobrodinou / J.P. 1892 / J.P. 1969 (tłum. G.S.: Ten pomnik
postawili pamięci? na polecenie? Kateriny Sraniowy małżonkowie
Wacław i Dorota Gramowscy w roku 1848. Przestawiona i odnowiona
nakładem fundatorów i ofiarodawców J.P. 1892 / J.P. 1969). Z
boku zniszczony napis: Obnowil / Jan Suchorda (autor
renowacji?) (nad: G.S.)
Naprzeciwko budynku Palackého 125, w zamkowej kaplicy Objawienia
Pańskiego (Zámecká kaple Zjevení Páně) po prawej stronie znajduje
się ołtarz boczny Św. Jana Nepomucena z dużym obrazem pt.
Gloryfikacja (Wniebowzięcie) Jana Nepomucena. Jest to dzieło
włoskiego malarza Carla Carlonego i pochodzi z 1724 roku, tak jak i
ołtarz. Obraz przedstawia unoszącego się na chmurach, w otoczeniu
rzeszy aniołów i putt Św. Jana Nepomucena. Święty trzyma przed sobą,
w wyciągniętej dłoni krucyfiks. Jeden z aniołów trzyma nad głową
Jana otok z pięciu złotych gwiazd. Stan bardzo dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Przed kaplicą zamkową pw. Objawienia Pańskiego (Kaple
Zjevení Páně, zobacz wyżej) znajduje się kamienny pomnik, pochodzący
z około 1730-40 roku. Przedstawia Św. Jana Nepomucena na modlitwie (Svatojánské
oratorium), podtrzymywanego przez dwa uskrzydlone anioły. Fundatorką
jest Marie Terezie Violanta ze Šternberka. Pierwotnie pomnik stał
przed zamkiem (Zámek Smiřice). Autorem rzeźby jest prawdopodobnie
jeden z uczniów Matthiasa Brauna. Święty Jan Nepomucen klęczy na
lewym kolanie i rozmodlonym wzrokiem wpatruje się w krucyfiks z
Ciałem Ukrzyżowanego Jezusa, który trzyma przed sobą w prawej dłoni.
Lewa dłoń dotyka piersi w okolicach serca. Wokół głowy Jana nimb z
pięciu złotych gwiazd. Za plecami świętego dwa uskrzydlone anioły,
które wspierają go w modlitwie. Wydaje się, że Jan Nepomucen ma
widzenie swojej męczeńskiej śmierci, którą poniesie w wyniku
okrutnych tortur i utopienia w Wełtawie. Takie ikonograficzne
przedstawienie Św. Jana jest niezmiernie rzadkie, i jako pierwsze
zostało wystawione w 1718 roku w Hradec Králové (zobacz wyżej).
Podobne janowe oratoria znajdują się w Šebetově (1724), Opočně
(1729), Dvoře Králové (1730, Poche: 1728) i Stěžerách (1761, Poche:
1755). Na postumencie płaskorzeźbione herby rodzin Šternberků i
Paarů, fundatorki i jej męża. W roku 1982 przeprowadzono zabiegi
restauratorskie: uzupełniono brakujące skrzydło jednego z aniołowi i
atrybuty janowe. Stan ogólny pomnika dobry, choć prace
konserwatorskie byłyby wskazane (nad: J.B. z Kłodzka)
W barokowym kościele p.w. Św. Prokopa (zobacz
niżej) wystawionym
przez hrabiego Ferdynanda Leopolda Šporka w 1707 roku znajduje się
sztandar procesyjny z obrazem popiersia Św. Jana Nepomucena. Święty
modli się przed otwartą księgą. Wokół głowy Jana pięć drobnych
gwiazdek, a przy jego boku krucyfiks. Stan dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
W barokowym kościele p.w. Św. Prokopa (zobacz
wyżej) wystawionym
przez hrabiego Ferdynanda Leopolda Šporka w 1707 roku znajduje się
ołtarz boczny dedykowany Św. Janowi Nepomucenowi. W nastawie
ołtarzowej olejny obraz przedstawiający Apoteozę Św. Jana
Nepomucena. Święty klęczy, czy raczej siedzi na unoszącym się do
nieba obłoku. Obok Jana uskrzydlony anioł trzymający nad głową
świętego wieniec z liści laurowych - symbol zwycięstwa. Przed Janem
położony biret oraz liść palmy - symbol śmierci w zadanych Janowi
torturach. Wokół głowy pięć drobnych gwiazdek, a obok monstrancja z
Językiem Świętego. Pod obłokiem zamknięte księgi, kajdany oraz narzędzia,
którymi męczono Jana (m.in. rozpalona pochodnia, naczynie z
rozżarzonymi węglami). Obraz flankują drewniane, polichromowane
figury dwóch świętych: Św. Wojciecha i Św. Prokopa. Pod obrazem w
niszy Św. Anna ucząca Maryję. Ponad obrazem płaskorzeźbiony Tron
Łaski. Stan ogólny ołtarza i obrazu dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
W barokowym kościele p.w. Św. Prokopa (zobacz
wyżej) wystawionym
przez hrabiego Ferdynanda Leopolda Šporka w 1707 roku znajduje się
polichromowana figura Św. Jana Nepomucena. Święty w postawie
stojącej trzyma w prawej dłoni liść palmy męczeństwa, a w lewej
krzyż, który adoruje wzrokiem. Wokół głowy świętego, na której
biret, aureola z pięciu gwiazd. Stan ogólny figury dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
Przy drodze, nieopodal domu w którym urodził się
Václav Hanka (1791-1861), pisarz i językoznawca czeski, znajduje się
naturalnej wielkości kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena, datowana
na 1740 rok i przypisywana warsztatowi J. Pacáka (Jiří František
Pacák 1670, Starý Rokytník – 11 sierpnia 1742, Moravská Třebová).
Rzeźba umieszczona na trójbocznym postumencie, z wolutowymi spływami
w narożach, na ścianach pola z chronostychami (>>)
w języku czeskim. Na froncie widzimy:
SWATY
IAN
NEPOMVCKY
CANOVNIK
PRAZSKY
NYNI
NEBESTIAN
BOZI
Pod figurą duża
gwiazda z okrągłą wnęką na światło. Święty w szatach kanonika, postawie
stojącej z krucyfiksem opartym o lewe ramię. Stan ogólny zabytku
dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
W barokowym kościele Wniebowzięcia Panny Marii (kostel
Nanebevzetí Panny Marie v Osicích) znajduje się boczny ołtarz Św.
Jana Nepomucena. W niszy nastawy ołtarzowej umieszczona drewniana,
polichromowana figura Św. Jana Nepomucena, u stóp którego putto
trzymające paluszek na ustach, a drugą dłoń opierające na
astrolabium(?). Święty na prawym ramieniu trzyma, adorowany wzrokiem
krucyfiks, a w drugiej ręce ma biret. Wokół głowy otok z gwiazd.
Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna, barokowa figura Jana Nepomucena, stojąca we
wnęce na frontowej ścianie kościoła, po prawej stronie wejścia. Na
zworniku nad wejściem data: 1714. Po lewej stronie: figura św. Wacława,
datowana na tabliczce poniżej: 1707, prawdopodobnie figura Jana
Nepomucena też z tego okresu (1707-1716?). Obie figury stały pierwotnie
na moście przez Metuję, przy drodze w kierunku Kłodzka. Po jego
uszkodzeniu w czasie wojen śląskich, zostały przeniesione tutaj. Strój
tradycyjny (bardzo długa sutanna, komża, peleryna z kapturem; długie
wypustki kołnierzyka; biret na głowie; noski butów ścięte). Krzyż trzyma
oburącz, dość nisko, przy prawym ramieniu. W lewej dłoni, przy lewym
przedramieniu, palma. Stoi na podwójnej plincie (wyrównanie wysokości do
figury z lewej strony). Poniżej kamienna tabliczka z niewidocznymi już
napisami (uzup: G.S.)
Na rynku (strona północna), obok kościoła św.
Wawrzyńca, stoi barokowa kamienna figura Jana N.
w złoconej aureoli w typie "czeskim", a więc płaskiej, z
promieniami i gwiazdami. Strój tradycyjny: sutanna, 12 guzików, komża,
peleryna z kapturem i frędzlami, biret na głowie, widoczny kołnierzyk,
noski butów ścięte. Jan ma na szyi złocony medalion, również
złocony, a w rękach krzyż trzymany oburącz przy lewym ramieniu; palma
oparta o prawe przedramię. Medalion jest o tyle ciekawy, że wyobrażono
na nim nie, jak to zwykle bywa, MB ze Starej Boleslavi, ale półpostać z brodatą
twarzą (uwaga: należy wyjaśnić ten motyw). Kontrapost, dynamicznie rozwiane szaty. Całość otacza kamienna balustrada z kulami.
Cokół duży z wolutami oraz zdobieniami na bokach. Napisy od frontu i z
tyłu, łacińskie z chronostychem (>>). Przód: "Vir
sanCte / DeVotVs CLerVs / senatVs / IntegerqVe / popVLVs / naChoDenVs / tVæ pIæ / proteCtIonI / sInCero affeCtV / sese hIs / sVbsternIt"
(1768; tłum. P. Maximilanus Damian OFM: "Mężu święty, pobożne
duchowieństwo, senat i cały lud Nachodu Twej świętej opiece szczerym
uczuciem się oddaje"). Tył: "RESTAVRATA / GRATITUDINE
/ CULTORUM / sInt Vota / sIt ferVor / qVeM præbent / CorDe CLIentes"
(1768; tłum. P. Maximilianus Damian OFM: "Odnowiony /pomnik/ z
wdzięczności czcicieli. Niech będą modlitwy, niech będzie gorliwość,
którą okazują sercem poddani")
(nad: arkadoo, uzup: G.S.)
W kościele św. Wawrzyńca, po prawej stronie ołtarza
głównego drewniana (bądź stiukowa) polichromowana figura Jana Nepomucena na
kamiennym cokole, o cechach barokowych. Strój tradycyjny, cały w kolorze
złota (sutanna, komża, peleryna z frędzlami i kapturem; biret z pomponem
na głowie; nimb z pięcioma gwiazdami; widoczny kołnierzyk; buty). Prawą ręką,
przy piersi, trzyma prosty krzyż; lewa nisko, z palmą. Kontrapost; wzrok
skierowany w stronę ołtarza. Włosy i zarost wg barokowej mody (nad: G.S.)
W kościele św. Wawrzyńca (zobacz wyżej), po lewej
stronie, pod galerią wspartą na filarach, na końcu nawy, bezpośrednio
przed prezbiterium, na przyściennym wsporniku ustawiono polichromowaną
figurę Jana N. Rzeźba wykonana w manierze barokowej, z kontrapostem, z
palmą w lewej dłoni i z palium z MB ze Starej Boleslavi przyciśniętym prawą ręką do piersi
(rzadkość!). Na głowie biret, brak aureoli. Obok - święty Wacław (nad:
A.D.)
Na rynku (strona południowo-wschodnia) stoi barokowa
kolumna maryjna z roku 1695. Na jej cokole, po prawej stronie, znajduje
się płaskorzeźbiony wizerunek Jana N. Strój tradycyjny: sutanna, komża,
peleryna, biret na głowie, buty. Krzyż trzymany oburącz przy lewym
ramieniu. Postawa statyczna. Sąsiedzi to śśw. Sebastian, Roch, Rozalia (nad: arkadoo, uzup: G.S.).
Tak wczesna data sugeruje, że należy ją odnosić raczej tylko do figury,
a nie do całego obiektu (uwaga: należy sprawdzić)
W ratuszu stojącym przy rynku znajduje się barokowa
figura Jana Nepomucena z I połowy XVIII wieku. Strój tradycyjny:
sutanna, komża, dłuższa peleryna, biret trzyma w lewej ręce; widoczny
bucik z kokardką i zaokrąglonym noskiem. Krzyż w prawej ręce, przy
prawym ramieniu. Kontrapost. Głowa zwrócona ku krzyżowi. Ciekawie oddane
fałdy i załamania szat. Figura pierwotnie była ustawiona na moście przez
Radechovkę na Karlove namesti. Po zasypaniu potoku została przeniesiona
do wnęki na fasadzie budynku przy ul. Palackeho 150. W roku 1996
odrestaurowana przez rzeźbiarza J. Plíškę, dostała też nową plintę,
ponieważ stara uległa uszkodzeniu w czasie transportu. Nie wróciła już
na stare miejsce, tylko stanęła w Ratuszu. Całość jest wykonana z
jasnego piaskowca o oryginalnej fakturze, natomiast biret, kołnierzyk i
krzyż z czerwonego. Wysokość figury 107 cm (nad: G.S.)
Nieopodal nachodzkiego zamku (Státní Zámek Náchod),
tuż za nim (100 m), na placyku, po lewej stronie lipowej alei prowadzącej na cmentarz wojenny znajduje się kamienna
rzeźba Św. Jana Nepomucena z drugiej połowy XVIII stulecia. Święty
przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście. Ciężar ciała
spoczywa na lewej nodze, prawa noga w wyraźnym wykroku, trzewik
oparty na wystającym, niewielkim gzymsiku. Jan ubrany w "rozwiane" i
ukształtowane w fałdy szaty: sutannę; komżę wykończoną dołem
misterną koronką; związaną pod szyją pelerynę z kapturem; na głowie
biret, spod którego na ramiona opadają długie kręcone włosy, na
czole widoczny jest ich kosmyk. Wokół głowy, która nachylona jest w
stronę adorowanego krucyfiksu, aureola z pięciu złotych gwiazd. Na
twarzy zarost: broda i wąsy. Wyraz twarzy spokojny, uduchowiony,
oczy zamknięte, usta półotwarte. Przy piersiach Święty trzyma w
delikatnym uścisku, pochylony na prawe ramię krzyż z Ciałem
Chrystusa. Figura ustawiona jest na kilkustopniowym postumencie
wykonanym z czerwonego, bożanowskiego (božanovského) piaskowca. Na
przedniej ścianie widoczny pusty kartusz. Całość ustawiona na
fundamencie w formie kamiennej prostopadłościennej płyty. Wokół
ławeczki i drzewa, cisza i spokój sprzyjają wytchnieniu i zadumie.
Pomnik jest zarejestrowaną pamiątką pod numerem 1462/19 (Evidovaná
památka číslo 1462/19). Stan pomnika dobry, miejsce zadbane (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy podeście schodów pałacowych/zamkowych, które są
przedłużeniem ul. Regnerovy sady prowadzącej z rynku do nachodzkiego
zamku (Státní Zámek Náchod) stał niegdyś barokowy posąg Jana N. .
Stworzono replikę figury, którą wykonali Jindřich Roubíček i Lucie
Truněčkova. znajduje
się pusty już dziś cokół od figury Jana Nepomucena. Cokół jest trójboczny, dwukondygnacyjny, z
wolutami, nie ma żadnych symboli nepomuckich; napis w owalnym kartuszu
umieszczony tylko na jednym boku (front?) jest słabo czytelny, pozostałe kartusze są puste.
Figura św. Jana Nepomucena z Paladium Ziemi Czeskiej wystawiona została
w 1741 roku dla upamiętnienia obrony Nachodu przed wojskami pruskimi.
Postument w przekroju trójkątny, z wolutowymi spływami, ustawiony na dwu
lub trzystopniowym podwyższeniu, zwieńczony gzymsem. Smutną
pozostałością po figurze jest metalowy trzpień, który kiedyś łączył
rzeźbę z cokołem. Na frontowej stronie cokołu znajduje się częściowo
zatarty kartusz z chronogramem: "AEXDICAT /
AV-XILIIS
MAGNI-SOLVTA BORVSIIS".
Powiększone litery chronostychu (>>) dają rok
1742. Zachowany cokół odrestaurował Jaroslav Vrbata. Figura ponoć została zrzucona i zniszczona w roku 1954 przez
wandali. Ocalała tylko głowa, która jest w depozycie w Muzeum
Nachodskim i z tego powodu uznaję ten obiekt za istniejący, a nie za
utracony. W roku 2022 ustawiono tu replikę figury (zobacz niżej) (nad: G.S., uzup: J.B. z Kłodzka, źródło: seznam kulturnich pamatek: Podstavec
pro sochu sv. Jana Nepomuckého - U spočinku zámeckého schodiště v
Regnerových sadech pod zámkem /Evidovaná památka číslo 1462-18/)
Przy podeście schodów pałacowych/zamkowych, które są
przedłużeniem ul. Regnerovy sady prowadzącej z rynku do nachodzkiego
zamku (Státní Zámek Náchod), na starym cokole po zniszczonej rzeźbie JN
z 1742 roku (zobacz wyżej), w połowie września roku 2022 ustawiono jej
replikę. pomnik odsłonili symbolicznie burmistrz Jan Birke i dyrektor
ochrony terytorialnej Sychrova Miloš Kadlec. Święty jest w stroju
tradycyjnym, bez nimbu. Piękny kontrapost. Trzyma oburącz medalion z
wizerunkiem MB Staroboleslavskiej. Nie wiem, czy częścią figury jest
zachowana głowa jej poprzedniczki (zapewne nie, i dalej rezyduje ona w
Muzeum Nachodskim) (nad: G.S.)
W Regionalnym Muzeum w Nachodzie, na czasowej
wystawie "Krasa s vůni perníku" ("Piękno z wonią piernika") czynnej w
dniach 25.11.2014 – 01.02.2015 prezentowana była stara drewniana forma
piernikowa z wizerunkiem Jana Nepomucena (zobacz niżej). II połowa
wieku XIX, pochodzenie - kraj Hradeckrálovécki. Świętego
przedstawiono w stroju tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna, biret na
głowie, buty), trzymającego krzyż i palmę. Nimb wokół głowy. Cechą
odróżniającą ten wizerunek do pozostałych (zobacz opis dwóch innych form
poniżej) są fałdy sutanny opierające się na butach. Pierniki z
podobizną świętego sprzedawane były na świętojańskich jarmarkach. Jeden
z nich (nie wliczam go do statystyki jako obiekt bardzo tymczasowy)
eksponowany był jako przykład razem z wymienionymi tu formami (nad: G.S.)
W Regionalnym Muzeum, na czasowej
wystawie "Krasa s vůni perníku" ("Piękno z wonią piernika") czynnej w
dniach 25.11.2014 – 01.02.2015 prezentowana była również druga (zobacz
wyżej) stara drewniana forma piernikowa z wizerunkiem Jana Nepomucena.
II połowa wieku XIX, pochodzenie - kraj Hradeckrálovécki. Świętego
przedstawiono w stroju tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna, biret na
głowie, buty), trzymającego krzyż i palmę. Niewyraźny nimb wokół głowy,
ślady po kornikach (nad: G.S.)
W Regionalnym Muzeum, na czasowej
wystawie "Krasa s vůni perníku" ("Piękno z wonią piernika") czynnej w
dniach 25.11.2014 – 01.02.2015 prezentowana była również trzecia (zobacz
wyżej) stara drewniana forma piernikowa z wizerunkiem Jana Nepomucena.
II połowa wieku XIX, pochodzenie - kraj Hradeckrálovécki. Świętego
przedstawiono w stroju tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna, biret na
głowie, buty), trzymającego krzyż i palmę, bez aureoli. Ułamany róg
formy, ślady do kornikach (nad: G.S.)
W Regionalnym Muzeum, na czasowej wystawie "Kabinet
Kuriozit" ("Gabinet osobliwości") czynnej w
dniach 28.07.2017 – 30.09.2017 prezentowany był, w gablocie
poświęconej przedmiotom religijnym, (razem z Pismem Świętym,
książeczkami modlitewnymi, obrazkami świętych, ołtarzykami domowymi,
medalionami, krzyżykami, itp.) oszklony medalion-obrazek z wizerunkiem
Jana N. w stroju tradycyjnym. Przedstawia on srebrną konfesję Jana N.
ustawioną nad jego grobem w katedrze praskiej. Datowanie nieznane
(zobacz też niżej) (nad: G.S.)
W Regionalnym Muzeum, na czasowej wystawie "Kabinet
Kuriozit" ("Gabinet osobliwości") czynnej w
dniach 28.07.2017 – 30.09.2017 prezentowany był, w gablocie
poświęconej przedmiotom religijnym (razem z wizerunkiem Konfesji
Praskiej Jana N., zobacz wyżej) oszklony medalion-obrazek z wizerunkiem
Jana N. w stroju tradycyjnym. Przedstawia on figurę #1 Jana N.
ustawioną na Moście Karola w Pradze i jest mniejszy od tej
przedstawiającej konfesję. Datowanie nieznane (nad: G.S.)
W oknie wystawowym księgarni wystawiono tymczasowo
szopkę pt. "Náchodský betlém" wykonaną przez Lubomira Zemana, pomalowaną
przez Milana Jíchę. Szopka przedstawia stary Nachod z odtworzeniem
dawnej zabudowy i ulic. Po lewej stronie ryneczku, na środku mostu, stoi
figurka Jana Nepomucena w stroju tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna,
biret na głowie); oburącz trzyma krzyż przy prawym ramieniu (nad: G.S.)
W tej wsi, dziś części miasta
Náchod, na zakręcie drogi stoi kamienny krzyż na cokole. Na
jego prawym boku, w płytkiej wnęce, płaskorzeźbiony wizerunek Jana
Nepomucena. Strój tradycyjny (sutanna, 7 guzików, komża, peleryna,
stuła; na głowie biret o bardzo nietypowym kształcie; buty z lekko
ściętymi noskami). Krzyż trzyma oburącz przy lewym ramieniu. Na lewym
boku cokołu: św. Józef. Z przodu pusta obecnie wnęka z trzpieniem po
figurze. Cokół trój kondygnacyjny z gzymsami. Napisy w języku czeskim:
na środkowej części modlitwa, na dolnej inskrypcja fundacyjna: "Nakladem
manželův / Antonina a Anny / Brožovych z Bražca ... 1893" (tłum.: "Ufundowane
przez małżonków/małżeństwo Antoniego i Annę Brožovych z Bražca...w 1893
r."). W środku napisu wieniec z kwiatów. Po lewej stronie cokołu
niewyraźne nazwisko twórcy: Matouš Osipu (?). Cokół pomalowany
szarą i białą farbą. Figurka Chrystusa na krzyżu zrobionym niby z pnia
drzewa (nad: G.S.)
W tej miejscowości, dziś części miasta Náchod, przy
biegnącej wzdłuż rzeki ulicy (zobacz też niżej), na ścianie budynku
umieszczono wizerunek Jana N. malowany na blasze (postać wycięta z
blachy). Strój tradycyjny (sutanna, komża, peleryna, buty, biret na
głowie), na piersi krzyż; wokół głowy nimb z pięcioma gwiazdami. Oburącz trzyma
krzyż przy lewym ramieniu, a w prawej ręce dodatkowo palmę. Wizerunek
nakryty blaszanym daszkiem. Całość zaniedbana, dawno nie odnawiana,
rdzewieje (zaciek na murze). Sam budynek datowany w szczycie na rok 1912
i być może z tego roku pochodzi to przedstawienie Jana Nepomucena (nad: G.S.,
uzup: J.B. z Kłodzka)
W tej miejscowości, dziś części miasta Náchod, przy
biegnącej wzdłuż rzeki ulicy (zobacz też wyżej), na na budynku garażu, umieszczono wizerunek Jana Nepomucena malowany na blasze w formie
obrazu – apoteoza wniebowzięcia. Strój tradycyjny (ciemna sutanna, biała
komża, czerwona peleryna, stuła); z odkrytą głową. W prawej ręce,
uniesiony do góry, krzyż. Wokół głowy jaśniejący nimb z pięcioma
punkcikami-gwiazdami. Na głową aniołek trzymający wieniec z liści laurowych. Święty
unosi się na obłokach; na dole po lewej stronie 2 główki putt; po prawej
stronie trudno stwierdzić (może widok kościoła lub Pragi?). W lewym
narożniku podpis twórcy, nieczytelny: "B. Š....". Stan dobry (nad: G.S.,
uzup: J.B. z Kłodzka)
W tej miejscowości, dziś części miasta Náchod, w
centrum wsi, przy głównej drodze stoi niedawno odnawiana kaplica
pod wezwaniem Jana N., którą kwalifikować można ewentualnie jako mały
kościółek. Odnowiony, utrzymany w formach neogotyckich. Wewnątrz ubogie wyposażenie, prosty ołtarz i drewniany krzyż
(widoczne przez dziurkę od klucza). Na tym miejscu stała wcześniej
rzeźba Św. Jana Nepomucena, umieszczona na słupie, wystawiona w 1793
roku. W 1815 roku, na wniosek Jana i Matěje
Dvořáčkových, w tym miejscu zamiast rzeźby wystawiono kaplicę.
Kosztami budowy podzielili się wszyscy mieszkańcy miejscowości.
Zakupiono również dzwon poświęcony Św. Janowi. W 1821 roku Matěj Dvořáček kazał dobudować drugą część kaplicy. Wieś wyłożyła na ten
cel dziesięć złotych, pozostałą część ofiarowali dobroczyńcy. W 1822
roku wymieniono mały ołtarzyk na bardziej okazały, większy. Koszty
ponieśli J. i M. Dvořáček oraz Fr. Habr. Oni również ufundowali
Drogę Krzyżową. Z kroniki Pavlišova możemy się dowiedzieć, że
kaplica została konsekrowana 12 października 1902 roku przez
nachodskiego dziekana Josefa Pecka. W 1925 roku zakupiono do kaplicy
nowy dzwon. Dzisiaj kaplica, choć po remoncie, stoi zamknięta i jest
bardzo rzadko otwierana, o czym świadczą pokaźne pajęczyny na framugach
drzwi wejściowych (nad: J.B. z Kłodzka, uzup: G.S.)
W tej miejscowości, dziś dzielnicy miasta Náchod,
obok straży pożarnej, stoi współczesna figurka Jana N. o wysokości około
1 m, ogrodzona metalowym płotkiem. Strój tradycyjny (sutanna, komża,
peleryna, oryginalna stuła, biret na głowie, mocno ścięte noski butów). W prawej ręce przy piersi trzyma krzyż; w lewej palmę
męczeństwa. Posąg ze sztucznego piaskowca dostarczył pan Cvejn z
Vysokova, remont ogrodzenia i muru oporowego zapewnili miejscowi
strażacy-ochotnicy. Św. Jan Nepomucen przedstawiony w postawie stojącej.
Przez ramiona przewieszona stuła, a na piersi zawieszony równoramienny
krzyż. Jest to odlew wykonany z materiału na bazie piasku i lepiszcza
(stąd kolor). Ustawiono go tu w zapewne w roku 2013 w efekcie zbiórki
funduszy wśród
mieszkańców w roku 2012. Figurka stoi na miejscu starej rzeźby
skradzionej (>>) w roku 2008 (zobacz niżej), na jej oryginalnym, kamiennym cokole z tablicą
na froncie: "Tato socha / sv. Jana / jest postavena / sbírkou
veškerých / dobrodinců obce / v Babím dne / 15. kvěna 1887" ("Ta
figura św. Jana jest/została postawiona wysiłkiem wszystkich
dobroczyńców społeczności Babi dnia 15 maja 1887 r.") (nad i tłum: G.S.,
uzup: J.B. z Kłodzka)
Cokół z roku 1887, który zajmuje dziś współczesna
figura Jana N. (zobacz wyżej), należał do niedawna do kamiennej rzeźby
JN, która została
skradziona (>>) w roku 2008. Na froncie tablica: "Tato socha / sv. Jana / jest postavena / sbírkou
veškerých / dobrodinců obce / v Babím dne / 15. kvěna 1887" ("Ta
figura św. Jana jest/została postawiona wysiłkiem wszystkich
dobroczyńców społeczności Babi dnia 15 maja 1887 r."). Z lewej
strony cokołu podpis twórcy: "Rudolf Hšllich / Náchod" (nad:
J.B. z Kłodzka)
Kamienny barokowy posąg Jana N. blisko mostu nad Úpą
prowadzącego z centrum miejscowości do Malé Skalici, już po jej stronie, koło Muzeum Boženy Němcové (nad: J.P.)
Druga tutejsza figura Jana N. stoi w towarzystwie
św. Floriana (>>) przed kościołem Wniebowzięcia Marii Panny (nad: A.S.).
Jana, ozdobionego złotą pięciogwiaździstą aureolą, umieszczono na
kamiennej chmurze pełnej aniołków. Jeden z nich trzyma medalion z
wizerunkiem MB ze Starej Boleslavi. Źródło mówi
o jej praskim rodowodzie:
"Roku 1919 byla z náměstí ke kostelu přemístěna socha sv. Jana
Nepomuckého z roku 1744, rokoková
plastika vysoké umělecké ceny pocházející pravděpodobně z pražské
Platzerovy dílny, a roku 1970 k ní přibyly dvě plastiky ze zrušeného parku
Nový dvůr za Velkou Jesenicí. Socha arezského biskupa je označena
iniciálami Matyáše Brauna, socha sv.
Floriána (>>) pochází pravděpodobně z dílny jeho žáků a nese
letopočet 1766". Po renowacji tej figury widać, że jest ona datowana na
1774, a nie 1744 rok (uzup: G.S.)
W tej małej miejscowości pod Nachodem znajduje się
barokowy kościół pod wezwaniem Jana Nepomucena ufundowany przez Zikmunda Leopolda
Schmidla ze Schmidlen. Data nad wejściem: 1717.
Wewnątrz, w ołtarzu głównym, obraz olejny przedstawiający Jana
N. z odkrytą głową, w stroju tradycyjnym (sutanna, komża,
peleryna). W wyciągniętej przed siebie lewej ręce trzyma krzyż; prawa
lekko uniesiona do góry. Po jego bokach widzimy dwa aniołki (po prawej z
palcem na ustach, po lewej z palmą). Postacie unoszą się na chmurkach.
Pod nimi Praga, most Karola nad Wełtawą oraz Hradczany
(nad: G.S.)
W kościele pod wezwaniem Jana Nepomucena (zobacz
wyżej), na zwieńczeniu fasady,
nad wejściem, umieszczono kamienną figurę Jana N. Strój tradycyjny
(sutanna, komża, peleryna, biret na głowie, buty). Oburącz trzyma krzyż;
w zgięciu prawej ręki palma, wokół głowy nimb z 5 gwiazdami. Szczegóły
wizerunku sugerują, że pochodzi, tak jak kościół, z XVIII wieku, być może nawet
z jego I połowy
(nad: G.S.)
Police nad Metují (Polica nad
Metują, Politz an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
Masarykovo náměstí 79
Niewielki kamienny Jan N. we wnęce fasady kamienicy, na wysokości pierwszego piętra. Wysokość około 1
metra. Święty przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście,
trzyma przy piersiach pochylony na prawe ramię krucyfiks. Jan ubrany
tradycyjnie w sutannę, komżę i pelerynę. Szaty ukształtowane w
grubsze i cieńsze fałdy, gdzieniegdzie widać resztki polichromii. Nał
niej otok z pięciu gwiazd. Włosy długie gęste, opadają na ramiona,
zarost: broda i wąsy. Wyraz twarzy spokojny, uduchowiony. Rzeźba w
stanie dobrym (nad: J.P., uzup: J.B. z Kłodzka)
Police nad Metují (Polica nad
Metują, Politz an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
ul. Kostelní 105 / 107
Na moście (który nie jest już mostem!!!), przed
fasadą budynku znajduje się kamienna figura
Św. Jana Nepomucena z dwoma towarzyszącymi mu aniołkami. Chociaż
może to nie być oczywiste na pierwszy rzut oka, był to naprawdę most
drogowy przez ujście odpływu z przyklasztornego młyna, drewniany
most stał tu od niepamiętnych czasów, nowy kamienny most został
zbudowany w 1727 roku. Rzeźbę Św. Jana Nepomucena, która podobno
stała wcześniej przy kościele klasztornym w Broumovie,
podarował opat Otmar, a została tutaj postawiona w roku 1731, już po
dwóch latach od kanonizacji Jana Nepomucena. Koszt postumentu pod
rzeźbę wynosił 134 floreny, zbiórka przeprowadzona na ten cel między
mieszczanami przyniosła 38 florenów. Posąg został po raz pierwszy
odrestaurowany w 1858 roku (i może polichromowany i pozłocony, jak
to było w zwyczaju). Pomnik doznał pewnego uszkodzenia w dniu 28
lutego 1975 roku, kiedy to jakiś wandal częściowo uszkodził figurę
lewego aniołka, uszkodzenie naprawił kamieniarz, Anton Herzog. Po
raz drugi pomnik został odrestaurowany w 1997 roku w pracowni
akademickiego rzeźbiarza Antonína Wagnera z Dvora Králové nad Labem.
9 września 1997 figura została umieszczona na pierwotnym miejscu
wraz z rzeźbą Św. Prokopa, którą umieszczono po drugiej stronie
drogi. Restauracja tych dwóch pomników kosztowała miejscowość
510 000 koron czeskich. Rzeźba Św. Jana Nepomucena jest
zarejestrowanym zabytkiem miasta Police nad Metují pod numerem 1850,
ale nie przeszkodziło to faktowi, że jedna z pięciu gwiazdek z
aureoli świętego, które są jego głównym atrybutem, nie długo po
restauracji rzeźby została skradziona. Święty przedstawiony w
postawie stojącej w kontrapoście, trzyma przy piersi, pochylony na
prawe ramię krucyfiks, który adoruje wzrokiem. Wokół głowy, na
której biret, otok z czterech gwiazd (jedna skradziona, jest to
ponoć jeden ze sportów narodowych Czechów). Odzienie
tradycyjnie: sutanna, komża, peleryna. Po bokach Świętego dwa
aniołki trzymające wskazujące paluszki na zamkniętych ustach oraz
"tarcze" na których płaskorzeźbione atrybuty Św. Jana Nepomucena,
kłódka, łańcuch oraz język w promienistej glorii. Po bokach pomnika
kamienna balustrada. Całość w dobrym stanie (nad: J.B. z Kłodzka)
Police nad Metují (Polica nad
Metują, Politz an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
ul. Radimovská 56
W ogrodzie prywatnej posesji, przy płocie, stoi
kamienna figura Jana N. z 1892 roku. Strój tradycyjny (sutanna, 6
guzików, stuła), bez nimbu. W lewej ręce trzyma krzyż; w prawej palmę.
Prawa stopa oparta na małej, zamkniętej książce. Lekkie ugięcie kolana,
postać wygięta trochę nienaturalnie. Cokół prosty z gzymsami i napisami
na froncie: "Řekl jsem v srdci / svém ostří hanbu / do úst svých bych
/ nezhřešil jazykem / svým. Žalm 38. / Nákladem Antonína a Marie Dreisl
1892" ("Rzekłem w moim sercu, że ostrze wstydu w moich ustach nie
grzeszy moim językiem. Psalm 38. Nakładem Antonina i Marii Dreisl 1892").
Całość pokryta ciemnym nalotem. Autor nieznany (nad. i tłum: G.S.)
Police nad Metují (Polica nad
Metują, Politz an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
Komenského náměstí / Klášter čp.1
W Muzeum miasta Police nad Metují znajduje ekspozycja
przedstawiająca historię miasta i okolicy. Ponadto obejmuje
pomieszczenia służące kiedyś opatowi oraz jego prywatną kaplicę (z
zachowanym freskiem i wyposażeniem). To tutaj umiejscowiona jest
drewniana, polichromowana, pełnopostaciowa rzeźba stojącej postaci Św.
Jana Nepomucena. Święty Jan trzyma przy piersi krucyfiks i zielony liść
palmy, pochylony na lewe ramię. Stan rzeźby dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy ogrodzeniu prywatnej posesji, koło mostka na
potoku stoi kamienna
figura Jana N. z 1869 roku (?). Strój tradycyjny (sutanna, 8 guzików),
nimb, pięć gwiazd. W lewej ręce krzyż, w prawej widać końcówkę palmy.
Postać statyczna, bez kontrapostu. Cokół dwukondygnacyjny na
postumencie, z gzymsami i napisami na froncie w dolnej i górnej części,
słabo czytelne. Wydaje się, że na samym dole jest: "Postavena dna ……
1869". Z tyłu: "Obn. 1903" (data odnowienia). Autor nieznany,
data przypuszczalna (nad: G.S.). Najprawdopodobniej figura po roku 2011
została przeniesiona z drugiej strony ulicy, sprzed garaży, w obecne
bardziej eksponowane miejsce
W pobliżu tej miejscowości, koło młyna, jest kamienna
figura Jana N. wspominana w książce "Babička" ("Babunia") Boženy
Němcovej (1820-1862) (uwaga: sprawdzić stan aktualny) (nad: J.B. z
Kłodzka)
W niszy elewacji budynku mieszkalno-gospodarczego
typu broumowskiego znajduje się kamienna figura Św. Jana Nepomucena.
Święty w postawie stojącej trzyma na lewym ramieniu krucyfiks, który
adoruje wzrokiem. W prawej opuszczonej dłoni trzyma pionowo liść
palmy męczeństwa. Wokół głowy, na której biret, korona z pięciu
gwiazd. Strój kanonika, szaty ukształtowane w spokojne fałdy. Całość
statyczna. Nad niszą płyta fundacyjna w języku czeskim: "S pomoci Bozi / Z pomocą Boga /
Vystaveno od / Wystawiono przez /
Jana, a Frantisky / Jana i Franciszkę /
Hrubyho. 1864. / Hrubyho. 1864."
Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W tej wsi, dziś administracyjnie części Polic,
znajduje się kamienna figura Jana N. z krzyżem na cokole z gzymsem,
otoczona drewnianym płotkiem (nad: G.W.)
Przy drodze kamienna figura Jana N. z krzyżem z roku
1897,
ustawiona na prostopadłościennym cokole. Cokół
zdobny fryzem kostkowym i pięcioma kwiatami. Na nim znajduje się
modlitwa do świętego, a na postumencie informacja o fundatorze figury i
roku fundacji
W centrum wsi, przy drodze do Polic, stoi kamienny
krzyż z 1823 roku wykonany przez miejscowego rzeźbiarza Filipa Klempta.
Na cokole z trzech stron znajdują się płaskorzeźby świętych, w tym na
froncie - wizerunek Jana N. stojącego z palcem na ustach przed królem
Wacławem na tronie (nad: I.K.)
Przy drodze, w górnej części przysiółka Slavný, w
pobliżu ostatniego przystanku autobusowego, w grupie drzew i w miejscu
gdzie krzyżują się turystyczne szlaki piesze żółty i niebieski, stoi
kamienna XIX-wieczna figura Jana N. z krzyżem, ustawiona na
prostopadłościennym cokole. Cokół zdobny wolutową podstawą, gzymsem i
płaskorzeźbami innych świętych (nad: A.S.)
W przysiółku Na Drahach, poniżej drogi na Slavný,
przy zielonym szlaku, stoi kamienna, mocno zniszczona figura
Jana N. Pod rzeźbą znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca Jana N.
unoszonego przez wody Wełtawy w pobliżu Mostu Karola. Cokół
profilowany, ozdobiony skromną plecionką (nad: A.S.)
We wnęce na ścianie szczytowej domu, między oknami,
umieszczono niewielką, trochę prymitywną, kamienną figurę Jana N. z roku
1835 (?). Strój tradycyjny. Bez nimbu. Postać statyczna o mocno
pochylonej ku przodowi głowie. Oburącz podtrzymuje krzyż, a lewą ręką
palmę. Na krawędzi półeczki napis: "Philip a Maria Klemt 1835"
(fundatorzy?) - zapewne można ten rok uznać za rok powstania figurki.
Nad wejściem do budynku data: "18 WT 35". Autor nieznany (nad: G.S.)
Przy potoku Dunajka, na ścianie budynku mieszkalnego
nr 58 zawieszona jest drewniana kapliczka, w której umieszczona jest
niewielka, polichromowana figurka Św. Jana Nepomucena. Święty w prawej,
uniesionej na wysokość piersi dłoni, trzyma krucyfiks, zaś w lewej,
opuszczonej wzdłuż ciała, zielony liść palmy męczeństwa. Stan dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
Obok boiska i potoku stoi murowana kapliczka domkowa
z dwuspadowym daszkiem, ozdobiona pod szczytem Okiem Opatrzności. W
półkoliście sklepionym wnętrzu znajduje się barokowa kamienna
figura Jana N. z roku 1773. Strój tradycyjny: sutanna, 11 guzików,
komża, peleryna z kapturem i wiązaniem, widoczny kołnierzyk, biret na
głowie, noski butów ścięte. Nad głowa nimb ze złoconymi gwiazdami. Krzyż
i palma trzymane oburącz przy lewym ramieniu. Kontrapost. Dziwne
proporcje postaci, zbyt mała głowa. Cokół z wolutami oraz z trzema
scenami z życia świętego; w górnej części apoteoza języka oraz 2 główki
anielskie. Poniżej, w kartuszu, napis: "S. Johan / nes Nepo". Pod
napisem scena Zrzucenia z mostu, a pod nią data z inicjałami: "J.
1773 S."
(inicjały twórcy? fundatora?). W dolnej części wizerunek leżącego
świętego z krzyżem przy piersi, po wyłowieniu ciała z rzeki - (zobacz
też podobny wizerunek na krzyżu w Gołogłowach,
H. Kłodzkie
>>). Prawy bok cokołu: Jan Nepomucen Pielgrzym, udający
się do świątyni MB ze Starej Boleslavi - widoczny zarys kościoła oraz
symbol MB. Lewy bok: Jan Nepomucen siedzący/uwięziony w zamku (?) (nad:
G.S.)
Kamienna figura Jana N. z 1803, usytuowana przy
drodze. Strój tradycyjny. Oburącz podtrzymuje krzyż; pod lewą ręką ma
palmę. Praktycznie bez kontrapostu. Wysoki cokół, w dolnej części pusta
płycina; w części środkowej płaskorzeźbiony wizerunek Jana N. -
Pielgrzyma z symbolem MB Staroboleslavskej nad głową. Tył: w górnej
części nieczytelny ślad po napisie. Poniżej odnowiony: "1803 / I. H"
(data postawienia+ inicjały fundatora?). Całość po renowacji. Autor
nieznany (nad: G.S.)
Główną dominantą historycznego rynku miasta Jaroměř, otoczonego kupieckimi domami z podcieniami,
jest Kolumna Mariańska (Kolumna Maryjna, Słup Mariański, Mariánský
sloup). Rozpoczęcie budowy pomnika, w źródłach archiwalnych,
datowane jest na rok 1722, a ukończone dzieło konsekrowano 8 grudnia
1727 roku. Autorem pracy jest ważna postać tego okresu - rzeźbiarz
Matyáš Bernard Braun (1684-1738) oraz rzeźbiarze z jego warsztatu:
Řehoř Theny i Jiří František Pacák. To rzeźbiarskie dzieło przypada
na szczytowy okres twórczości M.B. Brauna, i zaliczane jest do jego
najlepszych prac. Uwidoczniony rok (1724) na wierzchniej części
głowicy obelisku, świadczy o tym, że główny słup osiągnął w tym roku
tę wysokość, aby na nim mogła być ustawiona rzeźba Maryi. Na
szczycie trójbocznego obelisku ustawiona jest rzeźba Panny Marii
Niepokalanej (Immaculata). W dolnej części, w narożach trójbocznej,
tralkowej balustrady, na prostopadłościennych postumentach,
ustawione są rzeźby: św. Floriana, św. Ignacego oraz św. Jana
Nepomucena. Pośrodku każdego z boków balustrady, na głowicach w
kształcie zakończenia woluty znajdują się putta, trzymające gwiazdy
z okrągłymi otworami. Na ścianach dolnej części postumentu widzimy
reliefy austriackiego orła z godłem Jaromierza oraz płaskorzeźby
Świętej Rodziny i św. Mikołaja. Powyżej, na gzymsie znajdują się
rzeźby św. Jana Chrzciciela, św. Jakuba i św. Szczepana. Pomiędzy
rzeźbami kartusze z łacińskimi tekstami z "wszytymi" chronostychami.
W dolnej części obelisku reliefy: Ofiarowania w świątyni,
Nawiedzenia Panny Marii oraz Wniebowzięcia Panny Marii. Na gzymsie
obelisku rzeźba kobiety z puttem, trzymającym krzyż- alegoria Wiary.
Św. Jan Nepomucen przedstawiony w podstawie stojącej w kontrapoście,
w dynamicznym poruszeniu, trzyma w prawej dłoni, oparty o ramię
krucyfiks, na który patrzy z adoracją, i liść palmy. W lewej,
opuszczonej wzdłuż ciała dłoni, trzyma zamkniętą, trójkątną kłódkę.
Odziany w sutannę, spod której wystaje trzewik ze ściętym noskiem;
komżę wykończoną dołem misterną koronką o wzorze w kwiatki. Na komżę
zarzucona futrzana peleryna, związana pod szyją grubym sznurem
zakończonym frędzlami. Szaty ukształtowane w fałdy. Pod szyją
stójkowy kołnierz spięty dwoma guzikami. Na głowie biret, spod
którego na ramiona spływają długie, kręcone i gęste, falujące włosy
(chciałbym mieć takie). Na twarzy zarost: wąsy i broda. Wyraz twarzy
spokojny, uduchowiony. Kolumna była kilkakrotnie odnawiana. Pierwsza
restauracja miała miejsce w 1883 i była przeprowadzona przez
praskiego rzeźbiarza Bernarda Seelingema, a dofinansowana kwotą 1200
zl przez jaromierską kasę oszczędnościową. Restauracja polegała na
impregnacji oczyszczonego kamienia. Przy restauracji w roku 1924,
przeprowadzonej przez akademickiego rzeźbiarza J. Kepčíka we
współpracy z miejscowymi rzeźbiarzami Václavem i Antonínem Vágnerem
usunięto malowanie i kamień aż do zdrowej warstwy. Kolumna Maryjna
wedle zachowanych dokumentów była wcześniej malowana a niektóre
elementy były złocone. W tym czasie zrezygnowano z renowacji
polichromii i uzyskano naturalny kolor kamienia. Kolejna renowacja
była przeprowadzona w 1940 roku przez braci Wágnerov. Na tabliczce
umieszczonej przy kolumnie możemy przeczytać, że ostatnia renowacja
miała miejsce w 1997 roku, a oryginały rzeźb obecnie znajdują się w
lapidarium w twierdzy Josefov (nieopodal Jaromierza), na ich miejscu
umieszczono wierne kopie. Stan kolumny bardzo dobry (należy
pamiętać, że rzeźby to dobre kopie oryginałów, zobacz niżej) (nad: J.B. z Kłodzka)
Kwietniowe "Spotkania z Zabytkami"
z 2000 rokuzawierały krótką, acz ciekawą notatkę Jarosława Komorowskiego
z czeskiego Jaromierza. Dotyczyła ona figury Jana N. z pięknym wysokim cokołem. Na tymże cokole przedstawiono
nieczęstą sceną pielgrzymki Jana do sanktuarium w Starej Boleslavi (porównaj
figurę z Grodowca na Dolnym Śląsku
opisywaną w SZZ nr 7.977).
Polski wątek dotyczący tej figury polega na tym, że pod nią w roku 1866
zastrzelono żołnierza pruskiej armii, przy którym znaleziono list w języku
polskim: "Kochany Tatusiu! Wszyscy do Ciebie piszemy, żebyś wiedział, że
jesteśmy grzeczni i że się w szkole uczymy ... a także się za Ciebie
modlimy, żeby Ci dał Pan Bóg zdrowie i żebyś jak najszybciej wrócił do
domu, bo mamusia jest ciągle smutna i często płacze ... Andrzej, Kasia,
Tomasz, Maria, Wojciech.". Obiekt znajduje się 50 metrów od
kościoła św. Mikołaja. Kiedy J. Komorowski pisał o tej rzeźbie na
miejscu stał jeszcze oryginał. 17 lipca 2011
roku ustawiono tu replikę wykonaną przez Antonína
Wagnera z Dvora Králové, a starą barokową figurę z 1760 roku (według
innego źródła - 1740) z pracowni Jiřího Pacáka przeniesiono do
lapidarium w bastionie nr 1 twierdzy Josefov po drugiej stronie Łaby
(zobacz niżej). Jana przedstawiono w przyklęku, z krucyfiksem, zaopatrzono w metalową gwiaździsta
aureolę, a u jego stóp umieszczono aniołka dzierżącego medalion z MB ze
Starej Boleslavi oraz dwie główki anielskie (uzup: J.B. z Kłodzka, G.W.)
W kościele Św. Mikołaja (Kostel svatého Mikuláše)
przy ścianie lewej nawy znajduje się ołtarz Św. Jana Nepomucena z jego
obrazem z 1746 r. Święty unosi się nad Jaromierzem, klęcząc na obłoku.
