@ !  Bookmark and Share 

INNE SZUFLADY :::LWOWSKA:::PODRÓŻE:::FOTO:::ŚREDNIOWIECZE:::AUTOR!:::STARE:::PRYWATNE:::© 


<<   wstecz | dalej >> spis >> 


Rzeczpospolita > Korona > Prowincja Małopolska >
Województwo Podlaskie > Ziemie: Drohicka, Mielnicka, Bielska
Rzeczpospolita > LITWA > Województwo Brzeskolitewskie > Powiaty: Brześć, [Pińsk]
Rzeczpospolita > LITWA > Województwo Trockie > Powiaty: Troki, Grodno, [Kowno], [Upita]

NEPOMUKI NA PODLASIU i POLESIU
DAWNE WOJEWÓDZTWO PODLASKIE I RP

oraz części województw
brzesko-litewskiego, trockiego i nowogródzkiego w dzisiejszych granicach RP


>     GŁÓWNA STRONA NEPOMUKÓW

>>   NEPOMUKI MAZOWIECKIE
>>> NEPOMUKI KURPIOWSKIE
>>   NEPOMUKI LUBELSKIE

>>   NEPOMUKI KRESOWE

 

Posłuchaj: "Koło Jana, koło Jana..." (Orkiestra p.w. Św. Mikołaja "Piesń sobótkowa" z albumu "Czas do domu",  format mp3, 6300 KB, 8:45). Nadnarwiańska pieśń o zbieraniu się dziewcząt na pogański obrzęd przy figurze św. Jana. Plik zamieszczony za wiedzą i zgodą Orkiestry - dziękuję!


KATALOG

woj. podlaskie
>>

woj. brzesko-litewskie
(część w III RP) >>

woj. trockie
(część w III RP) >>


Zasięg terytorialny

Umieszczam tu Nepomuki z regionu Podlasia, który historycznie składa się z trzech dawnych województw: Podlaskiego, Brzesko-litewskiego (część) i Trockiego (część), ograniczając je do obszaru dzisiejszej RP. Ciąg dalszy - na stronie Janów Kresowych - Litewskich, Białoruskich i Ukraińskich >>

Podlaskie Jany mają w sobie powiew dawnych Kresów. Jest ich sporo, bo przecież Podlasie to kraina nadbużańska. Lud tam prosty i religijny, więc Nepomuki są zwykle zadbane i w dobrej formie - o ile ich nie ukradziono. Spora część poniższych zbiorów pochodzi ze strony Michała Zalewskiego.

Województwo Podlaskie (>>) graniczyło na północy z województwem Trockiem i Prusami, która to granica przecinała jezioro Rajgrodzkie, w połowie pruskie. Wschodnia ściana między Podlasiem a województwem Trockiem zaczynała się od Augustowa i biegła na południe z korytem rzeki Nietty do rzeki Biebrzy czyli Bobry, a od Bobry z korytem rzeki Brzozowej koło wsi Jaćwieże i ze strugą Kamionką do wsi Brzozowej-korony, a stąd do miasteczka Wasilkowa i Białegostoku, tak, że Wasilków w województwie Trockiem, a Białystok leżał na Podlasiu. Od rzeki Supraśli pod Wasilkowem biegła granica sucha na południe aż do wsi Gródka nad Narwią, przy ujściu Narewki, potem brzegiem zachodnim puszczy Białowieskiej, która już do województwa Brzesko-litewskiego należała. Sucha ta granica, okrążywszy podlaskie Kleszczele, dochodziła rzeki Nurca o milę powyżej Bociek i biegła znowu na południe w górę Nurca, a dalej suchym lądem aż do Niemirowa nad Bug i od Buga na południe aż pod Parczów, tak, że: Janów, Biała, Łomazy i Wisznice leżały w województwie Brzesko-litewskim, a Międzyrzec, Rossosz i Horodyszcze na Podlasiu. Ale był to wąski południowy cypel województwa Podlaskiego, bo od Parczowa i Wohynia, położonych w województwie Lubelskiem, zaczynała się już granica zachodnia Podlasia, najprzód z ziemią Łukowską, a od rzeki Liwca w pobliżu Siedlec, z Mazowszem.

