@ !  Bookmark and Share 

INNE SZUFLADY :::LWOWSKA:::PODRÓŻE:::FOTO:::ŚREDNIOWIECZE:::AUTOR!:::STARE:::PRYWATNE:::© 


<<   wstecz | dalej >>


Rzeczpospolita > Korona > Prowincja Wielkopolska > województwo Pomorskie >
Powiaty: Tczew (w nim Starogard, Gdańsk, Nowe), Puck, Kościerzyna, Skarszewo, Świeck, Tuchola, Człuchów i Mirachowo
oraz Ziemia Bytowsko-Lęborska
Państwo Pruskie > Pomorze Brandenburskie

Nepomuki Kaszubskie:
z Pomorza Polskiego
(dawnego województwa Pomorskiego - Pomerelii)
wraz z okręgami Lęborka i Bytowa

oraz Pomorza Zachodniego
(Brandenburskiego, Księstwa Pomorskiego)


>     GŁÓWNA STRONA NEPOMUKÓW

>>    NEPOMUKI KUJAWSKIE
>>    NEPOMUKI WIELKOPOLSKIE


>>> album "Obrazy ludowe"
>>> album "Kapliczki i krzyże
       przydrożne
" z 1958 roku

>>> album "Pejzaż frasobliwy"

News: Jan z Ustki - brand new! Okazał się jednak być samowolą budowlaną i wybuchła awantura na całego. Zobacz newsa na stronie TVN (>>)
News:
w pewnej książce znalazłem informację, że na Kaszubach znaleźć można 21 figur Jana N. Moim zdaniem - więcej! Zobacz katalog poniżej
News: w Lubieszewie wizerunek Jana N. na konfesjonale datowany jest już na rok 1701!

posłuchaj:
THURI Frantisek Xaver -
Cantata honorem sancti Joani Nepomuceni (1959) - coro I

NEPOMUKI POMORSKIE W

....współtwórz tę mapę!....

NEPOMUKI ZACHODNIO- i ŚRODKOWOPOMORSKIE W

....współtwórz tę mapę!....


KATALOG (115 + 11)


Gloger, 1903:
Województwo Pomorskie. Północną część województwa stanowiła ziemia Kaszubska, Bałtykiem i zatoką Gdańską od północy i wschodu oblana. Wschodnią ścianą była Wisła, odgraniczająca od województw: Malborskiego, Chełmińskiego i ziemi Pomezańskiej, do Prus książęcych należącej. Na południu graniczyło województwo Pomorskie z województwem Inowłocławskiem, czyli Kujawami (w okolicach Fordonia i Bydgoszczy), oraz z zanotecką częścią województwa Kaliskiego, a później Gnieźnieńskiego. Zachodnią i północo-zachodnią linię stanowiła długa i łamana, sucha granica od pomorza słupskiego, czyli Pomeranii Brandeburskiej. Niemcy, dla odróżnienia Pomorza brandeburskiego od Pomorza polskiego, czyli gdańskiego, nazwali to ostatnie Pomerellen, t. j. Pomerelią. Do województwa Pomorskiego należały jeszcze dwie anklawy w granicach Pomorza brandeburskiego, a mianowicie zamki Lauenburg i Bytów z okolicznemi ziemiami.

zobacz też sąsiadów: Nepomuki Kujawskie (>>) i Gnieźnieńskie (>>)


^


Województwo pomorskie I RP

(105 + 11)

zobacz Nepomuki dawnego województwa pomorskiego na mapie google >>
 


Powiat Gdańsk (13 + 1)


^
Gdańsk pow. Gdańsk gm. Gdańsk ul. Pańska
 

W dominikańskiej bazylice św. Mikołaja, przy filarze, jest piękny barokowy ołtarz, a w nim dobrej klasy olejny portret Jana N. z XVIII wieku



^
Gdańsk pow. Gdańsk gm. Gdańsk ul. Toruńska 1
 

W Muzeum Narodowym (Oddział Etnografii, sygnatura MNG-E-2021) znajduje się ludowy oleodruk nepomucki z końca XIX wieku pochodzący z Dębiny (gm. Nowy Staw, pow. Malbork) (nad: L.J., zobacz kartę obiektu). Był prezentowany na wystawie "Tradycje religijności ludowej na Pomorzu" w skansenie (>>) w Klukach

 

^
Gdańsk pow. Gdańsk gm. Gdańsk ul. Toruńska 1
 

W Muzeum Narodowym (Oddział Etnografii, sygnatura MNG-EW-4) znajduje się figurka Jana N., drewniana, polichromowana, w stylu ludowym pochodząca z Brusów (gm. Brusy, pow. Chojnice) (nad: L.J., zobacz kartę obiektu). Była prezentowana na wystawie "Tradycje religijności ludowej na Pomorzu" w skansenie w Klukach



^
Gdańsk-Oliwa pow. Gdańsk gm. Gdańsk ul. Cysterska
 

W opactwie cysterskim (>>), w katedrze Świętej Trójcy jest kaplica Jana Nepomucena (z połowy wieku XVII, dawniej Chrzcielna, poświęcona Pięciu Ranom, śś. Filipowi Apostołowi i Janowi Ewangeliście). Impulsem zmiany patrona na Jana N. było pozyskanie przez opactwo relikwii janowych (>>) w roku 1740, a opiekowało się nią tutejsze Bractwo Nepomuckie (>>). Całość ukończono w roku 1745 według projektu Ignacego Mullera. Głównym elementem wystroju jest ołtarz autorstwa Mullera ze stiukową figurą JN, dużą ilością draperii, chmurek i aniołków dzierżących atrybuty (palma, biret na księdze, wieniec, korona) oraz kręconymi kolumnami w stylu Berniniego.  Jana przedstawiono w postawie klęczącej, z Językiem Promienistym w lewej ręce wyciągniętej w stronę MB z Dzieciątkiem. Kaplicę od nawy oddziela kuta krata zwieńczona gwiazdą. Od września 2010 do stycznia 2011 trwał remont kaplicy finansowany w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Pomorza. Z całą pewnością inicjatorem przedsięwzięcia był Franciszek Mikołaj Dyzma Zaleski herbu Godziemba, opat w latach 1722-40. Był on jednym z zarażonych wirusem nepomuckim, o czym świadczą jego dwie donacje srebrnych kielichów z patenami dla grobu Jana N. w praskiej katedrze sv. Vita (zobacz opis >>), z roku 1718 (a więc sprzed beatyfikacji (1721), zezwolenia Rzymu na kult w Rzeczpospolitej (1723), czy uzyskania stanowiska opata) oraz z roku 1735. Sufit kaplicy zajmują freski nepomuckie, które opisano poniżej jako osobny obiekt



^
Gdańsk-Oliwa pow. Gdańsk gm. Gdańsk ul. Cysterska
 

W tej samej kaplicy Jana N. w opactwie cysterskim (>>) w katedrze Świętej Trójcy (zobacz wyżej) strop wymalowano freskami o tematyce nepomuckiej. Wśród postaci główna rolę gra Jan Nepomucen, jest też kilku innych świętych Janów, Florian i Wacław. Na ścianie znalazły się wymalowane gwiazdy. Od września 2010 do stycznia 2011 trwał remont stiuków i malowideł, finansowany w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Pomorza. Fundatorem całej kaplicy był Franciszek Mikołaj Dyzma Zaleski herbu Godziemba, opat w latach 1722-40. Ołtarz kaplicy opisano powyżej jako osobny obiekt



^
Gdańsk-Oliwa pow. Gdańsk gm. Gdańsk ul. Cysterska
 

W lawatorium w krużgankach opactwa cysterskiego (>>) (zobacz wyżej) eksponowana jest kolekcja rzeźby sakralnej. Wśród eksponatów jest rzeźba Jana N. wykonana z ciemnego drewna, zapewne XVIII-wieczna. Obok figura innego świętego doktora. Dysponuję tylko niewyraźnym zdjęciem wykonanym telefonem komórkowym - krużganki opactwa są niedostępne i udało mi się tam dostać tylko dlatego że otarto drzwi dla biskupa S.L. Głódzia. Kolekcja jest odcięta przez system alarmowy i nawet rozmowa z biskupem i jego świtą nie dała efektu w postaci zezwolenia na zbliżenie się do Nepomuka (uwaga: nie jest pewne, czy ekspozycja jest tam na stałe, czy też była to wystawa czasowa)

 

