@ !  Bookmark and Share 

INNE SZUFLADY :::LWOWSKA:::PODRÓŻE:::FOTO:::ŚREDNIOWIECZE:::AUTOR!:::STARE:::PRYWATNE:::© 


<<   wstecz | dalej >>
SZKLANE NEPOMUKI
 

>     GŁÓWNA STRONA NEPOMUKÓW

>     STRONA O OBRZĘDOWOŚCI JN
>     STRONA ULOTNYCH JN
>     STRONA HERBÓW JN


 
Posłuchaj: RYBA Jakub Jan: Chvalozpev ke
sv. Janu Nepomuckemu (1803)
- Jenon ctnost
















Obrazki Jana N. na szkle malowane

Bardzo specyficzną grupą Nepomuków są obrazki na szkle powstające od XIX wieku do dzisiaj. Odłamem temu rodzaju są rzadkie Jany malowane na lustrze.

Narzucająca się klasyfikacja tych obiektów jest taka:

  • masowo produkowane w krajach habsburskich obrazki z XIX- i początku XX wieku, w kilku(nastu) wariantach, odmianach i szkołach

  • dawne ludowe artefakty inspirowane tymi obiektami

  • współczesne obiekty powtarzające dawne schematy

  • współczesne artefakty nie oparte na w/w tradycjach

Nie są to po prostu namalowane na tafli szyby obrazki. Najwięcej ich spotkamy na Podhalu, choć nie  były tu produkowane aż do połowy XX wieku, kiedy to działalność rozpoczęła Ewelina Pęksowa. Pochodzą z kilku ośrodków (Morawy, pogranicze czesko-austriackie, Kotlina Kłodzka, okolice Jeleniej Góry, Austria i południowe Niemcy) a roznoszone były po wsiach przez wędrownych obraźników. Najczęściej wykonywane z pomocą odciśniętego na odwrociu drzeworytniczego szablonu, potem kolorowane. W konsekwencji napisy umieszczane w dolnej strefie obrazka są często odwrócone lub zniekształcone przez niepiśmiennych malarzy. Zdarzało się nawet, że artyści wykorzystywali obie strony szkła tak kładąc kolory i kontury to po jednej, to po drugiej stronie, że uzyskiwali efekt pewnej głębi. Inne efekty dawało zastosowanie lustra. Widoczny jest efekt horror vacui - tło szczelnie wypełniają kwiaty (najczęściej), gwiazdy i promienie. Stosowano również obramowania architektoniczne, przeróżne kolumienki, owale i łuki.

Największy znany mi zbiór Szklanych Nepomuków zobaczyć można w Muzeum Tatrzańskim na Krupówkach w Zakopanem (14 sztuk, >>), w kaplicy na Jaszczurówce (wystawa czasowa). Dwa obrazki są w Muzeum Orkana w Rabce (>>), dwa inne w skansenie - Orawskim Parku Etnograficznym - w Zubrzycy Górnej (>>), w Muzeum Pienińskim w Szczawnicy (2, >>). Cztery obiekty są w Muzeum Etnograficznym w Warszawie (>>) - najstarszy wśród nich to szklany Jan z XIX wieku (zaliczam go do Janów Warszawskich). Co najmniej dwa szklane Jany znaleźć można w Muzeum Etnograficznym w Krakowie (>>), choć zapewne zbiór ten jest większy - wynika to ze znanych mi kilku darowizn i transakcji między kolekcjonerami a Muzeum z początku XX wieku. Jest też (co najmniej) jeden obiekt tego typu w Muzeum Śląska Opolskiego opisany na stronie Nepomuków X. Opolskiego (>>), pozyskany w Nysie, obrazki są również w Muzeum Śląska Cieszyńskiego w  Cieszynie (2, >>). Są tu też obiekty z Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu (>>), Muzeum Sprzętu Gospodarstwa Domowego w Ziębicach (1, X.Ziębickie >>), Muzeum Tkactwa Dolnośląskiego w Kamiennej Górze (1, X.Świdnickie >>), Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku (1, >>), Kaszubskiego Parku Etnograficznego we Wdzydzach Kiszewskich (3, Pomorskie >>), Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie (1, >>) i podobny do niego obrazek z Muzeum Huculszczyzny i Pokucia w Kołomyi (1, >>) oraz Jany Czeskie (>>), Słowackie (>>), Niemieckie (>>) i Francuskie (>>).

Współczesne Jany na szkle bywają do dostania w kilku galeriach, np. tej na Pl. Zamkowym w Warszawie (>>). Ich stan liczbowy jest oczywiście zmienny, symbolicznie liczę je jako jedną sztukę i zaliczam do Janów Warszawskich.