Województwo Brzeskie (>>) z roku 1569 graniczyło od północy na całej swej długości, począwszy od źródeł rzeki Narwi aż pod Petryków nad Prypecią, z województwem Nowogródzkiem, na wschód z powiatem Mozyrskim województwa Mińskiego i Owruckim Kijowskiego. Na południe sucha granica z województwem Kijowskiem, Wołyńskiem i ziemią Chełmską ciągnęła się ze wschodu od okolic Owrucza na zachód aż do granicy województwa Lubelskiego u rzeki Piwonii w okolicy Parczewa. Zachodnią granicę stanowiło województwo Podlaskie od Parczewa aż po miasto Narewkę nad rzeką Narwią. Zawarte w powyższych granicach województwo Brzeskie dzieliło się na dwa olbrzymie powiaty: Brzeski i Piński (zobacz pozostałą część województwa, dziś poza granicami RP >>).

Województwo Trockie (>>) (...) ciągnęło się pasem miejscami wąskim na mil kilka, ale długim na mil 50, z północy od granic Kurlandyi na południe do Narwi i Podlasia. Granicę północną tego województwa stanowiła Kurlandya i Semigalia, ścianę wschodnią województwo Wileńskie i części Nowogródzkiego; od południa leżało Podlasie; na zachodzie także od rzeki Narwi do Augustowa Podlasie, dalej Prusy książęce i księstwo Żmudzkie aż po Kurlandyę. (...) podzielone zostało na 4 powiaty: Trocki, Kowieński, Upicki i Grodzieński. Pierwsze trzy, od granicy pruskiej przez Niemen do Trok i pasem na północ do Kurlandyi ciągnące się, były tak zwaną Litwą Wyższą (Aukstote). (Gloger, 1903) (zobacz pozostałą część województwa, dziś poza granicami RP >>).

Naturalnym uzupełnieniem tej strony jest część lubelska (>>) serwisu nepomuckiego

 

 
 
     <<   wstecz | dalej >>

 

^

WOJEWÓDZTWO PODLASKIE
(część w dzisiejszych granicach RP, 122 + 16)

zobacz na mapie Google >>

ALFABETYCZNIE


 POWIATY:


 MIEJSCOWOŚCI (do uzup:):


Województwo Podlaskie graniczyło na północy z województwem Trockiem i Prusami, która to granica przecinała jezioro Rajgrodzkie, w połowie pruskie. Wschodnia ściana między Podlasiem a województwem Trockiem zaczynała się od Augustowa i biegła na południe z korytem rzeki Nietty do rzeki Biebrzy czyli Bobry, a od Bobry z korytem rzeki Brzozowej koło wsi Jaćwieże i ze strugą Kamionką do wsi Brzozowej-korony, a stąd do miasteczka Wasilkowa i Białegostoku, tak, że Wasilków w województwie Trockiem, a Białystok leżał na Podlasiu. Od rzeki Supraśli pod Wasilkowem biegła granica sucha na południe aż do wsi Gródka nad Narwią, przy ujściu Narewki, potem brzegiem zachodnim puszczy Białowieskiej, która już do województwa Brzesko-litewskiego należała. Sucha ta granica, okrążywszy podlaskie Kleszczele, dochodziła rzeki Nurca o milę powyżej Bociek i biegła znowu na południe w górę Nurca, a dalej suchym lądem aż do Niemirowa nad Bug i od Buga na południe aż pod Parczów, tak, że: Janów, Biała, Łomazy i Wisznice leżały w województwie Brzesko-litewskim, a Międzyrzec, Rossosz i Horodyszcze na Podlasiu. Ale był to wąski południowy cypel województwa Podlaskiego, bo od Parczowa i Wohynia, położonych w województwie Lubelskiem, zaczynała się już granica zachodnia Podlasia, najprzód z ziemią Łukowską, a od rzeki Liwca w pobliżu Siedlec, z Mazowszem (Gloger, 1903).

Umieszczam tu Nepomuki z dawnego województwa podlaskiego, ograniczając je do granic dzisiejszej RP. Ciąg dalszy - na stronie Janów Kresowych - Litewskich, Białoruskich i Ukraińskich >>. Po sąsiedzku: Mazowsze (>>), Kurpie (>>), Lubelskie (>>)


^
Powiat Białystok (część w d.woj.podlaskim, 19 + 7)

zobacz na mapie Google (>>)