^
Gdańsk-Oliwa pow. Gdańsk gm. Gdańsk Al. Grunwaldzka 517
 

Przy starym trakcie stoi okazała murowana kapliczka św. Jana Nepomucena z XVIII wieku. Jest ona świadectwem pielgrzymek organizowanych przez Bractwo Drogi Krzyżowej, powołane w 1766 roku przez papieża Klemensa XIII. Po drodze z kościoła Reformatów w Gdańsku-Chełmie do Kalwarii Wejherowskiej było 14 stacji. Kapliczka ta zwana jest przez dawnych mieszkańców Oliwy "Kolumną Maryjną", a to z powodu ładnej figury MB umieszczonej w dolnej owalnej wnęce. W górnej - kamienna figura Jana N. w gwiaździstej aureoli



^
- Gdańsk-Matarnia pow. Gdańsk gm. Gdańsk ul. Jesienna 13
 
 

W tej należącej niegdyś do oliwskich cystersów wsi, dziś dzielnicy Gdańska, tuż przy obwodnicy Trójmiasta, jest gotycki kościół, a koło niego - według XVIII-wiecznych źródeł - stała ufundowana w roku 1735 przez proboszcza Iwo Rowedera figura Jana Nepomucena. Fundacja związana była z remontem kościoła po zniszczeniach dokonanych przez Rosjan walczących ze Stanisławem Leszczyńskim. Wizja lokalna w lipcu 2007 nie wykazała śladów Nepomuka (uwaga: należy przeprowadzić poszukiwania archiwalne celem ustalenia gdzie podziała się rzeźba!)

 

^
¿ Gdańsk-Matarnia pow. Gdańsk gm. Gdańsk ul. Jesienna 13
 
 

W tym samym kościele był feretron "z rzeźbioną ramą i malowanym ornamentem, do noszenia przez młodzież w procesjach". Na obrazie z jednej strony była Matka Boska Bolesna, z drugiej święty Jan Nepomucen. Była to również fundacja proboszcza Iwo Rowedera z 1737 roku (uwaga: należy sprawdzić stan aktualny - w lipcu 2007 kościół był zamknięty, przez okna nie widać śladów feretronu, tak samo na zdjęciach na stronie archidiecezji. Nie mylić z podobnie ubraną postacią św. Walentego w ołtarzu głównym!)

 

^
Gdańsk-Brzeźno pow. Gdańsk gm. Gdańsk ul. Dworska 2
 

W roku 1920 z kościoła św. Józefa przy klasztorze misjonarzy oblatów, przy ulicy Elżbietańskiej w Gdańsku usunięto 5 osiemnastowiecznych ołtarzy, które później przekazano do nowego kościoła Św. Antoniego w Brzeźnie. Wśród nich jest ołtarz główny z pierwszej połowy XVIII wieku,  w nastawie którego, w jego górnej części, nad większym obrazem św. Antoniego znajduje się olejny obraz Św. Jana Nepomucena w owalnej złoconej ramie. Jan przedstawiony w postawie stojącej, trzyma w ramionach krucyfiks, który adoruje pobożnym spojrzeniem. Wokół głowy świętego pięć gwiazd, a nad nią wieniec laurowy trzymany przez putto. Przy boku Jana aniołem z palcem na ustach, obok stół z otwartą księgą. Nad obrazem Św. Jana Nepomucena widoczny w kartuszu rok 1725 i inicjały IC W. Postać Jana przykryta metalową (srebrną?) koszulką. Stan dobry (uzup: J.B. z Kłodzka)


^
Gdańsk-Stare Szkoty pow. Gdańsk gm. Gdańsk ul. Brzegi 49
 

W dawnej wsi Stare Szkoty, dziś w ramach dzielnicy Orunia, znajduje się kościół św. Ignacego Loyoli. W nim znajduje się boczny ołtarz Św. Jana Nepomucena z jego olejnym obrazem na płótnie w złotej ramie. Święty klęczy przed krucyfiksem, trzymanym przez aniołka lub dziecko, i wskazuje na niewiastę, znajdującą się po jego prawej stronie, która trzyma wskazujący palec prawej dłoni na ustach. Wokół głowy Jana promienista poświata i pięć gwiazd. Nad obrazem łaciński napis w kartuszu: PROTECTORI FAMAE. Ołtarz wykonany w technice stiukowej. Stan obrazu i ołtarza bardzo dobry (nad: J.B. z Kłodzka)



^
  Sucha pow. Gdańsk gm. Przywidz  
 
 

Na cmentarzu murowana kapliczka z II poł. XIX wieku z ludową figurą Jana N. (uwaga: miejscowość niezidentyfikowana - łączę ją z Sucha Hutą, lecz wymaga to sprawdzenia)


 

^
Pręgowo pow. Gdańsk gm. Kolbudy Górne  
 

Niedawno odnowiona XVIII-wieczna figura Jana N. przy wjeździe do miejscowości. Usunąć trzeba było m.in. warstwę srebrzanki - efekt niefachowej konserwacji. Pisał o tym Dziennik Bałtycki (21.12. 2001, madam, "Odmładzanie Świętego")


 

^
Kłodawa pow. Gdańsk gm. Trąbki Wielkie  
 

Przy kościele z 1720 roku, przed należącą do niego plebanią, na zdobionej kanelurami kolumnie ustawiono polichromowaną kamienną figurę JN. Trafiliśmy tu przez wypadek - dwie cysterny spadły z drogi tuż koło stacji benzynowej w Pszczółkach. Mogło być wielkie bum, ale skończyło się na zablokowaniu drogi przez Straż Pożarną. Szukaliśmy objazdu, ale skończyło się to w błocie, w które zamieniła się polna droga. Trzeba było nadłożyć drogi i tak trafiliśmy do Kłodawy. Jan ma aureolę z trzema gwiazdami, w prawej ręce krzyż, a w lewej zamkniętą księgę. Na głowie biret. Lekki kontrapost. Głowicę kolumny zdobią kwiatki



^
Gołębiewo pow. Gdańsk gm. Gdańsk DK 222
 

Tuż za granicą Gołębiewa Średniego, a przed Gołębiewem Wielkim (Dużym), po wschodniej stronie drogi ustawiono niegdyś murowaną bielona kolumnę, a na niej figurkę Jana N. Zapewne później dodany został daszek z wygiętej blachy na metalowych prętach. Z powodu odległości nie stwierdziłem z pewnością, czy rzeźba jest drewniana czy kamienna. Przypuszczam tylko, że obiekt jest fundacji dworskiej, bo stoi w bliskości jakiegoś założenia, choć pewien prymitywizm postaci nie bardzo pasuje do tej teorii



^
  Giemlice pow. Gdańsk gm. Cedry Wielkie  
 
 

W tutejszym kościele przechowywane jest wotum – plakietka z przedstawieniem Jana N. z XIX wieku (uwaga: należy sprawdzić, czy na szczycie ambony nie ma przypadkiem figurki JN)

 

^

Powiat Gdynia (3 + 2)


^
Gdynia pow. Gdynia gm. Gdynia Al. Świętojańska
 

Przy Alei Świętojańskiej (!) stoi kościół Marii Panny. Na pewnej rycinie zawieszonej w siedzibie banku dostrzegłem - we wnęce nad wejściem do kościoła -  figurę Jana N. Przy następnej okazji sprawdziłem to na miejscu - jest! Całkiem ładny drewniany polichromowany Jan, słabo widoczny z powodu siatki chroniącej przed gołębiami



^
Gdynia pow. Gdynia gm. Gdynia Al. Świętojańska
 

W tym samym kościele Marii Panny przy Alei Świętojańskiej (zobacz wyżej), w kruchcie, stoi biała kamienna figura Jana N. z palcem przy ustach i w birecie. Na prawym ramieniu palma. Na oko lata trzydzieste XX wieku



^
Gdynia pow. Gdynia gm. Gdynia Wzgórze Św. Maksymiliana / Al. Świętojańska
 

W sąsiedztwie ruchliwej ulicy i węzła komunikacyjnego Wzgórze Św. Maksymiliana, przy końcu ul. Świętojańskiej, stoi wykonana w Katowicach figura Jana N. z początku lat 80, ustawiona w okolicach usytuowania przedwojennej figury (patrz wyżej), na ówczesnym Wzgórzu Nowotki, naprzeciwko bloku przy Świętojańskiej 141, Zamiast na cokole zamontowano ją w kapliczce - ceglanym słupie na którym na konsoli umieszczono Jana, a nad nim zawieszono dwuspadowy daszek. Sama figura jest kamienna, pobielona, trochę większa niż ta zaginiona. Napis głosi: "ŚW. JAN NEPOMUCEN / PATRON PIELGRZYMÓW / I PODRÓŻNYCH". Jest niestety często dewastowana, ostatnio w 2003 roku ktoś pozbawił ją dłoni i połamał krzyż. Odnawiał ją na koszt miasta rzeźbiarz Eugeniusz Lademan z Rumi, który przy okazji odświeżył całą sylwetkę. W roku 2006 analogiczne prace wykonał Józef Fukś po tym, jak ktoś pozbawił figurę głowy, dłoni i połamał krzyż. Istnieją plany, aby ustawić rzeźbę na wysokim cokole, co ograniczyłoby dewastacje oraz przenieść ją w bardziej eksponowane miejsce, na przykład w okolice przystanku SKM Wzgórze św. Maksymiliana. Na razie zamiast ustawiać rzeźbę na cokole umieszczono ją w tej ceglanej kapliczce