Przed Janem Matka Boża z Dzieciątkiem Jezus, a ponad nim Trójca
Przenajświętsza (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy drodze kamienna figura Jana Nepomucena na tle
ceglanej ściany budynku gospodarczego, z około 1800 roku. Strój
tradycyjny (sutanna, 6 guzików, komża z bogatą koronką, peleryna z b.
dużym kołnierzem; biret na głowie, nad nim nimb z 4 gwiazdami (1 brak);
widać kołnierzyk i noski butów; na szyi okrągły medalion?). Krzyż trzyma
oburącz przy lewym ramieniu. Kontrapost ledwo zarysowany, postać raczej
statyczna. Stoi na dwuczęściowym cokole przedzielonym gzymsem z dwoma
główkami putt. Na froncie apoteoza języka w glorii. Postać flankowana
dwoma aniołkami (po prawej trzyma palec na ustach, po lewej rękę na
sercu). U stóp świętego róża (?) (nad: G.S.)
W kościele pw. Św. Jakuba (Kostel svatého Jakuba)
znajduje się kamienna polichromowana rzeźba Św. Jana Nepomucena
ustawiona przy ścianie, na prostopadłościennym postumencie. Święty
przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście, prawa noga ugięta w
kolanie i ustawiona na księdze. Przy lewym boku Jan trzyma krucyfiks, ku
któremu skłania głowę i adoruje wzrokiem. W lewej opuszczonej dłoni
trzyma kłódkę (?). Ubrany w strój kanonika. Na głowie biret, a wokół
niej ciekawa aureola, brakuje jednej z gwiazd. Wydaje się, że nie
jest to pierwotna lokalizacja tej rzeźby. Stan dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
W twierdzy Josefov leżącej po drugiej, w stosunku do
centrum Jaroměřa, stronie Łaby, przechowywane są oryginały rzeźb z Kolumny
Maryjnej z rynku w Jaroměřa, w tym figurę Jana N. Na miejscu
umieszczono wierne kopie (zobacz wyżej) (nad: J.B. z Kłodzka)
W twierdzy Josefov w lapidarium w bastionie nr 1
(zobacz wyżej), przechowywany jest, bez cokołu, oryginał rzeźby Jana N. z pracowni Jiřího Pacáka z około roku 1760
(według innego źródła 1740). Jana, przedstawionego w przyklęku, z
krucyfiksem, zaopatrzono w metalową gwiaździsta
aureolę, a u jego stóp umieszczono aniołka dzierżącego medalion z MB ze
Starej Boleslavi oraz dwie główki anielskie. Na oryginalnym miejscu - 50
metrów od kościoła św. Mikołaja, przy ulicy Havlickovej - ustawiono
replikę (zobacz wyżej) (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna figura Jana Nepomucena z 1894 roku przy
głównej drodze, przy dużej lipie i świerku, blisko potoku i mostku.
Strój tradycyjny (sutanna, 6 guzików, komża, dłuższa peleryna; biret na
głowie; noski butów zaokrąglone - być może to wynik erozji). Na nimbie
zostały 2 gwiazdy. Praktycznie bez kontrapostu; postać statyczna. Włosy
bardzo krótkie. Przy lewym ramieniu trzyma, oburącz, mały krzyż z palmą.
Głowa skierowana ku krzyżowi. Cokół dwuczęściowy. Na lewym jego boku
podpis twórcy: J. Vagner / s Jaroméři (J. Vagner z Jaromierza). Z
tyłu inskrypcja fundacyjna w języku czeskim: Vĕnováno / omladinou a
dobročinýma přispěvky občanů / Třebešovských / 1894 (Poświęcono
młodzieży/młodzieżówce i dobroczynnej działalności obywateli
trzebeszowskich w 1894 r.). Z przodu prośba: Svaty / Jene /
oroduj za nas (Święty Janie módl się na nami) (nad: J.P., uzup: G.S.)
Za gotyckim kościołem p.w. Św. Idziego z
1304 r. (przebudowanym w stylu barokowym w latach 1690-94),
od strony wschodniej znajdują się symetrycznie rozmieszczone
dwie kaplice o podobnym kształcie. Południowa jest
dedykowana Św. Janowi Nepomucenowi i pochodzi z około 1740
roku, kaplica północna służy obecnie jako magazyn. Obydwie
kaplice są w stanie kwalifikującym je do remontu (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy tamie na potoku, na brzegu stawu,
który jest jednocześnie kąpieliskiem, przed kamienną
balustradą znajduje się barokowa, kamienna rzeźba Św. Jana
Nepomucena, pochodząca z pierwszej połowy XVIII wieku. Autor
rzeźby jest nieznany, jednak egzystuje domniemanie, że
pochodzi ona z warsztatu samego Macieja Brauna (Matyáš
Bernard Braun). Pierwotnie stała na prawym brzegu potoku w zagrodzie
młynarza. W roku 1932 została przeniesiona na drugą stronę drogi, na
obecne miejsce- na skraj stawu. Święty przedstawiony w postawie
stojącej w kontrapoście, trzyma przy piersi, tylko lewą dłonią
krucyfiks pochylony na lewe ramię. Druga dłoń opuszczona wzdłuż
ciała, pusta. Głowa, na której biret, pochylona lekko w lewo, w
kierunku krzyża. Święty ubrany w poruszone wiatrem szaty: sutannę,
komżę i pelerynę z kapturem. Cokół profilowany, trójkątny. Stan rzeźby niezły, ale przydałby się
remont (nad: J.B. z Kłodzka)
Na obrzeżu wsi Střeziměřice, dziś części
Chvalkovic, znajduje się kamienna rzeźba stojącego z
krucyfiksem św. Jana Nepomucena. Rzeźba ustawiona na wysokim
postumencie (nad: J.B. z Kłodzka)
Václavice (obec: Provodov-Šonov, okres: Náchod,
kraj: Hradec Králové): kamienny Jan N. w aureoli
Sebuč (okres: Náchod, kraj: Hradec
Králové,
):
w przysiółku Zaječí należącym do wsi Sebuč znajduje się kamienna,
piaskowcowa figura św. Jana Nepomucena z 1854 roku (data, wraz z
innymi napisami w j. czeskim umieszczona na przedniej stronie
podstawy cokołu). Święty przedstawiony w stroju kapłańskim, w
postawie stojącej w lekkim kontrapoście. W ramionach trzyma,
przytulony do piersi krucyfiks. Głowa, na której biret, przechylona
na prawo. Wokół głowy aureola z pozostałych już tylko dwóch gwiazd.
Na całej figurze widać resztki polichromii. Ciekawa jest historia
fundacji tej figury, którą opowiadają mieszkający w pobliskim
domu gospodarze. Otóż obok figury znajdowała się (i znajduje)
studnia z której czerpano wodę. Pewnego dnia wrócił z prac polowych
mieszkający obok gospodarz, czy jego syn. Był zmęczony i spocony,
napił się zimnej wody ze studni. Zaraz potem ciężko zachorował i
niedługo potem zmarł. To właśnie po tym zdarzeniu w 1854 roku
uzyskano pozwolenie na wystawienie figury. Miała ona upamiętniać tą
śmierć i chronić przed podobnymi wypadkami w przyszłości. Jeszcze do
niedawna ludzie z pobliskich miejscowości przychodzili i nabierali
wody. Dziś ocembrowana studnia przykryta jest betonowym kręgiem.
Stan: dobry, wskazany remont (nad: J.B. z Kłodzka)
Bohuslavice (okres: Náchod,
kraj: Hradec Králové,
): przez wieś przepływa Bohuslavický potok,
który nawadnia system ośmiu stawów. Na szczególną uwagę zasługuje
staw "Věžiště", na którym znajduje się wyspa, na której istniała
kiedyś twierdza wodna. Wysepka połączona jest z brzegiem wąskim
betonowym mostkiem, zamykanym furtką. W ostatnich latach woda ze
stawu jest spuszczona. Dziś w tym miejscu, na wyspie stoi pomnik Św.
Jana Nepomucena, pochodzący wg chronostychu umieszczonego na
postumencie z 1757 roku. Święty przedstawiony w postawie stojącej w
kontrapoście (prawa noga zgięta w kolanie) trzyma przy piersiach
krucyfiks pochylony na prawe ramię. W lewej dłoni podtrzymującej dół
krzyża trzyma dodatkowo złoty liść palmy. Ubrany w sutannę spiętą
guzikami, spod której wystają dwa trzewiki ze ściętymi noskami;
komżę wykończoną dołem i przy rękawach wzorzystą koronką; na plecach
futrzana peleryna z kapturem związana pod szyją grubym sznurem
zakończonym frędzlami; pod szyją kołnierz z dwoma wypustkami; na
głowie biret. Szaty ukształtowane w fałdy, komża dodatkowo zdobiona
drobnymi, wklęsłymi prążkami. Głowa świętego, wokół której otok z
pięciu złoconych gwiazd, pochylona w kierunku krzyża, adorowanego
wzrokiem. Włosy długie falowane, opadające na ramiona, na twarzy
broda i wąsy. Postument obramowany po bokach wolutowymi spływami. Na
przedniej ścianie chronostych (>>)
- łaciński napis z zakodowanym rokiem 1757:
FAMAE
M=
1000
PROTECTORI
C+I=
101
DIVO
IOANNI
D+I+V+I+I=
508
EXVERA
X+V=
15
PIETATE
I=
1
EXSTRVXIT
X+V+X+I=
26
ET SACRAVIT
C+V+I=
1066
CLIENS INDIGNUS
Całość w bardzo dobrym stanie
Hořičky (okres: Náchod,
kraj: Hradec Králové,
):
w centrum wsi, na skwerku przed domen nr 49, znajduje się kamienna
figura św. Jan Nepomucen z 1771 roku. Umieszczona jest na
kilkuczłonowym cokole, którego górna część obramowana wolutowymi
spływami posiada napis w języku czeskim: Svaty / Jene / Nepomucky
/ oroduj / za / nas! Na odwrociu cokołu daty: I. A 1771
oraz 1893. Święty przedstawiony w postawie stojącej w lekkim
kontrapoście, z lewą stopą opartą na głowie jakiegoś stwora. Ubrany
jest w sutannę, komżę- wykończoną dołem wąską koronką, na ramionach
peleryna z niewielkim kapturem. Szaty ukształtowane w grube fałdy.
Pod szyją wysoki kołnierz z wypustkami, w prawej, opuszczonej dłoni
biret. Lewym, zgiętym w łokciu ramieniem trzyma przytulony do piersi
krucyfiks, który adoruje wzrokiem. Włosy długie, kręcone. Na twarzy
zarost: broda i wąsy. Wokół głowy krąg z pięciu złotych gwiazd.
Całość dosyć statyczna. Stan obiektu bardzo dobry, chyba po
niedawnej konserwacji (nad: J.B. z Kłodzka)
Městec (okres: Náchod,
kraj: Hradec Králové,
):
w tej małej wioseczce, leżącej między Velkou Jesenicí a Nahořany,
przy drodze nr 285, w niszy elewacji frontowej budynku nr 6
(czerwona tabliczka) umieszczona jest kamienna figura,
przedstawiająca stojącą w kontrapoście postać Św. Jana Nepomucena.
Święty trzyma przy piersiach, pochylony na lewe ramię krucyfiks.
Ubrany jest w sutannę, komżę, pelerynę i biret. Włosy długie,
opadające na ramiona. Na twarzy zarost: broda i delikatny wąsik.
Wokół głowy nie ma otoku z gwiazd. Twarz spokojna, oczy otwarte,
wzrok skierowany przed siebie w dół. Niestety u stóp Świętego, który
jest symbolem i orędownikiem dochowania tajemnicy i prawdy,
zamontowana duża "patelnia" anteny satelitarnej, symbol tuby
propagandowej naszych czasów (nad: J.B. z Kłodzka)
Naprzeciwko domu nr 295, po przeciwnej stronie drogi,
za mostkiem na strumyku, znajduje się kamienna grupa Ukrzyżowania. Na
postumencie umieszczona płaskorzeźbiona postać stojącego Św. Jana
Nepomucena, ubranego zwyczajowo w sutannę, komżę, futrzaną pelerynę i
biret, przez ramiona przewieszona stuła. Święty trzyma w ramionach
krucyfiks i liść palmy- symbol męczeńskiej śmierci i zwycięstwa. Pod
płaskorzeźbą w kartuszu napis: "S. Johann v N.".
Poniżej na cokole napis-modlitwa w języku niemieckim. Na odwrociu
postumentu napis i data ujawniające fundatorów i rok wystawienia:
"Errichtet /
von
August und Genofeva Tölg /
1876".
W prawym dolnym rogu prawdopodobnie nazwisko wykonawcy pomnika:
Heinisch. Na samym dole rok 1928 i napisy związane z fundacją
renowacji obiektu. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W przydomowym ogródku, za pięknym drewnianym
płotkiem, przed gospodarstwem nr 43 znajduje się, umieszczona na
postumencie, kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena. Św. przedstawiony w
postawie stojącej w kontrapoście, trzyma w ramionach zniszczony
krucyfiks, pochylony na lewe ramię. Pod rzeźbą na głowicy napis: S. IOHANNES. Poniżej na postumencie płaskorzeźbiona scena,
przedstawiająca (chyba) Św. Jana Nepomucena, a nad nim w
promienistej glorii Matkę Boską ze Starej Boleslavi, patronkę Św.
Jana. Stan obiektu zły, widoczne resztki polichromii, rysy rzeźby
ulegają zatarciu (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy drodze do kaplicy Marii Lourdskiej, na skarpie
po lewej stronie stoi kamienna figura Jana N. z roku 1842. Strój
tradycyjny (sutanna, 10 guzików, komża, peleryna, biret na głowie,
buty). Bez nimbu. Lekki kontrapost. Krzyż trzyma oburącz przy prawym
ramieniu; w lewej dłoni metalowy trzpień (pozostałość palmy?). Wysoki,
dwukondygnacyjny cokół. W dolnej części pozostałość napisu
(nieczytelna), po jego bokach dwie postacie: św. Barbara (?) i św.
Małgorzata (?). Powyżej: MB z Dzieciątkiem, w glorii, po bokach dwa
klęczące anioły, wyżej dwie główki putt. Widać trzy trzpienie po
lampkach. Podobne są po bokach oraz na dolnej części, co sugeruje, że
były tam dodatkowe figurki. Tył figury oraz cokołu bardzo popękane.
Inskrypcja z tyłu: Errichtet / von / Franz und Margieta (?) / Rungel/Rűngel
/ 1842 / Peter Volke(?) Bűlhave / Renovirt 1879 (fundatorzy
wystawiający figurę oraz fundator renowacji). Autor nieznany (nad. i
tłum: G.S.)
W dużej grupie Ukrzyżowania/Kalwarii z roku 1828
znajdują się dwie dolne figury z utrąconymi głowami, a rzeźba z prawej strony
bywa utożsamiana z Janem N. (soupispamatek.com). Brak peleryny wskazuje
raczej na Franciszka Ksawerego.
Napisy z tyłu zniszczone (skute) (nad: G.S.)
Kamienna figura Jana N. bez nimbu stoi w kępie bzów,
niedaleko potoku. Strój tradycyjny: sutanna z bardzo zniszczonymi
guzikami, mogło być ich 6-8. Nieczęsto spotykaną ciekawostką jest kaptur
peleryny na plecach figury. Jan krzyż i palmę trzyma oburącz na
wysokości piersi. Kontrapost. Cokół dwukondygnacyjny z wolutami,
gzymsami, główkami putt. Na froncie apoteoza Języka, a pod nią
płaskorzeźbiona postać św. Józefa z Dzieciątkiem. W dolnej części data
powstania obiektu: "1774", przedzielona literami: "J S O"
(inicjały fundatora? twórcy? - nie jest pewne, czy są to wszystkie
litery). Na bokach cokołu muszle i motywy kwiatowe. Autor nieznany (nad: G.S.)
Przed kościołem Nawiedzenia Panny Marii (Navštívení Panny Marie),
bezpośrednio przy ścianie, po prawej stronie głównego wejścia
znajduje się kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena. Figura ustawiona
jest na kilkustopniowym postumencie, ustawionym na betonowej płycie
fundamentowej i zwieńczonym górą wystającym gzymsem. Na frontowej
ścianie postumentu, na białej płycie napis- modlitwa w języku
czeskim: "Svaty Jene / Nepomucky, / Oroduj za nás! / Darovala, /
Rodina Tylšova." ("Święty Janie Nepomucenie, Oręduj za nami!
Podarowała Rodzina Tylšova."). Święty przedstawiony w postawie
stojącej w delikatnym kontrapoście, lewa noga lekko zgięta w
kolanie. Jan trzyma w obu dłoniach krucyfiks pochylony na lewe
ramię, pod krucyfiksem widoczny liść palmy męczeństwa. Ubrany
tradycyjnie w sutannę, komżę i pelerynę, pod którą, przez ramiona
przewieszona stuła. Na głowie biret, spod którego na ramiona opadają
długie kręcone włosy. Na twarzy zarost: broda i wąsy. Wyraz twarzy
spokojny, zamyślony, wzrok skierowany przed siebie. Całość dosyć
statyczna. Stan pomnika bardzo dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Posąg Jana N. datowany na 1881 stoi na skarpie przy
na prywatnej posesji, poniżej nr 20. Figura stoi między dużymi tujami,
które bardzo ją zacieniają. Strój tradycyjny: sutanna, komża, pelerynka,
stuła z krzyżami na końcach, biret na głowie, buty ze ściętymi noskami.
Bez nimbu. Krzyż trzymany oburącz przy lewym ramieniu; palma oparta o
prawe przedramię. Kontrapost. Cokół prosty, od frontu napis czeski oraz
rok postawienia: "Svaty / Jene / Nepomucky / Oroduj
za nas / 1881". Na podstawie pomnika, niżej, również napis w języku
czeskim. Całość została pomalowana szarą farbą, spod, której widać
wcześniejsze kolory (nad: G.S.)
Poniżej kościoła pw. Wszystkich Świętych, w ogrodzie
plebanii stoi metalowa (brąz?) figura Jana Nepomucena na kamiennym
cokole, z roku 1879. Strój tradycyjny (sutanna, 10 guzików, komża,
peleryna z frędzlami, kołnierzem i wiązaniem; stuła z krzyżami; biret na
głowie, wokół złocony nimb z 5 gwiazdami; noski butów ścięte). Krzyż
złocony podtrzymuje prawą dłonią, lewa trzyma złoconą palmę. Mały
kontrapost; postać bardziej statyczna. Cokół prosty, od frontu napis w
języku czeskim: "Svatý / Jene / Nepomucký / oroduj za nás! (Świety
Janie Nepomucki módl się na nas)". W dolnej części cokołu data:
1879. Stoi na podstawie schodkowej. Tył: "NÁKLADEM / mistnich /
duchovnich / U.M. – V.T." (Ufundowane przez miejscowych duchownych...
inicjały) (nad: G.S.)
W obrębie murów kościelnych, przy samym murze,
ogrodzona metalową balustradką stoi kamienna figura Jana Nepomucena.
Brak datowania. Ogrodzona metalową balustradką. Strój tradycyjny
(sutanna, komża, peleryna; stuła; biret na głowie; noski butów ścięte;
na piersi dystynktorium w postaci krzyża). Prawa dłoń na piersi; lewą
trzyma krzyż oparty o pierś i lewe ramię. Długie włosy; spojrzenie
skierowane ku niebu. Praktycznie bez kontrapostu, statyczny, co sugeruje
koniec XIX wieku. Stoi na prostym cokole. Od frontu pusta płycina (po
tablicy?). Nad nią, w kartuszu apoteoza języka otoczona 5 gwiazdami. Bez
napisów. Piaskowiec w złym stanie, kruszy się (nad: G.S.)
Przy głównej drodze, w środkowej części tej części
Hronova, niegdyś samodzielnej miejscowości położonej na zachód od
centrum w dolinie Zbečnického Potoku, na skraju Wyżyny Broumovskiej,
znaleźć można kamienną figurę Jana N. z czerwonego piaskowca. Strój
tradycyjny (sutanna, komża, peleryna; biret na głowie, buty o ściętych
noskach; stuła, widoczny kołnierzyk). Krzyż trzyma oburącz przy lewym
ramieniu. W prawej dłoni palma. Praktycznie bez kontrapostu, statyczna.
Cokół prostopadłościenny, bez napisów i ozdób. W górnej części otwór po
mocowaniu latarni. Datowanie i fundator nieznane (nad: G.S.)
W tej niegdyś samodzielnej miejscowości, na skwerku przy głównej drodze stoi kamienna
rozbudowana grupa figuralna. Od szczytu: Trójca św., scena
Ukrzyżowania flankowana postaciami św. Antoniego Padewskiego (lewa
strona) i św. Jana Nepomucena (prawa strona); Matka Boska Bolesna
flankowana dwoma aniołkami; baranek z krzyżem; na samym dole inskrypcja.
Jan N. przedstawiony w stroju tradycyjnym (sutanna, 7 guzików, komża,
peleryna, stuła, medalion na piersi, biret na głowie; buty o ściętych
noskach). Kontrapost. Trzyma krzyż i palmę. Cokół z wolutami. Inskrypcja
mocno zatarta. Z tyłu cokołu: Přenešeno 1911 (Przeniesiono w
1911). Metalowy płotek oraz wysięgnik na lampkę są nowe. Nieco
dalej znajdują się kamienny krzyż (1820) oraz Pieta (1826), a
podobieństwo stylu pozwala przypuszczać, że ta grupa także pochodzi z
tego okresu. Nie ma informacji skąd została przeniesiona w 1911, ale
jeszcze w 2008 roku stała po drugiej stronie drogi, przy skręcie w ulicę
Na Chlomku i brakowało jej właśnie figury Jana Nepomucena. Jej wygląd,
wykonanie, szczegóły, pozwalają przypuszczać, że nie jest to figura
wykonana współcześnie, ale oryginalna (nad: G.S.)
Na głównym placyku tej osady leżącej w Czeskim Kątku, będącej dziś
administracyjnie częścią miasta Hronov, stoi kamienna figurka św. Jana
Nepomucena umieszczona w kompozycji grupy Ukrzyżowania. Obiekt pochodzi
z roku 1887. W płycinie cytat z psalmu 22 w języku czeskim: "Zbodli
ruce mé/ a nohy i sčetli všecky kosti mé./ Žal. XXIV. XVII." (nad: J.B. z Kłodzka)
Idąc za kościołem przepiękną drogą krzyżową,
dojdziemy do kapliczki, umiejscowionej za ostatnią stacją. W Internecie
kapliczka opisana jest jako: kaple Čtrnácti svatých pomocníků, czyli
Czternastu Świętych Wspomożycieli, jednak wewnątrz w ołtarzu głównym
znajduje się olejny obraz Św. Jana Nepomucena. Święty przedstawiony w
postawie stojącej, trzyma przy ustach dwa palce prawej ręki, a w lewej
dłoni krucyfiks i liść palmy. Przed Janem, na stoliku przykrytym
niebieskim płótnem zamknięta księga, na której czarna czaszka. Wokół
głowy, na której biret, jasnożółty nimb z pięcioma gwiazdkami. Sama
kapliczka położona ponad Stárkovem w spokojnym, zacisznym, odludnym
miejscu. Stan obrazu dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W kościele pw. Św. Józefa boczny lewy ołtarz
poświęcony jest Janowi Nepomucenowi. Na obrazie Święty przedstawiony na tle nieba, w
dole most i miasto (Praga?), stoi na chmurkach. Strój tradycyjny (czarna
sutanna, biała komża, jasnobrązowa peleryna; czarny biret na głowie, a
wokół jasny nimb; widać wypustki kołnierzyka oraz złocistą stułę). Ręce
skrzyżowane na piersi; prawa dłoń trzyma krzyż lotaryński. Wzrok
skierowany na krzyż. Na szczycie ołtarza apoteoza języka w promienistej
glorii. W dolnych narożnikach obrazu napisy: po lewej stronie rok renowacji
(1959); po prawej prawdopodobnie powstania obrazu (1881 lub 1831) (nad:
G.S.)
Naprzeciw kościoła św. Józefa, między dwiema lipami
stoi kamienna figura Jana Nepomucena. Strój tradycyjny (sutanna, komża,
peleryna z frędzlami i kapturem; noski butów ścięte; biret na głowie,
wokół nimb, na którym zostały 3 gwiazdy). Krzyż oraz metalową palmę
trzyma oburącz przy lewym ramieniu. Głowa i wzrok skierowane ku
krzyżowi. Kontrapost. Cokół na szerokiej podstawie. Od frontu scena z
Janem Nepomucenem pielgrzymem oraz symbol MB ze St. Boleslavi. Cokół z
wolutami i profilowanym gzymsem, na którym umieszczono 2 główki putt.
Wygląda, że postać świętego była flankowana, np. figurkami aniołków,
ponieważ widać pozostałości metalowych trzpieni. Po bokach ozdobne
zwisy. Tył z napisem: "FUND. / IOANN SCHROLL / 1752 / BARTLME. H. FE"
(Fund.[ator]/ Johann Schroll w 1752 - był on radnym miejskim w
Stárkovie). Końcowe litery to skrót od nazwiska twórcy: Bartoloměj
Henrich z Litomyšle, twórca pobliskiej drogi krzyżowej (nad: G.S.)
W małej wiosce Vápenka, która jest częścią
miejscowości Stárkov, przy drodze i moście przez potok Dřevíč ustawiona
kamienna rzeźba Jana N. datowana na 1790 rok. Jej
fundatorem był Johann Mertla. Święty w szatach kanonika z biretem na
głowie, w postawie stojącej. Lewa dłoń dotyka piersi, prawa odsunięta od
tułowia, niestety brak dłoni (odłamana). Rzeźba ustawiona na smukłym,
kamiennym postumencie, na frontowej ścianie którego płaskorzeźbiony
wizerunek Marii Magdaleny z przypisanymi jej atrybutami: czaszką i
krucyfiksem. Poniżej na cokole inskrypcja fundacyjna z datą roczną 1790.
Na tylnej ścianie postumentu inskrypcje dokumentujące przeprowadzone
renowacje. Stan ogólny pomnika dostateczny (nad: J.B. z Kłodzka)
U stóp zadrzewionej skarpy stoi stara, niedawno
odnowiona kapliczka słupowo-wnękowa, nakryta dwuspadowym daszkiem, wnęka
figuralna zamknięta okienkiem z szybą. Nie wiadomo, czy pierwotnie
znajdował się w niej wizerunek Jana N., natomiast dziś jest tu
współczesna drewniana figurka Jana N. Około 40 cm, polichromowana. Strój
tradycyjny (czarna sutanna bez guzik., biała komża, brązowa peleryna;
czarny biret na głowie; brązowe, raczej zaokrąglone buty). W
wyciągniętych przed siebie dłoniach trzyma krzyż oraz gałązkę palmy.
Kontrapost (nad: G.S.)
W tej dawnej wsi, dziś części miejscowości Horní
Radechová, poza zabudowaniami, na kamiennym cokole stoi żeliwny krzyż
datowany na rok 1879. Na jego froncie znajduje się płaskorzeźbiony
wizerunek Jana N. w stroju tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna, biret
na głowie, buty). Wokół głowy 5 gwiazd. Oburącz trzyma krzyż i palmę.
Wizerunek jest wkomponowany w płytką wnękę, ładnie zwieńczoną. Widać, że
zarówno postać świętego, jak i przód cokołu były polichromowane oraz
złocone. W dolnej części cokołu, we wnęce, inskrypcja, praktycznie
nieczytelna, poza: "NAKLADEM / ...... 1879" (nad: G.S.)
Nad potokiem, blisko mostku, przy głównej drodze stoi
kamienna figura Jana N. na dwukondygnacyjnym cokole, nakryta blaszanym
daszkiem. Strój tradycyjny (sutanna, 6 guzików, komża, peleryna; biret z
wys.skrzydełkami na głowie; widać kołnierzyk; noski butów lekko
zerodowane; stuła z krzyżami). Oburącz przy piersi trzyma krzyż. Widać
ugięcie lewej nogi w kolanie, ale figura statyczna z początku XX wieku.
Z przodu cokołu dwa napisy. W części centralnej tablica: "Svatý /
Jene Nepomucký / pomoz vlasti - / v trudné dobĕ. / Chraň nás proti - /
svůdců z tobĕ / a až budem umirati. / na pomŏc rač přispĕchati"
(tłum.: "Święty Janie Nepomucenie, pomóż ojczyźnie w trudnym czasie.
Chroń nas od oszustów/przeciwników twoich, aż będziemy umierać/aż do
śmierci naszej, na pomoc racz pospieszyć"). Poniżej: "Postaveno
nakladem obcanu? / Dolno Rybnickych / ... 1907" ("Postawiono
nakładem/kosztem/ społeczności Dolnych Rybnik .... w 1907 r.") (nad
i tłum: G.S.)
W zarośniętym ogrodzie prywatnej posesji naprzeciwko
straży pożarnej, przy głównej drodze, stoi kamienna figura Jana N. na
wysokim cokole, stojąca twarzą blisko do bardzo wysokiego żywopłotu (nie
ma możliwości zrobienia dobrego zdjęcia od przodu). Figura z jasnego
piaskowca, cokół z czerwonego. Strój tradycyjny (sutanna, 9 guzików,
komża, peleryna; biret na głowie, buty ze ściętymi noskami; stuła z
krzyżami na końcach). W lewej ręce palma. Palce prawej, prawdopodobnie,
były na ustach, obecnie wyglądają na odłamane (?), ale sama dłoń
znajduje się pod ustami. Minimalny kontrapost. Nad figurą blaszany,
ozdobny daszek. Cokół bardzo wysoki, bogato zdobiony ornamentami (liście
akantu, winogrona, zwisy). Z prawej – św. Wacław, z lewej – Jan
Nepomucen pielgrzym, zwrócony w prawo, gdzie na froncie znajduje się
symbol MB Staroboleslavskiej. Z tyłu dwa kartusze z inskrypcjami. Wyżej:
"MAIORI / DEI GLORIA / ET HONORIS IOAN / NIS NEPOMUCE / NI"
(tłum.: "Na większą chwałę Boga i cześć Jana Nepomucena"). Niżej:
"ERE / XIT / HANC / STATUAM / JOSEPHUS / KOZAK / DIE VI MAII / 1773"
(tłum: "Tę statuę wystawił Józef Kozak w dniu 6 maja 1773").
Ciekawe przedstawienie dwóch czeskich świętych, męczenników, związanych
z sanktuarium w Starej Boleslavi (nad i tłum: G.S.)
Przy drodze i ogrodzeniu posesji stoi kamienna figura
Nepomucena w stroju tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna, stuła, biret
na głowie, buty). Wokół głowy złocisty nimb z 5 gwiazdami, nowy.
Oburącz trzyma krzyż przy piersi. Praktycznie bez kontrapostu, statyczny
(XIX/XX w.?). Cokół z gzymsami. Na bokach ornamenty kwiatowe; od fr.
apoteoza języka otoczona 5 małymi kwiatkami-gwiazdkami (identyczny motyw
w Lhocie za Cervenym Kostelcem, zobacz niżej), a na dole, w prostym kartuszu/ramce,
inicjały: HN SM. Całość odnowiona, otoczona metalowym płotkiem (nad: G.S.)
W centrum miejscowości wznosi się kościół św. Jakuba.
Wewnątrz, w barokowym ołtarzu po prawej stronie, znajduje się
drewniana polichromowana figura Jana N. w typie Apoteozy. Strój
tradycyjny (sutanna, komża, peleryna, buty ścięte; stuła z krzyżami –
wszystko złocone). Święty stoi na srebrnych chmurkach, otoczony przez
aniołki, w lewej ręce trzyma krzyż. Dynamiczny kontrapost. Bez biretu;
wzrok skierowany ku górze, wokół głowy nimb z pięcioma gwiazdami.
Aniołek pod prawą ręką świętego trzyma palmę. W zwieńczeniu ołtarza, w
medalionie inicjały: SJ (Svatý Jan?). Obiekt pochodzi z około
1760 roku (nad: G.S.)
Kamienna figura Jana N. na schodkowym cokole. Strój
tradycyjny (sutanna bez guzików, komża, peleryna; biret na głowie, noski
butów ścięte; stuła z krzyżami). Oburącz trzyma krzyż leżący na palmie.
Lekki kontrapost, ale figura również statyczna. W górnej części cokołu
tablica z inskrypcją w języku czeskim: Svatý / Jene / Nepomucký /
Oslavený vlastenče náš / přimlouvej se u Boha / za naši milou vlast / a
za věrné ctitele své. / Postaven od mistnich dobrodinců / r. 1896
(tłum.: Święty Janie Nepomucenie, uwielbiony nasz patrioto, wstaw się
u Boga za naszym drogim krajem i swoimi wiernymi czcicielami. Postawiony
przez miejscowych dobroczyńców w r. 1896). Poniżej podpis twórcy:
V. Čeyovský / v Náchodé (nad i tłum: G.S.)
Na cmentarzu na nagrobku
(Rodina Hůlkova a Smindlova) znajduje się kamienna figura Jana N.,
usytuowana po lewej stronie kaplicy. Całość składa się z
trzech figur: centralnie anioł, niżej z lewej Jan Nepomucen, z prawej
Antoni Padewski. Strój tradycyjny (sutanna bez guzików, komża, peleryna;
buty ze ściętymi noskami, biret na głowie). W lewej ręce krzyż, w prawej
palma. Lekki kontrapost. Figura i cokolik z czerwonego piaskowca.
Pozostałe elementy nagrobka częściowo z czerwonego, częściowo z jasnego
kamienia.
Brak daty, wygląd postaci i podobieństwo do figur z Lhoty oraz z ul.
17 Listopada (zobacz wyżej), sugerują XIX-wieczny rodowód (nad: G.S.)
W północnej części wsi (dziś części Kostelca), przy drodze, obok mostu nad potokiem Olešnica stoi
kamienna figura Jana N. Strój tradycyjny (sutanna, 11 guzików, komża,
długa peleryna bez frędzli, gładka, tylko kołnierz o fakturze
futrzanej, stuła, biret na głowie, buty). Bez nimbu. Oburącz trzyma
krzyż leżący na palmie. Głowa pochylona do przodu. Lewe kolano ugięte,
ale postać statyczna. Ozdobna, żeliwna lampka u stóp. Trzyczęściowy
cokół. Od frontu napis: Svaty Jene / oroduj za nas; na dole słabo
czytelny (fragment psalmu? Ewangelii?). Tył: Postaveno ke čti a / Slave Boži
ed obče / nu a dobrodincu / Horno Olešenskych / L P 190? (Postawiono ku czci i sławie bożej oraz dobroczyńców wsi Górne Olesznice
w roku 190? – ostatnia cyfra niewidoczna). Z lewej strony cokołu podpis
twórcy: J. Wagner / v. Jaromĕři. Upozowanie postaci potwierdza początek XX
wieku jako datę powstania (zobacz też niżej) (nad i tłum: G.S.)
W środkowej części wsi (dziś części Kostelca), przy drodze, na moście nad potokiem Olešnica
stoi kamienna figura Jana N. w stroju tradycyjnym (sutanna, 6 guzików,
komża, długa peleryna, stuła, biret na głowie, buty). Oburącz, na
wysokości piersi, trzyma krzyż i palmę. Długie włosy, głowa pochylona do
przodu; ugięte lewe kolano, postać statyczna – widoczne
podobieństwo do drugiej figury w Olešnicach (zobacz wyżej), co pozwala
przypuszczać, że datowanie może być podobne (XIX/XX wiek). W środkowej
części cokołu biała tablica z napisem (częściowo nieczytelnym): Sv.
Jene / Nepomucky / oslaveny vlastenče / nas primlouvej / u Boha za nas
milnij / vlasti za nas ....sve (Św. Janie Nepomucenie
osławiony/uwielbiony wstaw się za nami u Boga i za umiłowaną ojczyznę
...). Poniżej nieczytelne: Postaveno ...... Bohu... . Z lewej
str. cokołu podpis twórcy: J. T. Černy / v. Hořicich (Hořicky) (nad
i tłum: G.S.)
Červený Kostelec - Lhota za Červeným
Kostelcem (Lhota hinter Rothkosteletz)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
ul. Bratři Čapkú 249
Przy mostku i strumyku, kamienna figura Jana
Nepomucena na bardzo wysokim cokole z jasnego piaskowca. Strój
tradycyjny (sutanna, cztery guziki, komża, peleryna; biret na głowie;
noski butów ścięte; stuła z krzyżami). Oburącz trzyma przy piersi krzyż
leżący na palmie. Lekki kontrapost, ale figura sprawia wrażenie
statycznej. Cokół pięknie zdobiony (ornamenty kwiatowe; z przodu,
centralnie, apoteoza języka otoczona pięcioma małymi kwiatkami – symbol
pięciu gwiazdek?) W dolnej części inskrypcja: JN 1820 SM, a
poniżej: IHS z krzyżem i sercem. Inicjały przy dacie mogą być
inicjały fundatorów, ale też skrótem: Jan Nepomucen święty męczennik (svaty
mučedník). Całość świeżo odnowiona (nad: G.S.)
Przy placyku, pod którym płynie potok (dopływ Upy)
stoi kamienna figura Nepomucena w stroju tradycyjnym (sutanna, komża,
peleryna, stuła, biret na głowie, noski). Bez nimbu. Lekkie ugięcie
prawej nogi, którą opiera na zamkniętej księdze (rzadkość!), postać
statyczna z głową pochyloną do przodu, długie włosy. Nisko, w prawej
ręce palma, w lewej, przy piersi, krzyż. Cokół dwuczęściowy z
inskrypcją. W części środkowej: Svatý Jene / Nepomucký / Pomoz dášli-
/ v trudné dobĕ / chrań nás proti / svůdců zlobě (Święty Janie
Nepomucenie pomoc daj w ciężkich chwilach/czasach, chroń nas od oszustw
niegodziwych). Poniżej: Nákladem / dobrodinců obce Stolina (Nakładem
dobroczyńców Stolina). Na prawym boku podpis twórcy: A. Hajek /
Olešnice. Całość otocz. metalowym płotkiem. Szczegóły wizerunku
sugerują przełom XIX/XX wieku jako datę powstania (nad
i tłum: G.S.)
Przy tym samym placyku, naprzeciw figury Nepomucena
(zobacz wyżej), stoi kamienny krzyż. Z lewej strony cokołu znajduje się
płaskorzeźbiony wizerunek Jana N., a z prawej św. Jerzego). Jan w stroju
tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna, biret na głowie; malutkie
buciki). Oburącz trzyma krzyż przy lewym ramieniu. Z przodu, w dolnej
części cokołu inskrypcja: TATO STATVE / WIŽ DWIŽENA / CEST KE CTIA /
CHWALE BOŽI / NAKLADEM OB / CE STOLINSKEA / 1824 (Tę statuę
/wystawiono/ ku czi i chwale Bożej nakładem wsi Stolin / 1824).
Postacie są uproszczone, jakby dziecinne, co nadaje figurze charakter
ludowy. Twórca nie prezentował wysokiego poziomu artystycznego (nad
i tłum: G.S.)
W kościele pw. Świętych Piotra i Pawła (zobacz niżej), po lewej stronie
prezbiterium, na przyściennej konsoli znajduje się barokowa,
drewniana, polichromowana rzeźba św. Jana Nepomucena, nad którego
głową jest czarny, lecący orzeł z kłódką w szponach - symbol
tajemnicy spowiedzi lub uwięzienia. Jest to dzieło Ignacego Rohrbacha rodem z Kłodzka, ucznia szkoły Brauna. Święty
przedstawiony w postawie stojącej. W prawej dłoni trzyma przed sobą
krucyfiks, na który spogląda z namaszczeniem. W lewej dłoni trzyma
czarny biret ze złotym otokiem. Ubrany jest w czarną sutannę,
srebrną komżę (wykończoną dołem złotą koronką) oraz futrzaną
pelerynę z kapturem w kolorze złota. Sutanna i komża przedstawione w
sposób bardzo dynamiczny, z wieloma fałdami. Włosy długie, lekko
falujące, na twarzy broda i wąsy. Nad głową aureola z pięciu złotych
gwiazd. Stan bardzo dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W murze kościoła pod wezwaniem świętych Piotra i
Pawła (zobacz wyżej), od strony rynku, znajduje się zamykana kapliczka z
roku 1756,
w której za kratą jest figura Jana N. Rzeźba (piaskowiec?), zapewne
nowsza niż budyneczek, posiada
złotą aureolę i złocenia i stoi na cokole z napisem "Svaty
Jene oroduj za nas". Aureola z pięcioma gwiazdami, nadto krucyfiks i
palma (nad: A.D.)
W lesie w pobliżu osady Krahulčí, przy rozdrożu
znajdował się ogromny buk ze świętym obrazem Jana Nepomucena, osadzonym
w drewnianej szafce. Dawniej, w dniu Św. Jana Nepomucena wędrowała w to
miejsce uroczysta procesja z Nového Hrádku i Borové. Drzewo zostało
ścięte w pierwszej połowie 2013 roku (lub w 2012). Skrzynkę z obrazem
umiejscowiono tuż obok na drewnianym krzyżu. Obraz przedstawia stojącą
postać św. Jana Nepomucena z krucyfiksem, palcem na ustach i nimbem z
gwiazd wokół głowy. Na skrzynce inskrypcja: "S. Jan NEPOMUCKY", a
poniżej tabliczka "U JANA". Stan obrazu niedobry, zniszczony (nad: J.B. z Kłodzka)
Vysoká
Srbská-Zlíčko (okres: Náchod,
kraj: Hradec Králové,
):
przed domem nr 1, w osadzie Zlíčko, która jest częścią wioski Vysoká
Srbská znajduje się kamienna grupa figuralna Ukrzyżowania z 1875
roku. Na postumencie, w płytkiej niszy przedstawiona jest stojąca
postać Św. Jana Nepomucena, trzymającego w ramionach wysoki
krucyfiks pochylony na lewe ramię. Nad Świętym płaskorzeźbiony język
w otoku pięciu gwiazd i promienistej glorii. W dolnej części
postumentu, poniżej postaci Św. Jana Nepomucena napis w języku
czeskim i rok L.P. 1875. Całość otoczona metalowym, zielonym
płotkiem.
Stan dobry, otoczenie zadbane i czujnie pilnowane (nad: J.B. z Kłodzka)
Vysoká
Srbská (okres: Náchod,
kraj: Hradec Králové,
):
przy drodze, przed domem nr 16 i naprzeciwko domu nr 18 (po drugiej
stronie drogi) znajduje się kamienny, osadzony na okrągłym cokole,
bielony słup z widocznym wklęsłorzeźbionym rokiem 1791. Na słupie
umiejscowiona jest malutka drewniana, skrzynkowa kapliczka,
pomalowana na brązowo i zabezpieczona szybką. Wewnątrz znajduje się
urocza, drewniana rzeźba Św. Jana Nepomucena niewielkich rozmiarów,
polichromowana lub pobejcowana na brązowo. Święty przedstawiony w
postawie stojącej, trzyma w prawej dłoni krucyfiks, a w lewej liść
palmy. Na szyi zawieszony krzyż. Na głowie biret-czapeczka. Jan
przedstawiony, jako osoba dosyć korpulentna. Na białym cokoliku, na
którym ustawiana jest rzeźba napis: "Svatý Jan Nepomucký". Całość w
dobrym stanie (nad: J.B. z Kłodzka)
Bezděkov nad Metují (okres: Náchod,
kraj: Hradec Králové,
):
w alejce między farą i barokowym kościołem św. Prokopa (kostel
sv. Prokopa) jest rzeźba św. Jana Nepomucena, która stała początkowo
(od 1781) na kamiennym moście pod Bezděkovem. Po zburzenia mostu
została przeniesiona w 1834 roku w nowe miejsce do wsi, w okolice
stawu. W 1960 roku z powodów politycznych przeniesiona na miejsce
mniej eksponowane przy kościele, gdzie stoi do dziś. Rzeźba
ustawiona jest na wysokim dwustopniowym postumencie z latarnią. W
dolnej części zatarty, nieczytelny napis. Święty przedstawiony w
postawie stojącej, trzyma przy piersiach dużych rozmiarów krucyfiks,
pod którym liść palmy. Wokół głowy Jana, na której biret, otok z
gwiazd. Głowa pochylona pobożnie w stronę krzyża. Stan dostateczny,
przydałaby się renowacja (nad: J.B. z Kłodzka)
Libna (okres: Náchod, kraj: Hradec Králové):
kamienna figura św. Jana N. znajduje się około 1 kilometra od
dawnego pieszego przejścia granicznego między Polską a Czechami na
trasie Chełmsko Śląskie - Libna. Idąc w kierunku Libnej figura
znajduje się po lewej stronie drogi, w rzadkim lesie, tuż przed
pierwszymi zabudowaniami gospodarskimi, naprzeciwko niewielkiego
leśnego stawu. Jan adoruje krzyż, u stóp ma wmurowaną żelazną
gwiaździstą aureolę (nad: I.M.)
Dobrošov (okres Náchod,
kraj: Hradec Králové,
):
przed małym kościółkiem znajduje się kamienna figura św. Jana
Nepomucena. Rzeźba pełnopostaciowa, święty przedstawiony en face w
postawie stojącej, prawe kolano lekko ugięte. W ramionach trzyma,
przytulony do piersi krucyfiks, pod którym liść palmy. Ubrany jest w
strój kapłański: sutannę zapinaną na guziki, komżę- wykończoną dołem
złotą koronką, o wzorze roślinnym, długą pelerynę związaną pod
szyją, przez ramiona przewieszona stuła. Szaty ukształtowane w
fałdy. Spod sutanny wystają dwa trzewiki o ściętych noskach. Na
głowie biret, spod którego na ramiona opadają długie włosy. Na
twarzy zarost: wąsy i broda. Wyraz twarzy spokojny, zamyślony, oczy
otwarte, patrzą przed siebie. Na czole dwie, drobne zmarszczki.
Wokół głowy pięć złotych gwiazd. Całość statyczna. Rzeźba ustawiona
na dwustopniowym cokole, zwieńczonym gzymsem. Od strony frontowej,
pod gzymsem metalowa latarnia na światło umarłych oraz napisy w
języku czeskim: górny- modlitwa do św. Jana Nepomucena, dolny-
fundacyjny, z datą 1900. Stan Rzeźby bardzo dobry (nad: D.K., uzup.:
J.B. z Kłodzka)
Krabčice (okres Náchod,
kraj: Hradec Králové,
):
na wzgórzu, przed domem nr 4 (Krabčice č.p. 4) ustawiony jest
kamienny pomnik Św. Jana Nepomucena, pochodzący z 1808 roku. Święty
przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście, prawa noga
wysunięta do przodu, tak, że trzewik wystaje poza brzeg postumentu.
Święty ubrany w spiętą guzikami sutannę, wykończoną dołem i przy
rękawach komżę, długą, związaną pod szyją pelerynę z frędzlami.
Głowa, na której biret, pochylona nabożnie w stronę trzymanego w
ramionach krucyfiksu. Wokół głowy otok z pięciu złotych gwiazd.
Włosy długie, opadają na ramiona, na twarzy broda i wąsik. Postument
kilkustopniowy, zwieńczony wygiętym, przerywanym gzymsem,
umieszczony na współcześnie wylanej płycie żelbetowej. Na frontowej
ścianie napis z rokiem 1808. Stan dobry, pomnik ostatnio odnowiony
(nad: J.B. z Kłodzka)
Velká Jesenice (okres Náchod,
kraj: Hradec Králové,
):
nieopodal domu nr 67 znajduje się kamienna rzeźba Św. Jana
Nepomucena. Święty przedstawiony w postawie stojącej, trzyma w
ramionach krucyfiks i liść palmy. Wokół głowy, na której biret, otok
z pięciu gwiazd. Figura ustawiona na wysokim, dwustopniowym
postumencie zwieńczonym wygiętym gzymsem. Na frontowej ścianie
postumentu, w niewielkim zagłębieniu płaskorzeźbiona scena zrzucenia
Św. Jana Nepomucena z Mostu Karola do Wełtawy. Poniżej napis: SVATY
JENE / ORODUJ ZA NAS!. Jeszcze niżej kotwica, krzyż i kielich z
hostią. Całość w dobrym stanie, umieszczona na podwyższeniu, za
metalowym płotkiem (nad: J.B. z Kłodzka)
Křinice (okres Náchod,
kraj: Hradec Králové,
):
w wioseczce Křinice, w zagrodzie nr 30, pod rozłożystą lipą znajduje
się kamienna figura Św. Jana Nepomucena z 1813 roku, ustawiona na
kilkustopniowym postumencie. Święty przedstawiony w postawie
stojącej, trzyma przy piersi krucyfiks, pochylony na prawe ramię. na
fontowej ścianie postumentu napis fundacyjny w języku niemieckim,
nad nim, na wysokości wygiętego gzymsu relief języka unoszącego się
na obłoku. Pomnik umieszczony w zagrodzie, za ogrodzeniem, dlatego
nie jest dostępny w bezpośredniej bliskości. Stan dobry, choć całość
pokryta zielonym nalotem
Žďárky (okres Náchod, kraj:
Hradec Králové,
):
na brzegu potoku, przy głównej drodze miejscowości prowadzącej
niegdyś do granicy z Prusami a zarazem do istniejącej w latach
1800-1922 kopalni węgla "Vilemina" znajduje się kamienna rzeźba Św.