Współczesne Nepomuki Szklane reprezentują najlepiej obiekty autorstwa obu pań Pęksowych, do zobaczenia np. w ich galerii przy ul. Cichej Wody 8 w Zakopanem (>>). Tu prezentuję wiele obiektów z tej galerii oraz dodatkowo obrazek Eweliny Pęksowej (nie znam miejsca jego przechowywania, zapewne jest to jakieś muzeum lub kolekcja prywatna) oraz drugiego Jana tej samej autorki z  Muzeum Etnograficznego w Warszawie (>>) - jest to szklany Jan z 1983 roku (zaliczam go do Janów Warszawskich).

Nieco starsze Jany to szklany Jan z 1968 roku autorstwa Władysława Walczak-Branieckiego, również z Muzeum Etnograficznym w Warszawie (>>) lub obrazek autorstwa Nikifora Krynickiego przedstawiający procesyjną chorągiew kościelną z Janem N.

Z Brusów (Pomorze >>) pochodzi twórca ludowy Józef Chełmowski (ur. 1934), który wykonał co najmniej kilka wizerunków Janów N. malowanych na szkle. Jego prace oglądać można w Muzeum Zachodnio–Kaszubskim w Bytowie, Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy i Muzeum Etnograficznym w Toruniu. Były prezentowane na wielu wystawach.

Obok prezentuję wszystkie zebrane dotąd fotografie Janów Szklanych, powtarzając je (i tak zaliczając) również w miejscach ich szczegółowego opisu. Fotografie są często złej jakości, robione telefonem lub w niekorzystnych warunkach w muzeach

















^
Tarnów pow: Tarnów gm: Tarnów ul. Jana Pawła II 3  
 

W Muzeum Diecezjalnym oglądać kresowy (>>) obrazek na szkle Jana N. (obiekt nr 15). Pochodzi z Ukrainy, z Pokucia Wschodniego. Wykazuje spore podobieństwo do nepomuckiego obrazka na szkle z Muzeum Huculszczyzny i Pokucia w Kołomyi (zobacz >>)

W Muzeum Diecezjalnym (zobacz wyżej) oglądać obrazek na szkle Jana N. Jest to utrzymany w czerni i czerwieni obrazek z Janem o śmiesznych wąsikach i krzyżem na lewym ramieniu (nad: M.Muryn)

W Muzeum Diecezjalnym (zobacz wyżej) oglądać obrazek na szkle przedstawiający Spowiedź Królowej przed Janem N. Jest to typ z arkadą w środku kompozycji (nad: M.Muryn)

W Muzeum Diecezjalnym (zobacz wyżej) oglądać obrazek na szkle przedstawiający Jana N. Jest to typ z trzema dużymi czerwonymi kwiatami w charakterze aureoli i z krzyżem w prawej dłoni Jana (nad: M.Muryn)


^
Zuberec - Brestová (Zuberzec, Zuberecz) kraj: Žilina, Słowacja >> okres: Tvrdošín  
 

W skansenie - Múzeum oravskej dediny - znajduje się obrazek malowany na szkle z Janem N. (nad: Pietrosul)

 

^
Bad Tölz land: Bawaria, Niemcy >> rejencja: Górna Bawaria region: Oberland pow: Bad Tölz-Wolfratshausen Marktstrasse 48
 

W Muzeum Miejskim (Stadt Museum), znajdującym się naprzeciwko Moralt Haus (zobacz wyżej) znajduje się obrazek na szkle z wizerunkiem Jana N., z XIX wieku (nad: JeJo)

 

^
Bad Tölz Niemcy: land: Bawaria, Niemcy >> rejencja: Górna Bawaria region: Oberland pow: Bad Tölz-Wolfratshausen Marktstrasse 48
 

W tym samym Muzeum Miejskim (zobacz wyżej) znajduje się drugi obrazek na szkle z wizerunkiem Jana N., z XIX wieku (nad: JeJo)

 

^
Bad Tölz Niemcy: land: Bawaria, Niemcy >> rejencja: Górna Bawaria region: Oberland pow: Bad Tölz-Wolfratshausen Marktstrasse 48
 

W tym samym Muzeum Miejskim (zobacz wyżej) znajduje się obrazek na lustrze z wizerunkiem Jana N., z XIX wieku (nad: JeJo)

 

^
Jelenia Góra pow: Jelenia Góra gm: Jelenia Góra ul. Jana Matejki 28  
 

Muzeum Karkonoskie posiada imponującą kolekcję obrazów na szkle, zbieraną od czasów przedwojennych, a uzupełnianą po 1974 roku. Rdzeń kolekcji stanowią zbiory E. Wiesego, dyrektora wrocławskiego Schlesisches Museum der bildenden Künste (Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych), który w latach 1933-45 mieszkał w Jeleniej Górze. Jego kolekcja liczyła około 1300 obrazów na szkle (źródło tej i poniższych informacji: muzeumkarkonoskie.pl). Wśród nich są następujące 28 nepomucenalia:
 