 

zobacz pozostałe obiekty powiatu, dawniej w woj. trockim (>>)
zobacz pozostałe obiekty powiatu, dawniej w Ziemi Łomżyńskiej woj. mazowieckiego (>>)

uwaga:  we wrześniu 2016 roku w wyniku połączenia Białostockiego Muzeum Wsi i Działu Etnografii, wyłączonych ze struktur Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, powstało Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej. Skansen leży w Wasilkowie (gmina Wasilków, powiat białostocki), a więc już na terenie dawnego województwa trockiego (>>). Przeniesiono tam liczne figury Jana N., które dawnej znajdowały się w zbiorach Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. To powód, dla którego z tego miejsca zniknęło kilka wpisów - odnajdziecie je w nowej lokalizacji











  • - Białystok (gm. i pow. Białystok, ): drewniana barokowa figura z II połowy XVIII wieku (1771) ustawiona była niegdyś przy mostku nad rzeką Białą, przy ulicy Świętojańskiej (dawniej Kleindorf) i wjeździe do miasta traktem warszawskim - i niedaleko pałacu, fundacji Jana Klemensa Branickiego, a wyrzeźbiony przez nadwornego rzeźbiarza hetmana Jana Chryzostoma Redlera. W roku 1863, w ramach represji popowstaniowych, Rosjanie zrzucili rzeźbę do rzeki. Mieszkańcy wyłowili ją i przenieśli do fary. Według jednego ze źródeł rzeźba przechowywana była (jest?) w starym ("Białym") kościele fundacji Wiesiołowskich. Ja co prawda Jana tam nie znalazłem, ale może był w zakrystii, w renowacji (zobacz poniżej) albo na jakiejś wystawie. Według innego źródła - zaginął w XIX wieku. Orzeczenie, czy Jan z kościoła Zmartwychwstania (zobacz niżej) jest tym oryginalnym, który stał na moście, czy też była to inna, bezpowrotnie zniszczona rzeźba jest jeszcze przed nami. Natomiast związek figury mostu z innym Janem fundowanym przez J.K. Branickiego w 1758 roku ze Szczytów-Dzięciołowa (zobacz poniżej) jest taki, że łączą je osoby fundatora i rzeźbiarza. Ponoć rzeźba ze Szczytów-Dzięciołowa to pierwsza realizacja zamówionej na most na Białej rzeźby, która nie spodobała się magnatowi
  • Białystok (gm. i pow. Białystok, ): 13 listopada 2011 roku na początku mostka na rzece Białej stanęła, po 148 latach przerwy, figura Jana N. Statua odlana z brązu to praca absolwentki krakowskiej ASP Ewa Gołofit, a współautorem jest jej mąż Mirosław Gołofit. Na skutek decyzji jury postać została zmodyfikowana w stosunku do projektu konkursowego, który zdobył druga nagrodę (moim zdaniem na niekorzyść, zobacz niżej). Odlana została w Krakowie. Nieco ciężka, ustawiona na prostopadłościennym cokole. Jan w birecie na lewym ramieniu trzyma krucyfiks ułożony na palmie, prawą wykonuje niezdecydowany ruch. Lewa noga wysunięta do przodu, co jednak nie daje wrażenia klasycznego kontrapostu. Inicjatywę odtworzenia rzeźby podjął swego czasu Krzysztof Sawicki, wiceprezydent Białegostoku, w jednym z wywiadów (GW, 2004-01-08). 14 maja 2011 "Nasz Dziennik" opublikował artykuł z informacją, że przy odtwarzanym w stylu barokowym (co ostatecznie się nie sprawdziło) mostku na Białej stanie przywrócona dwumetrowa figura Jana N.
  • Białystok (gm. i pow. Białystok): w konsekwencji decyzji o odtworzeniu Nepomuka na moście na Białej ogłoszono konkurs, który rozstrzygnięty miał być do końca maja 2011. Na konkurs wpłynęło 11 prac w formie gipsowych modeli. Nie przyznano pierwszej nagrody, gdyż uznano, że zaproponowane Nepomuceny są ... zbyt historyczne. Wg Anny Pieciul z Urzędu Miejskiego w Białymstoku "miał to być konkurs na rzeźbę współczesną, nawiązującą do ikonograficznego przedstawienia świętego. Tymczasem artyści raczej trzymali się kurczowo XVIII-wiecznego wzorca". Najwyższą drugą nagrodę zdobyła absolwentka krakowskiej ASP Ewa Gołofit, a trzecią - absolwent tej samej uczelni Mirosław Gołofit, którego pracę prof. Jadwiga Szczykowska-Załęska uznała za najlepszą. Nadesłane prace pokazano na wystawie oraz w witrynie galerii przy ul. Legionowej. Na zdjęciu poniżej cztery spośród jedenastu prac konkursowych - ciekawe, gdzie prace te odnajdą się po zamknięciu wystawy - obiekty nie zostały zaliczone do spisu Janów Podlaskich (uzup.: GW Białystok --> P.S.)