Jana Nepomucena z 1889 roku. Święty przedstawiony w postawie
stojącej trzyma w prawej dłoni krucyfiks, a w lewej liść palmy, na
piersi zawieszony krzyż. Całość dosyć statyczna. U stóp figury
zamocowana latarnie. We wnęce postumentu rzeźba Matki Boskiej. Stan
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Litoboř (okres Náchod,
kraj: Hradec Králové,
):
przy wyjeździe z wioseczki Litoboř w kierunku miejscowości Slatina
nad Úpou w polu po prawej stronie (około 100 metrów od drogi) stoi kamienna-
wykonana z czerwonego piaskowca, pełnopostaciowa rzeźba Św. Jana
Nepomucena, ustawiona na postumencie z reliefem. Rzeźbę kazali
wystawić Jan i Leonorie Dvořáčkovi z nr 29. W roku 2003 pani Jaroslava Šámalová podarowała ją wiosce Litoboř. W tym samym roku
przeprowadzono restaurację rzeźby. Święty Jan Nepomucen
przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście, lewa noga, na
której spoczywa ciężar ciała wyprostowana, prawa zgięta w kolanie.
Święty ubrany w szaty kanonika: sutannę, komżę, pelerynę (mantolet),
na głowie niski biret. Spod biretu opadają na szyję długie,
falujące, ufryzowane włosy. Wokół głowy nimb z pięciu złotych gwiazd
zamocowanych na metalowym pałąku. Na twarzy szpiczasta bródka. Wyraz
twarzy spokojny, jakby uśmiechnięty, wzrok skierowany przed siebie.
W ramionach Święty trzyma, prawie poziomo, pochylony na lewe ramię
krucyfiks z martwym Ciałem Jezusa. U podstawy krucyfiksu, przy
prawej dłoni liść palmy męczeństwa. Czy na przedniej ścianie
postumentu płaskorzeźba Św. Jana Nepomucena pielgrzymującego do
Starej Boleslavi, czy inny Święty? Na cokole postumentu zatarty,
prawie niewidoczny napis. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Adršpach (okres Náchod, kraj: Hradec Králové,
):
we wnęce frontowej elewacji budynku o adresie Dolní Adršpach č.p. 67
znajduje się kamienna, polichromowana, pełnopostaciowa rzeźba Św.
Jana Nepomucena. Święty w postawie stojącej trzyma, pochylony na
prawe ramię krucyfiks. Na głowie wysoki czarny biret. Włosy, broda i
wąsik rude. Przez ramiona przewieszona stuła i futrzana peleryna,
pod którą komża i sutanna. Stan rzeźby dobry, choć sam dom
prezentuje się nie najlepiej (nad: J.B. z Kłodzka)
Adršpach (okres Náchod, kraj: Hradec Králové,
):
nad rzeką Metuje, pod adresem Dolní Adršpach č.p. 1, przy mostku prowadzącym do restauracji Skalni Mlyn,
znajdującej się w starym młynie, znajduje się kamienny Krzyż Męki
Pańskiej z 1860 roku ufundowany przez miejscowego młynarza. Na
bocznych ścianach postumentu umiejscowione są reliefy trzech
świętych, między innymi postać Św. Jana Nepomucena. Święty trzyma w
dłoniach liść palmy i krucyfiks, który adoruje wzrokiem. Pod
reliefem, w kartuszu napis: St. Johannes. Na tylnej ścianie
postumentu napis fundacyjny: "Zur Ehre Jesu und / Seinen Heiligen
hat / diese Statue errichtet / Johann Gebauer / Mullermeister zu
Nider / adersbach im Jahr 1860" oraz narzędzia - koło
młyńskie, siekiera i cyrkiel. Stan pomnika dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
[uwaga: listę Nepomuków Adršpachskich powiększa ulotny JN - rysunek
J.B. z Kłodzka opisany tutaj (>>)]
Adršpach (okres Náchod, kraj: Hradec Králové,
):
w górnej części miejscowości zwanej Horní Adršpach, w parafialnym kościele
Podwyższenia Krzyża Świętego (Farní kostel Povýšení svatého Kříže)
znajduje się XIX-to wieczny ołtarz boczny Św. Jana Nepomucena, z
jego obrazem. Na obrazie Święty w postawie stojącej trzyma uniesione
przed sobą otwarte puste dłonie, tak jakby pokazywał nam, że są
czyste- nieskalane żadnym grzechem. Głowa Świętego uniesiona do góry
i obrócona w prawo, wzrok spokojny skierowany w stronę lecącego ku
Janowi aniołka z zieloną gałązką. Jan ubrany w sutannę, komżę i
gronostajowy mantolet, na głowie biret. Na piersiach zawieszony
medalion. Na twarzy zarost: broda i wąsy. W tle, za Janem widać
przęsło mostu. Stan ołtarza i obrazu dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W dolnej części miejscowości zwanej Dolní Adršpach, na skalnym,
stromym szczycie o nazwie Křížový vrch (667 m. n.p.m.) znajduje się
metalowy Krzyż Męki Pańskiej z 1857 roku, osadzony na kamiennym
postumencie. Wiedzie do niego żółty, pieszy szlak turystyczny,
poprowadzony wśród stacji drogi krzyżowej. Postument osadzony jest na
betonowym fundamencie, który zagłębiony jest w litej skale. Wymiary
podstawy wynoszą 100x75 cm, a wysokość całkowita, z krzyżem to około 400
cm. Postument prostopadłościenny z wybrzuszoną ścianą przednią, na
której relief postaci Św. Anny z Marią, a poniżej napis w języku
niemieckim.
Na bocznych ścianach reliefy św. Józefa i św. Jana Nepomucena, pod
którymi płaskorzeźbione wazy z kwiatami. Święty Jan Nepomucen
przedstawiony w postawie stojącej na kartuszu z napisem S. Johanns,
trzyma w uniesionej prawej ręce krucyfiks, który adoruje wzrokiem. W
lewej dłoni trzyma liść palmy męczeństwa. Na tylnej ścianie postumentu
napis fundacyjny w języku niemieckim. Stan dobry, choć widoczna
powierzchowna erozja kamienia (nad: J.B. z Kłodzka)
Schau! Seele deinen Bräutigam, Er hängt an eines kreus(e)s stam(mt) Ach
g(u)t auch wohl ein Schmerz zu nennen der nicht an ihm ist zu erkennen
Errichtet
zur Ehre Gottes
von Josef Füchtner
Gattin Anna Füchtner
und Sohn Johan Jakel
zu Niederadersbach
Nr 86
Im Jahre
1857
W dolnej części miejscowości zwanej Dolní Adršpach,
koło zamku, na placu (w ogrodzie) i za murowanym ogrodzeniem
(niewidoczna z ulicy) znajduje się statyczna figura Jana N. z czerwonego
kamienia ustawiona na klasycystycznym cokole. Biret, w rękach nisko umieszczony krzyż, spod szaty wystają
noski butów. Rabek sutanny i peleryna zdobione wicią ornamentu (nad: M.Muryn)
Koło prywatnego domu stoi odrestaurowana niedawno
figura Św. Jana Nepomucena wystawiona ponownie w tym miejscu. Święty w
postawie stojącej z krucyfiksem, wokół głowy pięć gwiazd. Na frontowej
ścianie postumentu inskrypcja. Pomnik otoczony czterema słupkami,
połączonymi żelaznym łańcuchem. W roku 2012 można było obejrzeć
rozebrane elementy pomnika przygotowane do transportu w celu
przeprowadzenia renowacji, świeżo wylany betonowy fundament, przykryte
czarną folią i przygotowane do transportu elementy postumentu poukładane
na paletach. Przedtem przez długi czas figura Jana stała bez głowy,
jednak ta nie uległa zatraceniu - była przechowywana przez dobrych ludzi
z sąsiedztwa (nad: J.B. z Kłodzka)
Piękny barokowy kamienny Jan N. na dziedzińcu
klasztoru benedyktynów (Broumovský klášter Řádu svatého Benedikta),
który był jednym z pierwszych Nepomuków obejrzanych świadomie, w samych
początkach pasji nepomuckiej. Ukończony w roku 1723 i ustawiony na balustradzie schodów,
jako pierwszy z
lewej strony. Przedstawiony w pozie misjonarskiej, z krzyżem uniesionym
do góry. Strój tradycyjny, wysoki kołnierzyk-stujka
ze złoconym brzegiem i czterema guziczkami; biret głęboko nasunięty na
czoło, buty ze ściętymi
noskami). Złocony nimb z pięcioma gwiazdami. Szaty bardzo dynamiczne -
na ramiona zarzucona futrzana peleryna z kapturem (almucja lub mantolet)
związana pod szyją złotym sznurem z chwostami, pod peleryną
ukształtowana w drobne, pionowe fałdy komża, wykończona dołem złotą
koronką o wzorze w kwiaty. Również przy zakończeniu rękawów delikatna
złota w kolorze koronka. Pod komżą długa, sięgająca ziemi sutanna spięta
szytymi po trzy guzikami, razem widać ich piętnaście, w grupach po trzy.
Sutanna ukształtowana również w pionowe fałdy. Spod sutanny wystają
przycięte noski dwóch trzewików. Na piersi
złocony medalion na złotej szarfie. Kontrapost. Mały (zbyt mały, biorąc pod uwagę wielkość
figury; być może wtórny), złocony krzyż w lewej ręce, uniesionej do
góry. Złocona palma w opuszczonej prawej dłoni, przy biodrze. Głowa
skierowana ku krzyżowi. Spod biretu na szyję opadają gęste, falujące
włosy. Na twarzy zarost: delikatny wąsik i broda. Wyraz twarzy spokojny,
jakby zamyślony, wzrok skierowany przed siebie, lekko w lewą stronę.
Rzeźba, tak jak pozostałe ustawione na balustradzie, jest dziełem Karela
Josefa Hiernlego (Carl Joseph Hiernle, 1693-1748), praskiego rzeźbiarza, ucznia
Ferdinanda Maxmiliána Brokoffa, twórcy figur JN sprzed
kościoła na Žebráku (1727, przeniesiony z Václavského náměstí w
Pradze), sprzed klasztoru w Břevnovie (1740) i
tej w ramach kolumny morowej w Kladnie (1741) oraz figury spod chóru w
kościele w Legnickim Polu,
zobacz >>). W roku 2003
przeprowadzono na tej i na kilku innych figurach prace restauratorskie,
których autorami byli Antonín i Martin Wagnerovi. Stan rzeźby bardzo
dobry.
Widziałem go już kilkakrotnie, ale zawsze tylko przez
szparę w płocie, bo klasztor udostępniany jest do zwiedzania w
wyjątkowo dziwnych porach, jak to w Czechach. W sierpniu 2006 znowu
zatrzymałem się na bramie, ale wystawiłem rękę z aparatem pod
ogrodzeniem. W efekcie Jana Broumovskiego widziałem tylko na ekranie
- a efekt wyszedł nadspodziewanie dobry. Szkoda tylko, że zaplątała
się jakaś tablica reklamowa. Na terenie opactwa istniało liceum
założone w 1711 roku - jedno ze źródeł zapewne mylnie twierdzi, że
tutaj przez jakiś czas studiował Jan
N. (uzup: G.S., J.B. z Kłodzka)
Kamienna, piaskowcowa rzeźba Św. Jana Nepomucena
umiejscowiona między kościołem a klasztorem benedyktynów, przy północnej ścianie tego
ostatniego, przed wejściem do kasy i niedaleko rzeźby
Św. Antoniego. Została wykonana razem z nią za urzędowania opata Otmara
Zinkeho (1664-1738), który prowadził intensywną działalność
budowlaną zatrudniając wielu wybitnych artystów: braci Asam, Wenzela
Lorenza Reinera, Karla Josepha Hiernle, Christopha Thomasa Schefflera,
Christopha Dientzenhofera i jego syna Kiliana Ignaza Dientzenhofera.
Napis na frontowej ścianie postumentu informuje, że w roku 1883 pomnik
polecili restaurować Franz i Margaretha Völke. Święty przedstawiony w
postawie stojącej w kontrapoście, trzyma w dłoniach, pochylony w prawo,
krucyfiks z Ciałem Ukrzyżowanego Jezusa i liść palmy. Wokół głowy, na
której biret, metalowy otok, jednak bez typowych gwiazd. Rzeźba
ustawiona na prostopadłościennym postumencie, flankowanym wolutowymi
spływami, zdobionym fryzem kostkowym. Na frontowej ścianie pole o wymiarach 29x24 cm, w którym
niemieckojęzyczny napis dotyczący fundacji renowacji, który w
tłumaczeniu (J.B.) brzmi "Ku czci Jana Nepomucena polecili ten pomnik
odnowić Franz Margaretha 1883". Nad tekstem relief języka w
promienistym otoku. Z tyłu rzeźby, poniżej peleryny metalowe, żelazne
oczko, co może sugerować, że figura mogła być kiedyś ustawiona w innym
miejscu, przy murze, do którego była przytwierdzona. Stan rzeźby dobry,
choć pokryta zielonym mchem (nad: Casey, uzup: J.B. z Kłodzka)
Zu Ehren
Johann Nepomuk
lies diese Statue
renoviren Franz
Margaretha
Völke. 1883
Ołtarzowa figura Jana N. w broumowskim klasztorze
benedyktynów św. Wacława to złoty Nepomuk,
usytuowany po lewej stronie drewnianego głównego ołtarza świątyni
św. Wojciecha należącej do kompleksu klasztornego. W lewej krzyż i palma.
Cała figura, łącznie z atrybutami świętego w kolorze złota, ustawiona
jest na przyściennej konsoli w kształcie anioła. Święty w postawie
stojącej w kontrapoście, lewa noga zgięta w kolanie nieco wysunięta do
przodu. Prawa dłoń uniesiona do ust, których dotyka wskazujący palec. W
lewej ręce, przed sobą Jan trzyma krucyfiks oraz liść palmy męczeństwa.
Wokół głowy nimb z pięciu gwiazd. Na szaty świętego składają się: spięta
guzikami (11 lub 12) sutanna; krótka komża, futrzana peleryna; na
głowie biret; przez ramiona przewieszona stuła, spod sutanny wystają dwa
trzewiki ze ściętymi noskami. Autorzy
ołtarza to twórca praskiego Nepomuka nr 1 z Mostu Karola Jan Brokoff
(1652–1718) i górnołużycki rzeźbiarz Matěj Václav Jäckel (1655-1738,
twórca innych rzeźb z Mostu Karola, a także podwójnego ołtarza
nepomuckiego z Dobřan w kościele św. Víta (zobacz
>>), głównego ołtarza (1705) i
rzeźb na fasadzie w kościoła JN na Hradčanach (przed 1729), ołtarza JN w
praskim kościele św. Voršily na Novym Měste (1710) i figury JN z
Pragi-Uhříněves z około 1730 roku). Obiekt datować można na przełom XVII
i XVIII wieku (nad: Casey, uzup: G.S., J.B. z Kłodzka)
W broumowskim kościele klasztornym benedyktynów
boczny ołtarz po prawej stronie nawy, prócz relikwii św. Klemensa
zawiera obraz ołtarzowy w postaci fresku na ścianie, przedstawiający
grupę świętych. W górnej części widoczna jest postać Jana N. w stroju
tradycyjnym, w dynamicznym ujęciu. Przed nim aniołek z krzyżem, nad nim
kolejne trzy, trzymające wieniec i palmę. Autor fresku to prawdopodobnie
praski malarz Václav Vavřinec Reiner (1689-1743), a obiekt datować można
na początek XVIII wieku (zobacz inne nepomuckie prace tego malarza -
fresk "Legenda i gloryfikacja św. Jana N." w kościele jego imienia na
Hradčanach z lat 1727-29) (nad: G.S.)
W korytarzu klasztornym znajduje się obraz Jana N. na
złotym tle, w ramie o formach nieco neogotyckich. Postać stojąca, na
lewym ramieniu krzyż i gałązkę palmy męczeństwa, a prawa dłoń uniesiona
w geście błogosławienia. Janowi towarzyszą uskrzydlone główki aniołków.
Stan dobry (nad: Casey, uzup: J.B. z Kłodzka)
Olejny obraz nepomucki w krużgankach klasztoru
benedyktynów św. Wacława.
W tle Most Karola w Pradze. Obraz prostokątny w formie i oprawiony w
czarną ramę obraz przedstawiający postać Św. Jana Nepomucena. Święty w
postawie stojącej, statycznej trzyma przed sobą w dłoniach wysoki,
pochylony na lewe ramię krucyfiks. Jednak wzrokiem nie adoruje
Ukrzyżowanego Jezusa lecz patrzy gdzieś w górę. Jan ubrany w czarną
sutannę, białą komżę i fioletowy w odcieniu mantolet, na głowie biret,
pod szyją biały kołnierzyk. Przed świętym, na kraciastej podłodze siedzą
dwa uskrzydlone (jeden ma białe a drugi czarne skrzydełka), prawie nagie
aniołki. Jeden z nich trzyma paluszki przy ustach, co symbolizuje
dochowanie tajemnicy spowiedzi przez Nepomucena. Za Janem na tle
czerwonej kotary stolik nakryty niebieskim obrusem wykończony złotą w
kolorze szarfą. Na stoliku ustawiona otwarta księga, na kartach której
inskrypcja w łacinie: "IN VITA / DEFFICIL / IMVM TA / CERE QVA / DICENDA / NON / SVM". Dostrzegłem go zwiedzając
zdalnie opactwo za pomocą panoramy
(zobacz
>>) (uzup: J.B. z Kłodzka)
W broumovskim klasztorze benedyktynów, na pierwszym piętrze, w części
udostępnionej do zwiedzania, znajduje się drewniana konstrukcja ołtarza p.w. Św. Jana
Nepomucena. W zwieńczeniu nadstawy ołtarza język w obłokach i
promienistej glorii, adorowany przez dwa aniołki. Jeszcze niedawno
(co najmniej do roku 2007) nad tabernakulum w złotej ramie umieszczony był obraz
przedstawiający postać Św. Jana Nepomucena klęczącego przed krzyżem
z rozpiętym Ciałem Jezusa. W tej chwili (2018) obraz ten wisi na
ścianie między dwoma pilastrami, obok wejścia do biblioteki klasztornej.
Nie jest znana przyczyna wyjęcia obrazu z ołtarza i jego osobne
wyeksponowanie w bliskim sąsiedztwie. Święty z pokorą schylił głowę i całuje
stułę trzymaną w lewej dłoni, wyrażając w ten sposób hołd
Sakramentowi Spowiedzi. Wokół Jana cała rzesza putt. Niedawno obraz
posiadał dwa wielkie rozerwania, jednak po ostatniej restauracji stan całości
jest dobry. Autor i
datowanie nieznane (nad: J.B. z Kłodzka, uzup: G.S.)
Na I piętrze dawnego klasztoru benedyktynów, tuż
przed wejściem do Muzeum Miejskiego, stoi drewniana, polichromowana
rzeźba Nepomucena. Nepomucen trzyma palec na ustach, u jego stóp dwie
głowy aniołków (nad: I.M.)
W kościele św. Wacława Wacława (Kostel svatého
Václava) należącego do kompleksu klasztornego, w
kopule, znajduje się barokowy fresk przedstawiający Apoteozę św.
Wojciecha. W tłumie świętych znajduje się również Jan N., który w pozycji klęczącej,
z szeroko rozwartymi ramionami, adoruje krucyfiks
trzymany przez aniołka. Prawą dłonią aniołek dotyka zamkniętych ust,
symboliczne przedstawienie dochowania przez Nepomucena tajemnicy
spowiedzi. Przed Janem położona zamknięta księga, na której położony
biret i zielony liść palmy. Święty odziany w szaty kanonika, na szyi
zawieszony medalik, nad głową nimb z pięcioma delikatnymi gwiazdkami.
Malowidło pochodzi z roku 1784 i jest autorstwa Felixa Antonína
Schefflera (ur. 1701-08-29 Monachium - zm. 1760-01-10 Praga),
niemieckiego malarza działającego głównie na Dolnym Śląsku (uzup: J.B. z Kłodzka)
Broumov (obec: Broumov,
okres Náchod, kraj: Hradec Králové,
):
w przyklasztornym muzeum znajduje się owalny olejny obraz w
zwierciadlanej, grawerowanej ramie przedstawiający postać świętego
Jana Nepomucena w objęciach anioła. Obraz pochodzi z 1740 roku, a
jego autorem jest F. Lichtenreiter. Święty przedstawiony w pozycji
siedzącej, z głową uniesioną ku niebu. Na twarzy ból i smutek. W
prawej dłoni trzyma krucyfiks, lewa dłoń otwarta, wysunięta do
przodu. Przed świętym, na stoliku czaszka ludzka. Za plecami stojący
anioł, podtrzymujący Jana. Stan bardzo dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Broumov (obec: Broumov,
okres Náchod, kraj: Hradec Králové,
):
w przyklasztornym muzeum znajduje się ludowa drewniana,
polichromowana, niewielkich rozmiarów rzeźba Jana N. Rzeźba
przedstawia stojącą postać księdza ubranego w sutannę, komżę,
pelerynę i biret. Pod szyją na czarnej szarfie zawieszony
niewielkich rozmiarów krzyżyk. Na twarzy wąsy i broda, włosy długie
proste (nad: J.B. z Kłodzka)
Broumov (obec: Broumov,
okres Náchod, kraj: Hradec Králové,
):
w kościele Świętych Piotra i Pawła, który znajduje się na placu
Kostelní náměstí, przy prawej ścianie w prezbiterium znajduje się
dużych gabarytów ołtarz Św. Jana Nepomucena. W nastawie ołtarzowej,
w centralnym miejscu umieszczony jest olejny obraz w pięknie
rzeźbionej, złoconej ramie przedstawiający unoszącą się na obłoku,
klęczącą postać Św. Jana Nepomucena w otoczeniu rzeszy aniołów i
putt. Anioł po prawej stronie Św. Jana trzyma liść palmowy i palec
przy ustach. Anioł po lewej stronie Świętego trzyma w uniesionej w
górę dłoni język świętego otoczony promienistą glorią. Stan dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
Broumov-Rožmital
(Rosenthal, obec: Broumov, okres Náchod, kraj: Hradec Králové,
):
w tej dzielnicy Broumova, dawniej niezależnej wsi, kamienna figura Nepomucena znajduje się po lewej stronie ulicy
wiejskiej przy posesji nr 97, przy drodze i mostku nad potokiem. Nepomucenowi brakuje krzyża, został po
nim kawałek metalu. Figura stoi na wysokim dwustopniowym postumencie, na którym
widnieją: w dolnej części postumentu w otoku inicjały z rokiem
wystawienia figury: A T H / 1752., w wyższej - napis w
języku niemieckim ujawniający fundatorów renowacji i rok jej
przeprowadzenia: Zu Ehren / s. JOHAN v N / hat / Renovird / Josef
u / Margareta / Knittel / 1852. Święty przedstawiony w postawie
stojącej, na obłoku z którego wychylają się główki putt. Jan ubrany
w spiętą guzikami sutannę, komżę, pelerynę związaną sznurem, biret.
Prawa dłoń dotyka piersi na wysokości serca, pod nią kawałek
metalowego pręta - pozostała resztka krucyfiksu. W lewej ręce
trzymał Święty Jan utrącony teraz liść palmy. Pod stopami Nepomucena
chmurki. Pomiędzy figurą a postumentem umocowany metalowy uchwyt na
latarnię. Stan obiektu dobry, aczkolwiek przydałaby się renowacja (nad: I.M.,
uzup.: J.B. z Kłodzka)
Kamienna polichromowana figura Jana N. stoi między lipami, około 500 metrów od
zabudowań wsi, po prawej stronie, przy niebieskim szlaku
turystycznym wiodącym do Broumova. Słabo widoczne, wyblakłe resztki
polichromii. Na cokole inskrypcja z datą 1764. Strój tradycyjny
(sutanna, 10 guzików, jasna komża, brązowa peleryna z kapturem, ze
złoconymi frędzlami; widoczny złocony kołnierzyk; biret na głowie; noski
butów ścięte). Krzyż trzymany oburącz, przy lewym ramieniu. Przy prawej
ręce ułamana, metalowa palma. Kontrapost. Włosy długie, kręcone. Cokół
dwukondygnacyjny, na schodkowej podstawie; boczne woluty obtłuczone;
gzyms. Na bokach zwisy. Od frontu, w płycinie napis w języku niemieckim:
"HEILIGER IOAN / THUER? HOEREN / MICH UND ALLE / DIE DICH EHREN /
ERRETTE UNS AVS / ALLEM LEJD / FUHR UNS ZU DIR / IN DIE EWIGE FREID /
AMEN / H : H : B / 1764" ("Święty Janie, ... wysłuchaj mnie i
wszystkich, którzy cię czcimy. Ocal nas od wszelkiego cierpienia. Weź i
uwolnij nas na wieki wieków. Amen. H H B 1764"). Polichromia
prawdopodobnie oryginalna, mimo upływu lat, kolory są rozpoznawalne (nad: I.M., uzup. i tłum.: G.S.)
Kamienny barokowy Jana N. na starej podporze na
środku
mostu (>>) na
Lisickim Potoku, przy drodze do Broumova, 50 metrów od granicy
miasta. Ładny kontrapost na
niewielkim obłoku. Święty ubrany jest w typowy dla niego strój kanonika:
sutannę z widocznymi 17 guzikami , komżę - rokietę obszytą koronką oraz
futrzaną pelerynę (almucję) z kołnierzem. Na głowie nietypowy, bo
szpiczasty biret, na nogach trzewiki. Dodatkowo - stuła, symbol
spowiednika. Otwory w plecach i ucięte pręty w postumencie, to
prawdopodobnie pozostałości po starym mocowaniu figury. W prawej dłoni
trzymana pionowo gałązka palmy. Niestety nos oraz lewa ręka
najprawdopodobniej trzymająca kiedyś krzyż jest utrącona (uzup: RJF, K.W.)
(zobacz fiszkę obiektu [doc] >>) (uwaga: należy skontrolować też kamienną figurę towarzyszącą IHS na
cmentarzu przy drewnianym kościele NMP)
Smukła, kamienna figura Jana Nepomucena przy bocznej
ulicy przechodzącej przez wieś. Jan w stroju tradycyjnym: sutanna,
komża, peleryna, biret na głowie, buty o ściętych noskach; stuła z
krzyżami na ramionach, na piersi duży krzyż. Oburącz, przy prawym
ramieniu, trzyma uszkodzony krzyż (brak górnego i bocznego ramienia), w
lewej dłoni, oparta o ramię, palma. Figura ma uszkodzony nos. Postać
zdecydowanie statyczna. Stoi na cokole przypominającym obelisk,
zdobionym gzymsami i żłobieniami, ustawionym na kamiennych podporach. Od
frontu pusta kwadratowa płycinka. Z tyłu napis: E. u J. L. / 1911 (nad: I.M.,
uzup: G.S.)
Kamienna figura Jana N., dosyć zniszczona i
zerodowana, ma mocno
uszkodzony krzyż. Na prostym cokole z płycinami po bokach umieszczono wykonany z czerwonego
piaskowca, także uszkodzony gzyms. Strój tradycyjny (sutanna, komża,
peleryna o grubej fakturze futra, biret na głowie, buciki ścięte);
oburącz trzymał krzyż przy prawym ramieniu, obecnie tylko jego dolną
część. W lewej dłoni dodatkowo palma oparta o lewe ramię. Stoi na
prostym cokole z płycinami po bokach. Od frontu napis: T. C. / 1805.
Zniszczona
podstawa cokołu (nad: I.M., uzup: G.S.)
Heřmánkovice-Janovičky (Janovice u Heřmanic,
Johannesberg)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Broumov
čp. 56
Przy drodze w tej wsi należącej kiedyś do cystersów z
Broumova, po drugiej stronie granicy RP, naprzeciw Głuszycy Dolnej,
powyżej domu nr 56, na skarpie, stoi kamienna figura Jana Nepomucena
ogrodzona drewnianą balustradką. Odnowiona. Strój tradycyjny (sutanna
bez guzików, komża, peleryna z kapturem; medalion na piersi; buty ze
ściętymi noskami; odkryta głowa; biret i kłódka w lewej ręce; widać
kołnierzyk z długimi wypustkami). Krzyż w prawej ręce, pod nim palma.
Kontrapost. Długie, kręcone włosy. Cokół z wolutami, profilowanym
gzymsem oraz ze sceną zrzucenia z mostu na froncie (święty ciągnięty za
ręce przy balustradzie mostu); powyżej apoteoza języka w glorii, a nad
nią ozdobny uchwyt na lampkę. Na bokach zwisy. Na dole napis w języku
niemieckim:
"LASSE UNS GOTT IN SEINEN / HEILIGEN TOTTEN LASSE UNS O. / GOTT S.
JOHANNE. DIESEN / ST. BAUEN LASSEN / BENEDIT GOTSCHLIG RICHTER / 1813"
("Pozostaw /Daj/ nam Boże swoich świętych zmarłych, pozostaw /daj/
nam Boże św. Jana. / Ta statua została zbudowana przez Benedita
Gotschliga Richtera w 1813") (nad: J.G., uzup. i tłum. napisu: G.S.)
W kościele p.w. Wszystkich Świętych wzniesionym według
planu Kiliána Ignáca Dientzenhofera w roku 1723, na stropie jest malowidło w
bogatym ozdobnym obramowaniu przedstawiające widok na niebiańskie
zgromadzenie Wszystkich Świętych. Pierwotny fresk z roku 1736 jest
zapewne dziełem Jana Karela Kovara, jednak stracił na artystycznym
wyrazie skutkiem przemalowań w roku 1865 (nad: RJF)
Skromna kamienna figura Jana N. usytuowana na skarpie
na prywatnym terenie, kilkadziesiąt metrów na północ od drogi nr
3024. Strój tradycyjny (sutanna,
dziewięć guzików), nimb z pięcioma złocistymi gwiazdami. Minimalny
kontrapost. Głowa mocno pochylona w dół. Prawą ręką przy ciele
trzyma palmę. W lewej, uniesionej, mały krzyż. Cokół z gzymsami,
wolutami, ornamentami, metalowym pałąkiem na latarnię oraz
płaskorzeźbioną postacią innego świętego w habicie (?).
Warsztat twórcy średni. Bez inskrypcji. Autor i datowanie nieznane (uzup: G.S.)
Około jeden kilometr od granicy z Polską, na
południowym końcu wsi, po lewej stronie drogi, koło Penzion u Pitašů, za
żywopłotem, stoi kamienna figura Jana Nepomucena z roku 1799, na
wysokim, kamiennym słupie.
Nepomucen adoruje krzyż, ma złoconą aureolę z pięciu gwiazd, u dołu przy
cokole u stóp świętego doczepiona latarenka. Strój tradycyjny
(sutanna, 7 guzików, komża, peleryna z frędzlami, cienki biret na
głowie; noski butów ścięte). Lewa ręka na piersi; prawa podtrzymuje
krzyż leżący na palmie. Lekki kontrapost. Długie włosy. Z tyłu napisy w
języku niemieckim, wyryte i malowane: "Renov. 1891 / von / August u.
Maria / Meier // M : E / 1799 // Renovirt 1839 (1939?) / von / Franz u
M..... Meier" (Renowacja 1891 August i Maria Meier // -
inicjały fundatora? Litera „M” sugeruje, że mógł to być ktoś z rodziny
Meierów - 1799 // Renowacja 1839 (1939?) Franz i M... Meier –
imię nieczytelne; cyfry w roku zamazane) (nad: I.M., uzup. i tłum.: G.S.)
Šonov (Schönau, obec: Broumov, okres
Náchod, kraj: Hradec Králové,
):
w północnej części wioski, około 50 metrów za domem nr 125, przy
drodze, po prawej stronie znajduje się kamienna rzeźba Św. Jana
Nepomucena z 1835 roku. Święty przedstawiony w postawie stojącej,
trzyma przy piersi, pochylony na prawe ramię krucyfiks, ku któremu
schyla głowę, i który adoruje wzrokiem. Dodatkowo w lewej dłoni,
podtrzymującej dół krzyża, dzierży liść palmy. Jan ubrany w sutannę
spiętą dużymi guzikami, spod której wystają dwa trzewiki; sięgającą
kolan i wykończoną dołem koronką komżę; futrzaną pelerynę związaną
pod szyją sznurem; przez ramiona pod peleryną przewieszona stuła; na
głowie biret, spod którego na ramiona opadają długie włosy. Na
twarzy zarost: broda i wąsy. Sama figura umieszczona bezpośrednio na
niewielkim cokoliku, na którym widoczny rok 1835 (data wystawienia),
i niewielki otwór w którym zapewne zamocowany był uchwyt na
latarnię. Postument rozbudowany, flankowany wolutowymi spływami. Na
jego frontowej ścianie relief ze sceną zrzucenia Św. Jana Nepomucena
do Wełtawy. Powyżej napis w języku niemieckim, w wieńcu roślinnym:
S. / Johannes / bitt foür
/ uns. Postument zwieńczony gzymsem z płaskorzeźbą języka. Po
bokach postumentu przedstawienia dwóch innych świętych. Stan obiektu
dobry (nad: I.M.,
uzup.: J.B. z Kłodzka)
Velká Ves (obec: Broumov,
okres Náchod, kraj: Hradec Králové,
):
w tej miejscowości, dziś części Broumova, przy domu numer 1, znajduje się kapliczka
domkowa św. Jana Nepomucena z jego figurą. Kapliczka przykryta jest
dachem dwuspadowym, pokrytym dachówką. W szczycie pusta wnęka. Otwór
do kaplicy, bez drzwi, flankują stylizowane na jońskie pilastry oraz
boniowanie z impostami, otwór przykryty kolebkowo. W otworze kuta
krata. Święty przedstawiony w postawie stojącej. Na lewym ramieniu
trzyma krucyfiks i liść palmy. Wskazujący palec prawej dłoni trzyma
przytknięty do zamkniętych ust. Ubrany jest w czarną sutannę, spiętą
niebieskawymi guziczkami. Komża biała, wykończona dołem i przy
rękawach koronką. Na ramionach brązowa peleryna z kapturem, związana
pod szyją. Kołnierz wysoki w kształcie stójki. Na głowie czarny
biret, a wokół niej otok z pięciu gwiazd. Włosy długie, broda i wąsy
na twarzy. Oczy otwarte, patrzą przed siebie. Karnacja skóry oddana
wiernie. Na policzkach widoczne rumieńce. Figura ustawiona na cokole
na którym napis w języku czeskim: "Sv. Jene z Nepomuku, drž nad
námi svoji ruku" ("Św. Janie z Nepomuku trzymaj nad nami swoją
rękę"). Pod tym napisem częściowo widoczny starszy niemiecki napis. U
dołu cokołu dwie główki putt i język w roślinnym obramowaniu. Stan
kaplicy bardzo dobry, rzeźby dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Benešov (obec: Broumov,
okres Náchod, kraj: Hradec Králové,
):
kamienna, uszkodzona - brak głowy, lecz zostały resztki aureoli -
figura Jana Nepomucena stoi między dwoma krzakami bzu, przy posesji
nr 29. Na cokole dosyć nieczytelna inskrypcja (nad: I.M.)
Teplice nad Metují (Cieplice, Weckelsdorf,
Wekelsdorf)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Teplice nad Metují
Mocno nadgryziony zębem czasu kamienny Jan N. pilnuje
drogi wylotowej na Brumov, ustawiony w ogrodzeniu posesji. Pochodzi z
roku 1808. Strój tradycyjny, bez nimbu. Oburącz trzyma krzyż i palmę.
Minimalne ugięcie kolana, postać statyczna. Cokół prosty, z gzymsami i
maswerkami. W części środkowej napis: "St. Johann / von Nepomuck /
Bitte fűr uns!" ("Św. Janie z Nepomuka módl się za nami"). W
dolnej części napis nieczytelny, widoczna jedynie data: 1808. Całość
podniszczona, zerodowana. Autor nieznany (nad: J.Z. = H.E.J.M., uzup: G.S.)
Teplice nad Metují (Cieplice, Weckelsdorf,
Wekelsdorf)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Teplice nad Metují
W kościele parafialnym pod wezwaniem św. Wawrzyńca, w
barokowym bocznym ołtarzu po prawej stronie kościoła, znajduje się
drewniana płaskorzeźba przedstawiająca Jana N. klęczącego na chmurach.
Nad nim aniołek z wieńcem i palmą. Powyżej w aureoli, otoczony chmurkami
język Jana. Ciekawy, ładny ołtarz, niestety tło zostało współcześnie
pomalowane orzechową, olejną farbą (nad: I.M.)
W tej miejscowości, dziś części Teplic nad Metují, w przysiółku zwanym w Hrnčířském údolí, w kapliczce
przy żółtym szlaku (zobacz niżej) 18 czerwca 2011 została umieszczona mała,
drewniana, polichromowana rzeźba Świętego Jana Nepomucena, którą wykonał
pan Zdeněk Vit. Święty w postawie stojącej z krucyfiksem w prawej dłoni
i liściem palmy męczeństwa w lewej. Na piersi widoczny zawieszony
krzyżyk, przez ramiona przewieszona stuła. Na głowie biret, na plecy
zarzucona biała pelerynka. Na podstawce inskrypcja: St. J.N. Stan
rzeźby bardzo dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W tej miejscowości, dziś części Teplic nad Metují, w przysiółku zwanym w Hrnčířském údolí, przy żółtym szlaku prowadzącym ze Zdoňova do Dolního
Adršpachu, między Svatým Kopečkem a Křížovým vrchem stoi w szczerym polu murowana, otynkowana i pobielona kapliczka domkowa Świętego Jana Nepomucena. Założono ją na rzucie pięciokąta i przykryto hełmowym dachem. Kiedyś na jej miejscu w Hrnčířském údolí stała drewniana kaplica, którą kazał postawić w 1728 władca lokalnych
włości Mathias Ignaz Doubrawa. A ponieważ drewniana kapliczka uległa zniszczeniu w roku 1880 została zastąpiona kamienną. Inicjatorką wymiany była Pani Barbara Zinke z domu Rost z gospodarstwa nr 81, wydana za cesarskiego nadwornego muzyka. Ona również, po swej śmierci przekazała kościołowi w Zdoňově pieniądze, a ten zobowiązał się do utrzymania kapliczki w dobrym stanie. Corocznie, na święto Jana (24.6?) odbywała się procesja do kapliczki, również miały one miejsce w czasie świąt Wniebowstąpienia Jezusa Chrystusa. Kapliczka, ustawiona między dwoma drzewami, była klejnotem tej krainy, do której przybywali miejscowi mieszkańcy i turyści. Rodzina Rost i jej bliscy wzorowo dbali o kapliczkę aż do czasu ich wysiedlenia. Od tej pory nikt o kapliczkę nie dbał, i jej stan był z roku na rok coraz gorszy. Na szczęście w 2005 roku, dzięki przedstawicielom miasta Teplice nad Metují kapliczka otrzymała nowy dach i elewacje, co ją uchroniło od kompletnego zniszczenia.
Natomiast nie zachowała się (?) oryginalna stara figura Jana N. Po swym powstaniu kapliczką zaczęło opiekować się społeczne towarzystwo B.U.K. Zdoňov. W latach 2007-2008 z pomocą ochotników towarzystwa naprawiono schody przed kapliczką, została wyrównana i naprawiona posadzka wewnątrz oraz wewnętrzne tynki, a jeden z
miejscowych artystów wykonał piękną, nową kratę, która umożliwia zajrzenie do środka, a jednocześnie chroni ją przed niepowołanymi osobami. W roku 2009 dzięki środkom uzyskanym w ramach grantu Nadace VIA i dobrowolnym datkom odrestaurowano wewnętrzne wymalowanie i wykonano ołtarz. 18 czerwca 2011 została w kapliczce umieszczona mała, drewniana, polichromowana
rzeźba Świętego Jana Nepomucena, którą wykonał pan Zdeněk Vit (zobacz
wyżej). Stan kapliczki bardzo dobry, miejsce zadbane (nad: J.B. z Kłodzka)
W tej miejscowości, dziś części Teplic nad Metují, odnaleźć można pusty kamienny cokół.
Z chronostychu (>>)
w języku niemieckim jaki znajduje się na jednej z jego ścian
wnioskować można, że stała na nim kamienna figura Jana N. z XVIII
wieku (nad: arkadoo)
Na przykościelnym cmentarzu kościoła Trójcy Przenajświętszej (Kostel
Nejsvětější Trojice) znajduje się zniszczony grób niemieckojęzycznego
obywatela miejscowości o imieniu Johann. We wnęce kamiennego nagrobka
znajduje się
płaskorzeźba stojącej z krucyfiksem postaci Św. Jana Nepomucena. Stan
zły, napis trudno czytelny (nad: J.B. z Kłodzka)
W tej wsi, dziś włączonej w granice miasta Meziměstí,
na terenie cmentarza przykościelnego barokowego
kościoła św. Anny autorstwa Kiliána Ignáca Dientzenhofera z lat 1724-28, znajduje się kamienna figura św. Jana Nepomucena.
Jest nieco odchylona od pionu. Mimo
pokaźnych rozmiarów, Nepomucen ma w sobie jakąś subtelność w twarzy, w
ułożeniu dłoni - przypomina nieco wirtuoza grającego na skrzypcach,
przypomina też figurę z mostu w Hejtmánkovicach
(zobacz wyżej) (nad: I.M.) (uwaga: obiekt dawniej notowany pod
hasłem Teplice nad Metují 2)
W kościele św. Jakuba Większego ołtarz boczny
poświęcony jest Janowi N. Kościół, zaliczany do "grupy broumowskiej"
został wybudowany w latach 1720 - 1723 przez ojca Krzysztofa (projekt) i
syna Ignatza Kiliana (nadzór) Dientzenhoferów. O samym ołtarzu nie udało
się nic konkretnego dowiedzieć, na podstawie figury widać podpis
L.Kořinek HB i datę 2003. Dodatkowy związek tej
miejscowości z Janem N. jest taki, że usytuowano tu dwór Jana Nepomucena
Rottera (1807-1886), opata klasztoru benedyktynów w Broumovie (nad: RJF)
Nové Město nad Metují (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. U Zázvorky
W pamiątkowej strefie miasta Nové Město nad Metují,
na północnym skraju starówki, koło baszty Zázvorky i na skalistym klifie rzeki Metuje znajduje się
kamienna rzeźba Jana N. Rzeźbę ufundował w 1709 roku Jakub Arnošt Leslie.
Święty przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście, trzyma w
dłoniach, oparty o prawy bark krucyfiks, pod którym liść palmy
męczeństwa. Jan ubrany w szaty kanonika doby baroku: sutannę obszytą
dołem złotą oblamówką i spiętą złotymi guziczkami; komżę wykończoną
dołem złotą koronką; futrzaną pelerynę sięgającą tyłem kolan; na głowie
biret. Wokół głowy pięciogwiaździsta, pozłacana aureola. Na frontowej
ścianie postumentu, pod gzymsem umiejscowiony jest okazały relief herbu
fundatorów rodu Leslie. Złocone rąbki szat, elementy herbu i krucyfiksu. Po bokach postumentu dwa prawi nagie aniołki,
nieodłączni towarzysze Jana. Na bocznych płytach postumentu, w dolnej
jego części dwie inskrypcje w łacinie. Pierwsza dokumentująca rok
wystawienia: J MAGO HAEC AN. 1709 ERECTA. Druga dokumentująca
renowację rzeźby: PIETA TE AN. 1864RENOVATA. Na frontowej części
postumentu zamocowana metalowa tabliczka dokumentująca renowację z 2007
roku: sv. JAN NEPOMUCKY / RESTAUROVANO v r. 2007 / REST. WAGNER
ANTONIN. Wartym podkreślenia jest fakt, że pomnik został wystawiony
dwanaście lat przed ogłoszeniem przez papieża Innocentego
XIII osoby Jana Nepomucena za błogosławionego, a zarazem
dwadzieścia lat przed jego kanonizowaniem przez papieża
Benedykta XIII, co miało miejsce 19 marca 1729 roku.
Świadczy to o silnym i rozległym kulcie Jana Nepomucena w
tym rejonie na długo przed ogłoszeniem go świętym. Stan
pomnika dobry (nad: G.W., uzup: J.B. z Kłodzka)
Nové Město nad Metují (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Českých legií 4
W
niszy umieszczona jest kamienna figura Św. Jana Nepomucena. Święty
przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście, lewa noga
wyprostowana, prawa zgięta w kolanie i nieco wysunięta do przodu, tułów
i głowa przechylone w lewo, ku trzymanemu przez Jana w obu dłoniach
krucyfiksowi. Święty w stroju kanonika, elementy szat wykończone złotymi
w kolorze koronkami i oblamówkami. Na głowie biret, a wokół niej, na
metalowym pałąku pięć gwiazd, które przechyliły się ku przodowi. Wyraz
twarzy Jana spokojny, uduchowiony. Poniżej figury płaskorzeźbiony
kartusz z herbem Václava Josefa Burgermeistera z Villarsburgu, który w
1767 roku dom odkupił i kazał przebudować, a elewację główną zaopatrzyć
w portal z rzeźbą Św. Jana Nepomucena. W dolnej części kartusza, pod
herbem napis-chronostych (>>)
SANCTE
IOANNES!
AEDES DE
VILLARSBVRG
AB HOSTE FALSO ET ADVERSO PROTEGE
w łacinie, wzywający Jana do opieki nad domem i
rodem oraz dokumentujący datę fundacji na rok 1767. Stan zachowania
figury dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Nové Město nad Metují (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Komenského 27
Na balustradzie balkonu na pierwszym piętrze budynku znajduje się kamienna płyta z płaskorzeźbą
przedstawiającą scenę pielgrzymki Św. Jana Nepomucena do Sanktuarium
Maryjnego w Starej Boleslavi. Jan w szatach pielgrzyma z kijem w dłoni
wyszedł z lasu i widzi w oddali kościół, nad którym wizerunek Matki
Bożej z Dzieciątkiem Jezus w promienistej glorii, do przekroczenia ma
rzekę, za którą leży aniołek, za skrzydeł którego wystaje fragment
krzyża (nad: J.B. z Kłodzka)
Nové Město nad Metují (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Husovo náměstí
W jednym z okien kościoła Trójcy Przenajświętszej (Kostel
Nejsvětější Trojice, zobacz niżej) umiejscowiony jest witraż z
przedstawieniem popiersia Św. Jana Nepomucena. Święty trzyma w dłoniach
krucyfiks. Wokół głowy Jana aureola, w której napis: "SV. JAN NEP."
Wokół aureoli pięć gwiazd. Stan witraża dobry
(więcej o Szklanych Nepomukach >>)
(nad: J.B. z Kłodzka)
(uwaga: w tym kościele jest jeszcze jeden witraż okienny, z prawej
strony ołtarza, z wizerunkiem bardzo podobnym do JN, tyle, że w
czerwonych szatach. Jest to św. Karol Boromeusz, co widać po napisie
wokół głowy (uzup: G.S.))
Nové Město nad Metují (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Husovo náměstí
Na ścianie kościoła Trójcy Przenajświętszej (Kostel
Nejsvětější Trojice, zobacz wyżej) zawieszony jest olejny obraz, oprawiony w
prostokątną ramę. Na obrazie widzimy świętych związanych z ziemią
czeską, adorujących krucyfiks z Ukrzyżowanym Ciałem Chrystusa, wśród
nich Św. Jan Nepomucen, który stoi z otwartymi, opuszczonymi dłońmi.
Stan obrazu dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
Nové Město nad Metují (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Husovo náměstí
W kościele Trójcy Przenajświętszej (Kostel
Nejsvětější Trojice, zobacz wyżej), nad drugim balkonem (prawa strona
nawy) wisi obraz w rokokowej ramie ze sceną Spowiedzi królowej Zofii.
Prawdopodobnie barok. Jan N. w stroju tradycyjnym siedzi w konfesjonale;
wokół głowy jasny nimb. Z jego prawej strony klęczy królowa Zofia. W tle
widać most Karola ze sceną Zrzucenia świętego do Wełtawy. Autor i
datowanie nieznane (nad: G.S.)
Nové Město nad Metují - Horské předměstí (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Českých bratří
Stoi tu kościół pod wezwaniem Jana N., niestety
zamknięty (zobacz niżej). Barokowy (1736-1738); odnowiony w roku 1775; jednonawowy.
Powstał dzięki dziekanowi Janowi J. Venclíkowi. Budowniczy nie jest
znany. W przybudówce po wschodniej strony zachował się nad drzwiami
ozdobny kartusz z datą: "1736". Wejście główne z ozdobnym
portalem. Na zworniku biret kanonika otoczony pięcioma gwiazdami na
niebieskim tle. Nad nią (pod łukiem gzymsu) ślad malowidła z Apoteozą
Języka. Po obu stronach zwornika, ukryty wśród ornamentów napis: "S.