^
- Gdynia pow. Gdynia gm. Gdynia Wzgórze Św. Maksymiliana / Al. Świętojańska
 
 

Gdynia jest w sposób szczególny związana z Janem N. Według PB piszącego w Gazecie Morskiej nr 144 z 22-23/06/2002 pierwsza figura JN stała w Gdyni przy Karczmie Jańskiej na trakcie prowadzącym na Oksywie (dziś - ul. Świętojańska) już pod koniec XVI w. Informacja ciekawa, choć data jest oczywiście mylna o jakieś 200 lat. Ulica ta początkowo była wąską, piaszczystą drogą polną, której początek wyznaczała kapliczka z figurką świętego Jana Nepomucena, skąd poszła jej nazwa. Dzisiaj to miejsce nazywa się Wzgórzem św. Maksymiliana, tak jak stacja kolejki. Otoczenie kapliczki było ulubionym miejscem odpoczynku pielgrzymów zdążających do Kalwarii Wejherowskiej. Figura ta, ufundowana przez rodzinę Przebendowskich, zaginęła w latach wojny

 

^
  ¿ Gdynia? Hel? pow. Gdynia? Puck? gm. Gdynia? Hel?  
 
 

W drugim odcinku pierwszego sezonu serialu AXN "Zbrodnia" (2014) willa, w której dokonano morderstwa udekorowana była figurą Jana N., która mignęła na ekranie przez dwie sekundy. Zdołałem zauważyć, że była to drewniana rzeźba o cechach ludowych, mocno zniszczona. Znalazłem informację, że serial kręcony był w Gdyni i na Półwyspie Helskim, stąd obecność tego wpisu w tym miejscu (uwaga: należy podjąć śledztwo i ustalić pochodzenie, lokalizację i legalność figury)

 

^

Powiat Puck (3)  


^
Darżlubie pow. Puck gm. Puck  
 

Przy wjeździe do miejscowości od strony Pucka, za płotem prywatnej posesji, w dolnej oszklonej wnęce murowanej z białej i żółtej cegły kapliczce słupowej, stoi polichromowana figura Jana N, w bardzo sobolowym mantolecie, w birecie, z krzyżem i palmą  (nad: K.B.)



^
Żarnowiec pow. Puck gm. Krokowa  
 

W oszklonej wnęce nad ceglaną bramką na przykościelny cmentarz znajduje się drewniana polichromowana figura Jana N. (nad: M.M.)



^
Sławoszyno pow. Puck gm. Krokowa  
 

Kapliczka z figurą św. Jana Nepomucena z 1947 roku, rekonstruowana według poprzedniej z 1883 roku, figurka zachowana z dawnej kapliczki

 

^

Powiat Wejherowo (1)


^
Rumia pow. Wejherowo gm. Rumia ul. Kościelna 20
 

W starej części miasta, przy kościele Podwyższenia św. Krzyża jest współczesna murowana z kamieni oszklona kapliczka, a w niej drewniana polichromowana figura Jana N., zapewne starsza

 

Powiat Starogard Gdański (8 + 1)


^
  Starogard Gdański pow. Starogard Gdański gm. Starogard Gdański  
 
 

Mieszka tu Szymon Wojak, który ubocznie zajmuje się rzeźbieniem drewnianych świątków. Wykonał on figurę Jana N., która ozdabiała ołtarz papieski podczas mszy na hipodromie w Sopocie w 1999 roku. Według autora ma nieco za długą szyję, więc wygląda jak żyrafa oraz nienajlepsze proporcje. Nie wiadomo gdzie trafiła ta rzeźba


 

^
  Starogard Gdański pow. Starogard Gdański gm. Starogard Gdański  
 
 

Wiem również o drugiej rzeźbie Jana N. autorstwa mieszkającego tu Szymona Wojaka (zobacz wyżej). Jest ona nieco mniejsza od wymienionej powyżej. Nie wiadomo gdzie trafiła ta rzeźba


 

^
Skarszewy pow. Starogard Gdański gm. Skarszewy  
 

Na bocznej ścianie kościoła św. Michała Anioła umieszczono drewnianą (?) polichromowaną figurę Jana N. pod daszkiem. To tu po raz pierwszy spotkałem się z zasadą, że figura umieszczona na zewnętrznej ścianie kościoła wskazuje na istnienie - po drugiej stronie muru - ołtarza Jana N. Układ taki widziałem potem nie raz (zobacz np. Nowe Miasto nad Pilicą, rawskie >>)



^
Skarszewy pow. Starogard Gdański gm. Skarszewy  
 

Wewnątrz kościoła św. Michała Anioła, w kaplicy oznaczonej na zewnątrz figurą JN (zobacz wyżej), znajduje się  barokowy ołtarz z kompozycją rzeźbiarska przedstawiającą Jana N. adorującego MB Starobolesławską. Figury półplastyczne, najprawdopodobniej stiukowe. Kłębowisko srebrnych chmurek, MB w dwunastogwiaździstej aureoli, Jan za to bez nakrycia głowy. Dominuje srebro i złoto, tło błękitne



^
Skarszewy pow. Starogard Gdański gm. Skarszewy  
 

Wewnątrz kościoła św. Michała Anioła (zobacz wyżej), na ścianie prezbiterium, na przyściennym wsporniku stoi drewniana polichromowana figura Jana N. w pięciogwiaździstej aureoli, z krzyżem i palmą w ramionach. Gwiazdy mają formę małych słoneczek

 

^
Godziszewo pow. Starogard Gdański gm. Skarszewy  
 
 

Jest tutaj kościół i parafia pod wezwaniem Jana N. Nepomuk jest tam czczony ponoć od XVII wieku (co byłoby ewenementem), jednak kościół datuje się na rok 1748. W XVII wieku była tam bitwa, w której Szwedzi zostali pokonani. Modły do Jana, aby ochronił ziemię godziszewską od najeźdźców zostały wysłuchane. Jeden wizerunek Jana w ołtarzu bocznym, w prezbiterium świątyni, tam też wyryta jest data 1764. Kult Jana w tym miejscu może się wiązać z wojnami szwedzkimi (źródło: "Miejsca Święte " nr 2/2000. nad: M.K.)

 

^
Godziszewo pow. Starogard Gdański gm. Skarszewy  
 
 

Druga podobizna Jana N. znajduje się na medalionie wieńczącym ołtarz główny tego samego kościoła parafialnego Jana N. (zobacz wyżej)

 

^
- Nowy Wiec pow. Starogard Gdański gm. Skarszewy  
 
 

Była tu figura św. Jana Nepomucena. która została zniszczona przez okupantów w czasie II wojny światowej. Znane są jej związki z siostrą Martą Wiecką ze zgromadzenia sióstr Miłosierdzia Bożego Wincentego a Paolo, której proces beatyfikacyjny właśnie się toczy. Siostra była zarażona wirusem nepomuckim - z jej inicjatywy poddano renowacji zapomnianą figurę JN, znajdującą się na strychu jednego z miejscowych gospodarstw. Uroczyście ją poświęcono i umieszczono na wysokim cokole przy domu państwa Wieckich. W późniejszych latach pracowała w Śniatynie na Ukrainie, gdzie, na miejscowym cmentarzu odnalazła kapliczkę JN. Na jej prośbę została pochowana w jej pobliżu, gdyż według jej świadectwa, to jemu zawdzięczała swoje powołanie. Jako podziękowanie za beatyfikację Marty rodzina Wieckich ufundowała w 2008 roku figurę Jana N. w Łebie (zobacz niżej >>>)

 

^
Nowy Wiec pow. Starogard Gdański gm. Skarszewy  
 
 