Białystok: Muzeum Podlaskie
[gm. Białystok, pow. Białystok]: tutejsze Muzeum Podlaskie chlubi si e kolekcją drewnianych figur Jana N. z Podlasia i sąsiedniego woj. trockiego. W nawiasach kwadratowych numery katalogowe Muzeum oraz z katalogu "JN święty przydrożny", jeśli rzeźba tam była
 

^
Białystok pow. Białystok gm. Białystok Rynek Kościuszki
 

[MB/E/4145][nr kat. 3] Drewniana nieco zniszczona figura Jana N. z XIX wieku pochodzący z z nieustalonej miejscowości białostocczyzny, dziś w muzeum w Białymstoku. Drewno polichromowane, wysokość 65 cm. Był obecny na wystawie "Jan Nepomucen Święty Przydrożny"



^
Białystok pow. Białystok gm. Białystok Rynek Kościuszki
 

[MB/E/2959][nr kat. 4] Figura Jana N. z 1826 roku, pochodzący z nieustalonej miejscowości, na codzień w Muzeum Podlaskim w Białymstoku. Drewno polichromowane, wysokość 75 cm. Była obecna na wystawie "Jan Nepomucen Święty Przydrożny"



^
Białystok pow. Białystok gm. Białystok Rynek Kościuszki
 

[MB/E/2576][nr kat. 5] Figura Jana N. z utrąconymi dłońmi pochodząca z nieustalonej miejscowości, dziś w Muzeum Podlaskim w Białymstoku. Drewno polichromowane, XIX wiek, wysokość 30 cm. Była obecna na wystawie "Jan Nepomucen Święty Przydrożny"

 

^
Białystok pow. Białystok gm. Białystok Rynek Kościuszki
 

[MB/E/2342] Muzeum Podlaskie przechowuje drzeworyt z wizerunkiem Jana N. stojącego na niewielkim postumencie. Odziany jest on w sutannę, rokietę i mucet, spod którego wystają fragmenty stuły. Na głowie otoczonej promienistym nimbem i 5 stylizowanymi gwiazdkami - biret. Lewą ręką święty trzyma na wysokości piersi krucyfiks, pochylając nad nim twarz. W prawej, wyprostowanej dłoni gałązkę palmy. W lewym, górnym rogu otoczona obłokami i opromieniona monstrancja (?), wokół niej 5 gwiazd. W prawym, dolnym rogu scena spowiedzi w konfesjonale: z lewej klęcząca królowa, z prawej siedzący spowiednik. W lewym, dolnym rogu scena śmierci św. Jana Nepomucena: stojący na moście żołnierze z halabardami i wpadający w nurt rzeki męczennik. Przy filarze mostu 5 gwiazd. Wzdłuż dolnej krawędzi grafiki, na wydzielonym polu napis oraz sygnatura (a (białoryt). Drzeworyt słabo odciśnięty. Klocek powstał w roku 1840, autor sygnowany MS, odbitka po tej dacie (nad: BSM, źródło: Wirtualne Muzeum Drzeworytów Ludowych przy Muzeum Etnograficznym im. Seweryna Udzieli w Krakowie)

 

^
Białystok pow: Białystok gm: Białystok ul. Ks. Abp. Romualda Jałbrzykowskiego 5
 

Barokowy drewniany Jan N., w aureoli z gwiazdami, adorujący krzyż. Poddany niedawno restauracji przez ADZ, do zobaczenia w neobarokowym kościele pw. Zmartwychwstania Pańskiego (dawniej w Wyższym Archidiecezjalnym Seminarium Duchownym). Był obecny na wystawie "Święty Przydrożny" (uwaga: istnieje niewielka możliwość, że jest to obiekt tożsamy z wyżej opisanym pierwotnym Janem z ulicy Świętojańskiej i Białego Kościoła)