Jan Ne /
pomucki". Obiekt znajduje się w posiadaniu obecnego
właściciela zamku, Josefa M. Bartona-Dobenina (nad: G.S.)
Nové Město nad Metují - Horské předměstí (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Českých bratří
W barokowym kościele pod wezwaniem Jana N. (zobacz
wyżej) znajduje się ołtarz główny poświęcony Janowi N. z nowszym owalnym
obrazem patrona autorstwa Emila Zemana. Kompozycja przypomina ołtarz
boczny w kościele Marii Magdaleny w Deštném w Górach Orlickich. Pod mensą ołtarzową
srebrna płaskorzeźbiona scena Zrzucenia świętego do Wełtawy (nad: G.S.)
Nové Město nad Metují - Horské předměstí (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Českých bratří
W barokowym kościele pod wezwaniem Jana N. (zobacz
wyżej) na ambonie znajduje się rzeźba Jana N. wśród aniołów. Natomiast w
kartuszu motyw z tumba Jana N. z katedry praskiej malowany i sygnowany
przez Fickera. Na podniebiu napis z chronostychem (>>):
"Ceo LoqVor / non Ita per se Vt per / DeVM eX Vo. / aeternaLIter / J.
In terrIs transe / Vnter honoror" dającym rok 1740 (nad: G.S.)
Nové Město nad Metují - Horské předměstí (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Českých bratří
W barokowym kościele pod wezwaniem Jana N. (zobacz
wyżej) w ołtarzu bocznym Matki Boskiej Częstochowskiej znajduje się, za szkłem, figura przedstawiająca
martwego Jana N.
Nové Město nad Metují - Horské předměstí (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Českých bratří
W barokowym kościele pod wezwaniem Jana N. (zobacz
wyżej) na suficie malowidło Apoteozy Jana N. otoczonego aniołami. Napis
głosi: "Fulgebunt quasistella … Qui erudiunt multos … In perpetuas
aeterniodes"
Nové Město nad Metují - Horské předměstí (Nowe Miasto nad
Metują, Neustadt an der Mettau)
kraj: Hradec Králové
okres: Náchod
obec: Nové Město nad Metují
ul. Českých bratří
W kaplicy zamkowej Podwyższenia Krzyża Św. z drugiej
połowy XVII wieku, na konsoli przyściennej po prawej stronie ołtarza
stoi drewniana, polichromowana figurka Jana N. Strój tradycyjny; bez
nimbu i atrybutów. Prawa ręka opuszczona w dół, lewa przy ciele (być
może trzymał krzyż?). Lekki kontrapost. Analogicznie z lewej strony
figura Franciszka Ksawerego. Dekoracje w kaplicy przedstawiają sceny z
życia Jezusa. Zamek należy do Josefa M. Bartona-Dobenina. Autor i
datowanie nieznane (nad: G.S.)
W drewnianym, zabytkowym kościele Św. Jana
Chrzciciela (Kostel svatého Jana Křtitele) znajduje się drewniana,
polichromowana figura Jana N. Święty w szatach kanonika, w postawie
stojącej, w prawej dłoni niewielki krucyfiks (zapewne nieoryginalny), a w lewej zielony liść palmy, na
głowie biret, wokół niej nimb, przez ramiona przewieszona stuła, na
piersiach zawieszony równoramienny krzyż. Rzeźba ustawiona na prostej
konsoli (nad: J.B. z Kłodzka)
Przed zamkiem Kolovratów znajduje się kolumna maryjna. Na wysokiej
korynckiej kolumnie umieszczona jest barokowa rzeźba Panny Marii. Dwie
dalsze rzeźby przedstawiają św. Jana Nepomucena (po lewej stojąc frontem
do kolumny) oraz św. Franciszka z Pauli (ew. Wincentego Ferreriusza lub
innego świętego). Kolumna Panny Marii wzniesiona
w 1692, natomiast rzeźby świętych są młodsze dodane razem z balustradą w
20-ych latach 18-tego wieku. Św. Jan Nepomucen przedstawiony w postawie
stojącej. W ramionach trzyma (trochę jakby w uchwycie gitarowym),
przytulony do piersi krucyfiks. Ubrany w sutannę- spiętą guzikami, komżę
i pelerynę. Na głowie biret. Na cokole kartusz. Stan rzeźby dobry (nad: J.B. z Kłodzka,
uzup: G.S.)
W zamku Kolowratów, w sali nr 14 wisi olejny obraz, autorem którego jest Jan Antonin Vocaskov-Horostecki. Obraz przedstawia portret księdza Řehaka.
Na prawej piersi księdza przypięty medal z podobizną św. Jana Nepomucena przedstawionego na niebieskim tle. Na głowie biret, na ramionach peleryna. Trzyma przed sobą, uniesiony na wysokości oczu krucyfiks.
Przewodnik nie umiał nic powiedzieć na temat medalu ani potwierdzić
identyfikację JN. Być może ksiądz Řehak należał do Bractwa św. Jana
Nepomucena
(nad: J.B. z Kłodzka)
Przy
drodze grupa figuralna z 1797 roku. Na środku krzyż, po
lewej Jan N., Wacław (prawa strona). Figury stoją na
samodzielnych cokołach. Jan N. w stroju tradycyjnym (siedem
guzików), złocony nimb, pięć gwiazd. Minimalny kontrapost.
Lewa ręka z palmą przy piersi, w prawej, nisko, krzyż.
Wysokość figurki około 80 cm. Cokół z wolutami i
ornamentami. Od frontu inskrypcja w języku czeskim: "Swati
/ iene / bożi / milovnikv / chvdich / almuż / nikv" ("Święty
Janie Boży miłujący ubogich jałmużników"). Z tyłu krzyża
data: "A : 1797". Całość ogrodzona metalowym płotkiem.
Autor nieznany (nad. i tłum: G.S.)
Kamienna figura Jana N. z
roku 1718. Strój tradycyjny (sześć guzików), złocony nimb,
pięć gwiazd. Kontrapost. Oburącz trzyma krzyż, w prawej
dłoni ma też palmę. Cokół na podstawie schodkowej z napisami
na trzech bokach. Od frontu: "Swaty Iene Nepomvcky / Bvd
Nassim Patronem Wżdicki / Chran Nas od Wseho Zleho / Wlast
od hrhv Smrtelneho / Zbaw Hanbi Casne Y wecne / Zato Prosime
Srdecne" ("Święty Janie Nepomucenie bądź naszym
patronem. Zawsze chroń nas od wszystkiego złego, (a)
zwłaszcza od grzechu śmiertelnego. Zbaw (nas od) hańby
doczesnej i wiecznej. O to prosimy serdecznie"). Prawa
strona: "Tato Pamatka Slavna / Ke cti Swateho Jana /
Nepom. Patrona Ctskiho / Waclawa Blicka Wizwizena / Meste
Zamberce Zrozeniho / Zdeyssim Meste Osazeni" ("Ta
pamiątka sławna ku czci świętego Jana Nepomucena patrona
czeskiego (przez) Wacława Blicka, w mieście Zamberku
urodzonego, wzniesiona (i) w tym miejscu
osadzona/postawiona"). Lewa strona z
chronostychem (>>):
"oD hanbI zLI / poWIestI / ostřhej MILI / patrone CeskI"
("1718; Od hańby złej sławy ostrzegaj/strzeż miły
patronie czeski").
Autor nieznany (nad. i tłum: G.S.)
Rychnov nad Kněžnou (Reichenau an der
Knieschna)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
Staré náměstí
Barokowa grupa figuralna: krzyż z
MB Bolesną, Janem N. i Florianem. Figury stoją plecami do
siebie, frontem do placu. Jan N. w stroju tradycyjnym (osiem
guzików), złocony nimb, pięć gwiazd. Kontrapost. Oburącz
trzyma krzyż, w prawej dłoni palmę. Cokół z wolutami i
ornamentami. Na froncie apoteoza Języka w glorii, a pod nią
mała kłódka. Z tyłu fragment datowania: "A ..8.."
(zacementowane). Z tyłu Floriana: "1761: / G : M:".
Na tylnej części cokołu krzyża inskrypcja w języku czeskim z
chronostychem (>>):
"k VVIetssI / sLaVVe bożI / DareM pana /
gIrżIho bL(I)eChI / obraz tento / postaVVen" ("Ku
większej sławie Bożej, darem pana Girżiho Blechi obraz ten
postawiono"; w nazwisku fundatora litera L ma bardzo
krótką dolną kreskę, co sugeruje, że jest to I, wówczas
powstaje data: 1687. Przy traktowaniu jej jako L byłoby:
1736). Różne daty na krzyżu i figurze Floriana nie pozwalają
uznać, że wszystkie figury mają tę samą datę powstania.
Autor nieznany (nad. i tłum: G.S.)
W kościele Trójcy Przenajświętszej (Kostel Nejsvětější
Trojice) znajduje się ładna, barokowa, drewniana, polichromowana rzeźba
przedstawiająca Jana N. klęczącego na srebrnym obłoku. Święty w prawej dłoni
trzyma przy piersi złoty krucyfiks, lewa dłoń wysunięta w lewą stronę. Wokół
głowy Jana nimb uzupełniony pięcioma gwiazdami. Święty odziany w szaty
kanonika: sutannę, komżę, pelerynę. Głowa uniesiona do góry, wzrok
skierowany ku niebu. Przed Janem na obłoku położona zamknięta księga, na
której spoczywa biret. Całość w bardzo dobrym stanie
(nad: J.B. z Kłodzka)
Lupenice (okres: Rychnov nad Kněžnou, kraj: Hradec
Králové,
): kamienna, barokowa figura św. Jana Nepomucena umieszczona na
wysokim postumencie. Święty unosi się na obłoku. Ubrany w sutannę i
komżę, na które zarzucona peleryna z kapturem. Na głowie biret, wokół
głowy brak otoku z gwiazd, który wg słów opiekunów rzeźby kiedyś był. W
ramionach świętego krucyfiks. Postać świętego adorowana jest przez dwa
aniołki klęczące na jednym kolanie na chmurkach. Jeden z nich trzyma w
dłoni zamkniętą kłódkę i rękę na sercu, a drugi palec wskazującego palca
na zamkniętych ustach. Na cokole płaskorzeźbiony język w promienistej
glorii, unoszący się również na obłoku, oraz zatarte napisy. Całość
zadbana i w dobrym stanie. Figura umieszczona jest w obrębie prywatnej
posesji, za ogrodzeniem. Opiekują się nią przemili ludzie, Czesi, którzy
opowiedzieli, że już nie raz mieli chętnych kupców na to dzieło sztuki.
Nie odważyli się jednak nawet pomyśleć o sprzedaży, gdyż byłoby to
świętokradztwem, a i opieka świętego mogłaby się od nich odwrócić. Przy
rozbudowie domu konieczne było przesunięcie figury o kilka metrów,
stwierdzono wtedy, że fundamentem dla niej są trzy, płaskie, dużych
rozmiarów kamienne płyty. Według słów starszej pani do końca wojny (a
może i dłużej) odbywały się uroczyste procesje do tej figury (nad: J.B. z Kłodzka))
Přepychy (okres Rychnov nad Kneznou, kraj: Hradec Králové,
): kamienna figura św. Jana Nepomucena ustawiona na cokole, który z kolei umieszczony jest na betonowym fundamencie oblanym i wystającym ponad poziom wody stawu. Święty przedstawiony w postawie stojącej, w ramionach trzyma krucyfiks i gałązkę palmową. Ubrany w sutannę zapiętą guzikami, komżę wykończoną dołem koronką, pelerynę oraz biret. Przez ramiona przerzucona stuła.
Włosy długie, kręcone, broda i wąsy. Na cokole napis w języku czeskim:
SVATY JANE NEPOMUCKY ORODUJ ZA NAS! (ŚWIĘTY JANIE NEPOMUCENIE ORĘDUJ ZA NAMI!). Dostęp do figury zagrodzony metalową barierką z furtką. Z tyłu za Janem mała wysepka, na której rośnie jedno ale za to dużych rozmiarów drzewo, dodaje to uroku rzeźbie. Stan figury bardzo dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
Vrchní Orlice (okres Rychnov nad Kneznou, kraj: Hradec Králové,
):
znajduje się tu kościół p.w. Św. Jana Nepomucena, wybudowany w latach 1708-1712 przez K. Reinema. W roku 1770 został rozbudowany i dostawiono wieżę. Wyposażenie
pochodziło XVIII i XIX stulecia. W latach 70 i 80-tych XX wieku był
stopniowo okradany i pustoszony. Ostatnie malowanie kościoła
przeprowadził pod koniec XIX wieku Frantisek Maixner z Lanskouronu. Na
starej fotografii widać wnętrze kościoła, w ołtarzu głównym
umiejscowiony dużych rozmiarów obraz ze świętym Janem Nepomucenem. Dziś
z wyposażenia pozostały już tylko ławki. Na sygnaturce, nad dachem
postać św. Jana Nepomucena na blasze. Wokół kościoła zniszczony kamienny
mur, przy którym zdewastowane groby, w większości z niemieckimi
napisami. Przed kościołem duża figura Grupa Ukrzyżowania z XVIII w. oraz
pomnik poświęcony poległym lub zaginionym w I Wojnie Światowej Niemcom
pochodzącym z tej wioski. Poniżej kościoła, 100 m w dół, pomnik
poświęcony czeskiemu strażnikowi granicznemu, który został zastrzelony w
tym miejscu przez Niemców we wrześniu 1938 roku. Stan obiektu był bardzo zły
- zniszczony i zdewastowany, ale właśnie trwa remont, choć niezbyt
intensywny (2012-08)
(nad: J.B. z Kłodzka)
Doudleby nad Orlicí (okres Rychnov nad Kneznou, kraj: Hradec Králové,
):
w
zamkowej kaplicy, nad ołtarzem, znajduje się medalion z freskiem
przedstawiającym popiersie św. Jana Nepomucena. Święty przytula do
piersi lewą dłonią krucyfiks. W prawej dłoni trzyma pionowo, zielony
liść palmy. Na ramionach peleryna, pod szyją biały kołnierz. Wokół
głowy, na której czarny biret, jasna poświata. Oczy świętego półotwarte,
spuszczone w dół, smutne i zamyślone. Włosy kręcone, broda i wąsy.
Postać przedstawiona na różowym tle. Całość w dobrym stanie (nad: J.B. z Kłodzka)
Doudleby nad Orlicí (okres Rychnov nad Kneznou, kraj: Hradec Králové,
):
w kaplicy zamkowej znajduje się obraz w pięknie i bogato zdobionej
snycerką, złoconej ramie. Przedstawia on świętych (czeskich?), nad
którymi Matka Boska z Dzieciątkiem Jezus. Wśród świętych jest Jan
Nepomucen, trzymający w dłoniach krucyfiks i zieloną gałązkę palmową.
Ubrany jest w białą komżę, pelerynę związaną długim, czerwonym sznurem.
Pod szyją biały kołnierz. Na głowie czarny biret. Włosy, wąsy i broda
siwawe. Oczy otwarte, twarz smutna, zmęczona i zamyślona. Całość w
dobrym stanie (nad: J.B. z Kłodzka)
Doudleby nad Orlicí (okres Rychnov nad Kneznou, kraj: Hradec Králové,
):
w parku, przed renesansowym zamkiem znajduje się kamienna figura
św. Jana Nepomucena z 1727 roku. Rzeźba przedstawia świętego w pozycji
stojącej w kontrapoście. W ramionach świętego krucyfiks, w prawej dłoni
liść palmy. Święty ubrany w sutannę, komżę wykończoną dołem koronką,
futrzany mantolet z frędzlami (chwostami) i kapturem. Na głowie biret.
Włosy długie, kręcone, na twarzy wąsy i broda. Twarz spokojna,
zamyślona, jakby w ekstazie. Rzeźba ustawiona na kwadratowym w przekroju
cokole, na którym płaskorzeźbione sceny z życia świętego. Na ścianie
frontowej scena zrzucenia Jana z Mostu Karola, powyżej język w
promienistej glorii. Na pozostałych ścianach spowiedź królowej Zofii,
rozmowa z królem (chyba??). Na ścianie tylnej napis w języku czeskim: TEN TO OBRAZ IE / POSTAWEN ROKV / 1727 DNE 23 IVLI. Całość w dobrym
stanie, jednak porośnięte mchem i glonami (nad: J.B. z Kłodzka)
Bartošovice
v Orlických Horách (okres Rychnov nad Kneznou, kraj: Hradec
Králové,
):
na granicy polsko-czeskiej, przy moście na Dzikiej Orlicy, po
czeskiej stronie, znajduje się kamienna figura św. Jana Nepomucena,
ustawiona na wysokim cokole, na którym wykuty rok 1732. Święty
przedstawiony jest w pozycji stojącej w kontrapoście. Przy piersiach
trzyma krucyfiks pochylony na lewe ramię. Prawa dłoń, podtrzymująca
dół krzyża urwana. Głowa, pochylona w stronę krucyfiksu, nie nakryta
biretem. Na czole zmarszczki. Usta lekko otwarte. Na twarzy zarost:
broda i wąsy. Dawniej wokół głowy aureola z gwiazd, dziś tylko
resztki pałąka. Święty ubrany w sutannę, komżę, pelerynę związaną
pod szyją. Stan rzeźby dobry, świeżo po renowacji (2012-08). Rysunek
tej figury jest w posiadaniu J.B. z Kłodzka (>>)
Bartošovice v Orlických Horách (okres Rychnov nad Kneznou, kraj: Hradec Králové,
):
kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1751 roku (data na frontowej
ścianie cokołu). Figura umiejscowiona jest przy parkingu, w centrum wsi,
nad rzeką Orlicą. Św. Jan Nepomucen przedstawiony jest w postawie
stojącej. W prawej, uniesionej do góry dłoni trzyma niewielkich
rozmiarów krucyfiks. Lewą dłonią dotyka serca. Głowa lekko odchylona do
tyłu, wzrok skierowany ku niebu. Na głowie biret, spod którego na
ramiona spływają długie włosy. Na twarzy zarost: wąsy i broda. Święty
ubrany w sutannę, komżę i pelerynę. Szaty ukształtowane, jakby przez
wiatr, w fałdy. Na cokole, zwieńczonym trójczłonowym gzymsem
płaskorzeźbiony język oraz data 1751. Stan rzeźby dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Bartošovice v Orlických Horách (okres Rychnov nad Kneznou, kraj: Hradec
Králové,
):
w tej nadgranicznej miejscowości znajduje się kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1725 roku
(data na odwrociu cokołu). Figura ustawiona jest na dwustopniowym cokole
bezpośrednio nad wartkim potokiem wpadającym do Dzikiej Orlicy.
Święty przedstawiony jest w pozycji stojącej. W ramionach trzyma
duży krucyfiks, pochylony na prawe ramię oraz liść palmy. Ubrany
jest w sutannę, komżę wykończoną dołem koronką, na plecach ciekawie
ukształtowana peleryna, na głowie biret, brak aureoli z gwiazd. Na
twarzy zarost, włosy długie opadające na szyję. Święty zamyślonym
wzrokiem spogląda na potok. Na frontowej stronie cokołu relief
przedstawiająca rany Chrystusa: przebite dłonie i stopy oraz serce.
Na tylnej stronie inicjały CAS oraz data 1725. Stan dobry (uzup.:
J.B. z Kłodzka)
Bartošovice v Orlických Horách (Bartoszowice,
Batzdorf im Adlergebirge)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
čp. 51
Przed domem, czy chałupą, w pobliżu Bartoszowickiego potoku (Bartošovický
potok) kamienna rzeźba z 1811 r. przedstawiająca Św. Jana Nepomucena.
Święty w postawie stojącej, trzyma swoje podstawowe atrybuty: krucyfiks
i liść palmy męczeństwa. Sutanna spięta guzikami, na głowie biret. Na
frontowej ścinie postumentu Święty Język w promienistej glorii. Na
tylnej ścianie postumentu inskrypcja fundacyjna: "FUNDATOR / KAROLUS
HEIER / DEN 23 AUGUST / 1811 / O. A. M. D. C.". Stan pomnika dobry (nad:
J.B. z Kłodzka)
W lesie przy niebieskim szlaku wiodącym z Anenskeho Vrhu do Neratova,
niedaleko szczytu Vysoký Kořen stoi w kontrapoście kamienna figura Jana N.
Wyposażono ja w aureolę z gwiazdami, duży krucyfiks i złocony Język
Promienisty umieszczony w kartuszu na cokole (nad: U.B.)
Po lewej stronie placu przed kościołem Marii Panny
Wniebowziętej stoi krucyfiks, na cokole którego znajduje się zatarta i słabo
widoczna płaskorzeźba Jana
N. (nad: U.B.)
W kościele Wniebowzięcia Panny Marii (Kostel Nanebevzetí
Panny Marie), który jest niezwykły przez to , że ma całkowicie szklany dach,
znajduje się obiekt nepomucki - kamienny blok o trójkątnym przekroju. Na jednej z jego ścian wypukłorzeźbiony relief kartusza ze "Świętym Językiem" na tle wodnych fal.
Poniżej data roczna: A 1731. Na pozostałych ścianach reliefy gorejącego
serca. Czy ten blok pochodzi z kościoła (zresztą celowo zburzonego
wystrzałem armatnim przez Armię Czerwoną, czyli Rosjan, zaraz po II Wojnie
Światowej), czy z nieistniejącego mostu na Dzikiej Orlicy, na którym kiedyś
wystawiona była figura Św. Jana Nepomucena? (nad: J.B. z Kłodzka)
W lesie przy niebieskim szlaku wiodącym z Anenskeho Vrhu
przez szczyt Hadinec do Neratova stoi tzw. Czerwony Krzyż - malowany dawniej na czerwono krucyfiks z
1777 roku, z płaskorzeźbionym wizerunkiem Jana N. na froncie cokołu.
Postać Jana i ornament nad nim pomalowano na złoto. Na wolutowanej bazie
umieszczono napis "S.JOHANNES / ORA PRO NOBIS". Na odwrociu
inskrypcja fundacyjna: "FVNDATOVR / JOHAN ROSMAN / Ano 1777." Poniżej
dodano: "Ren A~o 1888 Ant. / Pohl."
Olešnice v Orlických Horách (Olesznice,
Gießhübel)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
Przy żółtym szlaku
turystycznym, idąc od granicy RP, znajdujemy kamienną barokową figurę
Jana N. z 1838 roku. Wizerunek JN znajduje się także na cokole (scena
Zrzucenia z mostu). Jan w stroju tradycyjnym; prawa ręka na sercu, w
lewej krzyż i palma; kontrapost; całość ogrodzona (kamienne słupki i
drewniany płotek); z tyłu cokołu napis: ERRICHTET AUF KOS/TENDER
IGNATZ UND/JOHANNA VOGLISCHER/EHELEUTE/IM IAHRE 1838 (nad: P.H.,
uzup.: G.S.)
Olešnice v Orlických Horách (Olesznice,
Gießhübel)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
čp. 26
Przy drodze do Deštné v Orlických Horách,
znajduje się krzyż kamienny - Męka Pańska. W dolnej części cokołu
płaskorzeźba ze sceną zrzucenia św. Jana Nepomucena z Mostu
Karola w Pradze do Wełtawy (nad: J.B. z Kłodzka,
uzup.: G.S.)
Olešnice v Orlických Horách (Olesznice,
Gießhübel)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
Rynek 16
Kamienna figura Jana N. w stroju
tradycyjnym, biret w prawej ręce; złoty nimb z 5 gwiazdami;
krzyż w lewej ręce, przy lewym ramieniu. Cokół bardzo
zdobiony, od frontu apoteoza Języka, a poniżej scena
Spowiedzi królowej Zofii; na dole napis: Ora pronobis
Johanes Nepomucene. Z tyłu cokołu napis w języku
niemieckim oraz data 1826, na dole ozdobne inicjały: CMB (nad: G.S.)
Olešnice v Orlických Horách (Olesznice,
Gießhübel)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
čp. 69
Przy bocznej drodze nad potokiem stoi kamienna figura
na cokole z potrójnym wizerunkiem: z przodu cokołu: Jan N. Pielgrzym
(rzadkość!) oraz symbol Matki Boskiej ze Starej Boleslavi; niżej scena
zrzucenia z mostu. Jan w stroju tradycyjnym; nimb z 5 gwiazdami; krzyż w
lewej ręce; prawa uniesiona w geście błogosławieństwa (uszkodzona -
złamane dwa palce). Z lewej strony cokołu napis: Giewiednei/Johan
Stonieh/1873. Z prawej: Bitte fur uns o heil Johann v. Nep.
Całość stoi w wielkiej kępie bzów, obok dużego klona (nad: G.S.)
Olešnice v Orlických Horách (Olesznice,
Gießhübel)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
W barokowym kościele pw. św. Marii Magdaleny (1705)
położonym w centrum miejscowości, po prawej stronie, znajduje się boczny
ołtarz poświęcony Janowi Nepomucenowi. Jego głównym elementem jest obraz
gdzie Jan ma strój tradycyjny (czarna sutanna, 10 guzików, biała komża,
brązowa, długa peleryna; czarne buty o ściętych noskach; czarny biret na
głowie), a lewą ręką, przy piersi, trzyma krzyż. Jest to wersja
świętego jako jałmużnika (kleryk podaje mu na tacy monety, które święty
rozdaje ubogim; łącznie 6 postaci na obrazie). Nad nimi unoszą się
aniołki, jeden trzyma gałązkę palmy. Ołtarz zwieńczony krzyżem. W lewym,
dolnym rogu obrazu, koło dzwonka (ciekawy i unikalny element, jego
znaczenie symboliczne wymaga analizy!) znajduje się podpis twórcy:
Jan Umlauf / ... (czeski malarz, 1825-1916, autor ponad 300 ołtarzy
w Czechach). Pod nazwiskiem prawdopodobnie rok, nieczytelny (18..?) (nad: G.S.)
Deštné v Orlických Horách (Deschnei im
Adlergebirge)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
Na cmentarzu, za kościołem pw. Św. Marii Magdaleny, znajduje się
grób niejakiego Johanna Reichela, a na nim kamienna figura Jana N. w stroju kapłańskim, przedstawiony w postawie stojącej w lekkim
kontrapoście, w ramionach trzyma krucyfiks. Na głowie biret. Stan rzeźby
dostateczny, widoczne pęknięcia kamienia (nad: J.B. z Kłodzka)
Deštné v Orlických Horách (Deschnei im
Adlergebirge)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
W kościele p.w. Św. Marii Magdaleny (Kostel sv. Máří
Magdaleny, zobacz wyżej) w
niewidocznej niszy przy wejściu na ambonę znajduje się drewniana
polichromowana rzeźba Jana N. Święty w pozie misjonarskiej z krucyfiksem
uniesionym przed siebie do góry, w drugiej dłoni liść palmy męczeństwa.
Sama rzeźba w stanie dobrym, lecz polichromia zniszczona, miejscami
odpada całymi płatami. Warto zwrócić uwagę na nietypową sutannę zdobioną
motywem gwiazd, czy kwiatów i w ten sam sposób ozdobiony biret (nad: J.B. z Kłodzka)
Deštné v Orlických Horách (Deschnei im
Adlergebirge)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
Niedaleko od głównej drogi (żółty szlak, około 100 metrów od
muzeum), na prywatnej posesji, na cokole z obeliskiem (słupem) stoi
figura Jana Nepomucena. Strój tradycyjny (sutanna, komża, peleryna z
kapturem i frędzlami, biret na głowie, buty o ściętych noskach). Krzyż
trzyma prawą ręką przy prawym ramieniu. Dłuższe włosy. Mocny kontrapost;
święty stoi na chmurkach. Z przodu obelisku napis (zniszczony):
Renovatum / 1860 (lub 1800; Odnowiono w 1860/1800). Poniżej
na cokole ozdobna rozetka. Brak in. napisów. Datowanie nieznane (nad:
G.S.)
W tej miejscowości, dziś części Deštnego v Orlických
Horách, przy
odgałęzieniu głównej szosy na tzw. "starej ścieżce", stoi na kamiennym bogato zdobionym
motywami roślinnymi słupie dobrze zachowana rzeźba św. Jana
Nepomucena. Jan klęczy w pozie adoracji krzyża. Według kroniki parafialnej miał ją postawić Jiří Postler syn
Matouše Postlera (nad: J.D., za "Almanach obce Destne v Orlickich
Horach")
W miejscowości Bělá, dziś części Liberka, znajduje
się barokowy kościół pod wezwaniem Jana N. z lat 1734-1736, rozbudowany
w roku 1771. Bezwieżowy, z drewnianą, wolnostojącą dzwonnicą z tego
samego okresu. Stoi na zboczu wzniesienia, zniszczony, nieczynny,
zamknięty. Wewnątrz być może zachował się jakiś wizerunek Jana N.
(nad i
tłum: G.S.)
W miejscowości Bělá, dziś części Liberka, w
półkolistej wnęce nad schodami wejściowymi do kościoła pod wezwaniem Jana N.
(zobacz wyżej), znajduje się kamienna figura Jana N. w stroju
tradycyjnym. Wokół głowy żeliwny nimb z pięcioma
gwiazdami. Kontrapost. Oburącz trzyma krzyż przy lewym ramieniu. Być
może przy prawej dłoni, palma
oparta o przedramię. Resztki polichromii. Datowanie i
autorstwo nieznane, ale może pochodzić z tego okresu co kościół, czyli z
lat 1734-36 (nad: G.S.)
Pomiędzy dwoma
potężnymi drzewami, ustawiona na postumencie kamienna rzeźba Św. Jana
Nepomucena z 1774 roku. Święty w szatach kanonika, w postawie stojącej w
kontrapoście, trzyma przy piersi, pochylony na lewy bark krucyfiks, ku
któremu delikatnie nachyla głowę. Na głowie biret, a wokół niej nimb z
czterech gwiazd, gdyż piąta odpadła. Sutanna spięta guzikami, spod niej
wystają ścięte czubki trzewików. Rzeźba ustawiona na postumencie
nakrytym gzymsem, z którego wystają po bokach figury dwa pionowe,
metalowe bolce, co sugeruje, że mogły tu być umieszczone figury
towarzyszące Nepomucenowi. Na frontowej, wybrzuszającej się ścianie
postumentu płaskorzeźbiony kartusz z przedstawieniem Glorii Języka
Świętego, unoszonego na obłoku w promienistej chwale. Na tylnej ścianie
postumentu inskrypcja fundacyjna w języku niemieckim: "DISE STATION /
HAT LASEN AVE / BAVEN FRANTZ / DITRICH ZV / EHREN DES H. / JONAN VON /
NEPOMVCK / A. 1774 DEN 1(?) MAEI" ("Tę stację kazał zbudować
Frantz Ditrich ku czci Św. Jana Nepomucena roku 1774 1(?) maja". Powyżej inskrypcja dokumentująca
przeprowadzenie renowacji pomnika w 1847 roku. Stan pomnika dobry,
miejsce zadbane (nad: J.B. z Kłodzka)
Obok przystanku autobusowego, w pobliżu Javornickeho
Potoku, kamienna figura Jana N. z 1801. Strój tradycyjny (sutanna z 26
guzikami! komża, peleryna, buty, biret na głowie). Oburącz trzyma krzyż
przy lewym ramieniu, z prawej strony "przyklejona"; do peleryny palma.
Złocony, gwiaździsty nim. Mimo ugięcia kolana, postać statyczna. Wysoki
cokół; z przodu apoteoza języka z ozdobnym kartuszu; woluty, ornamenty
roślinne, gzymsy. Tył: "A. 1801". Figura
odnowiona. Autor nieznany (nad: G.S.)
Rokytnice v Orlických Horách (Rokitnitz im
Adlergebirge)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
ul. 5 Kvetna
Kamienna figura Jana N. z 1819 roku. Strój tradycyjny
(sutanna, 9 guzików, komża, peleryna, buty, biret na głowie). Oburącz
trzyma krzyż przy lewym ramieniu. Kontrapost. Prosty cokół z owalnym
kartuszem, w którym znajduje się napis w języku niemieckim: "Heiliger
/ Ioannes / bitt fir vns" ("Święty Janie módl się za nami").
Z tyłu: "Ano: 1819". Stoi na chmurkach (nad i
tłum: G.S.)
Rokytnice v Orlických Horách (Rokitnitz im
Adlergebirge)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
Masarykovo náměstí
Kamienna kolumna maryjna z roku 1771 z figurami MB, św.
Wacława (lewa strona), Jana N. (prawa strona), dwoma aniołkami (środek)
i płaskorzeźbionym wizerunkiem św. Floriana (front). Jan w stroju
tradycyjnym (uzup: G.S.)
Rokytnice v Orlických Horách (Rokitnitz im
Adlergebirge)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
Náměstí J. Šimka
Wewnątrz kościoła Wszystkich Świętych z lat
1679-1684, z lewej strony, na konsoli przyściennej stoi polichromowana,
drewniana figura Jana N. z odkrytą głową. Strój tradycyjny. Oburącz,
nisko, trzyma mały krzyż. Praktycznie bez kontrapostu. Wokół głowy nimb
z 5 gwiazdami. Autor nieznany. Połowa XVIII wieku (?) (uzup: G.S.)
Przy drodze 310, między dwoma lipami i w pobliżu
potoku stoi kamienna figura Jana N. z 1857 roku. Strój tradycyjny, wokół
głowy rozerwany, zerodowany nimb (dwie gwiazdy). Oburącz trzyma krzyż
przy lewym ramieniu. Lekki kontrapost. Cokół z wolutami oraz apoteozą
języka w prostym kartuszu. Z tyłu: "A. 1857". Autor nieznany (nad: G.S.)
Przed kościołem św. Wawrzyńca znajduje się kamienna
rzeźba św. Jana Nepomucena, na cokole widoczny rok 1735 (choć w
Internecie jako rok pochodzenia podaję się 1715). Święty przedstawiony w
postawie stojącej, mocno przechylony w prawą stronę, sprawia wrażenie
jakby miał się za chwilę wywrócić. Sutanna i komża ukształtowane w grube
fałdy przez mistyczny wiatr. Na ramionach futrzana peleryna z kapturem.
W ramionach Święty trzyma krucyfiks. Głowa, na której biret, wtórnie i
niefachowo przymocowana na nienaturalnie długiej szyi. Wokół głowy
pierścień z pięciu gwiazd. Włosy długie, broda i wąsy. Stan rzeźby dobry
(nad: BJL, uzup.: J.B.
z Kłodzka)
W kościele św. Wawrzyńca (zobacz wyżej) boczny ołtarz
po prawej stronie prawdopodobnie dedykowany jest Janowi N. Na zdjęciu
widać dłonie trzymające krzyż skierowany w stronę lewego ramienia oraz
dwie gwiazdy na nimbie. W ołtarzu widać ślady późnego baroku i
klasycyzmu (zdjęcia i identyfikacja utrudnione z powodu zamknięcia
kościoła. należy zweryfikować i sfotografować ponownie) (nad: G.S.)
W tak zwanym Górnym Zamku znajduje się kaplica - dziś
pusta i zdesakralizowana - pod wezwaniem św. Jana Nepomucena, z
zachodnim portalem wejścia oraz wnęką figuralną powyżej. Niegdyś stała w
niej figura Jana N, której losy nie są nam znane (uwaga: według
przewodnika figura Jana N. z ołtarza innej kaplicy w dolnej części tego
zamku [zobacz niżej] pierwotnie ulokowana była w tej wnęce - jednak nie
jest to możliwe z uwagi na typ i rozmiar tego obiektu)
(nad: G.S.)
W dolnej części hradu znajduje się Kaplica Świętych
Schodów, którą w XIX wieku przemianowano także
na Kaplicę św. Jana Nepomucena (zobacz wyżej). Wewnątrz znajduję się ołtarz, na którym stoi drewniana,
polichromowana figura Jana N. przedstawionego w pozycji
klęczącej, z prawą ręką na piersi, w lewej trzymająca krzyż. Strój
tradycyjny, bez nimbu i biretu. Stół ołtarzowy otoczony jest czerwoną
tkaniną, na której znajduje się złocisty haft z napisem: "Svatý Jene oroduj za nás"
("Święty Janie módl się za nas"); w środku krzyż, palma oraz 5 gwiazd; pod
nim wyhaftowane, srebrzyste fale, symbolizujące Wełtawę. Autor i
datowanie nieznane, najpewniej barok (uwaga: według przewodnika figura z
ołtarza pierwotnie ulokowana była we wnęce nad wejściem do kaplicy w
Górnym Zamku - jednak nie jest to możliwe z uwagi na typ i rozmiar tego
obiektu)
(nad i tłum: G.S.)
Przy bocznej drodze stoi kamienna figura Jana N. z
medalionem (symbol MB Staroboleslavskiej) trzymanym wysoko w prawej
ręce. Strój tradycyjny (sutanna z 11 guzikami), odkryta głowa, a wokół
nimb z pięcioma gwiazdami. Stoi na chmurkach. Lewa opuszczona wzdłuż
ciała, trzyma biret oraz złoconą palmę (być może dodaną po renowacji?).
Kontrapost. U stóp apoteoza Języka w glorii. Cokół z wolutami, gzymsami,
ornamentami roślinnymi; na froncie w ozdobnym kartuszu scena zrzucenia z
mostu, a nad nią inskrypcja łacińska z
chronostychem (>>)
dającym datę roczną 1767: "HonorI
perennI
/ ponIt
CLIens /
DIVo
IoannI
/ NepoMVCeno"
("Na wieczną/nieustającą cześć Janowi Nepomucenowi postawili
czciciele/wyznawcy"). Tył: "Obnoven L.P. 1858" ("Odnowiono
R/oku/ P/ańskiego/ 1858"). Autor nieznany
(nad i tłum: G.S.)
Pomiędzy Lhotami a Borovnicami,
na wzgórzu Homole, znajduje się kościół pielgrzymkowy MB Bolesnej z lat
1692-96. W drugiej połowie XVIII wieku prowadzące na wzgórze schody
zostały ozdobione figurami i wazami (być może dot. to także innych
figur, stojących na murze kościelnym). Przy tylnej bramie, po obu jej
stronach, stoją kamienne figury klęczących śśw. Jana N. (lewa strona) i
Wacława (prawa strona). Strój tradycyjny, głowa odkryta, wokół złocony
nimb z pięcioma gwiazdami. Prawa ręka na piersi; lewa nisko, trzyma
biret. Cokół wysoki z ornamentami, tworzy bok wejścia/bramy. Autor
nieznany, datowanie najpewniej wiek XVIII
(nad: G.S.)
Kamienny pomnik Św. Jana Nepomucena, datowany wg
jednych źródeł na 1721, według innych na 1714 rok, co wskazuje na jego
wystawienie jeszcze przed ogłoszeniem Jana Nepomucena świętym. Pomnik
otoczony jest kamienną, tralkową balustradą założoną na rzucie
"symbolicznego" pięciokąta, w narożach którego na podstawach kule z
płaskorzeźbioną gwiazdą. Na ścianach pięciobocznego postumentu
rozbudowany
chronostych (>>) w łacinie
eX
pIas VaqVeotI
IntentIone
obLata
honorI qVInqVeVVLne
rVMVnIgenItI
fILIJ
DeJ patrIs
æternI~
et
tIbI VnICeo
DIVe Ioan
nes
NepoMVCene
qVatenVs
tVsIngVLosqVIn
qVe
Iset æternItatIs
DIffaM
atIone
LIberessIngVLI
InpræsentI tIbI
se
seofferVnt
i płaskorzeźbione herby. Święty w
postawie stojącej w kontrapoście, w szatach kanonika, z krucyfiksem
trzymanym w dłoniach, na głowie biret. Obecne położenie pomnika nie jest
jego położeniem pierwotnym, został w to miejsce translokowany przy
przebudowie drogi prowadzącej przez Borovnice. Stan pomnika dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena z 1742 roku.
Święty z rozpostartymi ramionami stoi wśród rzeszy aniołków na obłoku.
Anioł po prawej stronie świętego trzyma biret, a anioł po lewej stronie
trzyma zamkniętą księgę. Przed Janem położona mitra. Wokół głowy aureola
pozbawiona gwiazd. Na frontowej stronie postumentu nieco zatarty
chronostych (>>) w
łacinie:
PROTECTOR
NOST... ICV
LO FAMÆ NOSVBIQVE
PROTEGEC...N
VGESQVE
EST TIRPERAVS
SIA ... AERCHV
CHELSMIANARESPICE
Pomnik ufundowali Jan Václav Rous z Lipna i jego żona
Johanka. Prace renowacyjno-konserwatorskie prowadzono w latach 1808,
1836, 1906 a w roku 1926 wokół rzeźby był postawiony nowy płot
(nad: J.B. z Kłodzka)
Blisko stawu i przystanku autobusowego U rybnika stoi
statyczna kamienna
figura Jana N. z roku 1803. Strój tradycyjny, dziewięć guzików przy sutannie; głowa odkryta, biret trzymany nisko
w prawej ręce; w lewej krzyż. Cokół z wolutami,
gzymsami, ornamentami roślinnymi. Od frontu, w kartuszu, apoteoza języka
w glorii. W dolnej części inskrypcja w języku czeskim: "TATO STAVIE WIZDWI /
ŽENA Z NAKLADV / FRANTISSKA SSKLIBI / DNE 12 AǓKǓSTI A. 1803" ("Ta figura
/została/ wzniesiona nakładem Frantiszka Sklibi dnia 12 sierpnia roku
1803"). Z powodu ogrodzenia i zarośnięcia ternu nie sposób zobaczyć tylnej
części figury. Autor nieznany (nad i tłum: G.S.)
Rybná nad Zdobnicí (Orlická Rybná, Německá Rybná,
Deutsch Rybna)
kraj: Hradec Králové
okres: Rychnov nad Kněžnou
W kościele św. Jakuba Starszego (Kostel sv. Jakuba
Staršího) z połowy XIX wieku,
nad ołtarzem bocznym z prawej strony absydy znajduje się malowidło
ścienne, imitujące wnękę figuralną, przedstawiające Jana N. Strój
tradycyjny uzupełniony stułą. Wokół głowy pełny, złoty nimb z pięcioma
gwiazdkami. Postać statyczna. W prawej ręce trzyma krzyż, w lewej
zieloną palmę. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Przy drodze na Liberk, przy żywopłocie posesji,
kamienna figura Jana N. z odkrytą głową, z 1807. Strój tradycyjny
(sutanna, 13 guzików, komża, peleryna, stuła; duże wypustki kołnierzyka;
buty; biret trzyma nisko w prawej ręce). Lewą, przy lewym ramieniu,
krzyż leżący na palmie. Kontrapost. Wysoki cokół; z przodu apoteoza
języka w glorii, a pod nią kłódka, a na dole stylizowane arkady Mostu
Karola (?). Z tyłu inskrypcja i data: 1807. Jest
ona w języku czeskim, ale
napisana tak wymyślnymi literami (stylizowanymi na gotyk), że jej
rozszyfrowanie zajęło nieco czasu: "A. 1807 / Tato statue jest
wistawena /ke czti a chwale s. Jana / Nakladem / Fratiszka Foifla / 1807"
(tłum.: "R. 1807 / Ta statua jest wystawiona / ku czci i chwale św.
Jana / Nakładem/Ustanowiona przez / Fraciszka Foifla w 1807") (nad i
tłum: G.S.)
W kościele Narodzenia Św. Jana Chrzciciela (Kostel
Narození Sv. Jana Křtitele) znajduje się barokowa drewniana, polichromowana
rzeźba św. Jana Nepomucena umiejscowiona nad bramką prowadzącą za
ołtarz. Nad drugą bramką, po przeciwnej stronie ołtarza znajduje się
rzeźba św. Floriana. Św. Jan Nepomucen przedstawiony w postawie stojącej
w kontrapoście, trzyma przed sobą w lewej dłoni krzyż, który adoruje
wzrokiem. Na głowie biret, a wokół niej wieniec z pięciu gwiazd. Stan
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Kapliczkę na skarpie nad drogą z Pěčína do Javornici
wybudował w 1808 roku na swej ziemi rolnik Josef Jindra z pobliskiego
gospodarstwa nr 30. Kronika parafialna opisuje okoliczności powstania
kaplicy w następujący sposób: "W 1793 r. chłopi zrobili w tym miejscu
rusztowaną budę, wymazali ją błotem i gliną, więc powstała jakaś
kapliczka. W pracach uczestniczył także syn rolnika, Josef Jindra,
który, gdy później przejął gospodarstwo, przebudował prostą kaplicę do
obecnej formy". Kaplica zbudowana jest z kamienia, na rzucie prostokąta
(ma wymiary 4x5m), a wewnątrz ma około 2 m wysokości. Nakryta jest
dwuspadowym dachem. Wewnątrz znajdował się mały ołtarz św. Jana
Nepomucena i kilka świętych obrazków, ale wyposażenie nie zachowało się.
Kaplica została otwarta w styczniu 2009 roku, naprawiona z zewnątrz i
ma nowy drewniany sufit. Do kapliczki, od strony stromej skarpy,
prowadzą dwuskrzydłowe drzwi (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienny Jan N. stoi, w towarzystwie innych figur, na
balustradzie kamiennego
mostu (>>) na rzece
Zdobnicy. Są one dziełem rzeźbiarza Harnacha. Powstały w latach 1864-65.
Otwarcie i poświęcenie mostu miało miejsce 5.06.1865 (nad: BJL, uzup:
J.P., G.S.)
Na placu znajduje się kamienna rzeźba Św.
Jana Nepomucena. Pochodzi ona z 1735 roku i jest dziełem Jana Ignáce
Mielnického. Święty przedstawiony w postawie stojącej w
kontrapoście, trzyma w ramionach krucyfiks pochylony na lewe ramię
oraz w prawej dłoni, podtrzymującej dół krzyża, ma biret. Strój
kanonika, szaty ukształtowane w fałdy. Głowa, wokół której pięć
dużych, złotych gwiazd pochylona w stronę krucyfiksu. Wyraz twarzy
spokojny, na czole widoczne zmarszczki.
Kilkustopniowy cokół ustawiony na betonowym fundamencie. Na
frontowej ścianie gruszkowatego postumentu relief języka w
promienistej glorii. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy absydzie kościoła św. Prokopa (kostel sv. Prokopa), znajdującym
się w miejscu przechodzenia ulicy Vilímkova w Husovo náměstí, jest
umiejscowiona kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena. Figura, którą
postawił kamieniarz Skalický, ustawiona jest na prostopadłościennym
postumencie, na którym wykuto trzy daty: 1723, 1955, 1845. Postument
zwieńczony gzymsem. Święty przedstawiony w postawie stojącej, ciężar
ciała spoczywa na lewej, wyprostowanej nodze, prawa zgięta w kolanie
pozwala utrzymać równowagę. Na lewym ramieniu, przy piersi położony
krucyfiks. W prawej opuszczonej dłoni Jan trzyma biret. Szaty:
sutanna, komża, mantolet. Włosy długie, wąsy i broda. Spokojny wzrok
utkwiony w niebie. Niestety lokalizacja figury jest fatalna, pod
gzymsem dachu, na którym gromadzą się i mają swe gniazda gołębie,
dlatego rzeźba i postument pokryte grubą warstwą ptasich odchodów.
Na rzeźbie widać resztki bielenia wapnem. Stan dostateczny (nad: J.B. z Kłodzka)
We wsi duża murowana kaplica zbudowana w 1835 roku
(do 1840) na koszt Anny Duzbab, poświęcona św. Janowi Nepomucenowi.
Wewnątrz zapewne choć jeden wizerunek JN (nad: J.B. z Kłodzka)
Skuhrov nad Bělou (okres: Rychnov nad Kněžnou, kraj: Hradec Králové,
):
na brzegu, przy nowym, betonowym moście nad Bělou znajdują się dwie kamienne
figury: św. Wacława i św. Jana Nepomucena. Wcześniej stały na kamiennym moście.
Dokładna data budowy tego kamiennego mostu i ustawienia na nim rzeźb nie jest
znana, ale był to prawdopodobnie koniec XVIII wieku. Po zburzeniu oryginalnego
mostu w 1975 roku rzeźby zostały ustawione na kamiennym moście w pobliskiej
miejscowości Kvasin. Po dwóch dekadach, latem 1995 roku zostały odrestaurowane i
z powrotem przewiezione do Skuhrova nad Bělou i ustawione w obecnym miejscu. Św.
Jan Przedstawiony w pozycji stojącej z głową mocno zadartą do góry, patrzy w
niebo. Ubrany jest w strój kapłański: sutannę spiętą guzikami, komżę wykończoną
koronką i futrzaną pelerynę. W prawej opuszczonej dłoni trzyma biret. Na lewym
ramieniu krucyfiks i liść palmy. Wokół głowy aureola z pięciu złoconych gwiazd.
Figura ustawiona na wysokim, prostokątnym w przekroju, kilkuczłonowym cokole.
Całość w stanie dobrym (nad: J.B. z Kłodzka)
Týniště nad Orlicí (okres:
Rychnov nad Kněžnou, kraj: Hradec Králové,
):
kościele sv. Mikuláše, przy placu Mírové námesti znajduje się ołtarz boczny św.