Twórcy galerii internetowej Małe Ojczyzny postanowili, wspólnie z użytkownikami serwisu, ufundować nową figurę Jana w miejsce zniszczonej. Jej lokalizacja to miejsce przy domu Marty Wieckiej. Rzeźbę ze sztucznego kamienia wykonał Zakład Sztuki Kościelnej Schaefer z Piekar Śląskich. Na cokole umieszczony zostanie napis: "Św. Jan Nepomucen" oraz cytat z listu siostry Wieckiej: "...spojrzyj okiem na mojego ulubionego / św. Jana ... a on przybędzie / i rozweseli niejedną smutną chwilę Twą". Figurę odsłonięto 20 września 2006

 

^
  Pogódki pow. Starogard Gdański gm. Skarszewy  
 
 

W kościele śś. Piotra i Pawła, w ołtarzu bocznym, jest obraz Jana N. z III ćwierci XVIII wieku

 

^

Powiat Nowy Dwór Gdański (1 + 2)


^
¿ Nowy Dwór Gdański pow. Nowy Dwór Gdański gm. Nowy Dwór Gdański ul. M. Konopnickiej
 
 

W roku 2016 ukazał się informacja, że jeden z nowych witraży w kościele pw. Przemienienia Pańskiego będzie poświęcony św. Janowi Nepomucenowi. Należy sprawdzić stan aktualny / potwierdzić te plany (nad: H.Jakóbczak, za grzegorzgola.com.pl)

 

^
- Nowy Dwór Gdański pow. Nowy Dwór Gdański gm. Nowy Dwór Gdański ul. Chrobrego / 3 Maja / Drzymały
 
 

Pod nieistniejącym już zamkiem stała niegdyś - do roku 1840 - piaskowcowa figura Jana N. (wysokości 135 cm) z XVIII wieku, ustawiona na kolumnie o wysokości przeszło 4,5 metra. Baza była zbudowana z marmuru i miała wysokość około 81 cm. Trzon wysoki na około 167 cm oraz głowica  wysokości blisko 74 cm były wykonane z jasnoszarego piaskowca. Święty stojący w kontrapunkcie, brodaty i  z wydatnymi kościami policzkowymi, ubrany w sutannę i komżę, mający na głowie biret, trzymający w lewej ręce pozłacany, wzniesiony w górę albo adorowany przy piersi krzyż. Na bazie kolumny, od strony północnej widniała łacińska inskrypcja. Nie wiadomo, co zawierała. Fundatorem mógł być królewicz Jakub Ludwik Sobieski, najstarszy syn Jana III – ostatni właściciel dóbr nowodworskich z rodu Sobieskich, lub też ksieni warszawskiego zakonu kanoniczek świeckich, zarządzająca od 1762 roku dobrami nowodworskimi zgodnie z testamentem ordynatowej Zamoyskiej (nad: H.Jakóbczak, za grzegorzgola.com.pl)

 

^
Lubieszewo pow. Nowy Dwór Gdański gm. Nowy Dwór Gdański  
 

W kościele św. Elżbiety znajduje się konfesjonał z malowidłem przedstawiającym Jana N. z roku 1701 (!). Umieszczono go na drzwiczkach i podpisano "D. IOANNES NEPOMVCENVS" (D. a nie S., gdyż data powstania obiektu znacznie wyprzedziła kanonizację, a nawet beatyfikację!). Pod spodem dłuższy tekst mniejszymi literami. Widoczna jest duża postać Jana (Jałmużnika?), a w tle scena Topienia z malutką figurką JN zrzucana do Wełtawy z mostu przez żołnierzy króla, oraz inna scena z życia (Spowiedź?). Proboszczem w latach, kiedy powstawał ten obiekt był prawdopodobnie ks. Jakub Wojciech Czeraski (1683 - 1725? - data śmierci niepewna, gdyż jego epitafium datowane jest na rok 1693). Czy był on w jakiś szczególny sposób zaangażowany w propagowanie kultu nowego męczennika? Co nim kierowało przy zlecaniu takiej właśnie dekoracji konfesjonału? (nad: H.Jakóbczak)



^

Powiat Tuchola (12 + 2)





  • Tuchola (gm. i pow. Tuchola, woj. kujawsko-pomorskie, ): w kościele Bożego Ciała jest feretron Jana N. z pierwszej połowy XIX wieku, starszy od obecnego kościoła. Od roku 1747 działało tu Bractwo Św. Jana Nepomucena

  • Tuchola (gm. i pow. Tuchola, woj. kujawsko-pomorskie, ): jest tu kamienny pobielony pomnik Jana N. w bezgwiaździstej aureoli, ustawiony na okazałym betonowym cokole (nad: Bajarka)

  • Komorza Mała (gm. i pow. Tuchola, woj. kujawsko-pomorskie, ): kamienna figura z 1882 roku, pięknie usytuowana w grupie drzew niedaleko pałacu Janta-Połczyńskich. Na kwadratowej podstawie z wmurowaną tablicą wysoka, rowkowana klasycystyczna kolumna, na której rzeźba Jana N. (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>). W 2007 roku odnowiona i pobielona. Napis na tablicy głosi:

Tu spoczywają zwłoki
w potyczce ze Szwedami
pod Woziwodą w r. 1659 poległych braci
Józef Janta Połczyński
wzniósł im ten pomnik w 1882 r.
_______ . _______

 






^
Dąbrówka pow. Tuchola gm. Tuchola  
 

Kościół p.w. Jana Nepomucena z 1766 (1768?) roku fundacji Macieja Janty-Połczyńskiego. Był to dziedzic dóbr Wielka Komorza, ostatni stolnik inflancki, plenipotent starostw tucholskiego i świeckiego, deputat do trybunału koronnego w Lublinie, doznawszy cudu, że w czasie potyczki w ramach konfederacji barskiej dwie kule moskiewskie odbiły się o jego ryngraf, ślubował, że w razie szczęśliwego powrotu do domu wzniesie kościół w majątku swym Dąbrówce. Nowej świątyni nadał Papież Klemens XIII w breve z dnia 19 czerwca 1767 r. prawa parafialne i jeden odpust w święto Przemienienia Pańskiego, t.j. 6-go sierpnia. Potomkowie fundatora odnowili kościół w 1881 r. Wieżę dobudował w roku 1928 Dr Leon Janta-Połczyński z Wysokiej, wybitny działacz społeczny i polityczny Pomorza. Biskup Stanisław Okuniewski poświęcił w 1928 r. kamień węgielny pod wieżę kościelną. Drewniany, szkieletowy, dziś otynkowany. W nawie bocznej obraz Jana N. w sukience drewnianej z XIX wieku (zobacz SZZ 7'2002). Niestety podczas mojej wizyty (2011-08-28) kościół był w remoncie, a ołtarze zasłonięte folią - mogę jedynie stwierdzić dobry stan ołtarza i całego zabytku (zobacz niżej). W kościele lub w kaplicy obok pochowany jest zmarły w 1883 roku Józef Janta-Połczyński, fundator figury Jana N. z Komorzy Małej (zobacz wyżej) (uzup: E.Ochmański)



^
Dąbrówka pow. Tuchola gm. Tuchola  
 

W kościele p.w. Jana Nepomucena (zobacz wyżej) rokokowy feretron z XVIII wieku z Janem N. i Przemienieniem (zobacz wyżej)







  • Raciąż (gm. i pow. Tuchola, woj. kujawsko-pomorskie, ): w kościele parafialnym lub, co bardziej prawdopodobne, na plebanii, ma być drewniana ludowa rzeźba Jana N. z metalowymi gwiazdami, XIX wiek. Znam ją jedynie z wpisu w Katalogu Zabytków, na miejscu nie udało mi się jej zobaczyć, nie było kogo zapytać. W pewnością nie ma jej w ołtarzach kościelnych ani w nawie (2011-08-28)

  • Śliwice (gm. Śliwice, pow. Tuchola, ): murowana kapliczka z figurą Jana N. na rozstajach dróg

  • Lubiewo (gm. Lubiewo, pow. Tuchola, ): w kościele parafialnym św. Mikołaja późnobarokowy obraz "Apoteoza Jana Nepomucena" z połowy XVIII wieku. Jan N., w aureoli, trzyma wzniesiony Język. W tym samym ołtarzu złocona figurka nepomukopodobna, jednak bez brody i z nakryciem głowy bardziej przypominającym mitrę niż biret

  • Lubiewo (gm. Lubiewo, pow. Tuchola): w kościele parafialnym  św. Mikołaja rokokowy feretron z połowy XVIII wieku z Janem N. oraz St. Kostką. W wieku XIX działało tu Bractwo Św. Jana Nepomucena (>>)

  • Sucha (gm. Lubiewo, pow. Tuchola, ): na cmentarzu murowana kapliczka z II połowy XIX wieku z ludową drewniana rzeźbą Jana N.