Jan N. siedzący (w konfesjonale?), z palcem przy ustach, 3. ćwierć XIX wieku; Dolny Śląsk; wym. szkła 28,6 × 18,8 cm; nr inw. MJG Et 53; poch.: ze zbiorów E. Wiesego; rama: prosta mahoniowa; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej na zewnętrznym tle

Jan N. spowiadający Królową. 1. poł. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28,3 × 18,2 cm; nr inw. MJG Et 87; rama: prosta mahoniowa; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu

Jan N. spowiadający Królową - typ z podwójną arkadą. 2. poł. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28,8 ×18,6 cm; nr inw. MJG Et 97; rama: profilowana brązowa, wzdłuż wewnętrznej krawędzi żółta; stan zachowania: potłuczony, ubytek szkła w dolnym lewym rogu, od strony lica zabezpieczony dodatkową szybą

Jan N. spowiadający Królową - typ z podwójną arkadą. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 29 ×18,5 cm; nr inw. MJG Et 213; rama: profilowana ciemnobrązowa; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej w tle, rama uszkodzona

Jan N. spowiadający Królową - typ z podwójną arkadą. Koniec XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28,5 × 18 cm; nr inw. MJG Et 320; rama: prosta brązowa, uszkodzona; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej w tle, brak dolnej części ramy
Jan N. spowiadający Królową, w górnej części niesymetryczne czerwone draperie, czarne tło. 2. poł. XIX w.; pogranicze śląsko-morawskie; wym. szkła 31,5 × 21 cm; nr inw. MJG Et 863; poch.: ze zbiorów E. Wiesego; rama: profilowana czarna; stan zachowania: w górnej partii wielokrotnie pęknięty, klejony, na całej powierzchni obrazu duże ubytki warstwy malarskiej
Jan N. (popiersie) adorujący krucyfiks przytulony do policzka. 1. poł. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 39,4 × 26,5 cm; nr inw. MJG Et 13; rama: brązowa, nowa; stan zachowania: prawie całkowicie złuszczona farba na nimbie, drobne ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu
Jan N. (popiersie) adorujący krucyfiks przytulony do policzka. 1. poł. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 34 × 22,4 cm; nr inw. MJG Et 109; rama: profilowana czarna; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu, warstwa malarska wykazuje tendencję do złuszczania
Jan N. adorujący krucyfiks. Pocz. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. 29 ×18 cm; nr inw. MJG Et 138; rama: profilowana czarna; stan zachowania: potłuczony, bardzo duże ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28,5 ×18,3 cm; nr inw. MJG Et 570; rama: prosta czerwona; stan zachowania: ubytki warstwy malarskiej w partii napisu, na sutannie, na balustradzie i wzdłuż górnej krawędzi obrazu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28 × 18,2 cm; nr inw. MJG Et 574; rama: prosta brązowa; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej przy krawędziach obrazu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy.  3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 27,5 × 17,6 cm; nr inw. MJG Et 575; rama: prosta mahoniowa; stan zachowania: przebarwienia warstwy malarskiej w tle, drobne ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy.  3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28 × 18,2 cm; nr inw. MJG Et 582; rama: prosta mahoniowa; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy, podtyp z promieniem świetlistym.  3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28 × 18 cm; nr inw. MJG Et 731; rama: prosta mahoniowa; stan zachowania: warstwa malarska wykazuje tendencję do odspajania od podłoża, drobne ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy, podtyp z promieniem świetlistym. 3. ćw. XIX.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28 × 18 cm; nr inw. MJG Et 732; rama: prosta brązowa; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28 × 17,5 cm; nr inw. MJG Et 733; rama: prosta mahoniowa; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej w górnej partii tła
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy, podtyp z promieniem świetlistym. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28,5 × 18,5 cm; nr inw. MJG Et 734; rama: profilowana czarna, przy wewnętrznych krawędziach brązowa; stan zachowania: ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28 × 18 cm; nr inw. MJG Et 735; rama: prosta mahoniowa, wzdłuż wewnętrznych krawędzi złota; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej w tle i w partii napisu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28 × 18 cm; nr inw. MJG Et 736; rama: prosta mahoniowa; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej w partii napisu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy, podtyp z promieniem świetlistym, niebieskie tło. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28,3 × 18,3 cm; nr inw. MJG Et 737; rama: profilowana czarna, mocno starta; stan zachowania: potłuczony, mały ubytek szkła w górnym prawym rogu, drobne ubytki warstwy malarskiej w tle
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy, zielone tło. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28,5 × 18 cm; nr inw. MJG Et 738; rama: prosta mahoniowa; stan zachowania: ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu, trwałe przebarwienia warstwy malarskiej w tle
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy, podtyp z promieniem świetlistym, zielone tło. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28 × 18 cm; nr inw. MJG Et 739; rama: profilowana czerwona; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej w dolnej partii obrazu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, z dwoma kwiatami koło głowy. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 28 × 18 cm; nr inw. MJG Et 898; rama: prosta brązowa; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu, większe przetarcia wzdłuż górnej krawędzi obrazu
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, posadowiony na trzykwiatowym ornamencie, podtyp z promieniem świetlistym. 3. ćw. XIX w.; wym. szkła 27,5 × 18,5 cm; nr inw. MJG Et 997; rama: profilowana czerwono-brązowa; stan zachowania: drobne ubytki warstwy malarskiej na całej powierzchni obrazu
Monochromatyczne popiersie Jana N. - typ z krzyżem na lewym ramieniu, w owalu, w narożach jednakowe ornamenty kwiatowe. 2. poł. XIX w.; Cheb (niem. Eger); wym. szkła 24,7 × 17,8 cm, wym. passepartout 17,7 ×13,6 cm; nr inw. MJG Et 1053; rama: prosta brązowa; stan zachowania: dobry
Popiersie Jana N. z krzyżem na prawym ramieniu, w ramie z ornamentem kwiatowym. 1. poł. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 19,5 × 13 cm; nr inw. MJG ET 740; rama: profilowana czarna; stan zachowania: warstwa lustrzana uległa częściowemu rozkładowi, ubytki w dolnej partii tła, rama przemalowywana, farba silnie łuszcząca się
Jan N. - typ z krzyżem na lewym ramieniu, na tle mostu w ramie z ornamentem kwiatowym. Koniec XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 36 × 27,8 cm; nr inw. MJG Et 181; rama: prosta mahoniowa; stan zachowania: warstwa lustrzana uległa częściowemu rozkładowi, duże ubytki warstwy lustrzanej przy górnej krawędzi obrazu, napis słabo czytelny
Jan N. - typ z krzyżem na prawym ramieniu, na tle mostu, w obramowaniu zdobionym ornamentem kwiatowym, podtyp z promieniem świetlistym, szare tło. 3. ćw. XIX w.; Dolny Śląsk; wym. szkła 35 × 26,6 cm; nr inw. MJG Et 2259; poch.: dar, Jelenia Góra, 1977 r.; rama: profilowana ciemnobrązowa, nowa; stan zachowania: ubytki szkła i warstwy malarskiej i lustrzanej, konserwacja 1978-81, nowa rama