Jana Nepomucena. W centralnym miejscu ołtarza znajduje się obraz w złoconej,
pięknie uformowanej ramie. Na obrazie przedstawiony jest św. Jan Nepomucen,
klęczący przed ołtarzem z wizerunkiem Matki Boskiej ze Starej Boleslavi. Za
Janem anioł trzymający w jednej ręce gałązkę palmową, a palcem drugiej
wskazujący do góry na pięć ułożonych w okrąg gwiazd. Dalej putta trzymające
paluszki na ustach, a jedno z nich dodatkowo klucz. Przed Janem zamknięta
księga, na której leży biret. Nad obrazem, w zwieńczeniu ołtarza język w aureoli
chmur, pięciu gwiazd i promienistej glorii. W antepedium płaskorzeźbiona scena
zrzucenia św. Jana Nepomucena z Mostu Karola do Wełtawy. Stan obiektu bardzo
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
České Meziříčí
(okres: Rychnov nad Kněžnou, kraj: Hradec Králové,
):
przed urzędem wsi znajduje się kamienna figura św. Jana Nepomucena z
1864 roku. Rzeźba wykonana została przez kamieniarza Martina Ježka z
Hradca Kralove. Figura umiejscowiona jest na wysokiej, dołem
kwadratowej, a górą okrągłej w przekroju kolumnie. Na przedniej
stronie cokołu napis: "Oroduj za nas /
svaty Jene /
Nepomucky".
Z tyłu napis fundacyjny z datą: "Nakladem Ferdinanda / a Kateriny Jonesovskych / manzelu usedlych / v
Mezirici / 1864". Święty Jan Nepomucen przedstawiony w
postawie stojącej w lekkim kontrapoście, lewa noga lekko zgięta w
kolanie. Ubrany jest w sutannę, spod której wystają dwa trzewiki;
komżę, wykończoną dołem koronką; przez ramiona przerzucona stuła; na
plecach futrzana peleryna z kapturem zawiązana pod szyją; na głowie
biret. W dłoniach trzyma krzyż, oparty o lewe ramię. Włosy długie,
wąsy i broda. Wyraz twarzy smutny, zamyślony. Całość w bardzo dobrym
stanie
Houdkovice (okres:
Rychnov nad Kněžnou, kraj: Hradec Králové,
):
w centrum wsi, w kaplicy pod wezwaniem Panny Marii (kaple sv. Panny
Marie), wybudowanej w latach 1889-1894, znajduje się drewniana,
polichromowana rzeźba Św. Jana Nepomucena. Święty w postawie
stojącej, trzyma krucyfiks i zielony liść palmy. Ubrany w sutannę,
komżę i pelerynę. Na głowie biret, a przez ramiona przewieszona
stuła. Stan rzeźby bardzo dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Častolovice (okres:
Rychnov nad Kněžnou, kraj: Hradec Králové,
):
przed kościołem Św. Wita (kostel sv. Víta), po prawej stronie
schodów prowadzących do niego znajduje się kamienna figura Św. Jana
Nepomucena z 1721 roku. Święty w stroju kapłańskim, przedstawiony w
postawie stojącej w kontrapoście, trzyma w dłoniach, pochylony na
lewe ramię krucyfiks. Na głowie biret, spod którego na szyję opadają
fryzowane włosy. Na twarzy bujna broda. Prawa stopa postawiona na
zamkniętej księdze. Na miejsce to rzeźba, która jest zarejestrowana
pod nr Z/11/1, została przeniesiona z mostu nad Bělou w 1983 roku.
Wielostopniowy postument z napisami, z których jeden posiada
wkomponowany
chronostych (>>) z rokiem 1721 (poniżej). Z innego możemy
wyczytać rok, miesiąc i dzień: LP 1721 / DNE 15 / JVNIJ (rok
wystawienia 1721 dnia 15-go czerwca). Stan rzeźby dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
INIVSTI TIATVA CONFIDI AETERNE NONERV BESCAM
Pohoří (okres: Rychnov nad
Kněžnou, kraj: Hradec Králové,
):
w niszach frontowej ściany kościoła Św. Jana Chrzciciela (kostel sv.
Jana Křtitele) umieszczone są dwie kamienne rzeźby: Św. Wacława i
Św. Jana Nepomucena. Św. Jan przedstawiony w postawie stojącej,
trzyma przy piersi, pochylony na lewe ramię krzyż. Rzeźba ustawiona
na prostopadłościennym postumencie. Obie rzeźby poddane były
zabiegom restauratorskim w 2002 roku. Stan kościoła i rzeźb bardzo
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy granicy polsko-czeskiej, nieopodal przejścia granicznego w
Mostowicach znajduje się kościół p.w. Świętego Jana Chrzciciela (kostel
sv. Jana Křtitele, zobacz niżej). Do kościoła można zajrzeć przez kratę lub wejść
w czasie mszy świętej, która odbywa się tylko raz w miesiącu. Z tyłu
za ławkami, pod chórem znajduje się sztandar procesyjny z postacią
św. Jana Nepomucena. Święty przedstawiony w postawie stojącej, jakby
trochę przygarbiony. Wskazujący palec prawej dłoni trzyma przy
zamkniętych ustach- symbol dochowania tajemnicy spowiedzi w obliczu
strasznych męczarni, które mu zgotowano. W lewej dłoni trzyma przed
sobą krucyfiks i liść palmy. Ubrany jest w strój kanonika, przez
ramiona przewieszona stuła. Na głowie czarny biret, a wokół niej
pięć gwiazd. Wyraz twarzy smutny, zamyślony, wzrok skierowany przed
siebie. Sam kościół jest piękny, choć znacznie zniszczony przez
wilgoć. W kościele znajduje się lokalna wystawa. Przy kościele
znajduje się zabytkowy cmentarz z pięknymi, choć częściowo
zniszczonymi nagrobkami. Stan sztandaru dostateczny, widoczne
przetarcia (uwaga: miejscowość czasem wymieniana jako Kunštát) (nad: J.B. z Kłodzka)
W kościele p.w. Świętego Jana Chrzciciela (kostel sv.
Jana Křtitele, zobacz wyżej), w ołtarzu głównym, po prawej jego stronie
znajduje się pełnopostaciowa drewniana, polichromowana na biało rzeźba
stojącej postaci Jana N. Święty trzyma uniesiony w prawej dłoni
krucyfiks, który adoruje uduchowionym wzrokiem. W drugiej opuszczonej dłoni
trzyma biret. Wokół głowy Świętego pięć złotych gwiazd. Całość statyczna,
szaty ukształtowane w pionowe fałdy. Stan dobry (uwaga: miejscowość czasem
wymieniana jako Kunštát) (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena, kopia
stojącego tu niegdyś oryginału z 1712 roku, który obecnie, po
odrestaurowaniu, znajduje się, tak jak i rzeźby z Kolumny Maryjnej z
rynku w Miejskim Lapidarium. Upływający czas, a w szczególności
zanieczyszczenie środowiska, kwaśne deszcze i śniegi przyczyniły się
do niszczenia oryginału. W latach 1999-2000 akademiccy rzeźbiarze
Josef Dušek i Jiří Švec z Pragi wykonali
wierną kopię, która obecnie umieszczona jest na miejscu oryginału.
Święty przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście, ciężar
ciała spoczywa na prawej nodze. Przed sobą, w dłoniach trzyma
pochylony na prawe ramię krucyfiks. Przy lewej ręce pionowo
usytuowany, blaszany, złocony liść palmy męczeństwa. Głowa, wokół
której pięć złotych gwiazd, zadarta wysoko w górę i przechylona na
prawe ramię. Wzrok skierowany ku niebu. Święty ubrany w sutannę;
komżę wykończoną dołem koronką; futrzaną pelerynę z kapturem; pod
szyją wysoki kołnierz z dwiema wypustkami; na głowie biret. Włosy
długie, opadające na ramiona, kędzierzawa broda i wąsy. Przed prawą
nogą Jana siedzący, uskrzydlony aniołek, trzyma otwartą księgę z
napisem. Całość ustawiona na kilkustopniowym cokole. Na frontowej
ścianie postumentu wklęsło-rzeźbiony napis w języku łacińskim, z
chronostychem (>>) z datą powstania rzeźby
(1712):
HONORI DIVI
IOANNIS PRE: TIOSAE
FAMAE PROTECTORIS ERECTA
co tłumaczy się "Ku czci św. Jana obrońcy dobrej sławy wystawiono".
Stan rzeźby bardzo dobry, choć miejscami pokryta lipową spadzią
(nad: J.B. z Kłodzka)
W niewielkim parku znajduje się kapliczka Św.
Jana Nepomucena. Została ona wybudowana na miejscu jednego z trzech
niegdysiejszych miejsc straceń w Dobrušce. Wykonywano tutaj
egzekucje szczególnie okrutnymi metodami. Skazanych żywcem grzebano,
ćwiartowano, palono lub łamano kołem. Pierwszą znaną osobą, na
której został wykonany wyrok 1588-02-03 za zabójstwo noworodka, była
Lída Prokopcová z Olešnice. Ostatni wyrok, również za zabicie
noworodka został wykonany 1735-08-18, a skazaną była Dorota Vejclová
z Valu. Kapliczka założona na planie kwadratu. W ścianie frontowej,
drewniane, przeszklone drzwi. W ścianach bocznych półkoliste nisze.
Przy każdym z narożników po dwa, nie dochodzące do tympanonów
pilastry z głowicami. Ściany zwieńczone trójkątnymi tympanonami z
wnękami. Dach pokryty miedzianą blachą, o piramidowym układzie, z
kopułą, na której krzyż. Wnętrze kapliczki na dzień 2011-04-05
puste. Stan kapliczki bardzo dobry, niedawno odnawiana (nad: J.B. z Kłodzka)
W roku 1733 mieszkańcy Dobruški podjęli decyzję o wystawieniu na
głównym rynku miasta (náměstí Františka Ladislava Věka) wysokiej
Kolumny Maryi Panny, otoczonej rzeźbami czterech świętych. Miało to
dobitnie pokazywać, w dobie kontrreformacji, że Dobruška i jej
mieszkańcy są katolikami. Rzeźbę Matki Boskiej podarowali ojcowie
Jezuici z Hradec Králové, pozostałe figury miał wykonać rzeźbiarz
austriackiego pochodzenia z Hradec Králové Ondřej Decker. Jako
pierwszą zaczął wykonywać rzeźbę Św. Franciszka Ksawerego. Jednak
pewnego ranka stwierdzono, że ktoś pod osłoną nocy rzeźbę uszkodził,
odłamując jej nos, a kamień którym tego dokonał położył na głowie
świętego. Rzeźbę trzeba było wykonać od nowa. Aby prace szybciej
postępowały, mistrz Decker otrzymał do pomocy rzeźbiarza z Vamberka
Jana Melnickeho. Sam mistrz niezbyt przykładał się do pracy i dużo
czasu marnotrawił w miejscowych karczmach. W końcu w 1736 roku udało
się dokończyć dzieło, i całość została poświęcona przez dziekana
Ceresola. Oprócz Św. Franciszka Ksawerego na wolutowych konsolach,
przylegających do cokołu kolumny, stoją rzeźby: Św. Floriana, Św.
Wacława oraz Św. Jana Nepomucena. Ten ostatni przedstawiony został w
postawie stojącej, jako dobrodziej rozdający jałmużnę. Ubrany jest w
sutannę bez guzików- zwaną talarem, komżę- obszytą dołem pasem
koronki, związaną pod szyją futrzaną pelerynę z kapturem, na głowie
biret. Szaty ukształtowane w grube i drobne fałdki. Włosy długie,
falujące opadają na ramiona, na twarzy kędzierzawa broda i wąsy.
Święty Jan lewą dłonią trzyma przy boku misę z monetami. Jedną z
monet wrzuca do czapki, czy naczynia, trzymanego przez klęczące przy
jego prawej nodze dziecko. Dziecko z szeroko otwartą buzią i wysoko
zadartą głową, spogląda z wdzięcznością na swego darczyńcę. Cel
stawiany rzeźbie barokowej został osiągnięty. Dynamika szat,
sugestywność gestów, a z drugiej strony ukierunkowanie myśli
oglądającego ku Bogu i wieczności. Wszystkie rzeźby wykonano w
miękkim czerwonym piaskowcu. Przetrwały one bez większych uszkodzeń
ponad 200 lat. W drugiej połowie XX wieku zaczęto obserwować
początkowo powolny, ale potem coraz szybszy proces ich niszczenia.
Powodem było coraz bardziej zanieczyszczone powietrze, kwaśne
deszcze i śniegi. Los rzeźb wydawał się przesądzony. Jedynym
rozwiązaniem było zastąpienie ich kopiami i przeniesienie oryginału
do zadaszonych wnętrz. Jako pierwszą zajęto się rzeźbą Św. Jana
Nepomucena. A ponieważ w tym czasie w mieście nie było jeszcze
odpowiedniego miejsca, oryginał rzeźby po restauracji przewieziono
do zamku w Opocznie. W latach 90-tych XX-go wieku ten sam, dobry
los, spotkał pozostałe figury. Obecnie wszystkie figury
odrestaurowane przez praskiego rzeźbiarza o nazwisku Novotny
znajdują się w zadaszonej części miejskiego lapidarium. Na rynku,
przy Kolumnie Maryjnej możemy podziwiać ich wierne kopie wykonane ze
sztucznego kamienia przez tegoż Novotnego. Są one tak dobrej klasy, że z łatwością
odczytujemy z nich płynący do nas komunikat sprzed prawie trzech
wieków o pięknie, mądrości i wierze. Stan rzeźb-kopii bardzo dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
W Miejskim Lapidarium przy Urzędzie Miasta znajduje się oryginał kamiennej rzeźba św.
Jana Nepomucena z 1712 roku, zastąpiony na jego miejscu przez kopię
z 2000 roku (zobacz wyżej) (nad: J.B. z Kłodzka)
Dla porządku notuję w katalogu oryginał figury Jana N. z kolumny NMP
na rynku przechowywany w Lapidarium Miejskim przy Urzędzie Miasta, a na swym dawnym
miejscu zastąpiony kopią (zobacz wyżej). Barokowa rzeźba wykonana
została w latach 1733-1736 a jej twórcami są Ondřej Decker i/lub Jan
Melnický (nad: J.B. z Kłodzka)
W Urzędzie Miasta Dobruška, w niewielkim,
wolnodostępnym lapidarium (zobacz wyżej) znajduje się oryginał rzeźby
Św. Jana Nepomucena z Chábor (dziś część administracyjna Dobruški,
zobacz niżej). Ta barokowa rzeźba datowana jest na połowę
XVIII-go wieku i pierwotnie umieszczona była na moście w Cháborach,
gdzie obecnie zastępuje ją kopia, którą wykonał akademicki rzeźbiarz
Josef Dušek i Jiří Švec. Święty Jan Nepomucen przedstawiony w postawie
stojącej w kontrapoście, w szatach kanonika, trzyma przed sobą w prawej,
uniesionej dłoni krucyfiks, który adoruje wzrokiem. W lewej dłoni trzyma
przytknięty do piersi biret (nad: J.B. z Kłodzka)
W tej dawniej niezależnej miejscowości, dziś
podzielonej administracyjnie pomiędzy miasta Dobruška i Podbřezí, stoi kamienna figura Jana N. z krzyżem w dłoni. Jest to kopia barokowej rzeźby datowanej
jest na połowę XVIII-go wieku stojącej dawniej na moście na Dédinie (a
dziś kilkadziesiąt metrów na północ od niego), wykonana przez rzeźbiarza akademickiego
Josefa Duška i Jiřeho Šveca. Święty Jan Nepomucen przedstawiony w postawie
stojącej w kontrapoście, w szatach kanonika, trzyma przed sobą w prawej,
uniesionej dłoni krucyfiks, który adoruje wzrokiem. W lewej dłoni trzyma
przytknięty do piersi biret. Oryginalna rzeźba przechowywana jest w
Lapidarium Miejskim przy Urzędzie Miasta Dobruška (zobacz wyżej) (nad: J.B. z Kłodzka)
W tej dawniej niezależnej miejscowości, dziś
podzielonej administracyjnie pomiędzy miasta Dobruška i Podbřezí, na elewacji domu znajduje się figura stojącej postaci
św. Jana Nepomucena. Rzeźba ustawiona na przyściennej konsoli, z której
wystaje metalowy pręt, do którego w górnej części, ponad głową świętego,
zamocowanych pięć gwiazd. Święty trzyma przed sobą w lewej ręce
krucyfiks adorowany przez Jana wzrokiem. Stan dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
Przy szkole, naprzeciwko Zamku Skalka, kamienna
figura Jana N. z 1897 roku. Strój tradycyjny (osiem guzików, stuła),
krzyż na piersi, złocony nimb, pięć gwiazd. Postać statyczna. Głowa
pochylona ku przodowi. Oburącz trzyma krzyż leżący na palmie. Cokół
prosty. Od frontu złocona inskrypcja w języku czeskim: "Sv. Jene /
Nopomucký, / slavný patrone / naší vlasti / oroduj za nás! / 1897" ("Św.
Janie Nepomucenie, sławny patronie naszego kraju, módl się za nami!
1897"). Poniżej podpis twórcy: "J. Šramek / v. Dobrušce". U stóp
ozdobny lampion. Autor nieznany (nad. i tłum: G.S.)
W kościele Św. Wacława (Kostel sv. Václava) znajduje
się ołtarz boczny dedykowany Świętemu Janowi Nepomucenowi. W nastawie
ołtarza olejny obraz przedstawiający unoszącego się na obłoku, ponad
mostem Jana Nepomucena, któremu anioł wręcza zielony liść palmy
męczeństwa. Nad obrazem, w szczycie nastawy Język Święty w otoczeniu
pięciu gwiazd. Tuż obok, po bokach dwa aniołki, z których jeden trzyma
zamkniętą kłódkę (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy drodze do Janova stoi kaplica Św. Jana Nepomucena z 1893 roku założona na
rzucie kwadratu, murowana, otynkowana z drewnianym dachem pokrytym
gontem. Stoi na fundamentach dzwonnicy nieistniejącego drewnianego
kościoła św. Bartłomieja, na terenie cmentarza przykościelnego. Wewnątrz ciekawe freski o tematyce nepomuckiej widoczne przez
okienka w drzwiach. Stan zachowania kaplicy dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy drodze głównej i przy nieistniejącym już stawie
Brousek na Rohenickým potoku, blisko straży
pożarnej stoi kamienna figura Jana N. z roku 1821. Strój tradycyjny z
jedenastoma guzikami przy sutannie; złocony nimb, pięć gwiazd. W prawej ręce palma, w
lewej krzyż. Mimo ugiętego kolana, postać sprawia wrażenie statycznej.
Flankowany dwoma aniołkami - lewy trzyma palec na ustach, prawy ma ręce złożone na piersi. Cokół z wolutami i ornamentami,
centralnie apoteoza języka w glorii. Tył: "A. 1821". Warsztat twórcy
o charakterze nieco ludowym. Autor nieznany (nad.
i tłum.: G.S.)
Niedaleko mostka na rzeczce, za płotem prywatnej posesji stoi kamienna figura
klęczącego na chmurkach Jana N. z roku 1724. Strój tradycyjny (6
guzików, biret w prawej ręce); nimb złocony, pięć gwiazd. Krzyż
podtrzymuje lewą ręką. Nietypowa, nienepomucka twarz, długie włosy.
Cokół prosty. Od frontu, zasłonięta przez płot, czeska inskrypcja: "Svaty
/ Jene / Nep. / Oroduj / za nas" ("Św. Janie Nepomucenie módl się
za nas"). W narożnikach cyfry tworzące datę: 1724. Na obu
bokach cokołu także napisy, niewyraźne. Cokół sprawia wrażenie starszego
(lub nie odnawianego) niż figura. Autor nieznany (nad: G.S.)
W barokowym kościele pw. Umęczenia (Ścięcia) Świętego
Jana Chrzciciela (Kostel Umučení (Stětí) svatého Jana Křtitele) w
ołtarzu głównym znajduje się biała rzeźba Św. Jana Nepomucena. Święty w
postawie stojącej w kontrapoście, trzyma w dłoniach krucyfiks, ku
któremu pochyla głowę (nad: J.B. z Kłodzka)
W barokowym kościele pw. Umęczenia (Ścięcia) Świętego
Jana Chrzciciela (Kostel Umučení (Stětí) svatého Jana Křtitele) w
ołtarzu bocznym najwyraźniej poświęconym Janowi N., w centralnej części nastawy ołtarzowej, znajduje się
złoto-biała rzeźba Św. Jana Nepomucena. Święty w postawie stojącej w
kontrapoście, trzyma w lewej, uniesionej dłoni krucyfiks, a w prawej,
opuszczonej biret. Wokół głowy Jana nimb z pięciu gwiazd. Po bokach dwie
inne figury świętych (nad: J.B. z Kłodzka)
W północnej części wsi, przy drodze koło znajduje się
kamienna rzeźba Jana N. datowana na 1839 rok. Święty w postawie stojącej
trzyma pochylony na lewe ramię krucyfiks i liść palmy męczeństwa. Prawa
dłoń dotyka piersi. Rzeźba umieszczona na postumencie otoczonym
kamiennymi słupkami dawnego ogrodzenia (nad: J.B. z Kłodzka)
Przed kościołem Wniebowzięcia Panny Marii (Kostel
Nanebevzetí Panny Marie) znajduje się kamienna rzeźba św. Jana
Nepomucena z XIX wieku (r. 1824?). Święty przy lewym ramieniu trzyma
krucyfiks, ku któremu nachyla głowę, a w prawej opuszczonej dłoni trzyma
biret. Wokół głowy aureola z pięciu gwiazd. Na frontowej ścianie
postumentu gloria Języka świętego. Na tylnej ścianie inskrypcja
fundacyjna, niestety trudno dostępna do odczytania. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Na małym skwerku stoi kamienna figura Jana N. w
stroju tradycyjnym (dziewięć guzików, stuła), bez nimbu. Krzyż leżący na
palmie, trzymany oburącz przy lewym ramieniu. Statyczny. Bardzo mała
głowa w stosunku do masywnej postaci, lekko pochylona do przodu. Cokół
prostopadłościenny z gzymsami. Całość odnowiona, bez napisów. Być może
XIX. Autor nieznany (nad: G.S.)
Kamienna figura Jana N. autorstwa Ignacego Rohrbachera lub
Jerzego Franciszka Pacáka, wystawiona z okazji kanonizacji w
roku 1729 z fundacji Rudolfa hrabiego Colloreda. Anioły
otaczają postać centralną. Strój tradycyjny (biret leży z
prawej stronie świętego, nad główką putta). Prawa dłoń przy
piersi, lewa wyciągnięta przed siebie. Krzyż trzyma jeden z
aniołów. Wszystkie postacie spowite obłokami. Anioł z prawej
strony trzyma palec na ustach; z lewej otwartą księgę. U
stóp Jana personifikacja oszczerstwa w postaci karykatury
Wacława IV (z palcem w ustach - gryzącego się w palec?!). Całość, otoczona kamienną balustradą, stoi na
trójkątnym cokole. Od frontu dwa kartusze herbowe z koroną,
poniżej
chronostychowane (>>) napisy:
"AVIS
RVDOLPHI A
VALSE / ET
LEO GABRIELAE A STARH / ENBEROK
MARTYRI BE / ATO
SE SVBSTERNVNT". Lewa strona:
"TVVS
VBI QVE / SEMPER QVE /
FIDELIS
CLI / ENS. / RUDOLPHUS DE ET IN / COLLOREDO GR: I: COMES / DE
VALSE. TITVLIES PLN: / DOMINUS IN OPPCZNO? / ET CAET". Prawa strona:
"TIBI DIVO
IOAN / NI NEPOMVCE / NO SVB ANNO /
CANONIZATIONIS / POSVIT". Bardzo dynamiczny przykład barokowej rzeźby wschodnioczeskiej (nad: G.S.)
Kamienna figura Jana N. z roku 1709 przeniesiona w obecne
miejsce pod koniec XIX wieku z náměstí Kupkova, gdzie stała
w obecnym ratuszu. Strój tradycyjny, bez nimbu. Kontrapost.
Przy prawym ramieniu trzyma oburącz duży krzyż; o lewe ramię
oparta palma. Prosty cokół z gzymsami. Na froncie
inskrypcja: "DIVE IONNES NE / POMVCENE NOLI / ME CON
FVNDERE / QVIATVVS SVM / EGO: PSALMO 118 / DEJZ ABYCH W HA /
NBV NEPRISSE. / O POSMECHV NITZ / NESLISSEL SWATI / IENE
NEPOMVCKI / CHRAN CZEST MAV I / NYNI Y WZDYCKI / NEBO TWUG
GSEM GA... /". Cyfry w narożnikach cokołu tworzą datę:
1709. Autor nieznany (nad: G.S.)
Na wysokości pierwszego piętra, w niszy zachodniej elewacji
barokowego domu (rok budowy 1740) znajduje się kamienna,
piaskowcowa, pełnopostaciowa rzeźba przedstawiająca stojącą
postać Jana N. Święty lewą dłonią, przy lewym ramieniu
trzyma krucyfiks, ku któremu zwraca głowę, i który adoruje
wzrokiem. W prawej opuszczonej wzdłuż ciała dłoni trzyma
biret. Wokół głowy Jana wygięty w okrąg, zniszczony,
metalowy pręt, do którego przymocowana już tylko jedna
gwiazda, pozostałe odpadły. Pomiędzy nogami Nepomucena ryba
(!), nad którą stoi lub siedzi okrakiem, i z której pyska
wylewa się strumień wody. Święty odziany w szaty kanonika,
na piersi widać zawieszony medalion. Rzeźba umieszczona na
wolutowym cokole. Na frontowej elewacji, z przodu budynku
znajduje się kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej.
Stan ogólny rzeźby dostateczny, wymagana renowacja (nad:
J.B. z Kłodzka)
W kościele Trójcy Przenajświętszej (Kostel Nejsvětější
Trojice) znajduje się wielkoformatowy, olejny obraz malowany
na płótnie, przedstawiający między innymi Św. Jana
Nepomucena. Święty w postawie stojącej trzyma przed sobą w
lewej dłoni otwartą księgę, którą czyta. Wokół Jana aniołki,
z których jeden trzyma zielony liść palmy męczeństwa (nad:
J.B. z Kłodzka)
W kościele Trójcy Przenajświętszej (Kostel Nejsvětější
Trojice) znajduje się drewniana, polichromowana rzeźba
przedstawiająca Św. Jana Nepomucena klęczącego na obłoku.
Jan trzyma w dłoniach krucyfiks i liść palmy męczeństwa. Nad
głową świętego aureola promienista w typie czeskim.
Nepomucenowi towarzyszą aniołki (nad:
J.B. z Kłodzka)
Koło kościoła Panny Marii (Kostel Panny Marie) kamienna
gołogłowego rzeźba św. Jana Nepomucena ustawiona na prostopadłościennym
postumencie. Święty w postawie stojącej w kontrapoście z
krzyżem położonym na lewym przedramieniu, w prawej
opuszczonej dłoni biret. Z tyłu rzeźby, do pleców
przymocowane metalowe oczko, co może sugerować, że rzeźba
ustawiona była przy murze i przymocowana do niego (nad:
J.B. z Kłodzka)
Przy kamiennym, trójprzęsłowym moście przez Zlatý potok
znajduje się ustawiona na postumencie kamienna rzeźba św.
Jana Nepomucena. Zarówno most, jak i rzeźba pochodzą z
XVIII-go wieku. Przy moście miał swoje stanowisko mostowy,
który zbierał opłaty za przekroczenie mostu (przez ludzi i
bydło). Święty w postawie stojącej w kontrapoście z krzyżem
położonym na lewym przedramieniu, w prawej dłoni biret. Nad
głową nimb z pięcioma gwiazdami. W górnej części frontowej
części postumentu zdobny kartusz z Językiem świętym (nad:
J.B. z Kłodzka)
Na placu stoi kolumna Trójcy Świętej z roku 1704. W
dolnej części znajdują się figury ośmiu świętych, w tym Jana N. w stroju
tradycyjnym. Oburącz trzyma krzyż przy lewym ramieniu; przy prawym
palma. Bez widocznego kontrapostu. Trzy napisy w językach czeskim,
niemieckim i łacińskim: "LETA TIHOŽ K WIETNI CZTI SWATE TROJICE TEN
SLOUP Z GRUNTU WIZDWIŽIL JAN JIŘZICK NAIDICK V TRUTNOWIE", "DIS
LOB DER HÖCHSTEN GOTHAIT SO DREI FALTIK HAT LASSEN MACHEN ALHIER IOANN
GEORG NEIDICK", "IN HONOREM SAC ROSANCTAE TRIADISPOSITA A IOANNE
GEORGIO NEIDIK CIVE TRAVTTE NAVI ENSI /letopočet MDCCIIII" (1704; "Tego
roku dla większej czci Św. Trójcy tę kolumnę od podstaw/w całości
wzniósł Jan Jerzy Naidick z Trutnova" – autor? fundator?). Autor
nieznany (nad: JJK, uzup: G.S.)
Na placu, który znajduje się na miejscu
zlikwidowanego mostu nad młynówką znajduje się bardzo nietypowa i
ekspresyjna rzeźba przedstawiająca scenę walki Jana N. z dwoma żołdakami
zrzucającymi go do Wełtawy. Kompozycja jest jednak podwójna - poniżej, w
niszy przepruwającej cokół umieszczono rzeźbę martwego Jana. Górna
postać ma strój tradycyjny, podwójny złocony nimb: tradycyjny i poziomy
"czeski". Przed sobą, oburącz, trzyma krzyż. Dół stanowi szeroka
balustrada. Autorem jest być może ktoś z pracowni Jiříego Františka
Pacáka (1670-1742, uczeń M.B.Brauna, autor ekspresyjnych figur JN w miejscowościach Žireč u Dvora Králové, Polička, Luže (w kościele), Dobřenice, Neděliště i
kolejnej przechowywanej w Národní galerie v Pradze). Na frontowej
ścianie postumentu, flankowanego bardzo włochatymi lwami, znajduje się
dwuwersowy chronostych (>>) z
rokiem 1718:
SanCto
IoannI
NepoMVCeno
Coronæ CzeChICae
RegIæ VrbIs TrVtnoVIae insIgnI proteCtorI
W tłumaczeniu G.S.: "Świętemu Janowi Nepomucenowi, wybitnemu
protektorowi/obrońcy korony czeskiej królewskiego miasta
Trutnova" (nad: JJK, uzup: G.S.)
Trutnov-Horní Staré Město (Ober-Altstadt Trautenau)
kraj: Hradec Králové
okres: Trutnov
Most Staromětský nad Úpou / ul. Rýchorská
Na moście stoi kamienna figura Jana N. z roku 1885.
Strój tradycyjny z dwunastoma guzikami sutanny. Brak nimbu. W lewej ręce
krzyż, palec wskazujący prawej na ustach. Lekki kontrapost, choć postać
raczej statyczna. Wysoki cokół na podstawie schodkowej. W części
środkowej tablica z niemieckim napisem: "Heiliger / Johann von
Nepomuk / bitte für uns! / Wer seinen Mund / und seine Zunge bewahrt /
der bewahrt vor Angst / seine Seele s r. 21.23. / Gewidmet von / JOHANN
RUDOLF / aus Oberaltstadt N. 110. / im Jahre 1885" ("Święty Janie
z Nepomuka módl się za nami! Ten kto trzyma/pilnuje swoich usta i
języka, zachowuje duszę w bojaźni 21.23. Wzniesiony/wystawiony przez
Johanna Rudolfa z Górnego Miasta N. 110 w roku 1885"). Tekst oparty
na Przypowieści Salomona: Prz 21:23 "Kto pilnuje swoich ust i swojego
języka, uchroni swoją duszę od niejednego niebezpieczeństwa". Autor nieznany (nad: JJK, uzup: G.S.)
W pobliżu szpitala stoi nepomucka kapliczka domkowa. Obiekt wystawiony w 1840 w stylu empirowym. W 1912
była odnowiona i przestawiona na obecne miejsce z powodu przebudowy
drogi. Od frontu pilastry, nad wejściem tympanon z symbolem MB Staroboleslavskiej. Półokrągłe prezbiterium, okrągłe okienka po bokach,
dwuspadowy daszek zwieńczony okiem Opatrzności w promienistej glorii.
Wewnątrz drewniana, polichromowana figura Jana N. w stroju tradycyjnym, w
kontrapoście. Prawa ręka trzyma krzyż uniesiony powyżej głowy, lewa – złoconą
palmę. U stóp złocony krzyż. Figura stoi na górnej części niewielkiego
ołtarza. Autor i data powstania figury nieznane (nad: G.S.)
Trutnov-Horní Staré Město (Ober-Altstadt Trautenau)
kraj: Hradec Králové
okres: Trutnov
ul. Za Kominem
Na lewym brzegu rzeki Úpy stoi kamienna
polichromowana figura Jana N. z roku 1802. Strój tradycyjny, sutanna z
dziesięcioma guzikami. W prawe ręce, nisko, biret, w uniesionej do góry
lewej - krzyż. Lekki kontrapost. Dwukondygnacyjny cokół na podstawie
schodkowej, z wolutami, ornamentami i gzymsami. W górnej części scena
zrzucenia z mostu w ozdobnym kartuszu. Niżej, także w kartuszu, napis w
języku niemieckim: "Erricht zŭ ehren dem Heiligen / Iohann von
Nepomŭck von / MilMeister Franz Hofmann / ŭnd dessen Fraŭ Magdalena / im
Iahre 1802. / den 2 Iunni" ("Na cześć św. Jana z Nepomuka
wystawił Mistrz młynarski? Franciszek Hofmann i jego żona Magdalena w
roku 1802, dnia 2 czerwca"). Postać świętego flankowana dwoma
aniołkami. Lewy trzyma kartusz/tarczę ze sceną spowiedzi i ma palec
wskazujący na ustach. Ten z prawej dzierży kartusz z Janem N. -
Pielgrzymem i kościołem Staroboleslavskim, a do tego trzyma palmę.
Pomnik odrestaurowany w roku 2007, na koszt miasta Trutnova, przez
rzeźbiarza Petera Dufka z Mladá Boleslav. Autor nieznany (nad: G.S.)
W tej niegdyś niezależnej wsi, dziś włączonej do
Trutnova, jest jednonawowy kościół pod wezwaniem Jana N. Pochodzi z
końca XIX wieku, a remontowany był w latach 1990 i 2014. Ma dostawioną z
boku wieżę i ozdobny portal wejściowy z rozetą nad nim. Zamknięty na
głucho, więc można tylko przypuszczać, że wewnątrz jest jakiś wizerunek
JN (nad: G.S.)
W centralnej części placu stoi kolumna maryjna
(morowa) z lat 1750-1754 autorstwa Josefa Procházki z Chrudimi. Bardzo
rozbudowana, w formie zwężającego się obelisku na cokole, wystawiona
dziękczynnie przez mieszkańców miasta za ocalenie przez zarazą,
zwieńczona figurą MB Immaculaty, na kuli z wężem trzymającym jabłko. Jan
Nepomucen stoi na niższym poziomie figur (na odrębnych cokołach). Całość
ogrodzona metalową balustradą. Święty w stroju tradycyjnym (sutanna,
komża, peleryna, buty; biret trzyma nisko w lewej ręce; wokół głowy
złocisty nimb z 5 gwiazdami). Krzyż z palmą? trzyma prawą ręką przy
piersi. Długie włosy; głowa przechylona w kierunku krzyża. Kontrapost i
mocne przegięcie postaci w lewo (nad: G.S.)
Pod szczytem jednej z kamieniczek, we wnęce, kamienna
figurka Jana Nepomucena, polichromowana, datowanie nieznane. Strój
tradycyjny (biała sutanna, czerwonawa komża ze złotą koronką, brązowa
peleryna, czarny biret na głowie). Oburącz, przy lewym ramieniu trzyma
krzyża, a w zgięciu prawej ręki tkwi palma. Nad głową nimb z 5
gwiazdami. Kontrapost prawie niewidoczny. Wnęka zwieńczona półkoliście z
wystającą półeczką (nad: G.S.)
Kamienna figura odpustowa (Odpustkove oratorium),
1730 (wystawiona w pierwszą rocznicę kanonizacji świętego). Pierwotnie
przy ul. Odboje, w 1956 roku przeniesiona na obecne miejsce. Tworzy ją
trójboczny słup, z którego wychodzą jakby 3 ramiona-podesty, na których
stoją figury śśw. Barbary z kielichem, Tadeusza Judy z obrazem Jezusa i
Szymona Kananejczyka zwanego Gorliwym, trzymającego topór. Całość zwieńczona
apoteozą wniebowzięcia Jana Nepomucena otoczonego przez anioły, których
skrzydła tworzą baldachim nad klęczącym wśród chmur świętym. Strój
tradycyjny (sutanna, komża, peleryna; odkryta głowa, biret leży obok
anioła po prawej stronie). Święty trzyma lewą rękę na sercu, a w prawej,
wyciągniętej, krzyż. Wzrok świętego skierowany do góry. Poniżej aniołek
z sercem w ręku. Na froncie cokołu kartusz z reliefem Kralovodvorskiej
Panny Marii (nad: G.S.)
W tej dawniej niezależnej wsi położonej na wschód od
Dvoru Králové, przy kościele św. Anny (zobacz niżej) stoi kamienna,
bardzo ekspresyjna barokowa figura Jana N. w nietypowym nimbie, wykonana przez Jiříego Františka
Pacáka (1670-1742, uczeń M.B.Brauna, autor ekspresyjnych figur JN w miejscowościach
Trutnov, Luže (w kościele), Dobřenice, Neděliště i
kolejnej przechowywanej w Národní galerie v Pradze). U stóp kłębowisko
chmur i aniołek z rozczapierzoną palmą
W kościele św. Anny (zobacz wyżej) w tej dawniej niezależnej wsi położonej na wschód od Dvoru Králové,
w dolnej części prawego ołtarza bocznego umieszczona jest owalna rama, a
w niej na złotym tle płaskorzeźbione popiersie Jana N. Jan adoruje krucyfiks trzymany w
ramionach, wokół głowy pięć gwiazd
W kościele Wszystkich Świętych (Kostel Všech svatých)
w ołtarzu bocznym ustawiona figura Jana N., biała ze złotymi
wykończeniami. Święty w postawie stojącej, trzyma liść palmy i
krucyfiks. Na głowie złoty biret, brak otoku z gwiazd. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W kościele Wszystkich Świętych (Kostel Všech svatých,
zobacz wyżej)
na przyściennej konsoli ustawiona drewniana, polichromowana rzeźba
Jana N. Święty w postawie stojącej, trzyma przy lewym boku krucyfiks. Na
głowie biret, otoku z gwiazd wokół niej, przez ramiona przewieszona
stuła. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena z 1819 roku.
Święty w postawie stojącej, w szatach kanonika z biretem na głowie,
trzyma w dłoniach krucyfiks. Na frontowej ścianie postumentu
płaskorzeźbiony wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus. Na tylnej
ścianie postumentu częściowo zatarty napis: "Bey Der im Jahre 1808 EntStandenen feuersbeunst nurde auch
die her des heiligen Johans von Nepomuk die her aushloze stand ein raub
der Flamme von ihned zeit am trauerten die eifrigen christen über die
sen verlust bis derseble von wohlthatern hie siger gemein de zu ihrer
Freude durch die se steinernes statue wieder er setzt werde im Jahre
1819" (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy drodze z Komárova do Kocléřova stoi neogotycki
kościół pod wezwaniem Jana N. z roku 1897-1905. Wewnątrz zapewne jakiś wizerunek Jana N. -
choć nie jest to pewne, bo kościół od paru lat jest zdesakralizowany i
służy jako sala koncertowa. Remontowany ze środków UE
Po lewej stronie lokalnej drogi Dolní Olešnice -
Horní Olešnice, w pewnej odległości od kościoła Św. Jakuba znajduje się, umieszczona na piaskowcowym postumencie,
kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena. Święty w postawie stojącej w
kontrapoście, ubrany w szaty kanonika z biretem na głowie. Na
przedramieniu lewej ręki trzyma ułożony prawie poziomo krzyż, ku któremu
nachyla głowę, prawa ręka zgięta w łokciu i położona na klatce
piersiowej. Wokół głowy świętego znajduje się prosta metalowa aureola
bez gwiazd. Na frontowej ścianie postumentu chronostych (>>)
-
cytat z Księgi Psalmów, PSALM 92, Sprawiedliwe rządy Boże, werset 13:
Der GereCh
te bLVht wIe
grVne PaL
Men aVf
LI
banosI IV
geLenfort
Ps: 92. 13 v.
"Sprawiedliwy zakwitnie jak palma, rozrośnie się jak cedr
na Libanie". Na bocznych ścianach postumentu inskrypcje w języku
niemieckim sławiące Św. Jana Nepomucena. Na ścianie tylnej napis: "Erichtet/
im 18 den Jahr/ Hundert/ ubersetzt 1822". A więc rzeźba wykonana w
1800 roku i translokowana w 1822. Całkowita wysokość postumenu z figurą
wynosi 3,7 metra. Stan ogólny dobry, inskrypcje na postumencie ulegają
zatarciu, przez co stają się nieczytelne (nad: A.D., uzup: J.B. z
Kłodzka)
W tym kurorcie hrabiego F. A. Šporka znajduje się
kościół Najświętszej Trójcy (Kostel Nejsvětější Trojice) zbudowany
zgodnie z planami i pod nadzorem włoskiego architekta Giovanniego
Battisty Alliprandiego w latach 1707-1710 roku. Dekorację wykonali Włosi
i Czech Kohl. Jeden z ołtarzy bocznych poświęcony jest Świętemu Janowi
Bożemu, opiekunowi ubogich i chorych, założycielowi zakonu bonifratrów.
W nastawie tego ołtarza znajdują się dwa, oprawione w bogato zdobione
elementami snycerki obrazy. Obraz większy, o znacznych rozmiarach,
poświęcony jest św. Janowi Bożemu i działalności wyznawców tego
świętego. Obraz mniejszy, o kształcie przypominającym owal, przedstawia
św. Jana Nepomucena, trzymającego przed sobą krucyfiks, który adoruje
pobożnym wzrokiem. Wokół głowy świętego pięć delikatnych gwiazdek. Pod
szyją kołnierzyk i dwie szerokie wypustki. Stan ołtarza i obrazów dobry
(nad: Jarosław Szlegier, uzup: J.B. z Kłodzka)
W pobliżu kościoła, przy skrzyżowaniu ulic, stoi
kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena z 1767 roku. Święty w
postawie stojącej, ubrany w strój kanonika, trzyma w przyciśniętej do
piersi lewej dłoni nieduży krzyżyk i zamkniętą księgę. Prawa dłoń
uniesiona do góry, a palce złożone w geście przysięgi. Wokół głowy, na
której biret pięć złoconych gwiazd. Na frontowej ścianie postumentu
inskrypcja w języku niemieckim: "Sanct / Joannes Verschwi- / gener
mund bitte Fur / uns jetz und alle stund / Ao 1767". Poniżej
inskrypcji monogram IHS zdobiony motywem roślinnym. Dolna część
postumentu wykonana współcześnie, z innego niż figura kamienia, co może
sugerować, że nie jest to pierwotna lokalizacja rzeźby. Od roku 1998
pomnik uznany za zabytek kultury (nad: J.P., uzup: J.B. z Kłodzka)
W muzeum miejskim w marcu 2019 prezentowana była
wystawa porcelany z kolekcji Vaclava Petiry (zobacz niżej). Na niej pokazano porcelanową
figurkę Jana N., malowaną, w birecie, z krzyżem na prawym, a palmą na
lewym ramieniu. Zapewne wytworzono wiele egzemplarzy, na potrzeby tej
listy liczę je jako jeden obiekt (nad: W.Mu.)
W muzeum miejskim w marcu 2019 prezentowana była
wystawa porcelany z kolekcji Vaclava Petiry (zobacz wyżej). Na niej pokazano cztery
identyczne porcelanowe figurki Jana N., malowanych, różniące się tylko
rozmiarami. Jan jest przedstawiony w birecie, z palmą na prawym
ramieniu. Zapewne wytworzono wiele egzemplarzy, na potrzeby tej listy
liczę je jako cztery obiekty (nad: W.Mu.)
W pobliżu rzeki Úpy i mostu stoi kamienna barokowa figura Jana N.
z roku 1711. całość klasycystyczna. Strój tradycyjny, dziewięć guzików
u sutanny.
Kontrapost. Oburącz trzyma krzyż, w zagięciu prawej ręki palma. Całość
odnowiona, przeniesiona i ustawiona na dużym postumencie. Cokół główny
trójkondygnacyjny; ornament muszlowy, inskrypcja łacińska z
chronostychem. Po bokach dwa mniejsze cokoliki z ozdobnymi szyszkami.
Napis z chronostychem (>>)
dającym rok 1711 brzmi:
CEDIT
HONORI
BEATI IOANNIS
NEPOMVCENI
ISTA QVÆ PROSTAT STATVA
AVTHORE
AB ANNO VNO
VITAS VA
PIE PRIVATO
VIROET
CVRATO VENERANDO
GODEFRIDO
QVAHL
W tłumaczeniu: "Ku czci błogosławionego Jana Nepomucena ten
pomnik został wystawiony na krótko przed śmiercią darczyńcy w 1711".
Pomnik został postawiony jako dowód pobożności Gottfrieda Quahla, który
był przez krotki czas kapelanem w Trutnovie i przez 6 lat kapelanem w
tutejszym kościele, gdzie został pochowany
(nad: J.P., uzup: G.S.)
Za kościołem św. Katarzyny stoi kamienny krzyż z
płaskorzeźbionymi wizerunkami na cokole. Na froncie – MB, po lewej
stronie – św. Józef, a po prawej najbardziej nas interesujący Jan N.
Strój tradycyjny, stuła. Prawą ręką trzyma krzyż, lewą – palmę. Z
przodu, w dolnej części cokołu, cytat z Biblii w języku niemieckim w
owalnym kartuszu. Brak inskrypcji fundacyjnej. Autor i datowanie
nieznane
(nad: G.S.)
Po lewej stronie prezbiterium XVIII-wiecznego kościoła św. Katarzyny,
po lewej stronie ołtarza stoi drewniana, polichromowana figura Jana N.
Strój tradycyjny. W lewej ręce złocony krzyż, w prawej palma. Lekki
kontrapost. Bez nimbu. Autor i datowanie
nieznane
(nad: G.S.)
Koło kościoła św. Wojciecha i Vlčickeho potoku stoi
piękna kamienna barokowa figura gołogłowego i klęczącego na obłokach
Jana N. z roku 1733. Figurę flankują dwa anioły, trzymające biret i
krzyż oraz kartusze ze scenami Topienia i Spowiedzi. Strój tradycyjny.
Święty siedzi na obłokach niczym na tronie, ręce wyciągnięte w dół,
dłońmi na zewnątrz. U stóp dwie główki putt. Anioł z prawej strony
trzyma krzyż oraz tarczę ze sceną spowiedzi; z lewej strony - palmę i
tarczę ze sceną zrzucenia z mostu. Duży cokół z ozdobnymi zwisami; na
froncie owalny kartusz z inskrypcją. Napis w języku niemieckim z
częściowo zatartym chronostychem (>>):
"Heiliger / Joann / von / Nepomuk / ..." ("Święty
Jan z Nepomuka...."). Z tyłu: "Renov. 1850". Autor nieznany (nad: J.P., uzup: G.S.)
W jednym z otworów okiennych w kościele św. Wojciecha
(kostel
sv. Vojtěcha) znajduje się witraż
(zobacz stronę
Szklanych Nepomuków >>) przedstawiający św. Jana
Nepomucena. Święty w jednej dłoni trzyma pionowo krucyfiks z Ciałem
Ukrzyżowanego Jezusa, a wskazujący palec drugiej dłoni ma
przytknięty do ust. Na głowie Jana biret, a na twarzy broda i wąsy.
W dolnej części witraża napis. Witraż podzielony trzema poziomymi,
metalowymi i już zardzewiałymi płaskownikami. Stan witraża dobry,
jednak sam kościół, przynajmniej od zewnątrz, sprawia wrażenie
zaniedbanego (nad: J.B. z Kłodzka)
Horní Maršov (okres Trutnov, kraj: Hradec
Králové):
w kościele Wniebowzięcia NMP z prawej strony ołtarza drewniana
rzeźba Jana N. (nad: JJK)
Královec (Königshan, okres Trutnov, kraj: Hradec Králové):
Jan N. koło kościoła (nad: J.P.)
Pilníkov (Pilnikau,
Pilsdorf, okres Trutnov, kraj: Hradec Králové): kamienna figura
Jana N. w aureoli (nad: J.P.)