  • - Sucha (gm. Lubiewo, pow. Tuchola, ): istniał tu, na miejscu dzisiejszego cmentarza, w XVIII wieku kościół pod wezwaniem Jana Nepomucena, rozebrano go w roku w związku z założeniem parafii w Lubiewie. Był to jednonawowy drewniany budynek kryty strzechą

  • Sucha (gm. Lubiewo, pow. Tuchola, ): w centrum wioski obok domu kultury stoi  kapliczka z II połowy XIX wieku. Na niej napis "Święty Janie oręduj za nami". Wewnątrz, w przeszklonej wnęce, drewniana figura JN w aureoli z gwiazdami, z krzyżem (nad: JJK)

  • - Bysław (gm. Lubiewo, pow. Tuchola): była tutaj datowana na XIX wiek ludowa rzeźba Jana N. nieznanego autora. Nie wiem gdzie jest w tej chwili, najbardziej prawdopodobne, że w muzeum w Toruniu

  • Wielki Mędromierz (gm. Gostycyn, pow. Tuchola, woj. kujawsko-pomorskie, ): w kościele feretron Jana N. z 1858 roku




^


Powiat Sępolno (1)

(część należąca do dawnego województwa pomorskiego)

  • Zamarte (gm. Kamień Krajeński, pow. Sępolno, woj. kujawsko-pomorskie, ): w pobernardyńskim kościele NMP, w ołtarzu św. Jana Nepomucena w lewym transepcie, znajduje się rzeźba biała barokowa Jana N. W predelli płaskorzeźby ze Spowiedzią Królowej, świętym przed Wacławem IV oraz herbem fundacyjnym. Na postumencie płaskorzeźba z motywem Topienia, z boku anioły. W rękach Jana krucyfiks i odwrócony klucz (rzadkość!). W narożniku sklepienia nad ołtarzem dostrzegłem fresk przedstawiający ukoronowaną postać kobiecą. Królowa Zofia?



^




Powiat Świecie (6)

  • Świecie (gm. i pow. Świecie, woj. kujawsko-pomorskie): piękny barokowy Jan z połowy XVIII wieku przy kościele farnym w starej dzielnicy miasta położonej między Wdą a Wisłą. Na cokole płaskorzeźbiona scena zrzucenia do wody oraz wybitnie obsceniczny język na chmurkach:

  • Świecie (gm. i pow. Świecie, woj. kujawsko-pomorskie): w kościele św. Stanisława, w centralnej części prezbiterium znajduje się figura św. Jana Nepomucena (nad: R.K., sieć)

  • Święte (gm. i pow. Świecie, woj. kujawsko-pomorskie): w kościele św. Barbary, w ołtarzu bocznym z z 1753 roku, jest figura JN

  • Święte (gm. i pow. Świecie, woj. kujawsko-pomorskie): w tym samym kościele św. Barbary przechowuje się feretron rokokowy z obrazem JN z II połowy XVIII wieku, przemalowanym w wieku XIX lub XX

  • Nowe (gm. Nowe, pow. Świecie, woj. kujawsko-pomorskie)*: na ambonie mniejszego kościoła w Nowym umieszczono obraz nepomucki (nad: Wiktoria)

  • Zazdrość (gm. Osie, pow. Świecie, woj. kujawsko-pomorskie, ): drewniana figura Jana N. na słupie, styl ludowy


^





Powiat Kartuzy (11 + 1)

  • Kartuzy (gm. i pow. Kartuzy, ): w Muzeum Kaszubskim przy ulicy Kościerskiej 1 (nad: M.M.)

  • Klukowa Huta (gm. Stężyca, pow. Kartuzy, ): drewniana figurka JN pod daszkiem, na słupie, w aureoli, podobna w typie do tej z Mojusza

  • Stężyca (gm. Stężyca, pow. Kartuzy, ): tuż za tą miejscowością, w kierunku na Klukową, znajduje się figura JN bardzo podobna do tej z Klukowej Huty (zobacz powyżej)

  • Sierakowice (gm. Sierakowice, pow. Kartuzy, ): w bocznym lewym ołtarzu w kościele znajduje się obraz św. Jana Nepomucena

  • ¿ Łyśniewo (gm. Sierakowice, pow. Kartuzy): jest tu ceglana kapliczka MB, a jej górnej wnęce umieszczono figurkę, która może być Janem N. Dostępna mi fotografia nie jest jednak wystarczająco dokładna (uwaga: należy sprawdzić na miejscu. ponadto należy upewnić się, że chodzi o to Łyśniewo, a nie to w powiecie puckim)

  • Mojusz (gm. Sierakowice, pow. Kartuzy): nowy drewniany Jan N. ustawiony 23 czerwca 2001 roku na miejscu starego zabranego do Kaszubskiego Parku Etnograficznego, czyli skansenu >>) we Wdzydzach. Drewniana figurka autorstwa J. Gliszczyńskiego stanęła dzięki finansowej pomocy mieszkańców wsi, uczniów i nauczycieli Szkoły Podstawowej. "Stojącą w Mojuszu, wykonaną z drewna, prawdopodobnie dziewiętnastowieczną figurę Jana Nepomucena przeniesiono w 1972 roku do Skansenu Kaszubskiego we Wdzydzach. Tu, po niezbędnych zabiegach konserwatorskich, mojuskiego Nepomuka schowano do magazynu, a w 1991 roku jego kopię wystawiono obok jednej z chat na terenie skansenu. Nietypowy, pierwotny Nepomuk z Mojusza nie ma gwiazdek wokół głowy, a w rękach nie trzyma krzyża. (...) Mieszkańcy Mojusza – zapewne z tęsknoty za swoim świętym - postawili na opuszczonym przez świętego miejscu nową, drewnianą figurkę. Autorem rzeźby jest J. Gliszczyński. Finalizacja przedsięwzięcia nastąpiła 23 czerwca 2001 roku. Wtedy to, dzięki finansowej pomocy mieszkańców wsi, uczniów i nauczycieli Szkoły Podstawowej stanął w Mojuszu „nowy” św. Jan Nepomucen (...)." (Wojciech Miśko "Najmłodszy polski Nepomuk" , "Poznaj swój kraj" 3/2002)

  • Gowidlino (gm. Sierakowice, pow. Kartuzy, ): w tutejszym kościele ołtarz główny zawiera wkomponowaną w niego figurę św. Jana Nepomucena

  • Żukowo (gm. Żukowo, pow. Kartuzy, ): duża murowana kaplica św. Jana Nepomucena, właściwie niewielki kościół z 1754 roku, na cmentarzu położonym 250 metrów na południe od kościoła ponorbertańskiego (zobacz niżej). Na zewnętrznej południowej ścianie kaplicy, we wnęce sklepionej odcinkowo, umieszczono kamienną barokową figurę JN podpisaną na cokoliku datą "AD 17*57". Jan trzyma palmę i krucyfiks, na plecach ma aureolę, która zsunęła się znad głowy. Aktualne malowanie (biel, czerwień, czerń, seledyn) zakrywa ślady starszych polichromii

  • Żukowo (gm. Żukowo, pow. Kartuzy, ): wewnątrz opisanej powyżej kaplicy JN jest ołtarz, którego głównym elementem jest barokowy obraz przedstawiający Apoteozę Jana Nepomucena, którego przedstawiono klęczącego na obłokach, z Językiem w ręku (uwaga: gdzieś widziałem prawie identyczny obraz, być może jeden z nich jest kopią drugiego. znaleźć!)