^






















Witraże Nepomuckie

Pokrewną ze względu na użyty materiał kategorią, choć mającą oczywiście zupełnie inna proweniencję, przeznaczenie i wyraz artystyczny są witraże z wizerunkiem Jana N. Są to w olbrzymiej większości obiekty z początku XX wieku, choć zdarzają się nieco starsze oraz całkiem współczesne realizacje

  • Podkowa Leśna (gm. Podkowa Leśna, pow. Grodzisk, , Mazowsze): w kościele w podwarszawskiej Podkowie Leśnej odnajdujemy witraż nepomucki, którego projekt wykonał Jan Henryk Rosen w roku 1936 (nad. M.K.)

  • Wrocław: w katedrze Św. Jana Chrzciciela jest współczesny witraż przedstawiający Jana N. w północnej kaplicy westwerku, umieszczony na miejscu ołtarza JN z 1723 roku zniszczonego w czasie wojny (zobacz wyżej). Ufundowany przez zakony żeńskie archidiecezji wrocławskiej


^
Wojtkowice pow. Wrocław gm. Kąty Wrocławskie nr 30
 

W wymienionym powyżej kościele św. Jana Nepomucena, w oknie prezbiterium, znajduje się witraż z wizerunkiem Jana N. Ołtarz główny zasłania okno witrażowe uniemożliwiając jego sfotografowanie od wnętrza kościoła (nad: arkadoo)

  • Pielgrzymka (gm. Pielgrzymka, pow. Złotoryja, , X.Legnickie): jest tu kościół parafialny (pochodzący z XIII wieku) pod wezwaniem św. Jana Nepomucena, a w jego oknie umieszczono współczesny witraż z wizerunkiem Jana N. Jest on darem dzieci I-komunijnych z roku 2008

  • Mściwojów (gm. Mściwojów, pow. Jawor, , X.Świdnicko-Jaworskie): kolejnym Nepomukiem w tym samym kościele NMP jest współczesny (1997) witraż ze sceną zrzucenia Jana N. z mostu (nad: JJK)

  • Świeradów Zdrój (gm. Świeradów, pow. Lubań, X.Świdnicko-Jaworskie): integralną część obecnego kościoła św. Józefa Oblata i NMP stanowi kaplica pod wezwaniem św. Jana Nepomucena, powstała już w roku 1785, poświęcona rok później. Późniejsza część kościoła jest neogotycka i powstała jako prywatna świątynia rodziny Schaffgotschów, właścicieli Świeradowa, w 1899 roku. Jest tam (uwaga: sprawdzić w której części kościoła) witraż nepomucki ufundowany przez Marię von Schaffgotsch (nad: R.K., sieć)

  • Jaszkowa Dolna (gm. i pow. Kłodzko, H. Kłodzkie >>, ): w tutejszym kościele parafialnym św. Jana Chrzciciela, w jednym z okien od strony frontowej, jest witraż z postacią Jana N. Obok - Florian

  • Nowy Świętów (gm. Głuchołazy, pow. Nysa, ):  w tutejszym kościele Chrystusa Króla, w jego barokowej części, znajduje się witraż Jana N. (nad: K.B.)