Malá Úpa (okres Trutnov, kraj: Hradec Králové): pomalowany na srebrno Jan
N. w
aureoli na cokole z niemieckim napisem (nad: casey)
Batňovice (okres: Trutnov, kraj: Hradec Králové,
):
za domem nr 3 (u domu č. p. 3.), a w zasadzie za owczarnią
znajdującą się za nim znajduje się kamienna rzeźba Św. Jana
Nepomucena umieszczona na postumencie z czerwonego piaskowca. Praca
ludowego artysty z 1802 roku dokumentująca trwanie barokowej formy w
sztuce ludowej. Święty przedstawiony w postawie stojącej w
kontrapoście, trzyma w ramionach krucyfiks, zwrócony Ciałem
Chrystusa w stronę przechodzących. Na gzymsie, u stóp Jana rzeźba
Baranka Bożego, pod gzymsem główki dwóch putt, a na frontowej
ścianie postumentu płaskorzeźbiona Trójca Święta. W dolnej części
postumentu wklęsłorzeźbiony napis w języku czeskim: Svaty Jene /
oroduj za nas (Święty Janie oręduj za nami). Na tylnej ścianie
postumentu napis i rok: Prelozeno 1900, mogący
świadczyć o ustawieniu pomnika w tym roku w nowej lokalizacji.
Pomnik w stanie wymagającym konserwacji (nad: J.B. z Kłodzka)
Rtyně v Podkrkonoší (okres: Trutnov, kraj: Hradec Králové,
):
przed murem, po lewej stronie, przy bramie prowadzącej do kościoła
p.w. Św. Jana Chrzciciela (farní kostel sv. Jana Křtitele) znajduje
się kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena, ustawiona na
prostopadłościennym, dwustopniowym postumencie, zwieńczonym gzymsem.
Święty przedstawiony w postawie stojącej, trzyma przy piersi
niewielki krucyfiks zwrócony Ciałem Martwego Chrystusa do wiernych.
Pod krucyfiksem położony liść palmy. Jan ubrany w sutannę z
guzikami, komżę, pelerynę, pod którą stuła. Na głowie biret z
pomponem i płatkami, a wokół niej korona z pięciu gwiazd. Wyraz
twarzy smutny, zatroskany, wzrok skierowany przed siebie. Włosy
długie, opadają na ramiona, na twarzy broda i wąsy. Na tylnej
ścianie cokolika, na którym ustawiona jest bezpośrednio rzeźba,
wyryta data 1904, a na bocznej napis Čeřovský Nachod, mogące mówić o
autorze i roku wykonania, lub renowacji rzeźby. Jednak na frontowej
ścianie postumentu, w części przyziemnej widzimy litery J.N. oraz
rok 186(2?). Tak więc możliwe, że na tym postumencie stała kiedyś
inna figura Św. Jana Nepomucena. Warto nadmienić, że po przeciwnej
stronie bramy znajduje się kopia rzeźby króla Dawida, ze Starego
Testamentu. Oryginał, pochodzący z 1730 roku z warsztatu Macieja
Brauna (Matyáš Braun) znajduje się w lapidarium w Jaromierzu (Jaroměř,
zobacz wyżej).
Stan pomnika Św. Jana Nepomucena dostateczny (nad: J.B. z Kłodzka)
Vápenka (obec i okres: Trutnov, kraj: Hradec Králové):
w tym przysiółku Trutnova, w Horní Předměstí, na profilowanym cokole ozdobionym płaskorzeźbą stoi kamienna figura Jana N. (nad: U.B.)
Malé Svatoňovice (okres: Trutnov, kraj: Hradec Králové,
):
rzeźba Panny Marii Siedmiu Radości (svatonovickiej) pochodzi od
ludowego rzeźbiarza, chromego (kulawego) chłopa Jana Karáska z
niedalekiego Odolova, który ją wyrzeźbił w roku 1715. Oryginalna
polichromia upickiego malarza Václava Nývlta została zmodernizowana
w połowie XX wieku. Pierwotnie została umieszczona 27.10.1715 roku w
drewnianej skrzynce zawieszonej na czereśni - stąd nazwa "Panna
Maria na czereśni". Po konsekracji kościoła w 1734 roku przeniesiona
na ołtarz w kościele. Na frontowej ścianie podstawy, na której
umieszczona rzeźba, w owalnym metalowym puzderku relikwie (>>) Św. Jana
Nepomucena (na karteczce wewnątrz napis Johanes Nep.), które daje
się do ucałowania pątnikom w czasie uroczystości. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Vrchlabí (okres Trutnov,
kraj: Hradec Králové): w centrum miasta koło kościoła św. Wawrzyńca
kamienna figura Jana N. na okazałym cokole, wyposażonym w dopływ
wody i spryskiwacz (nad: JJK)
Vrchlabí (okres Trutnov, kraj: Hradec Králové): w
kościele św. Wawrzyńca w witrażu
(zobacz stronę
Szklanych Nepomuków >>) po prawej stronie ołtarza postać Jana N.
(nad: JJK)
Vrchlabí (okres Trutnov, kraj: Hradec Králové):
niewielka drewniana polichromowana figurka Jana N. w Muzeum Karkonoskim (nad: J.P.)
Vrchlabí (okres Trutnov, kraj: Hradec
Králové):
malowany wizerunek Jana N. na drzwiach szafy (!) w Muzeum Karkonoskim (nad: J.P.)
Koło mostu na Łabie znajduje się
kamienna polichromowana figura Jana N. ustawiona na dwuczłonowym cokole.
W dłoniach typowe dla atrybuty: krzyż i złoty liść palmy. Aureola z
pięcioma gwiazdkami nad głową. Górna część cokołu profilowana, dolna
prostopadłościenna, z płaskorzeźbami świętych i napisem "Ex Voto / 1709"
(nad: K.G.)
Rzeźba Jana N. nieznanego autora, wykonana z
czerwonego piaskowca, wystawiona w 1776 roku, ufundowana przez młynarza
Josefa Ludra. Remontowana w 1935 i 1991 roku. Rzeźba przedstawia
stojącego Św. Jana Nepomucena pochylającego się na trzymanym w ramionach
krucyfiksem. Wokół głowy świętego nimb z pięciu złotych gwizd. Rzeźba
ustawiona na głowicy okrągłej, pseudodoryckiej kolumny, która to
posadowiona na prostopadłościennym fundamencie. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Na brzegu rzeki Upy, przy żelaznym moście z roku 1898
stoi kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena z roku 1900. Święty
przedstawiony w postawie stojącej, przy lewym boku trzyma krucyfiks, a
palec wskazujący prawej dłoni przy ustach. Wokół głowy aureola z pięciu
gwiazd, a na głowie biret. . Cokół trójkondygnacyjny na postumencie.
Front: napis w języku czeskim: "Svatý Jene / Nepomucký / oroduj / za
nás" ("Św. Janie Nepomucenie módl się za nas"). Na obu bokach
zniszczone napisy w języku niemieckim. Lewa strona: "Bitte für uns /
…." ("Módl się za nas..."). Prawa strona: "Errichtet von
den/der Kirchendern/Kirchlich? / des Kirchspiel … der Stadt Freiheit /
und Unge...? … 1890? 1900?" ("Wystawiony przez
kościół/kościelnego plebanię/parafię miasta Sboboda nad Upou i ...w
1890?1900?"). Na zdjęciu z 1901 figura przy moście już stała. Stan rzeźby dobry (nad: JJK, uzup: J.B. z Kłodzka
i G.S.)
(uwaga: nie jest wykluczone istnienie jeszcze jednej kamiennej figury
Jana N. w tej miejscowości - należy zweryfikować na miejscu)
Późnobarokowy kościół św. Jana Nepomucena z lat
1777-1779, wybudowany przez Johanna Jeschke, a ufundowany przez Józefa
Adama ze Schwarzenbergu. Wieżę dostawiono w roku 1836. Scenę wyłowienia św. Jana Nepomucena z Wełtawy
namalował na stropie w roku 1932 Dominik Brosick (A.Brožik?) z Jablonce nad Nisou. W
głównym ołtarzu obraz przedstawiający postać patrona kościoła
trzymającego krucyfiks i palec na ustach (nad: J.B. z Kłodzka)
W części wsi zwanej Vernéřovice, przy głównej drodze, na skwerze
przy parkingu nad potokiem Dřevič, blisko mostka stoi kamienna statyczna figura Jana N.
na profilowanym dwukondygnacyjnym cokole z gzymsami, postumentem i
latarnią, ze złotym krzyżem w ręku. Strój tradycyjny (sutanna, 12
guzików, komża, peleryna z kołnierzem i ozdobnym wiązaniem; biret na
głowie; noski butów w szpic). Złocisty nimb z 5 gwiazdami. Lewą ręką
trzyma przy piersi złocisty krzyż; prawa nisko (prawdopodobnie trzymała
palmę). Praktycznie bez kontrapostu, statyczna. Długie włosy. Bardzo
dziwna twarz, niesymetryczna, niemal kobieca. Z przodu cokołu napisy, od
góry: "O heiliger / Landespatron / bitt fűr uns / s Johanne v Nepomuk /
Joseph Koulich / 1811" (O święty patronie kraju, módl się za nas Janie z
Nepomuka. Joseph Koulich w 1811 roku - fundator) (nad.: U.B.,
uzup. i tłum.: G.S.)
Kamienna barokowa figura Jana N.
z roku 1724 (?) na cokole ustawiona jest na ujęciu źródła, w niewielkim
oddaleniu od drogi, pod lasem na wzgórzu. Rzeźba w kontrapoście, ze złoconym rąbkiem szaty i
aureolą. Na froncie płaskorzeźba, nad nią latarnia umarłych. Inskrypcja
brzmi: "1724 / DEN 24 MI / IOJECHF RZEHACK", natomiast pod nią,
na obramieniu źródła, data 1751 i dwuramienny krzyż
Rzeźba wykonana z piaskowca, została wystawiona
nakładem mieszkańców Jičína w zastępstwie oryginalnej rzeźby Św. Jana
Nepomucena umieszczonej na moście przez Cidlinę. Od 1947 roku do
dnia dzisiejszego znajduje się z lewej strony bramy wejściowej na
cmentarz, przy kościele Panny Marii de Sale (Panny Marii Bolesnej de
Sale). Św. Jan Nepomucen został przedstawiony w naturalnych
wymiarach, w postawie stojącej w kontrapoście. Na lewym ramieniu
trzyma pochylony krucyfiks, a w prawej, opuszczonej wzdłuż ciała,
dłoni, liść palmy. Ubrany w sutannę, spiętą guzikami; komżę,
pelerynę, spod której widoczna stuła. Na głowie, wokół której
pierścień z gwiazd, biret. Widoczne dwa trzewiki. Figura umieszczona
na dwustopniowym postumencie, zwieńczonym gzymsem. Pomnik został
poświęcony 16 kwietnia 1880 roku przez dziekana Josefa Šturma. Stan
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W Regionalnym Muzeum i Galerii Jičín, które mieści
się w zamku, w sali
nr 4 znajduje się, pochodząca z XVIII stulecia, niewielkich
rozmiarów (wysokość około 40 cm) drewniana, polichromowana rzeźba
Świętego Jana Nepomucena. Święty przedstawiony w postawie stojącej w
kontrapoście (lewa noga zgięta w kolanie), z wyciągniętą przed
siebie pustą prawą dłonią, w której kiedyś z pewnością trzymał
krucyfiks. Lewa, otwarta dłoń dotyka piersi na wysokości serca. Jan
ubrany w czarną sutannę; białą komżę wykończoną dołem i przy
rękawach złotą oblamówką; brązową pelerynę z kapturem. Pod szyją
dwie czarno-białe wypustki, a na głowie czarny biret, spod którego
na ramiona opadają długie loki. Na twarzy zarost broda i wąsy. Stan
rzeźby dostateczny (nad: J.B. z Kłodzka)
W Regionalnym Muzeum i Galerii Jičín (zobacz wyżej), w sali
nr 4 znajduje się duża drewniana, polichromowana figura Jana N. z
około 1760 roku pochodząca z warsztatu Ignácego Františka Platzera.
Strój tradycyjny, stuła, brak biretu. Prawą ręką trzyma uszkodzony krzyż
i palmę. Kontrapost w typie figura serpentinata. Brak informacji o
pierwotnym miejscu (nad: G.S.)
W Regionalnym Muzeum i Galerii Jičín (zobacz wyżej),
w sali nr 4 w gablocie z kopiami różnych rycin, jedna przedstawia
wizerunek Jana N. Jest to Apoteoza wniebowzięcia: święty na chmurkach, w
otoczeniu aniołów, z których jeden trzyma otwartą księgę, a drugi palmę
oraz wieniec. Poniżej widok Pragi (most Karola). Strój tradycyjny. Brak
szczegółowych informacji - zamiast nich jest tekst o zadekretowanej
konkurencyjności kultu JN wobec Jana Husa (nad: G.S.)
W Regionalnym Muzeum i Galerii Jičín (zobacz wyżej),
w sali nr 4
w
gablocie znaleźć można ciekawostkę okołonepomucką. Jest tam mała, drewniana, polichromowana figurka
z XVIII wieku przedstawiająca klęczącego świętego.
Strój tradycyjny; krótkie włosy; brak atrybutów. Prawa ręka na sercu, lewa
kiedyś coś trzymała. Twarz nie jest nepomucka. Muzeum nie określa go jak
Jana N. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Na skwerze przy głównej drodze stoi kamienna figura Jana N. na
wysokiej kolumnie, bardzo wczesna, bo z roku1698 (!). Ogrodzona kamienną
sześciokątną balustradą. Strój tradycyjny, stuła, nimb o pięciu gwiazdach,
kontrapost, krzyż i palma. Na cokole kolumny tablica z napisem
łacińskim: "Honori / sancti Ioannis / Nepomvceni / et fama /
periclitantiv / patroni / Cartvsia / Waldicensis / posvit / MDCXCVIII"
("Ku/Dla czci/honoru św. Jana Nepomucena, sławnego i wypróbowanego
obrońcy skruszonych/żałujących, Kartezjanie Waldiceńscy wystawili 1698").
Na przedniej stronie balustrady trzy tablice z łacińskimi napisami
(stanowiącymi całość?). Lewa strona: "Doctor / confes / sor / martyr"
("Doktorze/nauczycielu, spowiedniku, męczenniku"). Środek:
"Virgo / atqve / patro / ne" ("Obrońco/patronie niewinnych"). Prawa
strona: "Dive / Ioan / nes / Nepo / mvcene" ("Święty Janie
Nepomucenie"). Wzdłuż gzymsu napis: "C. Condtere cor dvrvm famam
defende clientvm" ("Pokonaj serce twarde, broń sławy/reputacji
podopiecznych"). W roku 1924 miała miejsce naprawa głowy świętego, w
roku 1940 – transfer lub przesunięcie z powodu modyfikacji drogi.
Obiekt restaurowany w latach 1986-92. Zależnie od źródła twórcą rzeźby
był rzeźbiarz praski J. Bendel (Bendil) lub jest to dzieło nieznanego
artysty (nad. i tłum. z pomocą tłumaczeń
czeskich: G.S.)
Na placu naprzeciwko muzeum kamienna barokowa figura
Jana N. z roku 1717. W 2001 roku skradziono 3 aniołki umieszczone na
narożnikach cokołu, a trzymały one: monstrancję, 1 klucz i 2 klucze. Jan
w stroju tradycyjnym, siedem guzików, biret z krzyżykiem (!) na głowie,
stuła. Nimb o pięciu gwiazdach. Kontrapost. Krzyż i palma. Cokół
trójkątny, na bokach podpisane wizerunki: Jezus (lewa strona), Maria
(prawa strona), Wacław (tył). Liczne ornamenty, woluty, zwisy,
profilowane gzymsy itp. Autor nieznany, lecz obiekt powstał w kręgu M.B.
Brauna (nad: G.S.)
We wnęce bocznej fasady budynku rezyduje kamienna
polichromowana figura Jana N., obecnie całkowicie zarośnięta wysoką,
zieloną rośliną, której gałęzie wplotły się w elementy figury. Bez
przycięcia gałęzi, nie ma możliwości jej zobaczenia. Strój tradycyjny,
lekki kontrapost; duży krzyż, palma. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
We wnęce budynku muzeum Inny Kolomijec, pomiędzy
oknami, po lewej stronie od wejścia mieszczono niewielką kamienną
polichromowaną figurę Jana N. Jej autorką jest ukraińska rzeźbiarka,
której poświęcono muzeum (1921-2005). Jan w stroju tradycyjnym, trzyma
krzyż i palmę. Uwagę zwracają dłonie o niezwykle długich palcach.
Kontrapost, szaty o nietypowej kolorystyce. U stóp świętego dwa aniołki.
Datowanie to druga połowa XX wieku (nad: G.S.)
W kościele św. Julii, niestety zwykle zamkniętym,
znajduje się lewy boczny ołtarz Jana N. (pierwotnie św. Franciszka;
niektóre źródła dodają też św. Annę). Opis na podstawie zdjęcia w
gablocie: figura drewniana, polichromowana; strój tradycyjny; biret w
lewej ręce; w prawej krzyż; nimb, pięć gwiazd. Lekki kontrapost. Autor i
datowanie nieznane (nad: G.S.)
W fasadzie budynku poniżej kościoła znajdują się dwie
wnęki figuralne między oknami pierwszego piętra. W lewej z nich
ustawiono figurę Jana N. w stroju tradycyjnym, z nimbem o pięciu
gwiazdach. Kontrapost. Krzyż w lewej ręce, przy sercu, w prawej palma.
Figura polichromowana. Autor i datowanie nieznane. Obok - MB z
Dzieciątkiem (nad: G.S.)
Na starym cmentarzu przy kościele św. Julii
(zobacz też niżej), blisko
wejścia, znajduje się przewrócony nagrobek z reliefem przedstawiającym
Jana N. Postać jest uszkodzona, brak głowy. Strój tradycyjny, lekki
kontrapost. Duży krzyż, prawa ręka na sercu. Prawdopodobnie biret był na
głowie. Opiera się na cokoliku z napisem: "Sv. Jene / orodůj / za něj!"
("Św. Janie módl się za nią!" - może to dotyczyć kobiety lub
rodziny). Nieco dalej leżą dolne fragmenty nagrobka, być może tego. Na
tablicy napis: "… Rodina Bazantova z Bradlecke Lhoty", a z
drugiej strony podpis twórcy (pod warunkiem, że dolna część nagrobka
należy do części z JN): "V. Starman? Jicin". Data nieznana (nad: G.S.)
Na starym cmentarzu przy kościele św. Julii (zobacz
wyżej), po prawej stronie znaleźć można kolejny nagrobek z
płaskorzeźbionymi wizerunkami trzech postaci: Jan N. (lewa strona), św.
Piotr (środek: klucze), Maria? (prawa strona, może to też być inna
święta). Nieuszkodzona postać Jana N. przedstawiona jest w stroju
tradycyjnym, w kontrapoście (prawa noga opiera się na zamkniętej
księdze). Krzyż (uszkodzone górne ramię). Powyżej maswerki. Tablica z
napisem: "Zde v Panu odpočiva / Petr Laska? / narozen 22 srpna 1857,
zemr. 25 břez. 1881. / Odpočivej v pokoji!" ("Tutaj w Panu
odpoczywa / Petr Laska / ur. 22 sierpnia 1857, zm. 25 marca 1881 /
Odpoczywaj w pokoju!"). Najprawdopodobniej data śmierci jest datą
powstania nagrobka. Twórca nieznany (nad: G.S.)
Na starym cmentarzu przy kościele św. Julii (zobacz
wyżej), za kościołem, prawie pod ogrodzeniem, kolejny nagrobek z trzemaa
wizerunkami: św. Barbara (lewa str., kielich, jedyna postać
nieuszkodzona), Jan N. (środek; brak górnej części głowy i twarzy oraz
lewej dłoni), prawdopodobnie postać kobieca (prawa strona; brak prawej
dłoni oraz twarzy, strój zakonny; trzyma księgę oraz lilię? palmę?). Jan
w stroju tradycyjnym, 8 guzików, widać prawdopodobnie pozostałość biretu
na głowie. Mimo ugiętego kolana postać raczej statyczna. Dwie kolumienki
po bokach, ostre zwieńczenie, maswerki oraz krzyż. Na dole, w płycinie,
napis nieczytelny, ale można dopatrzeć się daty (powstania?): 1889. Twórca nieznany (nad: G.S.)
Na starym cmentarzu przy kościele św. Julii (zobacz
wyżej), za kościołem, koło drzewa stoi nieduży smukły nagrobek z wnęką w
części środkowej, z ostrym zwieńczeniem, maswerkami. We wnęce
płaskorzeźbiony wizerunek Jana N. w stroju tradycyjnym, 14 guzików,
stuła. Postać statyczna. Krzyż (uszkodzony). Poniżej tablica ze
zniszczonym napisem: "Zde v Panu odpočiva / Jan Hols…? / … / … 1912?"
- rok wydaje się prawdopodobny ze względu na sposób przedstawienia
świętego. Datowanie przypuszczalne. Twórca nieznany (nad: G.S.)
Koło starego cmentarza przy kościele św. Julii
(zobacz wyżej), była niegdyś ponoć trzystuletnia figura Jana N. Została
skradziona (>>). Kamienna
figura, na dość wysokim cokole, miała 114 cm. Święty trzymał krzyż i
palmę, był w stroju tradycyjnym. Datowanie i autor nieznane. Źródło tej
informacji to dennik.cz z drugiego sierpnia 2013 roku, jest to więc
data, przed którą musiało nastąpić zdarzenie (nad: G.S.)
Przed kościołem św. Martina stoi kamienna figura Jana
N. z roku 1746, w stroju tradycyjnym, nimb, pięć gwiazd. Palma i wysoko
uniesiony krzyż. Kontrapost. Cokół z gzymsami i wolutami. W górnej
części symbol MB Staroboleslavskiej. W środku napis łaciński z
chronostychem (>>): "eX
/ pIo Voto / ConstantI honorI / et VeneratIonI / DIVI IoannIs nepoMVCenI
/ posVIt" ("1746; Z pobożnymi życzeniami wytrwałości, honoru,
czciciel/-e/ św. Jana Nepomucena wystawił/-li/") oraz tarcza z
koroną, czaszką oraz incjałami: "P.M. - I.H". Tył z napisem w
języku czeskim i datą: "Ke CztI a sLawIe / s. Iana Nepomuckeho /
postawil Martin Iozef / Hlawa Cysorza?Carlas (ho)? / Dworski Caplan /
fararz Libunski / A. 1746 / A F" ("Ku czci i sławie św. Jana Nepomucena wystawił
Martin Jozef Hlawa cesarza Karola dworski kapłan proboszcz libuński w
roku 1746 AF"). Autor nieznany (nad: JJK, uzup. i tłum: G.S.)
W tej miejscowości, koło mostu
przez Úlibický
potok, znajduje się barokowa, kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena z
1730 roku (rok zaszyfrowany w chronostychu), restaurowana w 1936
roku. Święty przedstawiony w postawie stojącej w kontrapoście,
trzyma wysoko uniesiony przed sobą w prawej dłoni krucyfiks, który
adoruje wzrokiem. Lewa dłoń dotyka piersi w okolicy serca. Szaty:
sutanna, komża, peleryna ukształtowane w fałdy, silnie rozwiane
wiatrem. Na głowie biret, spod którego opadają na ramiona długie
włosy. Na twarzy broda i wąsy. Wokół głowy pierścień z pięciu,
złotych gwiazd. Rzeźba umieszczona na postumencie otoczonym
kamienną, pięciokątną balustradą. Na frontowej ścianie postumentu
chronostych (>>) z rokiem 1730:
DE
MISSE
D+M+I=
1501
SVAVQTAVOVEF
V+V+V+V=
20
HONORI.
IOAN.
NEPO.
I+I=
2
PIA
PLEBS
I+L=
51
VLRICENA
V+L+I+C=
156
1730
Całość w dobrym stanie i wydaje się być pilnowana - naszą obecnością
szybko zainteresowali się okoliczni mieszkańcy (nad: J.B. z Kłodzka)
Przed budynkiem stoi kamienna rzeźba św. Jana
Nepomucena na mocno zniszczonym postumencie. Święty w postawie stojącej,
z krucyfiksem przy lewym boku, na głowie biret. Poniżej figury
zamocowany metalowy wieszak. Na frontowej ścianie postumentu
płaskorzeźba św. Wacława. Na podstawie napis z rokiem 1892, zapewne datą
renowacji (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy wjeździe do Bukvic od strony wioski Veliš
znajduje się kamienna figura Św. Jana Nepomucena z 1765 roku,
ustawiona na rozbudowanym postumencie. Święty przedstawiony w
postawie stojącej w kontrapoście w rozwianych szatach, trzyma przy
piersiach krucyfiks i liść palmy. Wokół głowy, na której biret otok
z trzema pozostałymi gwiazdami. Na postumencie, ukształtowanym w
przekroju w trójkąt, płaskorzeźbione postacie świętych z literami i
cyframi dającymi w sumie: AD 1765.
Poniżej sceny z prac polowych: orka lub siew (zatarte), żniwa i
młócka. Całość ogrodzona drewnianym płotkiem.
Stan klasyfikujący do natychmiastowej renowacji (nad: J.B. z Kłodzka)
W centrum wsi, na głównym jej placu, w pobliżu
kościoła Św. Wacława (kostel sv. Václava) znajduje się słup z rzeźbą Św. Wacława,
pochodzący z 1783 roku, umieszczony nad ujęciem wody-studzienką. Na
frontowej ścianie postumentu znajduje się płaskorzeźbione
przedstawienie stojącej postaci Św. Jana Nepomucena, który trzyma w
ramionach wysoki krucyfiks. Stan obiektu dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Na
rynku jedna z barokowych rzeźb w kamiennej kolumnie maryjnej z roku
1716 to Jan N. Na kamiennej balustradzie są również śśw.: Sebastian,
Roch, Jan Ewangelista. Figura Jana N. jest bardzo podobna do figury z
kolumny maryjnej w Lomnicy nad Popelkou (okres Semily w kraju
libereckim). Strój tradycyjny (stuła); nimb,
pięć gwiazd. Krzyż i palma. Kontrapost. Postacie są podpisane na
cokolikach. Całość odnowiona. Na cokole, po obu stronach krucyfiksu,
napis: "EX VOTO / ANNO 1716", "Renow. 1902". Autor
nieznany (nad: JJK, uzup: G.S.)
Na wysokości I piętra we wnęce domu znajduje się
ładna kamienna polichromowana figura
Jana N. w towarzystwie aniołków. Gwiaździsta aureola, w lewej ręce
wzniesiony krzyż (nad: JJK)
Na ulicy Svatojánskej (!) wejście do nowoczesnego
Domu Seniora flankują dwie barokowe rzeźby. Lewa to posąg Jana N. z roku
1729, prawa to św. Józef. Strój tradycyjny, dziesięć guzików, stuła.
Nimb z pięcioma gwiazdami, kontrapost. Przeniesiona na to miejsce w 1864
sprzed dawnego przytułku/domu seniorów. Cokół z wolutami i napisem w
języku czeskim: "Oroduj / za nas / svatý / Jene / Nepomucky" ("Módl
się za nami św. Janie Nepomucenie"). Jest to jedna z pierwszych
figur z okresu kanonizacji JN w okręgu jičińskim (nad: G.S.)
W starej dzielnicy Nove Paky stoi murowana kapliczka
domkowa z figurą Jana N. datowaną na rok 1803. Kapliczka jest otwarta,
ma dwuspadowy daszek z krzyżem na szczycie oraz półkoliste wejście z
kolumienkami po bokach. Figura jest kamienna, polichromowana, ma strój
tradycyjny (siedem guzików, medalion na piersi); bez nimbu. Kontrapost,
krzyż. Cokół z profilowanym gzymsem, pod którym znajduje się apoteoza
Języka w glorii. W części środkowej znajduje się scena z Janem -
Pielgrzymem i symbolem MB Staroboleslavskiej. W dolnej części czeski
napis z
chronostychem (>>): "WDieCnI
BohV/ přInasI obIeť ChWaLI skrze/ nebesstIana Jana z NepoMVkV/
Frantissek Ježek koWař/. 1803" ("Wdzięczny i ku chwale Bogu
ofiarowuję tę ofiarę za pośrednictwem/sprawą niebiańskiego Jana z
Nepomuku / Frantissek Ježek kowal/ - fundator"). Tył: "A. 1803 /
Opraveno – 1993". oraz: "Oprava I / Jos. Podlipny / roku 1884".
Na płotku tabliczka z napisem: "Svatý Jene z Neomuku / drž nad naší
vlastí ruku / aby v pravdě Boží žila / spravedlnost vítězila / Léta Páně
1993" ("Święty Janie z Nepomuku dzierż/trzymaj rękę nad naszą
ojczyzną, aby w prawdzie Bożej żyła /a/ sprawiedliwość zwyciężyła. Roku
pańskiego 1993"). Według Seznamu twórcą jest Jan Sucharda, figura
pochodzi z początku XIX wieku, a umieszczono ją w kaplicy z połowy XIX
wieku
(nad: JJK, uzup i tłum.: G.S.)
Blisko przystanku autobusowego stoi kamienny krzyż z
połowy XIX wieku. Na cokole w niszach umieszczono płaskorzeźby: MB
(front), św. Wacław (tył), św. Florian (lewa strona). Po prawej stronie
jest wizerunek Jana N. Strój tradycyjny, sześć guzików, stuła, pięć
gwiazd wokół głowy. Oburącz podtrzymuje bardzo duży krzyż, dodatkowo w
lewej ręce – palmę. Z tyłu, w płycinie napis: "Opraveno 1970"
(renowacja), a w kartuszu inskrypcja fundacyjna częściowo nieczytelna:
"Z nakladu sa..edu / obce Kyjewske. / … / manžele …" ("Z
nakładu… gminy kyjewskiej … małżonkowie ..."). Autor nieznany (nad: G.S.)
Blisko rzeczki Javorki stoi kamienna figura Jana N.
na cokole z dużym postumentem. Strój tradycyjny: 18 guzików, stuła; bez
nimbu. Minimalne ugięcie nogi, postać raczej statyczna. Lewa ręka na
piersi; prawa lekko wyciągnięta do przodu, jakby coś trzymała. Cokół
baniasty z wolutami. Na froncie plinty napis: "Postra...? a z ps: in
Prag". Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Stoi tu piękny, barokowy, sięgający ręką niebu
przydrożny pomnik Jana N. na wysmukłym cokole z wolutami. Ma biret
w ręku, aureolę, brakuje mu niestety krzyża. Stoi na rozstaju dróg 38 i
małej prowadzącej z Jičíněves na Staré Místo. Wygląda na tym pustkowiu
zaiste wspaniale (nad: J.Kotek)
W ogrodzie kościoła św. Jakuba Większego, przy murze
kościelnym, ustawiono kamienną figurę Jana N. Strój tradycyjny,
kontrapost. Brak lewej ręki; w prawej krzyż. Bogate szaty; dobry
warsztat. Cokół z płaskorzeźbionymi wizerunkami świętych: lewa strona –
Wit, front – Ludmiła, prawa strona – Wacław. W dolnej części cokołu napis:
"Oroduj za nas / Svatý Jane Nep". Według seznamu obiekt
pochodzi z połowy XVIII wieku, wg strony wsi - z roku 1715 (nad: G.S.)
W ogrodzie kościoła św. Jakuba Większego znajduje się
kamienna rzeźba Jana N. przeniesiona tu około roku 1970. Powstała w roku
1769, autor nieznany. Strój tradycyjny, biret w prawej ręce, nisko;
nimb, pięć gwiazd. W lewej ręce krzyż. Kontrapost. Cokół
trzykondygnacyjny z profilowanymi gzymsami, wolutami i ornamentami. W
części środkowej wizerunek MB Staroboleslavskiej, a poniżej data:
"L.P. 1769". W części dolnej inskrypcja: "Svatý Jene / Nepomucký / Oroduj /
za nás" ("Święty Janie Nepomucenie módl się za nami") (nad: G.S.)
W ogrodzie kościoła św. Jakuba Większego znajduje się
kamienna rzeźba Jana N. przeniesiona tu około roku 1970. Strój
tradycyjny, 9-10 guzików, stuła. Bez nimbu. Kontrapost minimalny, postać
robi wrażenie statyczne. Cokół trzykondygnacyjny z gzymsami i wolutami.
W części środkowej scena Spowiedzi królowej Zofii. Poniżej dwa
zerodowane napisy, nieczytelne. Cokół robi wrażenie, jakby był straszy
od figury (?). Piaskowiec jest w bardzo złym stanie (nad: G.S.)
W centrum wsi, przy przepływającym przez wieś potoku
Mrlina znajduje się kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena umieszczona na
wysokim postumencie. Święty w postawie stojącej w kontrapoście, z
krucyfiksem trzymanym przy piersi. Nad głową umieszczony na wpół poziomo nimb z pięciu gwiazd. Uwagę
zwraca nietypowa komża ukształtowana w drobne prążki. Stan rzeźby dobry,
postumentu gorszy (nad: J.B.
z Kłodzka)
Przed kościołem Św. Marii Magdaleny (Chrám sv. Maří
Magdalény) znajduje się, usytuowana między drzewami, kamienna figura Św.
Jana Nepomucena ustawiona na kilkustopniowym postumencie. Święty
zobrazowany w postawie stojącej, trzyma na lewym przedramieniu
krucyfiks, a prawą dłoń (która dziś niestety odpadła) trzymał przy
ustach. Ubrany w szaty kanonika. Sutanna spięta guzikami. Komża
wykończona dołem bardzo szerokim pasem koronki (chyba najszerszy z
dotychczas udokumentowanych). Peleryna zarzucona na plecy i związana
sznurem wykończonym chwostami. Przez ramiona, pod peleryną przewieszona
stuła. Jan nie posiada biretu, a wokół głowy nie ma otoku z gwiazd.
Figura zniszczona, klasyfikująca się do natychmiastowej renowacji (nad: J.B.
z Kłodzka)
W kościele Św. Marii Magdaleny (Chrám sv. Maří
Magdalény) w szczycie nastawy bocznego ołtarza znajduje się obraz
przedstawiający Św. Jana Nepomucena rozdającego monety ubogim (nad: J.B.
z Kłodzka)
Na rynku znajduje się Kolumna Maryjna z lat 1742-46 w otoczeniu
czterech kamiennych świętych, wśród których jest również Jan N. w złotej
aureoli o pięciu gwiazdach, w stroju tradycyjnym. Kontrapost. Krzyż
trzyma oburącz. Twórcą był Martin Jelínek młodszy z Kosmonos (zobacz
niżej). Została
postawiona po wielkim pożarze w roku 1746. W górnej części MB Immaculata;
poniżej na cokołach figury śśw. Wacława, Wojciecha, Prokopa i Jana N.
Między cokołami reliefy Marii Magdaleny, Rozalii, Franciszka Ksawerego i
Franciszka de Pauli (podpisane). Figura była naprawiana w latach
1856-57, 1942, 1987 i 1995 (nad: A.D., uzup: G.S.)
Kamienna
figura Jana N. z roku 1789. Jest to prawdopodobnie dzieło rodziny
rzeźbiarzy Jelínků z Kosmonos (Seznam, zobacz też wyżej). Stoi na skwerku, pod lipą. Jan
klęczy na chmurkach. Strój tradycyjny, biret trzyma w lewej ręce; nimb,
pięć gwiazd. W prawej kartusz z wizerunkiem MB Staroboleslavskiej. Cokół wysoki, prosty, z gzymsami, bez napisów. Tył: 1789 (nad: G.S.)
Przy głównej drodze nr 281 stoi kamienny krzyż, który
prawdopodobnie powstał w latach 1854-1860 w warsztacie ludowego
rzeźbiarza Josefa Zemana z Tatobit. Na cokole reliefowe wizerunki: front
– MB Bolesna, lewa strona - Franciszek, prawa strona – Jan N. Strój
tradycyjny, stuła, pięć kwiatków wokół głowy symbolizuje pięć gwiazd.
Duży krzyż. Z przodu cokołu nieczytelny napis: "Posledni vůle
Františka Barou? / ..." ("Ostatnia wola...") (nad: G.S.)
Przy głównej drodze nr 281 między, dwoma kasztanowcami,
stoi kamienna figura Jana N. Strój tradycyjny, nimb, pięć gwiazd. Krzyż.
Kontrapost. Całość mocno zerodowana. Cokół z koroną i herbami. Powstał
prawdopodobnie w latach 1738-1747, a na cokole znajdują się herby pana z Unwerthu i jego żony Teresy, z domu Malovcová z Malovic. Autor nieznany (nad: G.S.)
Przy skrzyżowaniu bocznych dróg do Libošovic,
pomiędzy dwoma lipami, stoi statyczna kamienna figura Jana N. z roku
1811. Górna część praktycznie niewidoczna. Strój tradycyjny z około
trzydziestoma guzikami sutanny, ze stułą. Brak nimbu. Oburącz trzyma
krzyż. Cokół z wnęką, w której znajduje się MB stojąca na kuli
ziemskiej. Poniżej w kartuszu data: "1811". Autor nieznany (nad: G.S.)
Na niewielkim placu obok miletińskiej wieży i
kościoła p.w. Zwiastowania Marii Panny stoi na wysokim cokole z
chronostychem (>>) kamienna figura św. Nepomucena. Cokół zdobny stylizowaną
palmą skrzyżowaną z gałązką dębu (?, symbol dzielności?) oraz kutym
pałąkiem na światło (nad: dzidek1960)
W kościele pod wezwaniem Zwiastowania
Marii Panny znajduje się ołtarz Jana N. ufundowany w 1755 roku
przez Ferdinand hrabiego z Morzinu. Ołtarz wykonany jest przez Františka
Dekrta z Hradce Králové a obraz na nim namalowany przez Ondřeje Maywalda
z Hradce Králové (nad: dzidek1960)
Kamienna figura Jana N. stoi na cokole przy
skrzyżowaniu dróg. Na dole cokołu dane o fundatorze i rok 1868. Całość
ogrodzona kutym płotem. W cokole kapliczka a w niej prawdopodobnie
królowa Zofia (nad: dzidek1960)
W elewację budynku Milovice u Hořic 1 wkomponowana
kapliczka z figurą Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus, ustawiona na
wysokim postumencie ze schodami. Na frontowej ścianie postumentu
płaskorzeźba, stojącej z krucyfiksem w dłoniach, postaci Św. Jana
Nepomucena. Wokół głowy świętego otok z pięcioma gwiazdami, przez
ramiona przewieszona stuła, na piersi zawieszony medalion (nad: J.B. z
Kłodzka)
W gotyckim zamku Kost, pod murami i koło kas
zamkowych, stoi
kamienna barokowa figura Jana N. w pięciogwiaździstej aureoli, 1728.
Strój tradycyjny. Oburącz trzyma krzyż, a przy prawej ręce palmę. Prosty
cokół z płycinami; z tyłu data: "A.D. / 1728". Autor nieznany (nad:
A.D., uzup: G.S.)
W kaplicy gotyckiego zamku Kost znaleźć można polichromowaną figurę Jana N.
ustawioną na przyściennym kamiennym wsporniku. Cechą wyróżniająca jest
siedem (!) gwiazd w aureoli (nad:
A.D.)
W sali mieszkalnej na pierwszym piętrze gotyckiego
zamku Kost stoi intarsjowana szafa, na drzwiczkach której znaleźć można
postać najprawdopodobniej Jana N. (lewa strona; z prawej - MB). Strój tradycyjny, bez nimbu
gwiaździstego. Statyczny. Ręce złożone na piersi trzymają palmę.
Wizerunek uproszczony, ludowy. Mebel nie jest zbyt stary. Autor i
datowanie nieznane (nad:
G.S.)
Do tej pory znaliśmy tylko jedną taką szafę z Vrchlabí, zegar szafkowy z
Rožnova pod Radhoštem, łóżko z JN z Kladrubów oraz szafę z obrazem Jana
na szczycie w bibliotece cysterskiego vyšebrodskeho kláštera. Teraz
dochodzi kolejny mebel!
Przy skrzyżowaniu polnej drogi z traktem do
zamku Kost, pomiędzy Podkostem a Vesecem
u Sobotky, stoi kamienna figura Jana N. z roku 1728. Twórcą jest
Josef Jelínek. Około roku 1730
posadzono tu dwie lipy. Jedną wywróciła wichura w roku 1858; w 2000
wywróciła także drugą, stąd lokalizację Jana określano jako "u bývalé
semtínské lípy". Teraz są sadzone nowe lipy. Jan klęczący na
chmurkach, w stroju tradycyjnym; biret leży obok główki putta wśród
chmur. Obie ręce złożone na piersi, bez atrybutów. Cokół prosty, bez
napisów; część, na której opiera się figura, wygląda na nową (nad:
G.S.)
Idąc ulicą Barborską z centrum miasteczka
w stronę katedry św. Barbary wchodzimy na umocnienie skarpy, gdzie
wzdłuż kolegium jezuickiego, wzorem praskiego Mostu Karola ustawiono
figury świętych. Pierwsza figura przy kamiennej balustradzie to
okazałych rozmiarów kamienny, barokowy św. Jan Nepomucen. Figura stoi na
wysokim postumencie, z małą zakratowaną wnęką (zapewne na latarenkę). Na
cokole pod stopami Jana aniołki, z których jeden trzyma palec na
ustach
Kamienna płaskorzeźba przedstawiająca
klęczącego, modlącego się św. Jana Nepomucena. Znajduje się
w dolnej części Kolumny Morowej (Morovy sloup) postawionej w latach 1713-1715 w
prośbie o odwrócenie zarazy (nad: I.M.)
Niedaleko kościoła św. Jakuba, na
fasadzie domu przy placyku, na poziomie I piętra umieszczono
kamienną figurę Jana N. Jest ona przymocowana bezpośrednio
do muru, bez wspornika czy cokołu (tę rolę pełni kłębowisko
chmur i aniołków), otoczona chmurkami i bordiurą, oświetlona
piękną latarnią umieszczoną poniżej. Pozycja klęcząca,
aureola, krzyż w ręku (nad: I.M.)
W końcowej części prawej nawy katedry św.
Barbary znajduje się piękny witraż przedstawiający św. Jana
Nepomucena spowiadającego Królową. Pod witrażem data
fundowania witraża - 1923 rok
(o Szklanych Nepomukach - na
osobnej stronie >>)
(nad: I.M.)
Późnobarokowy kościół pod wezwaniem św.
Jana Nepomucena z lat 1734-1754 wg projektu F.M. Kańki. Na
szczycie fasady umieszczono gwiazdę. Bilet wstępu w cenie 30
koron ozdobiony jest ryciną przedstawiającą tę budowlę
W tym samym kościele pod wezwaniem św.
Jana Nepomucena (zobacz wyżej), znaleźć można witraż z
wizerunkiem Jana N. Znajduje się prawej strony od ołtarza
głównego
(o Szklanych Nepomukach - na
osobnej stronie >>)
W tym samym kościele pod wezwaniem św.
Jana Nepomucena (zobacz wyżej), w ołtarzu głównym znajduje
się obraz "Św. Jan N. rozdający jałmużnę". Jest to dobrej
klasy XIX-wieczne malowidło autorstwa praskiego profesora
malarstwa (nad: I.M.)
W tym samym kościele pod wezwaniem św.
Jana Nepomucena (zobacz wyżej), znajduje się malowany plafon
przedstawiający legendę o św. Janie Nepomucenie. Autorami
tych XVIII-to wiecznych fresków są: Frantisek Xaver Palek i Josef Redelmayer. Główna scena
fresków przedstawia apoteozę św. Jana, druga - przysięgę św. Jana, trzecia -
Biskupa? (Papieża?) pokazującego relikwię - język św. Jana Nepomucena
(nad: I.M.)
Obok kościoła pod wezwaniem św. Jana
Nepomucena (zobacz wyżej), na bramce wiodącej na teren
kościelny umieszczono kamienny barokowy posąg Jana N. w pięciogwiaździstej aureoli,
w towarzystwie aniołków usadowionych na wolutach (nad: I.M.)
Koło tego samego kościoła pod wezwaniem św.
Jana Nepomucena (zobacz wyżej), tuż za bramą prowadzącą do
bocznego wejścia do kościoła, na cokole stoi kamienna figura Jana N.
Jan ma nieco zatarte rysy twarzy i zapewne nie jest to jego
pierwotna lokalizacja (nad: I.M.)
W narożniku domu, na wysokości pierwszego
piętra na wsporniku umieszczono figurę Jana N., zapewne
współczesną, metalową. Biret, aureola, krzyż i palma (nad:
M.Muryn)
Koło kościoła św. Jakuba, w wyciętej
wnęce narożnika budynku, znajduje się barokowa kamienna rzeźba Jana N.
na gzymsowanym profilowanym cokole. Jego cechą wyróżniająca
jest trzymany w rękach duży medalion z MB ze Starej
Boleslavii, tak zwane "Palladium země české". Znalazł się tam nieprzypadkowo, ponieważ figura
oznacza szlak pielgrzymkowy z Chrudima do Starej Boleslavii
właśnie i przypomina pielgrzymkę Jana N. U stóp Jana aniołek
ze złożonymi rączkami
W wyciętej, płytkiej wnęce narożnika
budynku, na wysokości
pierwszego piętra znajduje się kamienna rzeźba stojącego z
krucyfiksem Św. Jana Nepomucena. W 2012 roku figura była
poddana renowacji i owinięto ją zieloną siatką (nad: J.B. z
Kłodzka)
W Ossuarium w Kutnej Horze, w dzielnicy
Sedlec, znajduje się polichromowana figura (w zasadzie popiersie) św.
Jana Nepomucena. Figura znajduje się po prawej stronie, nad obrazem,
wśród "dekoracji" z ludzkich kości, zebranych z około 40000 ludzkich
szczątków. Jak przystało na nieco makabryczne miejsce, w którym się
znajduje - Jan ma nieco trupi wygląd twarzy (nad: I.M.)
Tuż przy murze okalającym Ossuarium (zobacz
wyżej) i cmentarz, przy bocznym wyjściu stoi potężnych rozmiarów
kolumna, na której szczycie znajduje się kamienna figura św. Jana
Nepomucena z lat 1705-13 (nad: I.M.).
Twórcą był najprawdopodobniej Matěj Václav Jäckel
(1655-1738), autor ołtarza głównego (1705,
zobacz >>) i dekoracji fasady
kościoła JN na Hradczanach w Pradze (przed 1729,
zobacz >>),
rzeźb z Mostu Karola, a także podwójnego ołtarza
nepomuckiego z Dobřan w kościele św. Víta
(zobacz >>),
ołtarza JN w praskim kościele św. Voršily na Novym Měste
(1710), a także współtwórca głównego ołtarza z figurą JN
w kościele klasztornym w Broumovie
(zobacz >>)
W kościele Wniebowzięcia Panny Marii i
św. Jana Chrzciciela (Kostel Nanebevzetí Panny Marie a
svatého Jana Křtitele) znajduje się barokowy konfesjonał
pochodzący z około 1730 roku, wykonany z twardego drewna
przez nieznanego autora. Na szczycie konfesjonału rzeźba
Świętego Jana Nepomucena pochylającego się nad trzymanym na
lewym przedramieniu krucyfiksem, adorowanym zamyślonym
wzrokiem. U stóp Jana kartusz przedstawiający kobietę w
długich rozwianych szatach, która nie ma twarzy, ani głowy,
poniżej łaciński napis: "O PER
VIT CONFUSIO / FACIEM MEAM" (tłum.: Oh wstyd pokazywać
twarz). Po bokach umiejscowione półnagie putta z kartuszami:
po lewej z napisem "REMITTUNTUR LI PECTA MULTA" (tłum.:
te grzechy są odpuszczone wiele razy) i rachunkiem z
przekreślonymi liczbami; po prawej z napisem "VERBUM SECRETUM"
(tłum.: tajne słowo) i aniołkiem trzymającym paluszek na
ustach. Jeszcze dalej na zewnątrz dwie siedzące męskie
postacie, z których jedna w podartych szatach. Św. Jan
Nepomucen jest patronem dobrej i szczerej spowiedzi. Ciekawe
ile grzechów zostało odpuszczonych w tym konfesjonale. Stan
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W kościele Wniebowzięcia Panny Marii i
św. Jana Chrzciciela (Kostel Nanebevzetí Panny Marie a
svatého Jana Křtitele) znajduje się obraz ołtarzowy
autorstwa Petra Brandla "Zgromadzenie Patronów Ziemi
Czeskiej". Jego wymiary wynoszą 326 x 211,5 cm. Sygnatura
autora znajduje się w dolnej części kompozycji na wiośle,
które jest atrybutem Św. Wojciecha, a brzmi: Petrus Brandl
Pinxit Anno 1728. Rok 1728 jest rokiem, kiedy Brandl
przybywa do miejscowości Sedlec na wezwanie opata
Zahradeckeho i razem z obrazem "Zgromadzenie Patronów Ziemi
Czeskiej"
tworzy i główny obraz ołtarzowy Assumpty, który obecnie
znajduje się w kościele Św. Wawrzyńca w miejscowości Vysoke
Myto. Święty Jan Nepomucen ukazany jest w centralnej części
obrazu z biretem na głowie i wskazującym palcem prawej dłoni
przy zamkniętych ustach. Nad świętym uskrzydlone putto ze
złożonymi rączkami. Obraz poddany był gruntownej renowacji
(ok. 2007 r.), której autorem był mgr. art. Jan Vojtěchovský.