  • Żukowo (gm. Żukowo, pow. Kartuzy, ): wewnątrz opisanej powyżej kaplicy JN jest ołtarz, w którego drugą kondygnację flankują rzeźby. Prawa z nich to drewniany polichromowany wizerunek Jana N. dzierżącego krucyfiks

  • Żukowo (gm. Żukowo, pow. Kartuzy, ): w kościele parafialnym pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, dawnym kościele klasztornym norbertanek, jednym z elementów barokowej ambony jest obraz malowany na desce, przedstawiający Św. Jana Nepomucena. Ambona jest elementem przejściowym na chór. Święty Jan przedstawiony w postawie stojącej na tle Mostu Karola i stołu nakrytego długim obrusem, na którym leży zamknięta księga, trzyma przed sobą krucyfiks, adorowany wzrokiem. Prawa dłoń Jana uniesiona, z charakterystycznie połączonymi palcami: wskazującym i kciukiem, co może symbolizować jedność? (no właśnie, z kim?). Wokół głowy Świętego, na której biret, złota poświata oraz krąg pięciu złotych gwiazd trzymanych przez anioła, który dodatkowo dzierży, w drugiej dłoni liść palmy męczeństwa. Sam kościół wzniesiony w pierwszej połowie XIII wieku- najstarszy zabytek architektury na Kaszubach. Stan ambony i obrazu dobry, choć widać jego podłużne pęknięcie (nad: J.B. z Kłodzka)

  • Goręczyno (gm. Somonimo, pow. Kartuzy): w tutejszym kościele Trójcy Świętej i Wszystkich Świętych, w szczycie lewego ołtarza, jest drewniana polichromowana figura Jana N. dzierżąca krzyż









^













Powiat Kościerzyna (16 + 1)

  • Wdzydze Kiszewskie (gm. i pow. Kościerzyna, ): w Kaszubskim Parku Etnograficznym, czyli w skansenie (>>) zobaczyć można drewnianego polichromowanego Jana N. umieszczonego na słupie chronionego wygiętym żelaznym daszkiem zdobionym wyciętymi zębami - jest to figura pochodząca z z Mojusza (zobacz wyżej) (uwaga: jest możliwość że jest to tylko kopia - wtedy w którymś z magazynów da się odnaleźć oryginalną figurę - wtedy do katalogu przybędzie kolejna pozycja)

  • Wdzydze Kiszewskie (gm. i pow. Kościerzyna, ): w Kaszubskim Parku Etnograficznym, czyli w skansenie (>>), jest też drugi Jan N. (sygnatura KPE/733/E), tak jak powyższy umieszczony na drewnianym słupie i chroniony wygiętym metalowym daszkiem. Nie ma gwiazdek wokół głowy, a w rękach nie trzyma krzyża. Jest nieco bardziej wyrafinowany w formie niż ten z Mojusza (zobacz wyżej). Figura była prezentowana na wystawie "Tradycje religijności ludowej na Pomorzu" w skansenie (>>) w Klukach. Jest prawdopodobne, że jest to tylko kopia - co najmniej jedna z figur JN w skansenie jest nią na pewno

  • Wdzydze Kiszewskie (gm. i pow. Kościerzyna, ): w Kaszubskim Parku Etnograficznym, czyli w skansenie (>>), znajduje się Jan N. na szkle z chałupy gburskiej z Piechowic autorstwa W. Lesińskiego z roku 1990 (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nad: JJK)

  • Wdzydze Kiszewskie (gm. i pow. Kościerzyna, ): w Kaszubskim Parku Etnograficznym, czyli w skansenie (>>), znajduje się Jan na szkle z chałupy gburskiej z Piechowic, Jan na szkle z chałupy gburskiej z Piechowic, autorstwa M. Krajnik-Kostki (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nad: JJK)

  • Wdzydze Kiszewskie (gm. i pow. Kościerzyna, ): w Kaszubskim Parku Etnograficznym, czyli w skansenie (>>), znajduje się również inny Jan N. na szkle, przechowywany obecnie w magazynie (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nad: JJK)

  • Wdzydze Kiszewskie (gm. i pow. Kościerzyna, ): w Kaszubskim Parku Etnograficznym, czyli w skansenie (>>), wykorzystuje się drzeworytowaną pieczątkę z wizerunkiem Jana N. z atrybutami (nad: Krzysztof Karwas-Król)

  • Juszki (gm. i pow. Kościerzyna, ): Tadeusz Chrzanowski ustawił tu przed swoją chatą kopię figury Jana N. z Kaszubskiego Parku Etnograficznego (skansen (>>) we Wdzydzach), czyli kopię rzeźby z Mojusza. Niedawno odnowiona i pomalowana

  • Karsin (gm. Karsin, pow. Kościerzyna, ): na placu Św. Jana Nepomucena stoi ciekawa w formie kapliczka słupowa ze współczesną drewnianą figurą Jana N. pod trójkątnym daszkiem (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>). W albumie "Kapliczki i krzyże przydrożne (>>)" z 1958 roku obiekt ten przypisano błędnie do miejscowości Odry (gm. Czersk, pow. Chojnice). Bardzo podobne liściaste zdobienia drewnianego słupa, taki sam daszek jak w obiekcie ze Starej Kiszewy i pokrewieństwo z obiektem ze skansenu w Klukach. Historia tej kapliczki ma kilka etapów: pierwszą, murowaną, ufundowali parafianie w latach 90-tych XIX wieku i pomieściła, według tradycji, figurę JN z XVIII wieku przywiezioną w 1816 roku (inne źródło podaje rok 1874) przez pierwszego nauczyciela tutejszej szkoły, Józefa Bonina z chojnickiego klasztoru augustianów (dziś w Regionalnej Izbie Pamiątek, Muzeum Ziemi Zaborskiej, zobacz niżej). Kapliczka została zniszczona przez Niemców w roku 1939, figura na szczęście ocalała. Druga kapliczka, w formie rzeźbionego słupa, z roku 1946, dotrwała do lat 60-tych XX wieku kiedy to obaliła ją wichura. W roku 1973 figurkę ustawiono na nowym słupie (stary został scalony, ale zdecydowano o wykonaniu nowego identycznego, tego samego autora - F. Męczykowskiego), a stało się tak wbrew zamierzeniom ustawienia całkiem nowej figury. Została ona jednak wykonana i ostatecznie, w latach 90-tych, zastąpiła tę XVIII-wieczną (zobacz niżej)

  • Karsin (gm. Karsin, pow. Kościerzyna, ): w Regionalnej Izbie Pamiątek przechowuje się oryginalną, XVIII-wieczną figurę Jana N. z kapliczki, potem słupa ustawionego na placu (zobacz wyżej)

  • Górki (gm. Karsin, pow. Kościerzyna): ceglana kapliczka na rzucie kwadratu, trójkondygnacyjna, każda następna kondygnacja węższa. W pierwszej kondygnacji zamurowane wnęki, w drugiej kondygnacji z każdej strony nisza z figurą różnych świętych, w tym drewniana św. Jana N. trzymającego pionowo w lewej ręce krzyż. Ostatnia kondygnacja otwarta czterema arkadkami (nad: L.J., zobacz kartę obiektu)

  • Piece (gm. Karsin, pow. Kościerzyna): drewniana polichromowana figura JN, warsztat lokalny, nieco zniszczona

  • Przytarnia (gm. Karsin, pow. Kościerzyna, ): stoi tu ceglana kapliczka MB z około 1925 roku, a w jej rogu skromnie przycupnął, oparty o kamienny cokół, dożywając swych dni, bardzo zniszczony Jan N. na słupie, drewniany, z XVIII wieku, postawiony w podzięce za ocalenia od zarazyy

  • Wiele (gm. Karsin, pow. Kościerzyna, ): tutejsze Muzeum Ziemi Zaborskiej przechowuje drewnianą figurę Jana N. z Osowa (gm. Karsin, pow. Kościerzyna), pochodzącą z końca wieku XVIII

  • Raduń (gm. Dziemiany, pow. Kościerzyna, ): drewniana figura Jana N. z 1973 roku na bogato zdobionym słupie i pod daszkiem, autorstwa Franciszka Sychowskiego, ufundowana przez Borzyszkowskich, pierwotnie przeznaczona dla Karsina (zobacz wyżej)

  • Wysin (gm. Liniewo, pow. Kościerzyna, ): ceglana kapliczka z ostrołukową wnęką zabezpieczoną niedopasowanym oknem, w niej drewniana polichromowana figura Jana N. w gwiaździstej aureoli

  • Stara Kiszewa (gm. Stara Kiszewa, pow. Kościerzyna, ): drewniana ludowa figurka Jana N. przed urzędem na rynku bardzo przypomina tę z Karsina. Bardzo podobne liściaste zdobienia drewnianego słupa, taki sam daszekk

  • ¿ Wyrówno (gm. Lipusz, pow. Kościerzyna): stała tu niegdyś drewniana figura Jana N. w aureoli, na niewysokim słupie. Znam ją z fotografii z 1911 roku, czy jeszcze istnieje i gdzie jest teraz - nie wiem















^
Powiat Chojnice (11)

^
Chojnice pow. Chojnice gm. Chojnice ul. Gimnazjalna
 

W pojezuickim kościele NMP, w nawie bocznej, nad ołtarzem Jana N. (zobacz niżej) jest fresk o tematyce nepomuckiej: św. Jan przed Wacławem IV odmawiający przyjęcia godności biskupiej (gest odepchnięcia mitry i pastorału), ze sceną Topienia w tle. Jeszcze wyżej, na łuku arkady galerii, jest malowidło z bezbrodym świętym podobnym do Jana N. klęczącym na chmurce - tego pseudonepomuka (>>) klasyfikowałbym raczej jako Stanisława Kostkę, a to z powodu lilii umieszczonej pod krucyfiksem. Polichromia pochodzi z roku 1724 i jest niestety mocno przemalowana, jednak po renowacji w roku 2011 prezentuje się całkiem nieźle



^
Chojnice pow. Chojnice gm. Chojnice ul. Grunwaldzka
 

W tym samym kościele NMP (zobacz wyżej), w ołtarzu bocznym poświęconym Janowi N. jest polichromowana rzeźba w aureoli i o nieczęstym geście złożonych rąk, z krzyżem. Zapewne z końca XVIII wieku







  • Brusy (gm. Brusy, pow. Chojnice, ): kamienny Jan na szczycie bramy cmentarnej. Miejscowi mówią, że "ta figura stoi tam od zawsze jak pamiętają" (nad: A.M.)