^
  ¿ Białystok pow: Białystok gm: Białystok  
 

Na Wystawie Rolniczo-Przemysłowej, którą oglądać można było w Białymstoku w latach 1928-32, jednym z obiektów była drewniana chata kurpiowska. Przed nią postawiono drewnianą figurę Jana N. w typie właśnie kurpiowskim, na wysokim słupie jak w Olszewce, Baranowie czy Cierpiętach. Sama rzeźba jest bardzo, ale to bardzo podobna do figury autorstwa Łukasza Raczkowskiego z Kadzidła, przeniesionej potem do Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, prezentowanej na wystawie "Święty Przydrożny" (nr kat. 24, MOO/E/2861). Prawie płaski biret z krzyżykiem na głowie Jana jest tak unikalny, że autorstwo tego twórcy jest niemal pewne, natomiast czy jest to ta sama figura, bardzo podobna figura Ł.R. z Lemanu (nr kat. 21) czy inna siostrzana figura wykonana przez tego samego twórcę i czy w ogóle ona jeszcze istnieje - jednym słowem jakie były losy tej rzeźby po zamknięciu wystawy - pozostanie na zawsze zagadką. Rzeźba wyposażona jest w krzyżyk w prawej i palmę w lewej dłoni. Długa stuła (zobacz również figury Ł.R. z miejscowości Brzozowy Kąt, Jazgarka, Ostrołęka/Kadzidło)

 

^
Białystok pow: Białystok gm: Białystok ul. Makuszyńskiego / Kluka
 

Figurka Jana N. z lat 90. XX wieku znajduje się w kapliczce na słupie przy skrzyżowaniu. Styl ludowy, czarna szata, biret, mały krzyżyk w lewej ręce. Identyfikację potwierdzają publikacje Marty Wróbel (nad: Pietrosul)

 

^
-/¿ Pogorzałki pow. Białystok gm. Dobrzyniewo Duże (Kościelne) nr 111
 

Po lewej stronie kościoła jest duża domkowa kapliczka (zamknięta), a koło niej  stała do niedawna identyczna jak ta na granicy z Gniłą (zobacz niżej) kapliczka słupowa, z identycznym jak tam Nepomukiem. Tak jak i tamta była to kopia obiektu z 1802 roku, opatrzona tabliczką informacyjną. Niestety w roku 2019 stwierdzono, że kapliczka zawaliła się, a figura zniknęła - być może jest obecnie przechowywana w kościele lub w pomieszczeniach parafii (uzup: Pietrosul)

 

^
Pogorzałki pow. Białystok gm. Dobrzyniewo Duże (Kościelne) nr 111
 

Po prawej stronie domkowej kaplicy, zaledwie kilka metrów od kapliczki nepomuckiej nr 1 (zobacz wyżej), stoi bardzo podobna kapliczka zastępująca oryginał z XIX wieku, z podobną współczesną rzeźbą, opatrzona tabliczką informacyjną (zobacz też figurę JN z tej miejscowości w skansenie w podbiałostoskim Wasilkowie (trockie >>) - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej [dawniej nr MB/E/213] - być może pochodzi z tego obiektu?)



^
Pogorzałki pow. Białystok gm. Dobrzyniewo Duże (Kościelne)  
 

Wyjeżdżając drogą na północ natknąć się można, za wsią, na miejscu dawnej karczmy, na następnego identycznego Nepomuka (znowu kopia, znowu współczesna rzeźba, znowu tabliczka)! Jedynym wyjaśnieniem tego fenomenu jest to, ze miejscowi (ksiądz?) uznali Jana N. za najbardziej reprezentatywnego spośród tutejszych świątków i potraktowano go jako matrycę umieszczając w miejscu wszystkich istniejących tu niegdyś kapliczek wszelkiego wezwania. Mimo błędów ikonograficznych i pewnych nieścisłości historycznych - pochwalamy!



^
- Pogorzałki pow. Białystok gm. Dobrzyniewo Duże (Kościelne) nr 114e
 
 

Stoi tu, naprzeciwko przystanku PKS, rekonstrukcja kapliczki Jana N. z Gajku z czasów rozbiorów, która w roku 1938 rozstała przeniesiona do Gniłej, a około roku 1970 ostatecznie zniszczona. Zrekonstruowana kapliczka została przeniesiona z Gniłej (zobacz niżej) nieco na zachód, na pobocze pobliskiej drogi, już w granicach Pogorzałek. W środku do niedawna rezydowała współczesna, identyczna jak trzy figury z Pogorzałek (zobacz wyżej), niezbyt kanoniczna, coś na przełomie Nepomuka i Frasobliwego. Ale typowy dla okolic Knyszyna kształt kapliczki oraz ubiór upewniają nas co do identyfikacji Naszego Ulubionego Świętego. Na słupie tabliczka informacyjna. W roku 2019 stwierdzono, że wewnątrz nie już seryjnej opisanej powyżej figury, a jej los nie jest nam znany. Na jej miejscu znalazła się inna rzeźba Jana N. (zobacz opis obiektu poniżej)