Stan obrazu dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Na filarze mostu przez rzekę Vrchlicí
stoi kamienna figura Jana N.
Miękki gest przytulenia krzyża, biret, na cokole zatarty
herb fundacyjny (nad: J.D.)
Przy zewnętrznej ścianie prezbiterium
kościoła zamkowego Svatého Martina na cokole stoi kamienna barokowa figura Jana N. z
krzyżem na prawym ramieniu, z aureolą i puttem
Niedaleko zamku kamienna barokowa
klęczącego na chmurkach figura Jana N. na cokole. Święty na
złożone modlitewnie ręce. Krzyż i palmę niesie anioł
unoszący się po jego lewej stronie. U dołu dwie główki
anielskie (nad: M.Muryn)
okolice Kutnej Hory (okres: Kutná Hora, kraj: Středočeský):
kamienna figura Jana N. z krzyżem na lewym ramieniu, nieco
zniszczona, w zapomnianej miejscowości. Biret, brak aureoli,
pod stopami obłoki. Obiekt podobny do tego z miejscowości
Nové Dvory z Masarykovo nám. (zobacz wyżej)
(uwaga: ustalić lokalizację)
Na zboczu ponad wsią, przy drodze
nr 337, znajduje się kamienna, piaskowcowa rzeźba Św. Jana
Nepomucena, datowana na początek XVIII wieku. Święty
przedstawiony w tradycyjnym ujęciu, w postawie stojącej w
kontrapoście w szatach kanonika. Prawa noga w lekkim
wykroku, stopa ustawiona na niskiej prostopadłościennej
kostce. W dłoniach pochylony na lewe ramię krucyfiks. Święty
patrzy przed siebie, głowa lekko obrócona w lewą stronę. Na
głowie biret, a wokół niej uformowany w okrąg metalowy pręt
bez gwiazd. Rzeźba ustawiona na dwuczęściowym postumencie.
Dolna część w formie prostopadłościanu wymurowanego z
kamienia, otynkowana, przykryta gzymsem. Na niej ustawiona
kamienna podstawa rzeźby, flankowana wolutowymi spływami
zdobionymi liśćmi akantu. Na frontowej ścianie relief
kartusza nakrytego koroną. Rzeźba wpisana do rejestru
zabytków Ústřední seznam kulturních památek České republiky
(ÚSKP ČR) pod nr 41747/2-2802. Stan pomnika dobry, miejsce
zadbane (nad: J.B. z Kłodzka)
Nad wejściem na balkon (oratorium)
kaplicy Nawiedzenia Panny Marii (Zámecká kaple Navštívení
Panny Marie) w Zamku Žleby zawieszona jest drewniana
płaskorzeźbiona scena ze św. Janem Nepomucenem. Święty
przedstawiony jako pielgrzym przed schodami i drzwiami
kościoła w Starej Boleslawi, nad którymi ukazuje mu się
Matka Boża z Dzieciątkiem Jezus. Jan ubrany w długie,
powłóczyste szaty pielgrzyma, z kijem pątniczym i kapeluszem
pod pachą. Stan obiektu dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W centrum miejscowości Zbraslavice, na
zielonym skwerku, znajduje się piaskowcowa, naturalnej
wielkości rzeźba barokowa Jana Nepomucena datowana na rok
1723. Święty w postawie stojącej w kontrapoście, z prawą
nogą wysuniętą nieco do przodu i ustawioną na
prostopadłościennej, niskiej płytce, ubrany w szaty kanonika
z biretem na głowie, sutanna spięta guzikami, pod szyją dwie
haftowane wypustki. Na lewym przedramieniu ukośnie położony
krucyfiks, który Jan adoruje wzrokiem, w drugiej dłoni liść
palmy męczeństwa. Wokół głowy świętego nimb z pięcioma
gwiazdami. Na bokach niskiej prostopadłościennej płyty, na
której ustawiona rzeźba wyryta inskrypcja w języku
staroczeskim (!): "KDOKOLI WOSLAWI / MNIE W SWATYCH MYCH
/ OSLAWIM JEHO / W NEBESYCH" ("Ktokolwiek wysławi
mnie w świętych moich, wysławię go w niebiosach").
Poniżej na gzymsie wyryte inicjały: "F:F:PZRZ: -- M
KPZR.Z.R.T.". Na frontowej ścianie postumentu
prośba-modlitwa w języku staroczeskim do świętego i dokładne
datowanie rzeźby: "SWATY / JENNE NEPO / MVCKY OCH / RAŇ
NAS ZDEOD / HANBY A POTVPY / WSSECKY I723 / DNE 22 IVNI"
("Święty Janie Nepomucenie ochroń nas tutaj od hańby i
poniżenia wszelkiego, 1723 dnia 22 czerwca"). Stan
ogólny rzeźby dobry
Przy drodze na południe od wsi, w pobliżu mostu przez Opatovický potok znajduje się kamienna rzeźba Jana N. Święty
w tradycyjnym ujęciu ikonograficznym, w postawie stojącej w
kontrapoście na obłoku, w szatach kanonika, trzyma
krucyfiks, ku któremu pochyla głowę. Rzeźba umieszczona na
prostopadłościennym, nakrytym gzymsem postumencie (nad: J.B. z Kłodzka)
Koło kościoła Wniebowzięcia Panny Marii (Kostel
Nanebevzetí Panny Marie) znajduje się barokowa kamienna rzeźba Jana N.
w aureoli. Utrącona główka krzyża (nad: J.B. z Kłodzka)
Koło neoromańskiego kościoła św. Marcina
stoi kamienna barokowa figura Jana N. na
cokole ze zniszczonymi płaskorzeźbami (MB ze Starej
Boleslavi? inny święty?). Silny
kontrapost, krzyż na prawym przedramieniu, biret, aureola
Przy zakręcie drogi i naprzeciwko kościoła św. Marcina
stoi kamienna XIX-wieczna figura Jana N. na cokole,
chroniona metalowym płotkiem. Poważny wyraz twarzy, biret,
brat aureoli, w prawej ręce malutki krzyżyk prawie niknący w
dłoni Jana. Peleryna zapinana na jeden guzik, widoczne
dziewięć guzików sutanny
Na głównym placu miasta stoi kolumna maryjna w lat 1745-46. W narożnikach
cztery
figury: śśw. Jana N., Prokopa, Sebastiana, Floriana. Jan w stroju
tradycyjnym (dziewięć guzików). Odkryta głowa, nimb w stylu czeskim z
pięcioma
gwiazdami zawieszonymi pod spodem. Kontrapost. Oburącz trzyma bardzo mały krzyżyk.
Renowacja przeprowadzona w latach 1854 i 1878. Autor nieznany (nad: G.S.)
W dzielnicy Nové Město, blisko ronda, grupa trzech figur z
początku XIX wieku wkomponowana w ogrodzenie między
budynkami. Są to: w
środku Jan N., św. Józef z Dzieciątkiem (lewa strona), św. Antoni
Padewski (ponoć, choć to raczej postać kobieca, prawa strona),
MB z Dzieciątkiem. Jan w
stroju tradycyjnym, płaski nimb w stylu "czeskim" z pięcioma gwiazdami. Kontrapost.
Oburącz trzyma krzyż. Autor nieznany (nad: G.S.)
W kościele śśw. Piotra i Pawła jest
neogotycki boczny
ołtarz MB, flankowany malowidłami z postaciami świętych. Z
lewej strony jest to Jan N. w stroju tradycyjnym, z niebieską stułą. Wokół głowy
złocisty nimb z pięcioma gwiazdami. Postać statyczna. W lewej ręce
krzyż i palma. Palec wskazujący prawej ręki na
ustach. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Kamienna figura Jana N. moście-tamie
spiętrzającym potok Brslenka, ustawiona za barierą. Jest to
klasyczna barokowa rzeźba w kontrapoście, z krucyfiksem na
prawym ramieniu, w birecie i z ładnie ciętymi szatami
W kościele Św. Elżbiety (Kostel sv.
Alžběty) znajduje się boczny ołtarz dedykowany Św. Janowi
Nepomucenowi. W nastawie ołtarza obraz przedstawiający
klęczącego Nepomucena z wyciągniętą prawą dłonią, w której
trzyma swój język. W lewej dłoni biret. Wokół głowy pięć
drobnych gwiazdek. Nad Janem aniołek z zielonym liściem
palmy męczeństwa i paluszkiem na ustach. Święty oświetlony
blaskiem Trójcy Przenajświętszej symbolicznie przedstawionej
w postaci równoramiennego trójkąta w promienistym okręgu.
Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Na głównym rynku znajduje się
zespół barokowy rzeźbiarski kolumny maryjnej z roku 1682
autorstwa F.B.Spelinki (?) z figurami świętych z roku 1764
(kopie z lat 90. XX wieku na miejscu zniszczonych
oryginałów). Na cokole figury św. Pawła
znajduje się płaskorzeźba Jana N. z krzyżem. Jest to
popiersie, w stroju tradycyjnym, z krzyżem i palmą (uzup: G.S.)
Przy kościele Trójcy św. i klasztorze
kapucynów stoi grupa figuralna składająca się z postaci Jana
N. (lewa strona), św. Barbary (prawa strona) i obelisku z
główkami putt, zwieńczonego symbolem MB Staroboleslavskej w
glorii (środek). Na płaskorzeźbiony cokole św. Wacław. Jan w
stroju tradycyjnym (11 guzików). Postać wygięta, ale bez
kontrapostu. Brak obu dłoni. Autor i datowanie nieznane
(nad: G.S.)
Wyjeżdżając z Kolina drogą na Veltruby
można po lewej stronie drogi zobaczyć kamienną figurę Jana N. -
nieboraka bez głowy. Widać jednak, że ktoś o niego zadbał,
bo cokół wygląda na niedawno sklecony ze starych kamieni. W
analizy starych zdjęć GSV wynika nawet, że to nowo
postawiona budowla (nad: J.Kotek)
Przy bramie pałacu barokowa kamienna
figura Jana N. z roku 1714. Strój tradycyjny, nimb, pięć
gwiazd; duży krzyż. Ślady dawnej polichromii. Stoi na
prostopadłościennym cokole, jakby na dwóch plintach, między
którymi piętrzy się skupisko chmur. Na górnej plincie data:
1714. Figura prawdopodobnie autorstwa Františka Martina
Katterbauera z Kutnej Hory, wykonana na zlecenie księżniczki
Eleonory Barbary Lichtenstein z Thun, ówczesnej właścicielki
majątku (nad:
G.S.)
W kościele św. Wacława znajduje się prawy
ołtarz boczny poświęcony Janowi N. z jego obrazem autorstwa J.Ludvíka
Bernarda, z roku 1870. Święty przedstawiony w stroju
tradycyjnym, palec wskazujący prawej ręki przy ustach, w
lewej palma. Obraz górą półkolisty; rama drewniana, złocenia
(zobacz też niżej) (nad:
G.S.)
Przed kościołem św. Štěpána stoi
barokowa, piaskowcowa rzeźba św. Jana Nepomucena z 1716
roku, wykonana nakładem kouřimskiego dziekana Antonína Jana
Marche. Nazwisko autora rzeźby nie jest znane, ale można
brać pod uwagę warsztat Františka Preisse (metoda formowania
draperii, szeroko otwarty gest ramion, modelowanie włosów).
Święty w postawie stojącej w kontrapoście, prawa noga
wyprostowana, lewa zgięta w kolanie i nieco wysunięta do
przodu. Jan w lewej dłoni trzyma niewielki krucyfiks, a w
prawej, zdjęty z głowy, biret. Głowa obrócona w lewo w
kierunku krucyfiksu. Na piersi zawieszony równoramienny
krzyżyk. Wokół głowy nimb z pięciu złoconych gwiazd. Rysy
rzeźby ulegają zacieraniu. Rzeźba ustawiona na prostym,
prostopadłościennym, kilkuczłonowym postumencie, ustawionym
na dwustopniowym podwyższeniu. W narożach ustawione cztery
kamienne, niskie słupki (nad: M.Muryn, uzup: J.B. z Kłodzka)
[odwiedzony 2018-09-18]
W kościele św. Štěpána, na końcu
południowej nawy, umieszczono neogotycki ołtarz Jana N. o ciekawej
eklektycznej formie z roku 1905. Głównym elementem ołtarza
jest polichromowana figura Św. Jana Nepomucena. Święty w
szatach kanonika, w postawie stojącej trzyma przed sobą
krucyfiks, który adoruje wzrokiem. Na głowie biret, a wokół
niej aureola z pięcioma gwiazdami, przez ramiona
przewieszona stuła. Po bokach Jana figurki dwóch klęczących
aniołków, a poniżej dwie, płaskorzeźbione sceny ze Starego
Testamentu. Jedna z nich to ofiarowanie Izaaka przez
Abrahama. Obiekt wykonany w pracowni rzeźbiarzy Zálešák i
Mráze, zaprojektowany przez Jana Kastnera (nad: M.Muryn,
uzup: J.B. z Kłodzka)
W Muzeum Kouřimska znajduje się
drewniana, polichromowana rzeźba Św. Jana Nepomucena,
wykonana około 1750 roku, jej autorem jest Bernhard Anton
(Bernard Antonín) Katterbauer († 13.09.1779 w Kuttenbergu, Czechy). Święty w postawie stojącej w
kontrapoście, odziany w szaty kanonika, ze stułą
przewieszoną przez ramiona, z gołą głową. Cechą
charakterystyczna jest wysokie czoło Jana (nad: J.B. z Kłodzka)
W skansenie Muzeum lidových staveb v
Kouřimi, w jednej z zabytkowych chat, w tzw. świętym kąciku
umieszczonych jest kilka obrazów malowanych na szkle. Na
jednym z nich widzimy Św. Jana Nepomucena z krzyżem i
ukwieconą palmą męczeństwa. Wokół głowy świętego nimb z
pięcioma gwiazdo-kwiatkami (zobacz szklane Nepomuki >>) (nad: J.B. z Kłodzka)
W skansenie Muzeum lidových staveb v
Kouřimi, w jednej z zabytkowych chat, w tzw. świętym kąciku
umieszczonych jest kilka obrazów malowanych na szkle. Na
jednym z nich widzimy stojącego Św. Jana Nepomucena z
krzyżem. Wokół głowy świętego nimb z pięcioma gwiazdkami (zobacz szklane Nepomuki >>) (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy bocznej drodze, za zabudowaniami
dawnego klasztoru stoi kamienna figura Jana N. z XVIII wieku
(około 1750). Strój tradycyjny, 10 guzików, bez biretu; nimb
w stylu czeskim z pięcioma gwiazdami, duży krzyż. Stoi na
wysokim cokole z gwiaździstą podstawą. Figura jest po
renowacji, a teren wokół został oczyszczony. Autor nieznany (nad:
G.S.)
Przy skrzyżowaniu, w pobliżu kościoła św.
Bartłomieja i zamku Sázavský Dvúr, znajduje się wnękowa kapliczka z kamienną
figurą Jana N. flankowaną dwoma aniołkami. Dwukolorowy
piaskowiec. Jan w stroju tradycyjnym, w przyklęku na
chmurach, z dłońmi złożonymi jak do modlitwy. Z nimbu
zachowała się sama obręcz. Z jego lewej strony aniołek
trzymający krzyż, przy jego nodze palma, a pod kolanem Jana
biret. Na cokole tarcza z herbem Jana z Hartliebu. Na bokach
inskrypcje łacińskie z
chronostychem (>>). Lewa strona: "eX
Voto? / HartLIebIaDVM?
/ stat / hæC statVa
/ in trzeboL"
(1727; "W podziękowaniu /od/ domu Hartliebów postawiono
tę statuę w Třebovli"). Prawa strona: "In
anno / CanonIsatIonIs
saC.? / IoaňIs
nepoMVCenI?
/ propear serVata /
ConfessIonIs
seCreta / antehaC
In aqVa
/ pragae = InIeCI?
/ XVIII?" (1727; "W roku kanonizacji św. Jana
Nepomucena zapisano wcześniej. Przedtem za tajemnice
spowiedzi wrzuconego do wody w Pradze"). Rzeźba powstała
dwa lata przed kanonizacją, co potwierdza
chronostych (>>).
Kapliczka z profilowanym gzymsem oraz główką putta, wnęka
półkolista. Na zewnątrz kapliczki kolejne dwa aniołki. Prawy
trzyma zamkniętą kopertę/list (czy biret?) na sercu oraz
kartusz z apoteozą języka. Lewy ma palec na ustach oraz
kartusz z nieczytelnym wizerunkiem. Niektóre starsze źródła
mylnie podawały, że autorem był M.F.Brokof (ew. że z jego
warsztatu), jednak autor jest nieznany (nad. i tłum:
G.S.)
Na wzniesieniu Beránek nad wsią stoi kościół pod wezwaniem Jana N. (kostel svatého Jana Nepomuckého)
ufundowany przez hrabiankę Leopoldinou ze Šternberka w roku
1734. Wewnątrz drewniana, polichromowana figura Jana N. w
ołtarzu głównym oraz dwa boczne ołtarze: spowiedź królowej
Zofii zwieńczona apoteozą języka oraz wniebowzięcie MP.
Autor i datowanie nieznane (uzup: G.S.)
Przed kościołem pw. Najświętszego
Odkupiciela stoi kamienna figura Jana N. z połowy XIX wieku,
ustawiona na miejscu starszej z roku
1731 (zobacz niżej). Strój tradycyjny: sześć guzików,
stuła, nimb z pięcioma gwiazdami, krzyż, palma. Postać
raczej statyczna. Oryginalny stary cokół jest bardzo wysoki, z profilowanymi
gzymsami. Na froncie inskrypcja łacińska z datą: "IN HONO /
REM DEI / ET SAN(CTI) / IOAN(NNI) NEP(OMUCI) / 11 IUNNI?
IULII? A(NNO) 1731" ("Ku czci św. Jana Nepomucena 11
czerwca/ lipca? Roku 1731"). W roku 2014 renowację
wykonał rzeźbiarz Jarmil Plachý z Blinky
dodając też nimb z gwiazdami. Autor nieznany (nad: G.S.)
Przed kościołem pw. Najświętszego
Odkupiciela stała niegdyś barokowa kamienna figura Jana N. z
roku 1731. W połowie XIX wieku zastąpiona została nową
(wtedy) kopią. Pozostał po niej oryginalny cokół, który
opisano powyżej (zobacz). Najnowsze losy starego posągu nie
są nam znane, być może nie istnieje, być może znajduje się w
jakimś magazynie. Autor nieznany (nad: G.S.)
Na skwerku kamienna figura Jana N. z roku
1759. Strój tradycyjny: dziewięć guzików, odkryta głowa, nimb, z
pięcioma gwiazdami, krzyż, palma. Kontrapost. Figura
flankowana trzema aniołkami (współczesne repliki). Twórcą był kutnohorský rzeźbiarz Martin Máslo i kamieniarz Václav
Kamenický z Kostelca nad Černými lesy. Rzeźba postawiona
przez proboszcza w podzięce za uchronienie miasta podczas
bitwy pod Kolinem. Cokół trójboczny z wolutami, na froncie w
ozdobnym kartuszu inskrypcja łacińska z podwójnym (!)
chronostychem (>>): "Statuam / hanC Mens gra / ta
LoCI patrI
of / fert DIVe
Ioannes / eCCe tIbIpIa
Dat / pLananIana /
ManVs". (1759; "Ta statua świętego Jana /postawiona/
w podzięce przez mieszkańców Plananów") (nad: i tłum: G.S.)
W neogotyckim kościele pw. Narodzenia Jana
Chrzciciela z lat 1908-13 witraż w trzecim od wejścia prawym oknie zdobi
wizerunek Jana N. Strój tradycyjny, nimb, palma, palec na
ustach. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Przy drodze na Hradenin kamienna figura
Jana N. z roku 1712. Strój tradycyjny: stuła, krzyż, palma,
stuła. Brak aureoli. Kontrapost. Cokół duży, prosty,
pobielony, na nim mocno profilowana i zdobiona baza rzeźby.
Z tyłu data: 1712. Rzeźbę kazała postawić właścicielka
majątku radimskiego (zobacz wyżej), hrabianka Augustina Kinska. Autor
nieznany (nad: G.S.)
Na małym wzniesieniu koło kościoła św.
Jana Chrzciciela stoi kamienna figura Jana N. z 1715 roku.
Przypisywana rzeźbiarzowi Janowi Brokoffowi (1652-1718) lub jego synowi
Michałowi Janowi Brokoffowi (1621-1721) (na tylnym boku cokołu sygnatura: JB). Strój tradycyjny. Nimb z czterema uszkodzonymi
gwiazdami. Kontrapost. Krzyż trzymany oburącz. Na czerech
bokach prostego cokołu inskrypcje w języku czeskim, z
których wynika, że figurę postawił/ufundował własnym
nakładem miejscowy proboszcz, Florián Josef Mikulovský; Jan
Brokoff wystawił ją na dzień św. Jana Chrzciciela w 1715 roku
oraz, że 29.08.1715 poświęcił ją nymburski dziekan Antonio
Molinari (nad: G.S.)
W ślepej arkadzie dziedzińca zamku
umieszczono bezgłową i beznogą figurę Jana N. z czerwonego
kamienia. Uszkodzona jest też główka krucyfiksu (nad: M.Muryn)
Koło kościoła pw. WNMP i zamku znajduje się
barokowa Kolumna Maryjna z roku 1700. Jedną z jej rzeźb jest kamienna figura Jana N.,
inne to Sebastiana, Rocha i Franciszka Ksawerego oraz
oczywiście MB. Obekt jest dziełem Františka Martina
Katterbaura lub pochodzi z jego warsztatu. Fundatorem był
hrabia Adolf Vratislav ze Šternberka. Balustrada dodana w
1818. Jana przedstawiono w stroju tradycyjnym, bez nimbu, z
krzyżem, w minimalnym kontrapoście. Stan nienajlepszy, w
lecie 2019 trwała renowacja (nad: M.Muryn, uzup: G.S.)
Nad drzwiami wejściowymi do budynku znajduje się
barokowa figura Jana N. w aureoli ustawiona na wsporniku.
Uszkodzona twarz, główka krzyża, gwiazda nimbu, stopy.
Korozja całej figury (nad: M.Muryn)
Naprzeciwko szkoły stoi kamienna figura
Jana N. z roku 1717. Strój tradycyjny, nimb w stylu
"czeskim", uszkodzony krzyż. Kontrapost. Cokół z gzymsami,
na froncie tarcze herbowe z koroną. Poniżej napis: "Renovat.
1820 …. / Renov. Ao 1760 / A. D. 1717". Fundatorem był
hrabia František Damián ze Šternberka i jego żona, Maria
Josefína z Trautmannsdorfu. W roku 2008 miała miejsce
renowacja obiektu przeprowadzona przez rzeźbiarza Josefa
Pospíšila z Kutnej Hory. Autor nieznany (nad: G.S.)
W barokowym kościele pw. Stygmatów św.
Franciszka przy klasztorze franciszkanów lewy ołtarz boczny
poświęcono Janowi N. Głównym jego elementem jest drewniana
polichromowana na złoto figura JN w stroju tradycyjnym
(dziewięć guzików, odkryta głowa). Nimb z pięcioma
gwiazdami, krzyż, w prawej ręce biret. Kontrapost. Autor
nieznany. Według spisu
cestyapamatky.cz rzeźba pochodzi z roku 1704, a więc z
bardzo wczesnego momentu kultu (nad: G.S.)
W barokowym kościele pw. Stygmatów św.
Franciszka (zobacz wyżej) na pilastrze po lewej stronie nawy
zawieszono obraz w ozdobnej ramie z wizerunkami czeskich
świętych. W górnej części Wacław, w prawym, dolnym rogu Jan
N. Strój tradycyjny, bez nimbu; krzyż i palma. Autor i
datowanie nieznane (nad: G.S.)
Na skwerku, przy wylocie drogi nr 125 na Jindice, stoi
kamienna figura Jana N. Jest to kopia starej rzeźby JN
zniszczonej w roku 2004 (zobacz niżej) wykonana 2010/11. Cokół jest
oryginalny i pochodzi z roku 1761, naprawiony w 2009. Strój tradycyjny, nimb z
pięcioma gwiazdami, krzyż. Minimalny kontrapost. Widoczna
różnica warsztatów miedzy starą częścią a nową. Cokół z
gzymsami i wolutami. W stóp Jana dwie główki putt. Na
froncie wizerunek MB Staroboleslavskiej, w narożnikach cyfry
datowani: (1, 7, 6, 1). Napisy nad i pod wizerunkiem
zniszczone: "... PO?ZDRWENA BOHU MARIA / ... Obnoveno
1929 …" ("Odnowiono w 1929 …."). Fundatorem
obiektu był
właściciel červenohrádeckého dworu.
Autor nieznany (nad: G.S.)
Stara (1761) kamienna figura Jana N. stojąca przy drodze
została wywrócona i zniszczona w roku 2004. Porzucona leżała
kilka lat aż do roku 2009, kiedy z inicjatywy gminy
naprawiono cokół, i do 2010, kiedy zamontowano na nim nową figurę
(zobacz wyżej).
Autor starej rzeźby nie jest znany, a fundatorem był
właściciel červenohrádeckého dworu. Najnowsze losy starego
posągu nie są nam znane, być może nie istnieje, być może
znajduje się w jakimś magazynie (nad: G.S.)
W centrum miejscowości stoi klasycystyczny kościół pod
wezwaniem Jana N., niestety zamknięty. Jego początki
datowane są na rok 1751, kiedy powstała pierwsza kaplica na
dziedzińcu Matěja Horyny (dziś nr 6). 16 maja 1753 została
wyświęcona nowa kaplica Jana N., już w miejscu dzisiejszego
kościoła. W kolejnych latach był rozbudowywany, następnie
zniszczył go pożar (1838). Odbudowany według projektu
regionalnego architekta Floriana Müllera z Kouřima (1847).
Konsekracja przez wikariusza Josefa Ballata odbyła się w
roku 1848. W latach 20. XX wieku przebudowany przez firmę
budowlaną Jana Sklenářa z Kolína. Obecnie trójnawowy.
Wewnątrz znajduje się ołtarz główny z obrazem JN zabieranego
do nieba, autorstwa malarza Františka Müllera z Chrudimia
(1848) (nad: G.S.)
Oryginalna rzeźba z roku 1796 rozpadła
się i została w roku 1832 zastąpiona przez rzeźbę autorstwa
Franciszka Richtera z Hořic. W roku 1997 była restaurowana
przez Mirosława Hájka. Święty przedstawiony w postawie
stojącej w kontrapoście, prawa noga ugięta w kolanie i
wysunięta do przodu. W ramionach, przy piersi, pochylony na
prawy bark wysoki krucyfiks, ku któremu Jan pochyla głowę.
Na głowie biret, a wokół niej nimb z pięciu pozłoconych,
ośmioramiennych gwiazd. Szaty kanonika: sutanna, komża (z
podwiniętym fragmentem) i gronostajowa peleryna. Na
frontowej ścianie prostopadłościennego postument inskrypcja
z prośbą do Jana o orędownictwo: "SVATY JENE / NEPOMUCKY /
PATRONE NAS / ORODUJ ZA NAS". Pomnik, flankowany dwoma
zabytkowymi lipami (początkowo było ich cztery i zostały
zasadzone w roku instalacji pomnika - 1796 lub w 1832),
ustawiona jest w pobliżu szkoły i
kościoła, przed domami nr 44, 45, i 46. Pomnik wpisany jest
na listę zabytków Republiki Czeskiej pod nr
17535/2-2013;1975. Stan rzeźby dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna rzeźba Św. Jana Nepomucena z
1879 roku, którą wykonali dwaj bracia rzeźbiarze Pavel i
Josef Jiříček pochodzący z Hořic. Wysokość figury wynosi 160
cm. Rzeźba przedstawia stojącą w kontrapoście postać
Świętego Jana Nepomucena, prawa noga ugięta w kolanie i
nieco wysunięta do przodu. Święty ubrany w szaty kanonika:
sutannę (spiętą guzikami), komżę, futrzaną pelerynę z
kapturem (wg jednych nazywaną mantoletem, wg innych almucją),
na głowie biret. Przez ramiona przewieszona stuła kapłańska.
Spod sutanny wystają noski dwóch trzewików. Szaty
ukształtowane w spokojne, pionowe fałdy. Święty prawą dłoń
trzyma przyciśniętą do piersi, w lewej opuszczonej wzdłuż
ciała trzyma liść palmy- symbol śmierci w męczarniach. Co
dziwne brak krucyfiksu, jednak nie wiadomo, czy od początku
powstania rzeźby Jan był pozbawiony tego atrybutu, czy
rzeźba została go pozbawiona później. Wzrok świętego
skierowany przed siebie, w dal.
Wcześniej pomnik stał na kamiennym moście U pazderny, gdzie
zastąpił starszą rzeźbę św. Jana Nepomucena (zobacz niżej). Aby nową rzeźbę uchronić przed
zniszczeniem po roku 1918 przeniesiono ją najpierw przed
wejście do kościoła a potem ustawiono ją po jego południowej
stronie. W roku 2009 figura była restaurowana przez
rzeźbiarza Josefa Pospíšila z Kutné Hory. Stan pomnika
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
Na kamiennym moście U pazderny do roku
1878 stała rzeźba kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1817 roku
fundacji baronowej Josefy Hrubé z Jelení. Została zniszczona
przez wandala, który zepchnął ją z mostu do potoku, gdzie
się rozbiła o kamienie. Została zastąpiona nową w roku 1879,
ale ta została przeniesiona w inne miejsce (zobacz wyżej) (nad: J.B. z Kłodzka)
Przy rozwidleniu głównej drogi, pod starą lipą
i przy Vysockým Potoku, stoi barokowa domkowa
kapliczka Jana N. na planie kwadratu z zaokrąglonymi
narożnikami; nakryta czterospadowym daszkiem z sygnaturką i
dzwonkiem oraz bogatym gzymsem. Według informacji przy wejściu
postawiona została na początku XIX wieku, a wg cestyapamatky.cz pod koniec XVIII
wieku (1780?). Wewnątrz półkoliste sklepienie. Na głównej ścianie
obrazy śśw.: Jezus, Jan N., PM. Jan w stroju tradycyjnym, stuła,
wokół głowy pięć gwiazdek. Trzyma krzyż i palmę. Autor
nieznany (nad: G.S.)
Koło kościoła św. Wacława soi barokowa kamienna figura
przedstawiająca apoteozę Jana N. pochodząca z lat 1711-23.
Święty w przyklęku, między aniołami. Strój tradycyjny. Lewa
ręka na piersi, w prawej krzyż. Powyżej putta; putto na
szczycie trzyma koronę (odpowiednik nimbu?). Grupa
przestrzenna, ustawiona na dużym cokole. Rzeźba pochodzi z
czasów, kiedy Ratboř był własnością hrabiego Leopolda Ignáce
Věžníka z Věžník. Na cokole bez napisów widać uproszczony
herb Věžníků z Věžník (głowa srebrnego psa) i Valdštejnů
(niebieski lew) należący do żony Leopolda, Marii Elżbiety z
Valdštejna. W 1993 rzeźbę odrestaurowali Marta Nadějová i
Miloslav Smrkovský z Kutnej Hory. Autor nieznany (nad: G.S.)
W tej niegdyś niezależnej wsi będącej wówczas własnością
Kutnej Hory, dziś części Lošán, stoi barokowa kapliczka
domkowa zbudowana w 1739 z fundacji Kutnej Hory. Zbudowana
na planie kwadratu; ścięte narożniki, profilowany gzyms pod
piramidalnym dachem zwieńczonym ośmioboczną latarnią z
dzwonkiem oraz cebulastą kopułą i krzyżem. Wewnątrz duży
obraz Jana N. autorstwa Václava Vysekala st. z końca XIX
wieku oraz młodsze obrazy Matki Boskiej i Jezusa Chrystusa.
JN klęczy wśród chmur, strój tradycyjny, pięć gwiazdek wokół
głowy; krzyż i palma. Biret leży obok aniołka. Powyżej
kolejne aniołki oraz symbol MB Staroboleslavskiej. Na dole
Praga z mostem Karola. Kapliczka miała remont kapitalny w
roku 1893. W roku 1991 kaplica została zniszczona, 1992-93
generalny remont i w 1993 ponowne poświęcenie. Na wieży wisi
dzwon, który podarował Josef Miškovský z Lošánky w 1902, w
podzięce za udane ukończenie studiów w Pradze, o czym
informuje stosowna tabliczka z wizerunkiem Jana z palcem
przy ustach (nad: G.S.)
Koło kościoła św. Jana Chrzciciela, cmentarza i dzwonnicy
stoi kamienna, barokowa figura Jana N. w stroju tradycyjnym.
Głowa odkryta, biret w ręce, wokół złocisty nimb z pięcioma
gwiazdami. Piękny kontrapost, dynamiczne szaty. Krzyż leżący
na palmie trzyma lewą ręką. Cokół trzyczęściowy z gzymsami.
Na froncie cokołu łacińska inskrypcja z
chronostychem (>>): "HOSTIBVS
ABACTIS / GRATES
DEO / ET DIVO
IOANI AGENS / HOC OPVS POSVIT
/ VENCESLAVS PECENI /
LOCI PAROCHVS" (1743). Autor
nieznany, tylko inicjały: F P. Z napisu dowiadujemy
się, że figura została postawiona dzięki inicjatywie
lokalnego proboszcza, Václava Pečeného, dla uczczenia
bawarskich i francuskich żołnierzy, którzy w Czechach brali
udział w walkach o sukcesję austriacką. Renowacja w latach
2011-12 wykonana przez rzeźbiarza Martina Kulhánka (nad: G.S.)
Naprzeciw kościoła św. Gotharda barokowa, wnękowa kapliczka
w murze, z nowszą kamienną figurą Jana N. z roku 1900. Strój
tradycyjny, nimb, pięć gwiazd; krzyż i palma. Mimo ugiętego
kolana, postać jest sztywna, wyprostowana, wzrok skierowany
ku górze. Na froncie cokołu napis fundacyjny w języku
czeskim: "VĚNOVALA / MATILDA WEIDENHOFFEROVÁ / VDOVA PO
LÉKÁRNÍKU / V ČESKÉM BRODĚ / VYSVĚTIL / DŮSTOJNÝ PÁN / P.
ALOIS KAŠPÁREK / DĚKAN ČESKOBRODSKÝ / L. P. 1900 / 15/5"
("Ufundowała Matilda Weidenhofferová, wdowa po aptekarzu
w Českém Brodé. Wyświęcił dostojny pan Alois Kašpárek
dziekan českobrodský w roku 1900, 15 maja"). Według
wiszącej obok tabliczki, fundatorka miała być żoną
buirmistrza/starosty z Czeskich Budziejowic. W 2013
renowacja całości zakończone ponownym poświęceniem 22
września. Autor nieznany (nad. i tłum: G.S.)
Jest tu Podlipanské muzeum, w którym są przechowywane
oryginalne rzeźby z grupy rzeźbiarskiej Jana N. z aniołami z Tismic (zobacz niżej). Pochodzą z lat 1767-1775. Jan klęczy
na chmurach, strój tradycyjny, 16 guzików, bez biretu i
nimbu, krzyż i palma. Z lewej strony główka putta. Autor nieznany (nad. i tłum: G.S.)
Przed bramą prowadzącą na teren romańskiego kościoła WNMP znajduje się kamienna,
barokowa grupa figuralna: Jan N. i dwa aniołki. Oryginalne
rzeźby pochodziły z lat 1767-1775, leżały w ogrodzie českobrodského
Podlipanského muzeum, gdzie do dziś są przechowywane (zobacz
wyżej). Obecna rzeźba to kopia z 1943 autorstwa rzeźbiarza
K. Zentnera. W roku 2004 miała miejsce renowacja przez
rzeźbiarza Miloslava Smrkovského i restauratorkę Martou
Nadějovou. Jan klęczy na chmurach, strój tradycyjny, 16
guzików, bez biretu i nimbu, krzyż i palma. Z lewej strony
główka putta. Z tyłu napis: "L.P. 1943 kopii zhotovil K. Zentner akad. sochař" ("W roku
1943 kopię wykonał/przygotował rzeźbiarz akademicki
K.Zentner"). Anioły po obu stronach trzymają kartusze z
symbolami MB Staroboleslavskiej. Autor oryginału nieznany (nad: G.S.)
W kościele WNMP we wnękach po obu stronach ołtarza głównego
znajdują się malowidła. Prawa strona to św. Anna z Marią i
Joachimem, a lewa – Jan N. Freski na sklepieniu i absydach
bocznych pochodzą z lat 1767-75 od přistoupimského kapłana,
Jana Svobody. Freski zostały namalowane w połowie XIX wieku
przez malarza z Kutnej Hory, Vysekala. Jan w pozycji
klęczącej, strój tradycyjny. Na blacie klęcznika krzyż, obok
biret, otwarta księga, czaszka. Nad świętym anioł i putta,
jedno trzyma palmę oraz wieniec. W tle Praga z mostem
Karola, na wodzie unosi się pięć gwiazd (nad: G.S.)
W neoromańskim kościele św. Wacława, w bocznym ołtarzu po
prawej stronie, w zwieńczeniu znajduje się drewniana,
statyczna polichromowana figura Jana N. w stroju
tradycyjnym, ze stułą. Palec wskazujący prawej ręki na
ustach; w lewej mały krzyż. U stóp także krzyż. Autor i
datowanie nieznane (nad: G.S.)
Przy kościele św. Wacława (zobacz wyżej) stoi kamienna
figura Jana N. z roku 1854. Strój tradycyjny oraz stuła,
brak nimbu. Oburącz trzyma duży krzyż. Postać statyczna.
Prostopadłościenny cokół z inskrypcjami z przodu i z tyłu.
Front: "SVATÝ JENE NEPOMUCKÝ PATRONE ZEMĚ ČESKÉ RAČ
CHRÁNIT ZDE NÁS VŠECKY HŘÍCHŮ A HANY SVĚTSKÉ NEH SE K TOBĚ
UTÉCI CHCEM V KAŽDÉM DUŠE I TĚLA ZLÉM" ("Święty Janie
Nepomucenie patronie ziemi czeskiej racz chronić nas od
wszelkich grzechów i hańby świeckiej. Niech do Ciebie się
uciekamy w każdym zagrożeniu duszy i ciała"). Tył -
napis w większości nieczytelny, mówiący o tym, że w 1854
figura została postawiona nakładem Josefa Pohořelého,
proboszcza parafii: "Hergesel
Socharz s Prahy / ….. anno MDCCCLIV Josephus M. Pohořelý
…..". Ponadto na plincie wymieniony jest twórca: F. Hergesell,
rzeźbiarz z Pragi. Naprawiona w roku1872. Pierwotnie rzeźba
stała na dziedzińcu parafii (nad. i tłum: G.S.)
Piękny, wyjątkowo harmonijny kościół pod wezwaniem św. Jana Nepomucena
(od roku 1818), zbarokizowany. Wewnątrz obraz ołtarzowy "Koronacja św.
Jana Nepomucena przez Pannę Marię" z roku 1740 autorstwa Václava
Vavřince Reinera (1689-1743)
ORTI
IN AQVIS
PVGILI
AD AQVAS
HAEC
MERITO
GLORIA
SVRGIT
EX VOTO
DEDICATA .SS. IOANI
NEPOMVCENO
SUMMO PROTECTORI
FAMAE ET NOMINIS
A:L:B:L
ANNO 1714-8 OCTOBRIS
BIS PRIVATVS
LOCO
HIC
DENI...VE
SISTO
ET OV...SVS
EO
CARIOR
MVLTIS
W narożnej (NW) wnęce fasady kościoła pod wezwaniem
św. Jana Nepomucena (zobacz wyżej) znajduje się kamienna
barokowa figura Jana N. w złotej aureoli. Przy wejściu do
kościoła ustawiono natomiast trójboczny wolutowany kamienny cokół z
inskrypcjami, które jednoznacznie wskazują na nepomuckość
tego obiektu i jego pochodzenie z Rožátova (Roschatau),
dawnej nadrzecznej osady wchodzącej w skład dzisiejszego miasta Mladá
Boleslav. Z dużym prawdopodobieństwem można cokół ten łączyć
z figurą z narożnika kościoła - zapewne niegdyś (jeszcze za rožátovskich
czasów?) stanowiły jedną całość. na cokole starsza część
napisów tworzy chronostychy (>>).
Pierwszy objawia cyfrę 2961, drugi - 3051, trzeci - 1731 (?).
Natomiast na jednym z boków napis podaje rok 1714 i
fundatora ukrywającego się pod inicjałami ALBL
(uzup.: M.Muryn)
W Muzeum Mladoboleslavskim na Zamku znajduje się
obrazek z wizerunkiem Jana N. Jest to masowo produkowana
papierowa odbitka przedstawiająca figurę nr 1 Jana na Moście
Karola w Pradze, sygnowana na dole "Prag b.J.Konne..." (nad: M.Muryn)
W Muzeum Mladoboleslavskim na Zamku
(zobacz wyżej) znajduje się obrazek z wizerunkiem Jana N.
Jest to masowo produkowana papierowa odbitka przedstawiająca
popiersie Jana trzymającego krzyż, w aureoli. Całość ujęta w
wybujałą bordiurę, sygnowana na dole "Prag bei Bandin..." (nad: M.Muryn)
W kościele pod wezwaniem Wniebowzięcia
Panny Marii (Arciděkanský kostel Nanebevzetí Panny Marie), w przedsionku, ustawiono za szybą figurę Jana
N. (nad: M.Muryn)
W kościele pod wezwaniem Wniebowzięcia
Panny Marii (Arciděkanský kostel Nanebevzetí Panny Marie, zobacz wyżej), w ołtarzu głównym umieszczony
jest obraz przedstawiający Wniebowzięcie Panny Marii,
namalowany przez Józefa Lexou z Pragi. Po bokach obrazu
umieszczono rzeźby św. Jana Nepomucena i św. Wacława
autorstwa Józefa (Josefa) Kempeho. Św. Jan przedstawiony w
postawie stojącej, trzyma przed sobą puste dłonie pozbawione
obecnie krucyfiksu. Na głowie wysoki biret, a wokół niej
pięć gwiazd. Stan rzeźby dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W niszy przypory umieszczonej między
dwoma arkadami domu przy adresie Mladá Boleslav,
Staroměstské náměstí 106/42 znajduje się kamienna figura Św.
Jana Nepomucena. Święty przedstawiony w postawie stojącej w
kontrapoście: lewa noga wyprostowana i na niej spoczywa
ciężar ciała, prawa ugięta w kolanie pozwala utrzymać
równowagę. Jan odziany zwyczajowo w szaty wyższego
zwierzchnika kościelnego doby baroku- kanonika. Sutanna
ukształtowana w przesunięte lekko w prawo fałdy, tak długa,
że dołem sięga, a nawet wywija się na chmurkę, na której
stoi Jan. Komża sięgająca kolan i wykończona dołem pasem
koronki, ukształtowana w fałdy przebiegające lekkim ukosem w
lewo od góry ku dołowi. Na plecach futrzana peleryna
związana sznurem z chwostami. Pod szyją wysoki, stójkowy
kołnierz. W prawej, opuszczonej wzdłuż ciała dłoni Jan
trzyma biret. Lewą otwartą dłonią dotyka piersi w okolicach
serca. Być może kiedyś na lewym przedramieniu spoczywał
krucyfiks, ku któremu święty kierował wzrok. Głowa lekko
obrócona i przechylona w lewo. Włosy długie, falujące,
opadają aż na kark. Na twarzy broda i wąsy. Wyraz twarzy
spokojny, rozmodlony. Na całej figurze i u jej podstawy
rozmieszczone metalowe igły mające ją zabezpieczać przed
ptakami. Stan rzeźby dobry (nad: M.Muryn, uzup: J.B. z
Kłodzka)
W tej miejscowości znajduje się barokowy kościół
pod wezwaniem Jana N. z lat 1769-1770 (Kostel svatého Jana Nepomuckého).
Wewnątrz, na sklepieniu prezbiterium, malowany al fresco
obraz z Janem N w stiukowym obramowaniu (+)
W barokowym kościele pod wezwaniem Jana
N. (zobacz wyżej) znajduje się dzwon z reliefem
przedstawiającym Jana N. Był on przeniesiony z kościoła w
Horních Stakorách. Później dodany napis po drugiej stronie
głosi, że dzwon fundowany był za panowania pana rycerza
Mladoty ze Stakor w roku 1663 (?!), a wykonał go zakład
Karla Bellmanna w Pradze
Kamienna barokowa figura Jana N. z
początku XVIII wieku. Dawniej na głównym placu miejscowości,
dziś przed kościołem Podwyższenia Św. Krzyża. Na cokole
złocony
chronostych (>>)
dający datę 1725 (z dokładnością do 8 lat, zależnie od
odczytania liter W [V+V?], H [I=I?] i ostatniego samotnego
I)
HONORI
IOANNÆO
CLIENS OBTVLIT
INFIMVS VOTI RE
VS WENCESLAVS
VITVS IGNATI
VS CIPL
CVRA
TVS BIELÆ
I
Mnichovo Hradiště (Hradiště nad
Jizerou, Münchengrätz)
kraj: Středočeský
okres: Mladá Boleslav
ul. Zámecká / Na Lípách
Na skarpie drogi, przy rozwidleniu z
drogą prowadzącą do zamku i dawnego klasztoru, stoi kamienna
barokowa bogata grupa rzeźbiarska. Główna figura to
ustawiony na wolutowanym cokole Jan N. z
ręką wzniesioną ponad głowę w aureoli (brak krzyża?), z
biretem w drugiej dłoni. Po obu stronach dwa skrzydlate anioły, a na
cokołach ustawionych na barierce, również po obu stronach -
kolejne dwa. Duża klasa rzeźbiarska widoczna w geście postaci i
wykonaniu szczegółów
Mnichovo Hradiště (Hradiště nad
Jizerou, Münchengrätz)
kraj: Středočeský
okres: Mladá Boleslav
ul. Zámecká
W kaplicy na pierwszym piętrze zamku, w
ołtarzu, znajduje się obraz Jana N. autorstwa Jana Jerzego
Hartla z Turnova. Jan adoruje MB z Dzieciątkiem prezentując
jej Palladium. W dole obrazu aniołek i księga z biretem. Kaplicę wybudowała Maria Małgorzata Czerninowa z Chudenic
około roku 1735
Przy drodze do
miejscowości Mladá Boleslav, po lewej stronie ustawiona jest
niewysoka, kamienna figura Św. Jana Nepomucena. Rzeźba jest
kopią wcześniejszej pochodzącej z drugiej połowy XVIII w., a
znajdującej się obecnie w depozytorium wsi. Święty Jan
przedstawiony w postawie stojącej, trzyma uniesiony przed
sobą w prawej dłoni niewielkich rozmiarów krzyżyk (poza
misjonarska), ku któremu obrócił głowę, i na którym skupia
wzrok. Lewa ręka opuszczona wzdłuż lewego boku, dłoń
otwarta, nieco odsunięta od tułowia. Święty zwyczajowo
przedstawiony w szatach kanonika doby baroku. Sutanna
ukształtowana w duże pionowe fałdy. "Rozwiana" komża dołem
wykończona koronką. Na plecach futrzana, ciężka peleryna. Na
piersi zawieszony mały medalion. Nad głową Nepomucena
promienista aureola, typu czeskiego, zamocowana na metalowym
sztyfcie. Brak biretu. Rzeźba umieszczona na wysokim,
dwustopniowym prostopadłościenny, postumencie z gzymsem.
Koło pomnika znajduje się tabliczka informacyjna z
fotografią zniszczonej oryginalnej figury i informacją, że w
roku 2005 zrekonstruowany został postument, a dnia
24.06.2005 zainstalowano replikę rzeźby wykonaną przez
rzeźbiarza Petra Dufka z Uhercu. Miejsce zadbane, trawa
wykoszona, stan pomnika dobry
(nad: J.B. z Kłodzka)
Wypada odnotować również, że zniszczony
oryginał figury Jana N. ze wsi (zobacz wyżej) znajduje się
obecnie w gminnym depozytorium. Na jego miejscu umieszczono
kopię, a na cokole znalazła się fotografia starej rzeźby
(nad: J.B. z Kłodzka)
W 2012 roku, po 94 latach (od 1918 roku), w
ramach rewitalizacji powróciła na rynek rzeźba Św. Jana
Nepomucena. Stała ona uprzednio przy dzwonnicy kościoła św.