  • Ruda Śląska-Orzegów (gm. i pow. Ruda Śląska, ): w dzielnicy Orzegów przy ul. kardynała Augusta Hlonda, w jednym z okien kościoła św. Marii Magdaleny jest witraż z wizerunkiem Jana N. (nad: M. Muryn)

  • Gliwice-Szobiszowice (gm. i pow. Gliwice, ): przy ulicy Bernardyńskiej, w kościele św. Bartłomieja w Szobiszowicach jest witraż z Janem N. Ciekawy jest niespotykany atrybut przydany świętemu - kotwica u jego stóp. To symbol nadziei, jednej z trzech głównych cnót chrześcijańskich

  • Racibórz-Stara Wieś (gm. i pow. Racibórz, ): w budynku Przyszpitalnej Poradni Specjalistycznej przy ul. Gamowskiej 3, nad schodami na wprost drzwi wejściowych, znajduje się witraż z wizerunkiem Jana Nepomucena

  • Strzelce Opolskie (gm. i pow. Strzelce Opolskie): w kościele św. Wawrzyńca jest piękny witraż nepomucki (nad: S.Ł.)

  • Rybnik (gm. i pow. Rybnik): na rogu Mikołowskiej i Powstańców, w wielkim neogotyckim kościele św. Antoniego, jest witraż nepomucki

  • Rybnik-Chwałęcice (gm. i pow. Rybnik, ): we wsi Chwałęcice, dziś części Rybnika, naprzeciw kościoła przy ulicy Bronisława Czecha 60, stoi domkowa murowana kapliczka nepomucka, z dachem dwuspadowym zwieńczonym smukłą sygnaturką (zobacz wyżej). W jej oknie frontowym jest witraż z wizerunkiem Jana N. (nad: M.Muryn)

  • Żytna (gm. Lyski, pow. Rybnik, ): w kościele pod wezwaniem JN (zobacz wyżej) jest też witraż nepomucki

  • Bochnia (gm. i pow. Bochnia): w kościele Św. Jana Nepomucena jest cykl 5 witraży przedstawiających żywot Jana N.

  • Mystków (gm. Kamionka Wielka, pow. Nowy Sącz, ): witraż nepomucki projektu Stefana Matejko, wykonane w firmie Żeleńskiego w Krakowie w 1939 roku w kościele św. apostołów Filipa i Jakuba

  • Frampol (gm. Frampol, pow. Biłgoraj): w kościele p.w. Jana Nepomucena z lat 1873-1878 znajduje się też witraż nepomucki

  • Radom (gm. i pow. Radom, ): w kościele farnym św. Jana, w późnorenesansowej Kaplicy Kochanowskich, jest witraż przedstawiający Jana N., ufundowany przez ks. Jana Węglickiego - prefekta szkół miejscowych, który Jana Nepomucena miał za swego Patrona. Witraż wykonany w 1909 r. przez Michała Olszewskiego z Warszawy. Jan stoi między dwoma kolumnami, na stułę spowiednika, palmę, krzyż i aureolę. Nie ma zarostu (rzadkość!), ale tożsamość nie budzi wątpliwości z powodu podpisu "JAN NEPOMUCEN". Ciekawy jest również krzyż maltański na szyi postaci - wyraźne nawiązanie do figury stojącej przed kościołem

  • Łańcut (gm. i pow. Łańcut): w farze znajduje się witraż z ładnym wizerunkiem Jana Nepomucena. Powstał on w pracowni wiedeńczyka Carla Geylinga i pochodzi z 1898 r., czyli z okresu ostatniej przebudowy fary (nad: Trojek, uzup.: M.K.)

  • Dorohusk (gm. Dorohusk, pow. Chełm, ): w kościele pod wezwaniem Jana N. jest też witraż nepomucki, przy wejściu do świątyni

  • Warszawa: w kościele św. Maksymiliana Kolbe przy ul. Rzymowskiego, w kaplicy na prawo od wejścia, pośród innych świętych, znajduje się witraż z wizerunkiem Jana N. Ma on wygląd dość nietypowy i gdyby nie podpis, to tylko gest mógłby zdradzić Nepomuka (nad: S.Ł.)