 

^
Pogorzałki pow. Białystok gm. Dobrzyniewo Duże (Kościelne)  
 

W opisanej powyżej rekonstrukcji kapliczki Jana N. z Gajku z czasów rozbiorów około roku 2019 umieszczono - na miejscu usuniętej (?, zobacz wyżej) seryjnej figury takiej samej jak w innych kapliczkach w tej miejscowości - inną rzeźbę Jana N., oddaną z większą ilością detali, w birecie, ze stułą i krzyżem na środku piersi (nad: Pietrosul)

 


  • - Gniła (gm. Dobrzyniewo Kościelne, pow. Białystok): była tu figura Jana N. w słupowej kapliczce z Gajku z czasów rozbiorów. W roku 1938 rozstała przeniesiona do Gniłej, a około roku 1970 ostatecznie zniszczona. Figury już nie ma, a rekonstrukcję kapliczki przeniesiono nieco na zachód, na pobocze pobliskiej drogi, już w granicach Pogorzałek (zobacz wyżej). Usytuowanie kapliczki w tym miejscu świadczy, wg tablicy informacyjnej, o pierwotnej lokalizacji wschodniego przysiółka wsi Pogorzałki, przeniesionego później na wyższe miejsce





 
  • Pietkowo (gm. Poświętne, pow. Białystok): wysoka murowana bielona kapliczka w postaci słupa zdobionego płycinami, najwyższa ażurowa, a wewnątrz drewniana figurka Jana. Obiekt ustawiono koło XIX-wiecznej fabryki (cukrownia?), niedaleko rozstajów dróg
  • Jezierzysk (gm. Czarna Białostocka, pow. Białystok): na zbiorczym zdjęciu z wystawy nepomuckiej "Święty Przydrożny" (Białystok/Łomża/Ostrołęka 2003-04) ten w dolnym rzędzie, z wielkim krzyżem w prawej ręce to Jan N. z Jezierzyska autorska Siedleckiego, z początku XX wieku (własność Adolfa Siedleckiego)


^
Tykocin pow. Białystok gm. Tykocin ul. W.Puchalskiego
 

Współczesna drewniana figurka Jana N., utrzymana w stylu ludowych Janów z Kurpi i Podlasia,  w kapliczce wykonanej z wydłubanego pnia. Dawniej umieszczona była na fasadzie domu sąsiadującego z odbudowywanym zamkiem Zygmunta Augusta (Tamożni), zaraz za mostem i po północnej stronie Narwi, dzisiaj na podwórzu tego domu (uzup: A.D.)
(zobacz też dwa obiekty prezentowane na wystawie w Tykocinie w roku 2005 >>)



^
Juchnowiec Kościelny pow. Białystok gm. Juchnowiec Kościelny ul. Królowej Rodzin
 

Obraz św. Jana Nepomucena, ufundowany przez Sarnacką, chorążynę mozyrską znajduje się w tutejszym kościele parafialnym od roku 1788. Aktualnie wisi w lewej nawie, nad konfesjonałem. Obraz jest ciekawy, Jan stoi przy meblu, który wygląda jak siedzisko stalli. Na nim kolumna z draperią. Jan prezentuje nietypowy gest, w ręku trzyma mały krzyżyk opierając go na otwartej księdze. Obok znajdują się kielich (unikat!) oraz czaszka. W tle jedno przęsło mostu i abstrakcyjny krajobraz z rzeką (nad: Pietrosul)



^
Szerenosy pow. Białystok gm. Juchnowiec Kościelny nr 3
 

Przy skrzyżowaniu brukowanych dróg, w ceglanej neoromańskie kapliczce Najświętszego Serca Jezusa z 1900 roku, w zdobionej ząbkami z blachy wnęce nad wejściem, umieszczono niewielką drewnianą polichromowana figurkę Jana N. Z lewej strony głowy znalazła się wielka blaszana gwiazda. Bardzo kolorowa peleryna, czarny biret, stuła



^
- Kożany pow. Białystok gm. Juchnowiec Kościelny  
 
 