  • Brusy (gm. Brusy, pow. Chojnice, ): stąd pochodzi twórca ludowy Józef Chełmowski (ur. 1934), który wykonał co najmniej kilka wizerunków Janów N. - rzeźb i obrazów na szkle (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>). Jego prace oglądać można w Muzeum Zachodnio–Kaszubskim w Bytowie, Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy i Muzeum Etnograficznym w Toruniu. Były prezentowane na wielu wystawach

  • Brusy (gm. Brusy, pow. Chojnice, ): w kościele Wszystkich Świętych, z prawej strony ołtarza (nad: JJK)

  • Kosobudy (gm. Brusy, pow. Chojnice, ): na rozdrożach przed wsią kamienny masywny Nepomuk na piramidalnym cokole, 1925. Jest tu też ulica św. Jana Nepomucena

  • Łąg (gm. Czersk, pow. Chojnice, ): w ceglanej kapliczce stojącej przy bocznej drodze, tuż za cmentarnym murem, w górnej niszy za szkłem jest drewniany niewielki (około 1 m wysokości JN (nad: Bajarka)

  • Łukowo (gm. Czersk, pow. Chojnice): sympatyczna drewniana polichromowana figurka JN w aureoli o siedmiu (!) gwiazdach we wnęce ceglanej kapliczki MB

  • Konarzyny (gm. Konarzyny, pow. Chojnice): w kościele śś. Piotra i Pawła, w ołtarzu w kaplicy jest obraz Jana N. z trzeciej ćwierci XVIII wieku

  • Konarzyny (gm. Konarzyny, pow. Chojnice): tym samym w kościele śś. Piotra i Pawła jest też obraz Jana N. z około połowy XVIII wieku


^
Leśno pow. Chojnice gm. Brusy ul. Królowej Marii Ludwiki
 

W kościele Podwyższenia Krzyża Świętego znajduje się jeden z nepomuckich hitów! Jest to obraz Jana N.w stylu rejencyjno-rokokowym z 1744 roku. Już w XXI wieku ukradziono (>>) mu srebrną sukienkę, moje zdjęcia miały więc charakter archiwalny aż do momentu kiedy to sukienkę odzyskano lub odtworzono, jak dowodzi zdjęcie nadesłane przez JJK. Działało tu Bractwo Nepomuckie, czego śladem jest właśnie, jak w kilku innych znanych mi przypadkach, dekoracja obrazu sukienką












Powiat Tczew (11)

  • Tczew (gm. i pow. Tczew, ): w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego na ulicy Wyszyńskiego, na prawo od głównego wejścia, jest konfesjonał z zapleckiem ozdobionym malowidłem nepomuckim. Jest to sympatyczny wizerunek Jana N. w birecie, z typowymi atrybutami - palmą i krucyfiksem - nad głową którego fruwa aniołek z wieńcem laurowym

  • Tczew (gm. i pow. Tczew, ): w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego na ulicy Wyszyńskiego jeden z ołtarzy w południowej nawie bocznej flankuje drewniana polichromowana figura Jana N.

  • Tczew (gm. i pow. Tczew, ): w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego na ulicy Wyszyńskiego, przy jednym z filarów nawy północnej, jest ołtarz Jana Nepomucena, zwieńczony figurką św. Sebastiana, z obrazem przedstawiającym apoteozę Jana N.

  • Tczew (gm. i pow. Tczew, ): w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego na ulicy Wyszyńskiego, w lewej nawie znajduje się zabytkowy, nieco podniszczony barokowy konfesjonał, którego drzwiczki ozdobione są malowidłem przedstawiającym scenę spowiedzi przez św. Jana Nepomucena królowej Zofii. Św. Jan siedzi, trzymając zamkniętą książkę, a przed nim klęczy królowa ze złożonymi dłońmi. Obok dwórki i dziecko z różańcem (nad: J.B. z Kłodzka)

  • Gniew (gm. Gniew, pow. Tczew, ): Święty Jan N. przy kościele św. Mikołaja, na kamiennej kolumnie zwieńczonej kapitelem. Jan, również z kamienia, polichromowany, ma szaty rozwiane wiatrem mistycznym. Figura powstała jako pokuta w związku ze znieważeniem religii katolickiej przez pastora gniewskiego Jana Geortza w 1738 roku, o czym informowała zniszczona już dziś tablica

  • Gniew (gm. Gniew, pow. Tczew, ): w kościele św. Mikołaja ołtarz św. Józefa w nawie południowej wieńczy obraz św. Jana Nepomucena, ujęty ozdobnymi pilastrami, z drugiej połowy XVIII wieku (nad: H.Jakóbczak)

  • Jaźwiska (gm. Gniew, pow. Tczew): tutejszy Św. Jan ma piękny widok na rzekę

  • Pelplin (gm. Pelplin, pow. Tczew, ): Jan N. z pocysterskiej katedry, bardzo okazały, w pięciogwiaździstej aureoli. Jest główną postacią w ołtarzu jemu poświęconym ustawionym przy filarze prawej nawy. Ołtarz wykonano w 1741 roku ze sztucznego kamienia i stiuku. Figurę Jana flankują aniołki trzymające atrybuty i palec na ustach. po lewej stronie, na górze ołtarza ustawiono łysego aniołka - przewodnik opowiada bzdurną  historyjkę o zemście rzeźbiarza za niezapłacony rachunek (!). W zwieńczeniu ołtarza zagadka - figury Murzyna w pióropuszu, Turka (?) i Araba (?). Czy symbolizują one światowy zasięg kultu JN?

  • Pelplin (gm. Pelplin, pow. Tczew): przy ulicy Biskupa Dominika 11, w Muzeum Diecezjalnym, przechowuje się drewnianą polichromowaną rzeźbę Jana N. Uszkodzona lewa dłoń

  • Pelplin (gm. Pelplin, pow. Tczew): w tym samym Muzeum Diecezjalnym (zobacz wyżej) przechowuje się inną drewnianą rzeźbę Jana N., mniejszą od poprzedniej, stojącą na profilowanym cokoliku

  • Rajkowy (gm. Pelplin, pow. Tczew): we wnęce fasady zewnętrznej kościoła jest polichromowana figura Jana N. z krzyżem, palmą i w birecie, w lekkim kontrapoście












Powiat Człuchów (3)


^
Człuchów pow. Człuchów gm. Człuchów Al. Wojska Polskiego 3
 
 

W Muzeum Regionalnym od roku 1985 przechowuje się oryginalną drewnianą figurę Jana N. z Płaszczycy (zobacz niżej) (nad: Tomasz Jażdżewski)

 

^
  Przechlewo pow. Przechlewo gm. Człuchów  
 
 

W jednym z tutejszych kościołów jest neoklasycystyczny obraz Jana N. z XIX wieku

 