Pawła w podwójnym mieście Brandýs nad Labem-Stará Boleslav
(zobacz niżej), gdzie pozostał po niej tylko postument. Rzeźba przedstawia św. Jana Nepomucena
adorującego wizerunek Matki Boskiej Staroboleslavskiej,
który trzyma przed nim pulchny, półnagi, uskrzydlony
aniołek. Jan pochyla głowę w kierunku wizerunku Madonny i
trzyma przed nim pobożnie złożone w modlitwie dłonie. Święty
stoi na lewej nodze, a prawą klęczy na kolumience sięgającej
kolana (pierwszy raz spotykam się z takim ujęciem). Na
kolumience położony też biret. Ubrany standardowo w szaty
kanonika. Na frontowej ścianie, pod gzymsem wieńczącym
postument kartusz z
chronostychem (>>) w języku łacińskim:
"Defensor / faMe / CVLtores / Contege" (Chroniącemu obrońców
sławy/dobrego imienia/ czciciele),
z którego można odczytać datę roczną wystawienia: 1755.
Poniżej inskrypcja w języku czeskim: "Blahoslavený kdož
jazykem svým nepoklesl, a kdož nesloužil nehodným sebe.
Eccles. XXV.11" (Błogosławiony kto językiem swym nie upadł i
kto nie służył niegodnym siebie – cyt.bibl.). Na samym
dole: "Ren. 2012", a z tyłu postumentu
inskrypcja w języku czeskim dokumentująca renowację pomnika
w 1857 roku: "Obnoveni / stalo se L.P. 1857 / láskou a
dobročinnosti / obecenstva" (Odnowiono w roku pańskim 1857
miłością i dobroczynnością społeczeństwa). Stan dobry (nad: J.B.
z Kłodzka, tłum: G.S.)
Nad bramą wejściową do domu w rynku, w
półkolistej wnęce zwieńczonej konchą stoi kamienna rzeźba
św. Jana Nepomucena. Święty przedstawiony w postawie
stojącej w kontrapoście (prawa noga wyprostowana, lewa
ugięta w kolanie) trzyma na prawym przedramieniu krucyfiks,
ku któremu obrócił głowę. W lewej, opuszczonej dłoni trzyma
liść palmy męczeństwa. Ubrany w sutannę, komżę, pelerynę i
biret. Stan rzeźby klasyfikujący ją do renowacji (uzup: J.B.
z Kłodzka)
Na kamiennym moście, wystawionym w latach
1568-69 przez M. Borgorelliego, nad ślepym ramieniem rzeki
Łaby, przy neogotyckim młynie
i u podnóża cesarskiego zamku,
stoi kamienny, statyczny, zapewne
XIX-wieczny posąg Jana N. Praktycznie bez kontrapostu,
postać statyczna. Tradycyjny strój kanonika (sutanna, komża,
peleryna, stuła, biret na głowie, buty). W dłoniach, przy
piersi, pochylony na prawe ramię krucyfiks. Cokół prostopadłościenny z gzymsami, bez
napisów, z przodu i na bokach puste kartusze otoczone
kwiatkami; podniszczony; wkomponowany w kamienną balustradę
mostu (uzup: G.S., J.B. z Kłodzka)
W kościele dziekańskim p.w. Nawrócenia św. Pawła, w antepedium ołtarza
bocznego jest rzeźbione wyobrażenie Jana N. z połowy XVIII wieku. Święty
leży bezwładnie z krucyfiksem na piersi, jedno putto odchyla mu pukiel
włosów, drugie nadlatuje trzymając nimb z pięcioma gwiazdami. Widoczne
analogie z pomnikiem JN przy katedrze św. Wita w Pradze autorstwa Franza
Ignaza Plazera
Kamienna figura Jana N. w dolnej lewej wnęce fasadzie
kościoła pielgrzymkowego Wniebowzięcia NMP (Kostel
Nanebevzetí Panny Marie). W tej świątyni, projektu Kiliána Ignáca Dientzenhofera z lat1748–1749, przechowywany jest tak
zwane "Palladium země české", czyli medalion z wizerunkiem MB z
Dzieciątkiem. Jest to ważna pamiątka narodowa i religijna Czechów oraz
jeden z atrybutów Jana N., powielany w setkach jego wizerunków i
przypominający jego pielgrzymkę do tej świątyni, widnieje on zresztą na
tympanonie fasady. Również ta figura
zaopatrzona jest w Palladium - podaje go Janowi aniołek.
Rzeźba stoi na niewielkim cokoliku, na którym w kartuszu
widnieje scena z Janem Pielgrzymem (długa szata, pielgrzymi
kapelusz i kostur w ręce, podąża do kościoła, nad którym
widnieje symbol staroboleslavski)
W kościele Wniebowzięcia NMP (Kostel Nanebevzetí Panny
Marie, zobacz wyżej) znajduje się prawy boczny ołtarz poświęcony
Janowi Nepomucenowi, a w nim obraz Jana N. w stroju
tradycyjnym (sutanna, komża, peleryna, wysoki biret na
głowie), przedstawionym na tle Pragi. Postać statyczna z
palcem wskazującym prawe ręki na ustach; w lewej
prawdopodobnie palma. Ramy bogate, zdobione, dużo złota,
aniołki, putta (barok/rokoko?) (nad: G.S.)
W kościele św. Wacława (zobacz
wyżej) przy placu jego imienia znajduje się drewniana,
pełnopostaciowa rzeźba ustawiona na konsoli. Święty odziany
w białe szaty kanonika, które posiadają złote wykończenia. W
prawej dłoni biret i liść palmy męczeństwa. Jan patrzy na
lewą, pustą dłoń (wygląda to tak, jakby oglądał paznokcie),
w której kiedyś trzymał krucyfiks. Na piersi, na szerokiej
szarfie, zawieszony wypukły medalion. Wokół głowy owalny
nimb z pięcioma gwiazdami. Na frontowej ścianie konsoli
kartusz z inskrypcją: "St. Johannes". Stan rzeźby
dobry (uzup: J.B. z Kłodzka
W przydrożnej domkowej murowanej kapliczce koło browaru znajduje się
kamienna figura Jana N. Rzeźba ma charakter barokowy
(kontrapost), ozdobiono ją aureolą z pięcioma gwiazdami, a
ustawiono na cokole z gzymsem (nad: M.Muryn)
Koło kościoła św. Wacława stoi kamienna
barokowa figura Jana N. Strój tradycyjny, dziewięć guzików,
nimb, pięć gwiazd. Lewą ręką trzyma duży krzyż, prawą palmę.
Postać dynamiczna, w mocnym kontrapoście; jedna stopa na
podpórce. Na cokole był uszkodzony, być może
skuty, trudno czytelny
chronostych (>>). Po drugiej
stronie była tablica podająca datę 1812 (fundacja?) i upamiętniająca odnowienie w roku 1930. Głowica i ramię
wyjątkowo dużego
krzyża były uszkodzone, naprawiane. W lutym 2017 cokół stał pusty, a
tablica była usunięta - obiekt trafił do renowacji i wrócił na
swe miejsce przed majem 2018 ładnie oczyszczony. Napisy na
czterech bokach cokołu nie zostały odtworzone. Dolna część
cokołu odnowiona, ale także bez tablicy, która była tam
wcześniej (była na niej data (uzup: G.S.)
Przy głównej drodze, przy prostokątnym,
sztucznym zbiorniku wodnym, stoi kamienna figura Jana N. z
roku 1777. Nieco dalej kościół św. Marcina oraz cmentarz.
Strój tradycyjny. Nimb z pięcioma gwiazdami. Kontrapost,
krzyż trzymany oburącz przy lewym ramieniu. Figura z
czerwonego piaskowca, cokół z jasnego. Na froncie cokołu
napis: "S / IOANES / NEP. / ANNO / 1777". Autor
nieznany (nad: G.S.)
Obok kościoła Zwiastowania PM, kamienna
figura Jana N. z 1701 w stroju tradycyjnym. Złocisty nimb z
5 gwiazdami. Krzyż trzyma oburącz. Przy prawej ręce otwór w
pelerynie, być może była tam palma. Cokół dwukondygnacyjny z
gzymsami. W obu częściach puste płyciny. Na środkowym
gzymsie napis: "Georg Dobrowa hatt dieses Werck /
auffrichten lassen 1701 die 3. August" ("Wystawiona
3 sierpnia 1701 przez Jerzego Dąbrowę"). Fundatorem był
vrchní úvalsko-tuklatský rychtář (sołtys) Jiří Doubrava.
Renowacja w listopadzie 2010. Określana jako kopia figury
praskiej z mostu Karola. Do roku 1919 stała w pobliżu domu
fundatora, dopiero 30 lipca 1919 stanęła na obecnym miejscu.
Obok tablica informacyjna. Autor
nieznany (nad: G.S.)
Na trójkątnym skwerku stoi kapliczka
wnękowa zwieńczona sygnaturką z dzwonem oraz krzyżem,
wykonana z cegły, otynkowana. We wnęce kamienna,
polichromowana figura Jana N. w stroju tradycyjnym. Krzyż
trzyma oburącz przy lewym ramieniu. Złocisty nimb z pięcioma
gwiazdami. Postać statyczna. Poniżej wnęki mała tablica z
napisem: "Venovano / Barlem? Badem? Baclem? Ferdinand /
obci Zelenecsko / 1863" ("Dedykowano Ferdynandowi Barlemowi? Baclemowi? Bademowi? społeczność
Zelenecka 1863"). Nie wiadomo czy data dotyczy samej
kapliczki, czy także figury, która mogła trafić tu wtórnie. Autor
nieznany (nad: G.S.)
Na skwerze w centrum miejscowości kamienna figura Jana N. z
roku 1723. Strój tradycyjny. Nimb złocisty z pięcioma gwiazdami. Niewielki
kontrapost, krzyż trzymany lewą ręką przy lewym ramieniu. Prawą medalion z
wizerunkiem MB Staroboleslavskiej. Wysoki cokół z wolutami i gzymsami. Front:
tarcza herbowa, poniżej napis łaciński z
chronostychem (>>): "De
Voto / sanCto
IannI nepoMVCeno / partono / ereXIt / et anno / ... " (końcówka mało
czytelna). Tył: "OBNOVENO/ NAHLADEM / DOBRODINCU / LP 1865" (Odnowiono
nakładem dobroczyńców w roku 1865). Autor
nieznany (nad: G.S.)
Dřevcice (obec: Brandýs nad
Labem-Stará Boleslav, okres: Praha-východ, kraj: Středočeský): w jednej w konchowych kapliczek pielgrzymkowych na trasie
do Starej Boleslavii ustawiono Jana o uszkodzonej głowie
¿ Gdzieś koło Mirošovic (okres:
Praha-východ, kraj: Středočeský, niedaleko trasy D1, jest wieś ze stawem, a
nad nim ładna barokowa kapliczka silnie podejrzana o nepomuckość
Velké Popovice
(obec: Velké Popovice,
okres: Praha-východ, kraj: Středočeský): w tej miejscowości znanej przede
wszystkim z browaru jest Jan na kolumnie z kartuszem, a na nim niemiecka
inskrypcja
W kościele śśw. Piotra i Pawła (zobacz niżej), po prawej stronie nawy
głównej, na konsoli przyściennej ustawiono drewnianą polichromowaną figurę Jana
N. Strój tradycyjny z sutanną o 13 guzikach, stułą. Odkryta głowa, przedziałek
na środku fryzury, biret w
prawej ręce, nimb z pięcioma gwiazdami. Krzyż, palma; lekki kontrapost.
Prawdopodobnie barok, choć autor i datowanie
nieznane (nad: G.S.)
W kościele śśw. Piotra i Pawła (zobacz wyżej), na tylnej ściance łączącej górną i dolną część ambony
pochodzącej z roku 1725 znajduje się polichromowany płaskorzeźbiony wizerunek
Jana N. Strój tradycyjny, odkryta głowa, nimb o 5 gwiazdach, biret w lewej ręce, złocona
palma. Krzyż unosi się w górze z lewej strony. Jan pokazany w przyklęku na obłokach,
zwrócony w stronę krzyża, z prawą ręką na sercu. Autor nieznany (nad: G.S.)
Na dawnym przykościelnym cmentarzu koło kościoła śśw. Piotra i Pawła (zobacz wyżej),
stoi kamienna figura Jana N. z roku 1759, przeniesiona tu w roku 1935. Z lewej
strony - figura św. Wacława (1937). Obie wykonane z czerwonego piaskowca. Strój
Jana tradycyjny, z sutanną o 13 guzikach, nimbem o 5 gwiazdach (pęknięty i
przekrzywiony wisi poziomo wokół twarzy). Krzyż, palma, kontrapost. Wysoki cokół
z wolutami i gzymsami. Na froncie inskrypcja z
chronostychem (>>): "ChCenI beJt
zahanbenI fraJ / s
JaneM neDostatkI bLIżnIho taJ" (1759). Tył: "Opravil a
postavil / L.P. 1836 / …" (nieczytelne, data renowacji). Autor nieznany (nad: G.S.)
Na skwerze stoi, przeniesiony tu sprzed domu nr 126 w roku
1941 z powodu podwyższenia terenu, figura Jana N. z czerwonego piaskowca, z płaskorzeźbioną sceną
topienia na cokole. Rzeźba pochodzi z roku 1634
(!!!), a więc prawie 100 lat przed kanonizacją, co potwierdza
inskrypcja, seznam, a także inne źródła. Strój tradycyjny, sutanna o 11-12
guzikach, złocony nimb, pięć gwiazd, krzyż. Kontrapost (figura serpentinata?),
dynamiczne szaty. Po prawej stronie na dole, dwie główki putt. Duży cokół z
wolutami, na froncie scena Zrzucenia z mostu, a poniżej inskrypcja w języku
czeskim (!) z
chronostychem (>>): "K
VIetssI sLaVIe a pobozoNostI sVatIho Jana tento obraz
VihotoVIt
I DaL MatIeolän
frantissek" (1634; "Ku większej chwale i pobożności świętego Jana ten to
obraz/wizerunek „zgotował” i dał/zamówił i wystawił/ Matieolän Franciszek" -
fundator). Napis dość mocno zniszczony. W roku 2016 renowację przeprowadził
konserwator, rzeźbiarz akademicki, Peter Váňa, dodano nowy nimb (starego już nie
było). Autor nieznany (uwaga: obiekt jest tak
dojrzały ikonograficznie i stylowo, że nie zdziwiłbym się, gdyby data z
chronostychu uległa podważeniu w toku kolejnych badań. należy śledzić
doniesienia na ten temat) (uzup: G.S.)
Przy bocznej zewnętrznej ścianie kościoła św. Jakuba Starszego,
po jego południowej stronie, stoi
kamienna barokowa figura Jana N. Aureola (odtworzona w ostatnich latach), krzyż, na cokole latarnia na pałąku.
Rok 1720
Wewnątrz kościoła św. Jakuba Starszego znajduje się boczny
ołtarz Jana N. wykonany w pracowni I.F. Platzera. Został kupiony w roku 1795 (po
reformach józefińskich), a
oryginalnie znajdował się w kościele pielgrzymkowym projektu Jana Blažeja Santiniego-Aichela
w Mariánským Týncu (Kralovice) (zobacz >>).
Ołtarz uzupełniają figury Pražského Jezulátka, Jana Chrzciciela, Jana
Ewangelisty, a w nastawie
jest wyobrażenie Czeskiego Palladium
Żeliwna figura Św. Jana Nepomucena z 1901 roku na placu. Święty w postawie stojącej, na lewym przedramieniu trzyma
przed sobą krucyfiks, który adoruje wzrokiem, w prawej dłoni liść palmy
męczeństwa. Sutanna spięta guzikami, krótka komża sięgająca ud, peleryna spięta
klamrą, przez ramiona przewieszona stuła, na szyi zawieszony krzyżyk, na głowie
biret, a wokół niej nimb z pięciu sześciobocznych gwiazd. W 1961 roku figura
została usunięta, a w 1991, z inicjatywy mieszkańców i przyjaciół Březovéj Hory,
odnowiona przez firmę ALVA. Pomnik ustawiony za ogrodzeniem z metalowych słupków
połączonych łańcuchem. Stan pomnika dobry, miejsce zadbane (nad: J.B. z Kłodzka)
Příbram-Svatá Hora (Kloster
Heiliger Berg, Příbram II)
kraj: Středočeský
okres: Příbram
Svatá Hora 591
Piękna kamienna barokowa figura Jana N.
na balustradzie cokołu kościoła pielgrzymkowego
Wniebowzięcia Panny Marii na Świętej Górze (Svatá
Hora, Bazilika Nanebevzetí Panny Marie, zobacz niżej)
Příbram-Svatá Hora (Kloster
Heiliger Berg, Příbram II)
kraj: Středočeský
okres: Příbram
Svatá Hora 591
Biała figura Jana N. za ołtarzem bocznym
w kościele pielgrzymkowym Wniebowzięcia Panny Marii na Świętej Górze (Svatá
Hora, Bazilika Nanebevzetí Panny Marie, zobacz wyżej)
Příbram-Svatá Hora (Kloster
Heiliger Berg, Příbram II)
kraj: Středočeský
okres: Příbram
Svatá Hora 591
Na tym samym ołtarzu bocznym
(zobacz wyżej) w kościele pielgrzymkowym Wniebowzięcia Panny Marii na Świętej Górze (Svatá
Hora, Bazilika Nanebevzetí Panny Marie)
Příbram-Svatá Hora (Kloster
Heiliger Berg, Příbram II)
kraj: Středočeský
okres: Příbram
Svatá Hora 591
Polichromowana figura Jana N. w aureoli w
kruchcie kościoła pielgrzymkowego Wniebowzięcia Panny Marii na Świętej Górze (Svatá
Hora, Bazilika Nanebevzetí Panny Marie, zobacz wyżej)
Příbram-Svatá Hora (Kloster
Heiliger Berg, Příbram II)
kraj: Středočeský
okres: Příbram
Svatá Hora 591
Malowidło ścienne z Janem N. w kościele
pielgrzymkowym Wniebowzięcia Panny Marii na Świętej Górze (Svatá
Hora, Bazilika Nanebevzetí Panny Marie, zobacz wyżej).
Aureola z pięciu gwiazd, w rękach krzyż i palma, w tle
Hradczany z Mostem Karola i sceną Topienia. Obraz ujęty
stiukową ramą, którą wieńczy medalion z namalowanym Językiem
Promienistym otoczonym gwiazdami i z palemkami męczeńskimi
na dole
Příbram-Svatá Hora (Kloster
Heiliger Berg, Příbram II)
kraj: Středočeský
okres: Příbram
Svatá Hora 591
Malowidła ścienne ze scenami z życia Jana N. w
polu sklepienia krużganków kościoła pielgrzymkowego Wniebowzięcia Panny Marii na Świętej Górze (Svatá
Hora, Bazilika Nanebevzetí Panny Marie, zobacz wyżej). Jan,
klęczący na chmurce, przedstawiony w scenie adoracji MB.
Poniżej skazaniec w więzieniu, najwyraźniej proszący o
wstawiennictwo JN. Przed kratami namalowano ubraną na czarno
postać niosącą pismo. Jest to zapewne wyobrażenie legendy o
uwolnieniu - za cudownym wstawiennictwem Jana N. - fałszywie
oskarżonego barona Gotfryda Mateusza Wunschwitza, który miał
być stracony z powodu zabicia pawia w parku w Luwrze. W rogu
data "Anno 1730"
Příbram-Svatá Hora (Kloster
Heiliger Berg, Příbram II)
kraj: Středočeský
okres: Příbram
W punkcie informacyjno-kasowym na terenie
Bazyliki Wniebowzięcia Panny Marii na Świętej Górze (Svatá
Hora, Bazilika Nanebevzetí Panny Marie) można kupić magnes z
wizerunkiem Św. Jana Nepomucena. Święty wpatruje się
intensywnie w trzymany przed sobą krucyfiks, przy prawym
boku liść palmy męczeństwa, na niebieskim obrusie położona
zamknięta księga, wokół głowy pięć, delikatnych gwiazdek
(nad: J.B. z Kłodzka)
Kamienna barokowa rzeźba Jana N. z 1734
roku, skierowana na południe, stoi w małym parku na placyku naprzeciwko głównej, północnej fasady
pałacu Dobříš, w pobliżu kościoła Najświętszej Trójcy (Kostel
Nejsvětější Trojice). Pierwotnie stała koło zamku Vargač, a
w 1856 roku została przeniesiona w obecne miejsce. Cokół
jest granitowy z częściami bocznymi z piaskowca, sama rzeźba
z piaskowca; całkowita wysokość kompozycji wynosi około 5 m,
rzeźba ma wysokość około 1,8 m. Bogato ustrukturyzowany
postument na planie krzyża uzupełnia, umieszczony ponad
gzymsem duży muszlowy kartusz z reliefową sceną męczeńskiej
śmierci świętego, otoczony przez pięć wybitnie wybujałych,
masywnych gwiazd. Figura św. Jana Nepomucena, przedstawiona
w tradycyjnym ubraniu i ujęciu ikonograficznym z krzyżem w
ramionach, spoczywa na niższym pryzmatycznym cokole,
zamkniętym przez formację chmur z trzema głowami aniołków.
Po obu stronach centralnej figury znajdują się dwa
towarzyszące Janowi, klęczące aniołki. Stan pomnika dobry,
miejsce zadbane (uzup: J.B. z Kłodzka)
Na tzw. "Kopečku" stoi na cokole
kamienna, polichromowana rzeźba św. Jana Nepomucena
przypisywana warsztatowi Ignacego Franciszka Platzera (Ignác
František Platzer, 6 lipca 1717 Pilzno - 27 września 1787
Praga), który był jednym z najważniejszych przedstawicieli
rzeźby drugiej połowy XVIII wieku. Pierwotnie rzeźba
umiejscowiona była na nieistniejącym dziś moście Malostranským.
Powstała w okresie, w którym Plarzer tworzył dekorację
francuskiego ogrodu zamku Dobříš. Na frontowej ścianie
postumentu marmurowa płyta z napisem "Pochválen buď Pan /
Ježíš kristus! / Oroduj za nás / Svaty Jene Nepomucký. / 15
Kvetna roku 1864". Święty w postawie stojącej,
statycznej, trzyma krucyfiks, wokół głowy nimb z pięciu
gwiazd, na piersi złoty medalion. Po przeciwnej stronie
drogi znajduje się sklepik "Vetšnictví u sv. Jána" (uzup: M.Muryn,
J.B. z Kłodzka) (uwaga: zgłaszam pewne wątpliwości -
statyczny styl
figury zupełnie nie odpowiada charakterowi rzeźb Platzera i
bardziej przywodzi na myśl obiekty XIX-wieczne;
być może informacja w źródłach dotyczy jednak figury z Náměstí Svobody? - zobacz wyżej)
W kościele Najświętszej Trójcy (Kostel Nejsvětější Trojice),
boczny ołtarz Św. Jana Nepomucena. W nastawie ołtarza olejny
obraz na płótnie przedstawiający św. Jana Nepomucena na
modlitwie. Jan klęczy z rozwartymi ramionami przed aniołem,
który trzyma monstrancję i krzyż. Kolejny z aniołów trzyma
liść palmy męczeństwa (nad: M.Muryn, uzup: J.B. z Kłodzka)
W jednym z okien kościoła Trójcy
Przenajświętszej (Kostel Nejsvětější Trojice, zobacz wyżej) znajduje się
witraż przedstawiający stojącą w kontrapoście, w stroju
kanonika, postać Jana N. Święty trzyma przy lewym ramieniu
krucyfiks, a prawą dłonią dotyka piersi w okolicach serca.
Wokół głowy nimb z pięcioma gwiazdami, przez ramiona
przewieszona stuła spowiednika, u stóp położony biret
(o Szklanych Nepomukach - na
osobnej stronie >>)
(nad: M.Muryn, uzup: J.B. z Kłodzka)
W jednym z okien kościoła Trójcy
Przenajświętszej (Kostel Nejsvětější Trojice, zobacz wyżej)
znajduje się fresk przedstawiający czeskich świętych, a
wśród nich siedzącą postać św. Jana Nepomucena, który trzyma
przed sobą w dłoniach krucyfiks adorowany wzrokiem (nad: J.B. z Kłodzka)
Pierwotnie w wieży kościoła Trójcy
Przenajświętszej (Kostel Nejsvětější Trojice, zobacz wyżej)
wisiały trzy dzwony z 1797 roku. Ich imiona to: Trójca
Przenajświętsza, Św. Jan Nepomucen, i najmniejszy Św.
Florian. W czasie I Wojny Światowej zostały zdemontowane i
przetopione. W roku 1929 zastąpiono je nowymi. Jednak i je
spotkał podobny los w czasie II Wojny Światowej, kiedy
zostały skonfiskowane. Przez długi okres na wieży wisiał
tylko najmniejszy dzwon Św. Florian. W 2001 roku został
dodany nowy dzwon o nazwie Św. Tomasz (nad: J.B. z Kłodzka,
info za tablicą sprzed kościoła)
W herbie i na fladze wsi występuje nepomucki element w
postaci pięciu gwiazd i kościoła pielgrzymkowego pod
wezwaniem Jana N. (zobacz niżej) (zobacz kolekcję herbów nepomuckich >>) (nad: J.B. z
Kłodzka)
Znajduje się tu barokowy pielgrzymkowy
kościół pod wezwaniem Św. Jana Nepomucena
z lat 1760-64 zbudowany na miejscu wcześniejszej kaplicy
przez ówczesnego właściciela posiadłości, Norberta Kfelířa z
Zakšova. Plan budynku jest elipsoidalny, ciekawy dach
mansardowy. W ołtarzu głównym jest obraz
przedstawiający popiersie Jana N. z krzyżem. Rzeźba prawego
anioła pod obrazem trzyma palec przy ustach (nad: J.B. z
Kłodzka)
Na brzegu potoku Litavka, koło prywatnego domu, żeliwna,
polichromowana figura Św. Jana Nepomucena, przekrojona
pionowo na pół i przymocowana do kamiennego postumentu.
Święty w uniesionej lewej dłoni trzyma krucyfiks, zaś w
opuszczonej prawej dłoni trzyma niewielką książeczkę. Wokół
głowy Jana, na której biret, nimb z pięcioma gwiazdami, na
piersi zawieszony równoramienny krzyż. Stan dobry (nad: J.B. z
Kłodzka)
Kosova Hora (okres: Příbram, kraj Středočeský):
kamienny Jan N. przy dworze
Leletice (obec: Hvožďany, okres: Příbram, kraj
Středočeský): oszklona kapliczka w murze. wewnątrz figura Jana N.
Buk (obec: Milín, okres: Příbram, kraj Středočeský):
polichromowany Jan N. z palmą
Nový Knín
(obec: Dobříš, okres: Příbram, kraj: Středočeský): Jan N. z czerwonego kamienia na okazałym
cokole
Voznice (obec: Dobříš, okres: Příbram, kraj:
Středočeský): barokowy kamienny Jan N. nad wodą
Dubno (obec: Dubno, okres: Příbram, kraj: Středočeský): : Jan po daszkiem na fasadzie domu
Třebsko (obec: Třebsko, okres: Příbram, kraj:
Středočeský): Jan N. przy murze kościelnym
Rožmitál pod Třemšínem (obec i okres: Příbram, kraj:
Středočeský):
z tego miasteczka wywodzi się Jan Jakub Ryba, twórca pieśni i hymnów ku
czci Jana z Nepomuka (niewątpliwie zarażony wirusem nepomuckim;
odwiedziliśmy też miejsce jego samobójstwa). Był organistą w tutejszym kościele pod wezwaniem JN. Nad wejściem
do niego znajdują się gwiazdy nepomuckie, na
wieży - język w otoku promieni Posłuchaj: Jan Jakub Ryba - Chvalozpev ke sv. Janu Nepomuckemu - Patrone nas (mp3)
>>
Rožmitál pod Třemšínem (obec i okres: Příbram, kraj:
Středočeský):
w kościele pod wezwaniem Jana N. obraz nepomucki
Rožmitál pod Třemšínem (obec i okres: Příbram, kraj:
Středočeský):
Nepomuk w obrębie muru kościelnego. Na cokole aż cztery
chronostychy (>>), po
każdej jego stronie
Rožmitál pod Třemšínem (obec i okres: Příbram, kraj:
Středočeský):
Nepomuk na moście w miasteczku
Kamýk nad Vltavou (okres: Příbram, kraj Středočeský):
kamienny Jan N. w aureoli
Moráň (okres: Příbram, kraj Středočeský):
nadwełtawska figura Jana N. w tej nieistniejącej osadzie pod zalewem Slapy,
wymieniona w książce "Sv. Jan Nepomucký, sochy při Vltavě" Vojtěcha
Pavelčíka
Sejce (okres: Příbram, kraj Středočeský):
nadwełtawska figura Jana N. w tej nieistniejącej osadzie pod zalewem Slapy, wymieniona w książce "Sv. Jan Nepomucký,
sochy při Vltavě" Vojtěcha Pavelčíka
Kovárna (okres: Příbram, kraj Středočeský):
nadwełtawska figura Jana N. w tej nieistniejącej osadzie pod zalewem Slapy,
wymieniona w książce "Sv. Jan Nepomucký, sochy při Vltavě" Vojtěcha
Pavelčíka
Na placu przy kościele sv. Jillí kamienna figura Jana
N. z roku 1742 w okrągłym kamiennym kręgu, otoczona metalową
balustradą. Święty przedstawiony w pozycji klęczącej na
chmurkach. Strój tradycyjny (16 guzików). Odkryta głowa,
biret nisko w lewej ręce. Prawą przytrzymuje krzyż i palmę
oparte o lewe ramię. Nimb złocisty, pięć gwiazd. Na dole
aniołek z palcem na ustach oraz z kielichem z apoteozą
języka. Cokół dwukondygnacyjny, z gzymsami. Front: tarcza
herbowa z koroną, poniżej
chronostychowany (>>) napis: "ERECTA / ANNO: / QVO
DIVINO AVXILIO / &OPE HVIVS SANCTI TER= / RA BOHE MAESTAB= /
HOSTE LIBERATA" (1742; Wystawiona w roku /1742/ ...).
Pozostałe boki również z napisami. Prawa strona: "RENOVATVM
/ DIVO IOANNI / CORONA SANC / TA CORONATVS / EST. / J Z"
(1823). Lewa strona: "TRAKSLATVM / ET / RENOVATVM / ANNO
1891 / RENOV. 1929 / A. 200 / CANONISATIONS" (Renowacja
w 1891; renow.w 1929 w 200-lecie kanonizacji). Tył: "RENOVATVM
/ DIVO IOANNI / PATRONO REGNI / ANNO IVBILEO / INTER SANCTOS
/ CANONISATO" (1778: Renowacja św. Jana patrona
królewskiego? w roku jubileuszu kanonizacji świętego? Uwaga:
jeśli chodzi o 50 jubileusz kanonizacji, to powinien być
1779. Pałka litery R w słowie REGNI jest pogrubiona, być
może należy potraktować ją jako I). Autor nieznany (nad: G.S.)
Poniżej mostu stoi kapliczka konchowa z
figurą Jana N. z roku 1696 (!). Rzeźbił słynny Jan (Johann) Brokoff
(1652-1718), autor modelu Nepomuka nr 1 na Moście Karola w
Pradze oraz figur JN w Poběžovicach, Tachovie, Jirkovie i
Chomutovie, ojciec dwóch rzeźbiarzy Michała Jana Józefa i
Ferdynanda Maksymiliana oraz nauczyciel Jana Jerzego (Johanna Georga) Urbansky'ego. Strój Jana jest tradycyjny. Jedna noga
uniesiona, ale kontrapost minimalny i rzeźba sprawia
wrażenie statycznej. Duży krzyż trzyma oburącz przy lewym
ramieniu. Niewielki cokół. Na plincie napis "S. IOHANES
NEPOMUCEN". Pod nim front cokołu zdobi inskrypcja "EX
VOTO / ANNO / MDCXCVI / DIE 28 IANVARU", co oznacza
"Wystawiono w roku 1696 dnia 28
stycznia". Lewa strona: "IOHANES BROKOFF / FECIT",
czyli "Wykonał Jan Brokoff". Prawa strona: "FIERI FECIT / SAB".
Kapliczka była niegdyś wnęką w domu, ale dom zburzono i
stała się kapliczką wolnostojącą (nad: G.S.)
Kaplica pod wezwaniem Jana N. jest
pozostałością gotyckiego kościoła z XIII wieku zniszczonego
przez husytów. Obraz ołtarzowy przedstawia Jana N. stojącego
na chmurach, po bokach dwa anioły, poniżej Praga i Wełtawa -
alegoria wniebowstąpienia. Strój tradycyjny. Krzyż trzyma
oburącz przy lewym ramieniu. Nad nim tarcza herbowa z
dwuogoniastym lwem oraz wieżą. Ołtarz zwieńczony krzyżem,
poniżej napis: "ST. / IOHANNES / ORA PRON. /obis"
(Św. Janie módl się za nami). U stóp ołtarza dwa złociste
anioły. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
Przed zamkiem XVIII-wieczna barokowa
rzeźba Jana N. wysokiej klasy. Strój tradycyjny. Kontrapost.
Nimb złocisty, pięć gwiazd. Krzyż trzyma prawą ręką przy
prawym ramieniu. W lewej, nisko, palma. Cokół
dwukondygnacyjny, z gzymsami i pustą wnęką na światło w
górnej części. Bez napisów. Autor nieznany (nad: G.S.)
Przy moście nad Łabą, kamienna figura
Jana N. Jest to replika barokowej figury JN z 1761 J.
Bergmana z Podiebradów (twórca? warsztat? fundator? zobacz
niżej). Stoi
poniżej mostu i została ustawiona na miejscu oryginału w
roku 2011. Autorem kopi jest rzeźbiarz Jan Kracík. Nowa
rzeźba została poświęcona przez královéhradeckeho biskupa,
Jana Vokála 24.06.2011. Przedstawia postać JN klęczącą na chmurkach. Strój
tradycyjny (sutanna, komża, peleryna, biret leży z przodu na
chmurkach). Nad głową złocony poziomy nimb w stylu czeskim, z
umocowanymi od spodu pięcioma gwiazdami. Z prawej strony świętego
unosi się aniołek trzymający medalion-kartusz z symbolem MB Staroboleslavskiej. Nad nim (w prawej ręce) mały, złocony
krzyż (wtórny). Lewa
wyciągnięta w bok, w zamkniętych palcach widać pozostałość
po krzyżu? palmie? Oryginalny cokół z wolutami i
płaskorzeźbioną sceną zrzucenia z mostu; ornamenty na
bokach. Bez napisów. Oryginalna figura została przeniesiona
do urzędu miejskiego (zobacz niżej) (nad: G.S.)
W urzędzie miasta znajduje się oryginał barokowej figury Jana N. z 1761
z ulicy Pražskej. Jest to dzieło (twórca? warsztat?
fundator? - za: seznam pamatek, kat. čislo 131690, zobacz
wyżej) J. Bergmana z Podiebradów. Stała
poniżej mostu do roku 1961 i została ustawiona na tym
miejscu w roku na zamówienie mieszczanina z Podiebradów,
Jana Sichrovskeho z okazji 25-lecia wyświęcenia JN. Do
rozwiązania jest więc zagadka: daty się nie zgadzają,
ponieważ 1729+25=1754, podczas gdy figura jest datowana na
1761. W roku 2011 na starym cokole umieszczono kopię
autorstwa Jana Kracíka, który wykonał również renowację
starej figury. Przedstawia ona postać JN klęczącą na
chmurkach. Strój tradycyjny: sutanna, komża, peleryna, biret
leży z przodu na chmurkach (nad: G.S.)
W kruchcie kościoła Podwyższenia Krzyża
Świętego stoi kamienna figura Jana N. Strój tradycyjny
(sutanna, 9 ewentualnie 11 guzików [ubytki piaskowca],
komża, peleryna, biret na głowie, lekko ścięte noski butów).
Przed sobą, oburącz, trzyma medalion z symbolem MB
Staroboleslavskiej. Kontrapost. Datowanie i twórca nieznany;
szczegóły sugerują XVIII wiek. Nie wiadomo skąd pochodzi ta
figura. Stoi na współczesnym prostym cokole (gips?
lastryko?). Piaskowiec o żółtej barwie, starty (nad: G.S.)
W kościele Podwyższenia Krzyża
Świętego (zobacz wyżej) według tablicy informacyjnej z
kruchty jest witraż z wizerunkiem Jana N. (uwaga: sprawdzić
stan rzeczywisty - kościół był zamknięty)
(o Szklanych Nepomukach - na
osobnej stronie >>)
(nad: G.S.)
W wieży kościoła Podwyższenia Krzyża
Świętego (zobacz wyżej) według tablicy informacyjnej z
kruchty jest pięć dzwonów nazwanych imionami świętych,
w tym Jana Nepomucena (uwaga: sprawdzić stan rzeczywisty) (nad: G.S.)
W tutejszym skansenie (Polabské
národopisné muzeum, zobacz niżej), przed obiektem nazwanym
Bédnarna, znajduje się kamienna
barokowa figura Jana N. na cokole, otoczona kamienna balustradą
W tutejszym skansenie (Polabské
národopisné muzeum, zobacz wyżej) w obiekcie nazwanym Chalupa staročeska
znajduje się kamienna figura Jana N. w tradycyjnym stroju, z
odkrytą głową; w nimb o pięciu gwiazdach. Kontrapost. W
lewej ręce, nisko, trzyma biret; w prawej przy piersi
medalion z wizerunkiem MB Staroboleslavskiej. Stoi na
chmurkach. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
W tutejszym skansenie (Polabské
národopisné muzeum, zobacz wyżej) w obiekcie nazwanym Chalupa staročeska
znajduje się drewniana polichromowana figura Jana N. w tradycyjnym stroju,,
bez nimbu, statyczna, mocno zniszczona. Bez atrybutów, ale
układ rąk sugeruje, że trzymał krzyż. Autor i datowanie nieznane (nad: G.S.)
W kościele świętego
Wojciecha z końca wieku XVIII, położonym naprzeciwko
skansenu (zobacz wyżej), przebudowanym w XIX, pierwsze
okno zawiera witraż z Janem N. Strój tradycyjny. Nimb
o pięciu gwiazdach. Postać statyczna. Oburącz trzyma krzyż
przy ramieniu, dodatkowo palmę. Stoi na chmurkach. Autor i datowanie nieznane
(o Szklanych Nepomukach - na
osobnej stronie >>) (nad: G.S.)
Koło kościoła Św. Krzyża stoi w lekkim
kontrapoście kamienna figura Jana N. z roku 1702. Strój
tradycyjny. Krzyż trzyma oburącz przy prawym ramieniu. Cokół
wysoki, dwuczęściowy na schodkowej podstawie. W górnej
części mała, pusta wnęka. Dolna część z łacińskimi napisami
na czterech bokach. Front: "HAC STATVA / D. M. I. N. /
ANNO. 1383 / D. P. P. I. M. D. / S. A. R. D. F. C. /
SKRZYWAN / O. C. / BRZYSTVENSIS / H. E. ANNO / 1702 16 MAY"
(tłum: Ta statua świętego męczennika Jana Nepomucena w r.
1383 zrzuconego do Wełtawy z mostu praskiego postawiona
nakładem czcigodnego pana Franciszka Karola Skrzywana z
Bříství 16 maja 1702 roku). Prawa strona: "IN VITA /
DISSICILLIMUM (?) / TACERE / QUE DICEN da / NONSUNT / ARIST:".
Tył: "EO ANNO / RENOVATUM / QUO OPTATUM / CeDato Mne /
Conso Late / sub / A R D . M XN (Mxan?) / Kupschina / P: E
(?): C: L (...)". Lewa strona: "PROPTER / SIGILLUM /
CONFESSI / ONIS (...)". Autor Fr. K. Skřivan był
proboszczem w miejscowym kościele Św. Krzyża (uzup: i tłum:
G.S.)
Koło kościoła św. Jakuba Większego oraz
zamku stoi kamienna figura Jana N. z końca XVIII wieku.
Strój tradycyjny. Krzyż trzymany oburącz przy prawym ramieniu,
kontrapost. Cokół wysoki z gzymsami i schodkową podstawą. Na
czterech bokach cokołu inskrypcje, prawdopodobnie
chronostychowane (>>),
niestety praktycznie nieczytelne. Autor nieznany (nad: G.S.)
Na skwerze w centrum miejscowości
kapliczka z roku 1842 (wg informacji na kracie z 1846) z figurą Jana N. z końca XVIII
wieku.
Figura jest polichromowana. Strój tradycyjny i stuła. Święty
ma odkrytą głowę, pięć gwiazd znajduje się nad nim na
suficie. Kontrapost. Prawa ręka na sercu, w lewej zielona
palma. U stóp świętego stoi aniołek trzymający medalion z
wizerunkiem MB Staroboleslavskiej. Autor nieznany (nad: G.S.)
Przy rzeczce i moście
na niej stoi kamienna barokowa figura Jana N z roku 1757. Strój
tradycyjny, głowa odkryta. Złocisty nimb z pięcioma
gwiazdami. Kontrapost. Ugięta noga na podwyższeniu z
chmurek. Z drugiej strony, na chmurkach, leży biret. Krzyż
trzyma oburącz. Wysoki cokół z gzymsami i wolutami. Na
froncie pusta płycina; wyżej ornament muszlowy. Bez napisów.
Figura sprawia wrażenie ciężkiej, masywnej, jest trochę
zniszczona. Autor nieznany (nad: G.S.)
Przy hospudce "U křižku"
stoi kamienna barokowa figura Jana N z połowy XVIII wieku.
Strój tradycyjny. Kontrapost; dynamiczne szaty. Krzyż trzyma
oburącz przy lewym ramieniu, o prawe oparta jest palma.
Złocisty nimb, pięć gwiazd. Pod górnym gzymsem napis
składający się z liter "IWCVBVL". Cokół prosty,
z pustymi płycinami, oraz z gzymsami. Oryginalny metalowy
uchwyt na lampkę. Całość ogrodzona metalowym płotkiem. Autor nieznany (nad: G.S.)
Na rynku znajduje się kamienna fontanna z rzeźbą Św. Jana
Nepomucena, która jest wierną kopią z 2004 roku - oryginał z 1729
przechowuje Galeria Miejska (zobacz niżej).
Misa fontanny pochodzi z 1729 roku i została wykonana przez kamieniarza
o nazwisku Slezák. Fontanna dzieliła trudne losy miasta przez prawie dwieście lat. I tak w
1735 roku przeżyła olbrzymi pożar, kiedy to woda w fontannie pod wpływem
wysokiej temperatury zaczęła się gotować. Przeżyła również kilka
powodzi, z których najgorsza okazała się ta z 1872 roku, kiedy fala
powodziowa przepływającej niedaleko rzeki Litavka była tak wysoka, że
zakryła całkowicie rzeźbę Św. Jana Nepomucena. Presja antyreligijna po
1918 roku była tak silna, że w 1919 lub 1921 roku (różne źródła)
fontanna na polecenie Rady Miasta została przeniesiona w nowe, mniej
eksponowane miejsce, obok kościoła cmentarnego p.w. Zwiastowania Panny
Marii (kostel Zvěstování Panny Marie Zabransky) zwanego Zábranský (Zabramny).
W latach 80-tych XX-go wieku rzeźbę Św. Jana Nepomucena przeniesiono na
teren dziekanatu w Beroun. Rzeźba była w opłakanym stanie: brakowało
głowy, części krucyfiksu i kilku innych szczegółów. Z wolutowej podstawy
nie dochowała się spodnia część, która była zanurzona w wodzie. Przy
rekonstrukcji Husovo náměstí, po katastrofalnej powodzi z sierpnia 2002
roku odrestaurowaną fontannę z powrotem umiejscowiono na placu Husa. W
2004 roku rzeźba była gruntownie odrestaurowana. Poszczególne zachowane
części zostały zespolone, a brakująca głowa i ręka domodelowane. Według odrestaurowanego oryginału została wykonana z
piaskowca kopia rzeźby, którą ustawiono we wcześniej przeniesionej
fontannie. Rzeźba przedstawia stojącą w kontrapoście postać Św. Jana
Nepomucena, trzymającego krucyfiks i liść palmy. Wokół głowy, na której
biret otok z pięciu gwiazd. Rzeźba jest własnością miasta Beroun, a z
Funduszu Odnowy Pamiątek Středočeského kraje wydano w 2004 roku na jej
renowację 200 tyś. koron czeskich. Stan fontanny i kopi rzeźby bardzo
dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
We wnętrzu neorenesansowej willi służącej
obecnie jako Miejska Galeria (Městské galerie Duslovy vily
v Berouně) znajduje się oryginał kamiennej figury Jana N. z fontanny w rynku.
Rzeźba wykonana jest z kamienia (diabaz), który nie jest
odporny na działanie czynników atmosferycznych. Pochodzi z 1729
roku i jest dziełem mieszkańca Beroun - Martina de Majo. Figura wraz z
fontanną dzieliła trudne losy miasta przez prawie dwieście lat. I tak w
1735 roku przeżyła olbrzymi pożar, kiedy to woda w fontannie pod wpływem
wysokiej temperatury zaczęła się gotować. Przeżyła również kilka
powodzi, z których najgorsza okazała się ta z 1872 roku, kiedy fala
powodziowa przepływającej niedaleko rzeki Litavka była tak wysoka, że
zakryła całkowicie rzeźbę Św. Jana Nepomucena. Presja antyreligijna po
1918 roku była tak silna, że w 1919 lub 1921 roku (różne źródła)
fontanna na polecenie Rady Miasta została przeniesiona w nowe, mniej
eksponowane miejsce, obok kościoła cmentarnego p.w. Zwiastowania Panny
Marii (kostel Zvěstování Panny Marie Zabransky) zwanego Zábranský (Zabramny).
W latach 80-tych XX-go wieku rzeźbę Św. Jana Nepomucena przeniesiono na
teren dziekanatu w Beroun. Rzeźba była w opłakanym stanie: brakowało
głowy, części krucyfiksu i kilku innych szczegółów. W
2004 roku rzeźba była gruntownie odrestaurowana. Poszczególne zachowane
części zostały zespolone, a brakująca głowa i ręka domodelowane, jednak
ostatecznie na fontannie ustawiono kopię (zobacz wyżej) (nad: J.B. z Kłodzka)
Przed głównym wejściem do kościoła Św.
Jakuba (Kostel sv. Jakuba ), na
niewielkim skwerku, stoi kamienna Kolumna Morowa, która wcześniej, w
czasach epidemii moru w roku 1680 została wystawiona na głównym rynku
miasta. Zmarło wówczas 341 ludzi, co stanowiło połowę liczby mieszkańców
Beroun. Cztery płycinowe obrazy, które znajdują się w górnej części
kolumny są o wiele młodsze niż ona sama. Zostały umiejscowione w roku
1936 i zastąpiły wcześniejsze, pochodzące z XIX stulecia, namalowane na
cynkowej blasze i znajdujące się obecnie w zbiorach Muzeum w Berouně
(zobacz niżej). Na jednym z obrazów widzimy stojącą postać Św. Jana
Nepomucena. Święty ubrany w czarną sutannę, spod której widać dwa
trzewiki, białą komżę wykończoną misterną koronką, brązową, futrzaną
pelerynę, spod której widać stułę oraz czarny biret na głowie. Wokół
głowy jasna, kolista poświata i pięć gwiazdek. Jan w lewej dłoni trzyma
przed sobą krucyfiks, który adoruje wzrokiem. Wskazujący palec prawej
dłoni delikatnie dotyka zamkniętych ust - jasny przekaz: nie zdradziłem,
dochowałem powierzonej mi tajemnicy. W tle, za Świętym widać na wzgórzu
zamek Hradczany oraz Most Karola nad przepływającą Wełtawą- miejsce
śmierci Jana. Stan kolumny i malowideł dobry (nad: J.B. z Kłodzka)
W zbiorach Muzeum Czeskiego Krasu w
Beroun (Muzeum Českého krasu v Berouně)
przechowuje się oryginalne malowidła na cynkowej blasze z kolumny
morowej, z wieku XIX. Jedno z nich przedstawia Jana N. (zobacz wyżej)
(nad: J.B. z Kłodzka)
Przy absydzie kościoła Zwiastowania Panny
Marii, nazywanego "Zabramnym" (kostel
Zvěstování Panny Marie) znajduje się kamienna rzeźba stojącej postaci
św. Jana Nepomucena, ustawiona na prostopadłościennym postumencie.
Święty trzyma przy piersiach krucyfiks. Ubrany tradycyjnie w sutannę,
komżę i mantolet, głowa przykryta biretem, bez otoku z gwiazd
(nad: J.B. z Kłodzka)
Na placyku w centrum miejscowości u stóp
zamku ustawiono kamienną barokową rzeźbę przedstawiającą św.
Sebastiana. Na cokole znalazłem płaskorzeźbionego Jana N.
przedstawionego w przyklęku, z dużym krzyżem przytulonym do
twarzy, z dwoma aniołami u stóp