^
Wielbark , Prusy Książęce >> pow. Szczytno gm. Wielbark N53°24'02.02, E20°56'46.00
 

 

W oknie tego samego kościoła pw. Jana N. (zobacz wyżej) jest witraż z wyobrażeniem Jana N. pochodzący z lat 60. XX wieku, a wykonany przez Stanisława Pawlisza z Poznania

  • Biskupiec Pomorski (gm. Biskupiec, pow. Nowe Miasto Lubawskie, ): przy ulicy Kwiatowej poprotestancki kościół pod wezwaniem Jana Nepomucena i Matki Boskiej Różańcowej z lat 1892-94, wewnątrz ażurowy neogotycki ołtarz główny, zza którego efektownie wyziera witraż z wizerunkiem Jana N. Wyjątkowy obiekt wśród witrazy nepomuckich!

  • Skalmierzyce (gm. Nowe Skalmierzyce, pow. Ostrów, , kaliskie): w kościele parafialnym pw. św. Katarzyny, w jednym z okien przy głównym ołtarzu jest witraż z Janem N. - dzieło Włodzimierza Tetmajera z 1907 roku (nad: H.Jakóbczak)


^
Zuberec (Zuberzec, Zuberecz) kraj: Žilina, Słowacja >> okres: Tvrdošín ul. Roháčska
 

Witraż z roku 1932 z Janem N. w prezbiterium kościoła św. Wendelina. Autorem był Jan Říha z Brna. Napis fundacyjny głosi "Daroval Ján Harmata, Australia"  (nad: Pietrosul)

  • Kowno (Kaunas, okręg i rejon Kowno, Litwa, ): w kościele Witolda jest witraż, na którym umieszczono Jana N. na moście, i to nawet podwójnie

  • Praha-Hradčany (Czechy >>): w kaplicy Schwarzenbergów w katedrze sv. Vita, po prawej stronie ołtarza głównego, naprzeciwko konfesji Jana N., znajduje się niewielkich rozmiarów witraż ze św. Janem Nepomucenem. Jego tematem jest historia relikwii św. Jana, a wykonał go w latach 1930-31 Karel Svolinsky (nad: I.M.)

  • Radhošť  (okres: Vsetín, kraj: Zlínský, Czechy >>): na szczycie najwyższej góry w okolicy, administracyjnie należącej do miejscowości Dolní Bečva, w kaplicy śśw. Cyryla i Metodego  jest witraż nepomucki z końca XIX wieku

  • Nepomuk (Czechy >>): jest tam oczywiście kościół imienia Jana N.(1734- 36, architekt K. I. Dientzenhofer) wzniesiony na miejscu jego domu rodzinnego, przebudowanego na kaplicę już w 1643 roku. Wewnątrz są cztery barokowe malowidła ze scenami z życia Jana zawieszone na filarach, ołtarz główny z figurą Jana N., witraż nepomucki oraz dzwon jego imienia

  • Vchrlabi (okres Trutnov, kraj: Hradec Králové, Czechy >>): w kościele św. Wawrzyńca w witrażu po prawej stronie ołtarza postać Jana N. (nad: JJK)

  • Vlčice (okres Trutnov, kraj: Hradec Králové, , Czechy >>): w jednym z otworów okiennych w kościele św. Wojciecha (kostel sv. Vojtěcha) znajduje się witraż przedstawiający św. Jana Nepomucena. Święty w jednej dłoni trzyma pionowo krucyfiks z Ciałem Ukrzyżowanego Jezusa, a wskazujący palec drugiej dłoni ma przytknięty do ust. Na głowie Jana biret, a na twarzy broda i wąsy. W dolnej części witraża napis. Witraż podzielony trzema poziomymi, metalowymi i już zardzewiałymi płaskownikami. Stan witraża dobry, jednak sam kościół, przynajmniej od zewnątrz, sprawia wrażenie zaniedbanego (nad: J.B. z Kłodzka)

  • Kutná Hora (okres: Kutná Hora, kraj: Středočeský, Czechy >>): w końcowej części prawej nawy katedry św. Barbary znajduje się piękny witraż przedstawiający św. Jana Nepomucena spowiadającego Królową. Pod witrażem data fundowania witraża - 1923 rok (nad: I.M.)

  • Kutná Hora (okres: Kutná Hora, kraj: Středočeský, Czechy >>): w kościele pod wezwaniem św. Jana Nepomucena (zobacz wyżej), znaleźć można witraż z wizerunkiem Jana N. Znajduje się prawej strony od ołtarza głównego (nad: I.M.)