^
Płaszczyca pow. Przechlewo gm. Człuchów  
 

Drewniana figura Jana N. stoi na wysokim murowanym cokole o ściętych narożach. Znajduje się na szczycie skarpy nad rzeką Brdą za dworem. Dwór ten zbudowano w 1745 roku. Pierwotnie ta część miejscowości Płaszczyca nosiła nazwę Jemielno (były to dwie wsie po dwóch stronach rzeki). Przed Nepomucenem, w miejscu gdzie znajduje się teraz most drogowy, do końca XIX wieku stał młyn, a po 1900 roku elektrownia wodna. ("Przechlewo i okolice okruchy z dziejów" Mścisław Wikaryjczak 2000). W roku 1985 oryginalną figurę przeniesiono do muzeum regionalnego w Człuchowie (zobacz wyżej), a jej kopię znajdującą się obecnie na cokole wykonał artysta-rzeźbiarz pan Waldemar Faryno. Krzyż uniesiony wysoko w jednej ręce, lecz układ dłoni wskazuje, że zapewne pierwotnie leżał poziomo w obu dłoniach. Nieco wątpliwości budzi nakrycie głowy figury - bardziej przypomina tiarę niż biret, ale być może jest to błąd artysty, który tworzył kopię zapewne dosyć zniszczonej oryginalnej rzeźby (nad: Tomasz Jażdżewski)



^





Ziemia Bytowsko-Lęborska (6)

Powiat Bytów (5)

  • Bytów (gm. i pow. Bytów): w tutejszym muzeum, w dziale etnograficznym, jest co najmniej jedna figura Jana N. - stara rzeźba z dworku Styp-Rekowskich w Płotowie

  • Borowy Młyny (gm. Lipnica, pow. Bytów): stara figura z kapliczki zniszczonej przez Niemców (zobacz poniżej) znajduje się obecnie w posiadaniu Zbigniewa Talewskiego. Jest to skromna, urocza figura Jana N. w stylu ludowym, polichromowana. W lewym ręku Jan trzyma prostokątny przedmiot (Księgę?)

  • Borowy Młyny (gm. Lipnica, pow. Bytów, ): figura Jana N. z 1985 roku, odtworzona na wzór i nam miejscu dawnej z roku 1938, zniszczonej trzy lata później przez Niemców. Inicjatorem odbudowy był Władysław Pażątka-Lipiński, a rzeźbił Józef Chełmowski. Rzeźbę ustawiono na murowanym cokole i osłonięto daszkiem. Figurę ufundowali mieszkańcy wsi na pamiątkę starań z lat 1918-20 o przyłączenie do Polski. Nad Janem umieszczono dosyć dziwaczny daszek zwieńczony krzyżem. Stara figura uratowała się (zobacz powyżej) i posłużyła za wzór nowej

  • Borzyszkowy (gm. Lipnica, pow. Bytów, ): XIX-wieczna kamienna polichromowana figura Jana N. na placu obok kościoła i szkoły, przesunięta na obecne miejsce sprzed muru kościelnego. Zastąpiła starszą, XVIII-wieczną, fundowaną przez proboszcza Szymona Jana Nepomucena Płuto-Prądzyńskiego (1742-1802), wielce zasłużonego dla Sprawy, inicjował on bowiem ustawiania figur JN w każdej większej wsi kaszubskiej, a także wprowadzenia specjalnego nabożeństwa ku czci JN

  • Brzeźno Szlacheckie (gm. Lipnica, pow. Bytów, ): na placu przykościelnym stoi późnobarokowa drewniana polichromowana figura Jana N. chroniona daszkiem zwieńczonym krzyżem zawieszonym na pniach otaczających ją drzew. Bardzo malowniczy obiekt niezłej klasy






Powiat Lębork (1)

  • Łeba (gm. Łeba, pow. Lębork, ): na roku Kościuszki i Morskiej stoi polichromowana figura Jana N. wystawiona przez rodzinę Wieckich w dniu JN w 2008 roku jako dowód wdzięczności za dar beatyfikacji siostry Marty Wieckiej, która jak wiadomo miała do Jana szczególne nabożeństwo (zobacz wpis dotyczący Nowego Wieca powyżej >>)


^

Nepomuki środkowo- i zachodniopomorskie (9)
czyli z Pomorza zwanego w czasach I RP Brandenburskim
w tym Księstwo Słupskie, Księstwo Kamieńskie (Kamieniec i Kołobrzeg), Białogard, Księstwo Szczecińskie

zobacz na mapie google (>>)


Powiat Słupsk (5)





  • Słupsk (gm. i pow. Słupsk, ): od EliW. dostałem fotkę, na której widać Jana N. z Muzeum w Młynie Zamkowym. Jest to drewniana polichromowana figurka w stylu ludowym, z dużym krzyżem i w birecie

  • Słupsk (gm. i pow. Słupsk, ): od EliW. dostałem fotkę, na której widać Jana N. z Muzeum w Młynie Zamkowym. Jest to spora drewniana figura w metalowej aureoli z gwiazdami, bez czapki

  • Słupsk (gm. i pow. Słupsk, ): Muzeum Pomorza Środkowego, w Dziale Etnograficznym w Młynie Zamkowym, znajduje się Jan N. na szkle malowany autorstwa Wacławy Poździk ze Słupska (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>) (nad: JJK)

  • Słupsk (gm. i pow. Słupsk, ): na wystawie w kościele podominikańskim św. Jacka, tuż koło Młyna Zamkowego (zobacz wyżej) znajduje się współczesna drewniana ludowa figura Jana N. Raczej toporna, wyciosana z jednego pnia, dzierżąca w dłoni pionowo krucyfiks, podpisana na dole "Św. NEPOMUCYN" (nad: TeoP)




^
Ustka pow. Słupsk gm. Ustka ul. Bohaterów Westerplatte 16
 

Przy bazie ratowników morskich po zachodniej stronie portu,  stoi współczesny posąg Jana N. (data fundacji 21.03.2007). Dawniej stał wejściu do portu, zwrócony w stronę morza. S. Barcik specjalnie dzwonił z majówki, aby donieść mi o tym odkryciu. Okazało się jednak, że Jan stanowi samowolę budowlaną, bo, jak 2007-06-26 donosił TVN "Szef Urzędu Morskiego w Słupsku odmówił usunięcia pomnika św. Jana Nepomucena stojącego w porcie w Ustce, bo - jak twierdzi - jest katolikiem i nie może tego zrobić. Trzy miesiące temu Urząd Morski postawił posąg – jak się okazało – była to samowola budowlana. Teraz sprawą zajmuje się prokuratura i nadzór budowlany. Sprawę do prokuratury zgłosił jeden z restauratorów, który musiał usunąć samowolnie postawiony ogródek piwny na plaży i teraz domaga się podobnego traktowania instytucji publicznej". Poparł go wojewoda i wybuchła awantura na całego. Zobacz tego newsa na stronie TVN (>>). Pomnik został zalegalizowany przez wojewódzki nadzór budowlany, jednak w sierpniu 2010 musiał ustąpić miejsca syrence i został przeniesiony na obecne miejsce



^

Powiat Szczecin (2)


  • Szczecin (gm. i pow. Szczecin, ): w prywatnym mieszkaniu zajmowanym przez Francuzów pracujących w międzynarodowej firmie znajduje się piękna barokowa rzeźba Jana N. Drewniana, mocno zniszczona, lecz przez to wyjątkowo ekspresyjna. Nieznane jest pochodzenie figury, być może śląskie. Zdjęcie dostrzeżone w miesięczniku Weranda prezentującym fotki z tego mieszkania

  • Szczecin (gm. i pow. Szczecin, ): w Muzeum Archikatedralnym eksponowana jest drewniana figura Jana N. w birecie, bez atrybutów (uwaga: upewnić się co do identyfikacji) (nad: JJK)



^

Powiat Police (2)


  • Grzepnica (gm. Dobra Szczecińska, pow. Police): w prywatnych zbiorach JJK znalazła się drewniana figurka Jana N. z niebieskimi oczyma wykonana przez Jana Szymańskiego z Kutna, nabyta w Cepelii w Warszawie (nad: JJK)

  • Grzepnica (gm. Dobra Szczecińska, pow. Police): w prywatnych zbiorach JJK znalazła się przedstawiona w kontrapoście figurka JN z siwą brodą, nabyta w Caritasie w Ząbkowicach Śląskich (nad: JJK)


Nieoceniony MB przejrzał "Schematyzm Diecezji Koszalińsko-Kołbrzeskiej", czyli terenu między miejscowościami: Kołobrzeg, Świdwin, Połczyn-Zdrój, Drawsko Pomorskie, Kalisz Pomorski, Mirosławiec, Wałcz, Złotów, Człuchów, Bytów, Lębork, Łeba. Efekt: trzy kapliczki nepomuceńskie i jeden kościół pod wezwaniem JN, które terytorialnie, razem z całym powiatem wałeckim, należą jednak do (Wielkopolski >>)

<<   wstecz | dalej >> 


  Źródła>>
^