  • Vchrlabi (okres Trutnov, kraj: Hradec Králové, Czechy >>): w kościele św. Wawrzyńca w witrażu po prawej stronie ołtarza postać Jana N. (nad: JJK)

  • Holčovice (okres: Bruntál, kraj: Moravskoslezský, , Czechy >>): w jednym z okien kościoła pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Panny Marii (kostel Neposkvrněného početí Panny Marie z let 1770-1772) znajduje się witraż przedstawiający św. Jana Nepomucena. Święty w jednej ręce trzyma krucyfiks, a wskazujący palec drugiej przy ustach. Stan witraża dobry, lecz siatki ochronnej fatalny (nad: J.B. z Kłodzka)

  • Hradec nad Moravicí (okres: Opava, kraj: Moravskoslezský, Czechy >>, ): witraż Jana N. w lewej nawie kościoła św. Piotra i Pawła, ul. Zámecká (nad: M.Muryn)

  • Teplice (okres: Teplice, kraj: Ústí nad Labem, Czechy >>): na ul. U Červeného kostela, po prawej stronie na ścianie wejściowej do kościoła pw. Najświętszego Serca Jezusa, jest witraż z Janem N. (nad: M.Muryn)

  • Čenkovice (okres: Ústí nad Orlicí, kraj: Pardubický, , Czechy >>): w południowej ścianie kościoła św. Wawrzyńca (Kostel sv. Vavřince) znajduje się witraż przedstawiający postać św. Jana Nepomucena w birecie na głowie, z krucyfiksem i palmą męczeństwa w jednej dłoni i wskazującym palcem drugiej dłoni przy ustach- symbol dochowania tajemnicy spowiedzi i przekaz dla nas, o powściągliwość swego języka. Stan witraża dobry (nad: J.B. z Kłodzka)

  • Olomouc (Ołomuniec, okres i kraj: Olomouc, , Czechy >>): w katedrze Św. Wacława (Katedrála svatého Václava, Dóm svatého Václava, metropolitní katedrála svatého Václava), w prezbiterium, po prawej stronie znajduje się witraż przedstawiający trzech świętych. Jednym z nich jest Św. Jan Nepomucen, przedstawiony w postawie stojącej, z zielonym liściem palmowym przy lewym boku i wskazującym palcem prawej dłoni przy ustach. Na głowie zielony biret, a wokół niej aureola z pięciu gwiazdek w okręgach. Włosy długie- opadają na szyję, na twarzy wąsy i broda. Wyraz twarzy spokojny, wzrok skierowany ku niebu. Święty ubrany w szaty kanonika: czarna sutanna, biała komża z szerokimi rękawami, gronostajowa peleryna, pod którą czerwona stuła. U stóp Jana zdobny napis: S JOHANN v NEPOMUK. Stan witraża bardzo dobry (nad: J.B. z Kłodzka)

  • Olomouc (Ołomuniec, okres i kraj: Olomouc, , Czechy >>): w kościele św. Maurycego przy ulicy 8 května pierwszy witraż na prawo od ołtarza św. Jana Nepomucena przedstawia scenę Spowiedzi Królowej (nad: M.Muryn)

  • Olomouc (Ołomuniec, okres i kraj: Olomouc, , Czechy >>): w tym samym w kościele św. Maurycego (zobacz wyżej) drugi witraż w prawo od ołtarza św. Jana Nepomucena przedstawia jego postać (nad: M.Muryn)

  • Olomouc (Ołomuniec, Olmütz, Ołomuniec, okres i kraj: Olomouc, , Czechy >>): w kościele św. Michała przy Žerotínovo náměsti witraż po lewej stronie przedstawia postać Jana N. (nad: M.Muryn)



























^
Jindřichov - Nové Losiny (Neu Ullersdorf) kraj: Olomouc, Czechy >> okres: Šumperk obec: Šumperk  
 

W jednym z otworów okiennych w kościele św. Izydora (Kostel sv. Isidora) znajduje się witraż przedstawiający stojącą na skłębionym obłoku postać Św. Jana Nepomucena. Święty trzyma w lewej, uniesionej dłoni krzyżyk, a w prawej liść palmy męczeństwa. Ubrany w szaty kanonika z przewieszoną przez ramiona stułą. Pod postacią Jana inskrypcja: "Hl. Johann v. Nep.". Poniżej, w dolnym, lewym rogu umieszczone, niestety trudne do odczytania z tej strony, dane fundatorów witraża. Od strony zewnętrznej witraż zabezpieczony gęstą, metalową siatką. Stan witraża dobry (nad: J.B. z Kłodzka)


^
Vyšší Brod (Hohenfurth) kraj: Jihočeský, Czechy >> okres: Český Krumlov  
 

W kościele cysterskiego vyšebrodskeho kláštera jedno z gotyckich maswerkowanych okien ozdobiono, zapewne w końcu wieku XIX, witrażem ze scenami z życia Jana N. (Narodzenie, młody Jan służący do mszy św. (rzadkość), Spowiedź Królowej, Jan przed Królem Wacławem, martwy Jan w Wełtawie, Apoteoza Jana w mandorli z personifikacjami Czech i Austrii - rzadkość!). W dolnej części anioły z tarczami herbowymi, w tym Różą Rožmberków


^
Domažlice (Taus, Tusta) kraj: Plzeň, Czechy >> okres: Domažlice náměstí Miru
 

W kościele Narodzenia NMP prawy witraż w prezbiterium to wizerunek Jana N.


^
Pogorzała Wieś, malborskie >> powiat: Malbork gm: Miłoradz  
 
 

W tej wsi położonej na brzegu Nogatu, w prezbiterium kościoła św. Mikołaja jest witraż z wizerunkiem Jana N. z początku XX wieku (zobacz Szklane Nepomuki >>) (nad: Pietrosul)

 

^
Rakoszyce pow. Środa Śląska, X.Wrocławskie >> gm. Środa Śląska ul. Średzka / Wrocławska
 

W kościele pod wezwaniem św. Jana Nepomucena (zobacz wyżej) w oknie umieszczono witraż z wizerunkiem Jana N. (zobacz stronę Szklanych Nepomuków >>) (nad: P.N.)


^
Bychowo pow: Trzebnica gm: Żmigród  
 

W tym samym kościele Jana N. (zobacz wyżej), w oknie ściany południowej, jest witraż z wyobrażeniem Jana N. fundowany przez mieszkańców Karnic i Buchowa, już w czasach mocno powojennych (polski napis fundacyjny) (nad S.Zobniów)


^
Kroměříž kraj: Zlínský, Czechy >> okres: Kroměříž Riegrovo náměstí
 

W kościele NMP, po lewej stronie prezbiterium, znajduje się witraż z Janem N. (nad: M.Muryn)


^
Kroměříž kraj: Zlínský, Czechy >> okres: Kroměříž Stojanovo náměstí
 

W kościele św. Maurycego, po lewej stronie prezbiterium, znajduje się witraż z Janem N. (nad: M.Muryn)

n

^
Horní Dunajovice kraj: Jihomoravský okres: Znojmo obec: Znojmo  
 

Jeden z witraży w kościele Trójcy Przenajświętszej (Kostel Nejsvětější Trojice) przedstawia stojącą postać Św. Jana Nepomucena. Święty trzyma przy ustach palec, a w drugiej dłoni krucyfiks i palmę męczeństwa. Przez ramiona przewieszona stuła. Stan dobry (nad: J.B. z Kłodzka)


^
Straubing land: Bawaria, Niemcy >>  rejencja: Dolna Bawaria     Pfarrplatz
 

W głównym kościele miasta, St. Jakob, w jednym z południowych okien znajduje się witraż nepomucki utrzymany w stylu neogotyckim. Przedstawia on sylwetkę Jana z palcem przy ustach i w aureoli w towarzystwie innych świętych - Wita, Pankracego i Stanisława Kostki


^
Straubing land: Bawaria, Niemcy >>  rejencja: Dolna Bawaria     Pfarrplatz
 

W kościele St. Jakob (zobacz wyżej) jedna w południowych kaplic poświęcona jest Janowi N. W jej oknie znajduje się witraż nepomucki utrzymany w stylu neogotyckim. Wykonał go F.X. Zettler z Monachium w roku 1903, a dolnych kwaterach są wizerunki i nazwiska fundatorów ubranych w szaty stylizowane na średniowieczne. Jana przedstawiono w scenie kazania do ludzi zebranych na łące, w tle wieże Straubing


^

Inne kruche obiekty Nepomuckie

Szkło i porcelana są materiałem bardzo różnorodnym. Podczas poszukiwań nepomuckich udało mi się znaleźć jego zastosowanie do nietypowych wizerunków Jana N.

  • Čepice u Sušice (obec: Sušice, okres: Klatovy, kraj: Plzeňský, Czechy): na moście na rzece Otava w roku 2011 ustawiono nietypową figurą Jana N. Ma ponadnaturalną wysokość i wykonana jest ze szkła! Jest to nie tylko największy ze Szklanych Nepomuków, ale również jest to największa szklana rzeźba na świecie. Wykonał ją rzeźbiarz Martin Mašek, a gwiazdy odlano w warsztacie Tomášková-Dytrychová (nad: J.B. z Kłodzka)

  • Kozlovice (okres: Frýdek-Místek, kraj: Moravskoslezský, Czechy): w małym lokalnym muzeum utworzonym w domu wójta, prezentującym wygląd i wyposażenie starej szkoły (obecna škola) znaleźliśmy - między innymi obiektami nepomuckimi - dwa dzbany z wizerunkiem Jana N.

  • Londyn (Anglia, Wielka Brytania, ): w magazynie Victoria & Albert Museum przechowywana jest wykonana w miśnieńskiej (Meissen, Niemcy >>) wytwórni porcelanowa figurka Jana N.  Twórcami byli Johann Joachim Kändler i Peter Reinicke, którzy wzorowali sie na Nepomuku nr 1 z Mostu Karola w Pradze (Czechy >>). 23 centymetry, około roku 1744 (nr inw.: C.2562-191)