Nieistniejąca srebrna tabliczka wotywna z wizerunkiem św. Jana Nepomucena, ofiarowana wraz z monstrancją tutejszej unickiej cerkwi w 1784 roku przez kolatorów - braci Łukasza Michała, Macieja Kazimierza i Ignacego Łęskich (nad: Pietrosul)

 

^
- Złotniki pow. Białystok gm. Juchnowiec Kościelny  
 
 

W roku 1899 w tutejszej prawosławnej kaplicy było przedstawienie św. Jana Nepomucena , które brane było za wizerunek św. Jana Chrzciciela. Jego losy nie są znane (nad: Pietrosul)

 

^
Suraż pow. Białystok gm. Suraż ul. Białostocka 16
 

W tutejszym Muzeum Kapliczek jest ludowa figurka Jana N. Jest to drewniana polichromowana (czerwona peleryna i stuła), w czarnym płaskim birecie, współczesna rzeźba z krzyżykiem i palmą w rękach, umieszczona w prostej kapliczce składającej się z tylnej ścianki i dwuspadowego daszku (nad: Pietrosul)

 

^
Suraż pow. Białystok gm. Suraż ul. Białostocka 16
 

W tutejszym Muzeum Kapliczek jest druga ludowa figurka Jana N. Jest to drewniana biało-brązowa współczesna rzeźba z biretem, krzyżykiem i palmą, umieszczona w prostej kapliczce składającej się z tylnej ścianki i dwuspadowego daszku (nad: Pietrosul)

 

^
Suraż pow. Białystok gm. Suraż ul. Białostocka 16
 

W tutejszym Muzeum Kapliczek jest trzecia współczesna ludowa figurka Jana N. Jest to drewniana rzeźba z krzyżem i palmą, umieszczona w prostej kapliczce składającej się z tylnej ścianki i dwuspadowego daszku. Na dole sutanny wyrzezany krzyżyk (nad: Pietrosul)

 

^
Powiat Mońki (część w d.woj.podlaskim, 12 + 2)

zobacz na mapie Google (>>)

 

zobacz pozostałe obiekty powiatu, dawniej w woj. trockim (>>)
zobacz pozostałe obiekty powiatu, dawniej w Ziemi Łomżyńskiej woj. mazowieckiego (>>)


^
  Knyszyn pow. Mońki gm. Mońki  
 

Drewniana słupowa kapliczka z niedawno odrestaurowaną przez gminę figurką Jana N. Nowy obiekt zastąpił starą kapliczkę z destruktem figury JN (zobacz niżej)



^
  ¿/- Knyszyn pow. Mońki gm. Mońki  
 

Poza centrum miejscowości była tu zniszczona drewniana kapliczka z destruktem figury Jana N. Był to poprzednik niedawno odrestaurowanej przez gminę obiektu (zobacz wyżej). Widoczna na zdjęciu kapliczka była górnym elementem (klatką) pozostałym ze starej kapliczki słupowej, natomiast stara figura, ze względu na swój stan, zapewne już nie istnieje (uzup: Pietrosul)



^
Konopczyn pow. Mońki gm. Mońki  
 

Drewniana kłodowa kapliczka z figurką Jana N. usytuowana na zachód od wsi, niedaleko strumienia. Piękna stara ludowa figura, podobna do tych z Przytulanki oraz z Kalinówki (obecnie w skansenie w Wasilkowie). Kapliczka ma czterospadowy daszek zdobiony kutym krzyżem na półksiężycu (nad: Pietrosul)



^
Przytulanka pow. Mońki gm. Mońki nr 48
 

Za płotem prywatnej posesji murowana kapliczka poświęcona Janowi N. Rzeźba ludowa, drewniana ze śladami polichromii, w birecie, z utrąconą prawą dłonią (widoczny otwór po mocowaniu), już bez atrybutów, z drugiej połowy XIX wieku. Podobna do figur z sąsiedniego Konopczyna (zobacz wyżej) oraz z Kalinówki (zobacz niżej, obecnie w skansenie Wasilkowie) (uzup: Pietrosul)



^
  - Przytulanka pow. Mońki gm. Mońki  
 

Piękna drewniana kapliczka słupowa, zdaniem mieszkańców ponepomucka, niestety już bez figury Jana N. Typ zbliżony do kapliczek w Kalinówce, Wyszowatem.  czy Knyszynie. U jej podnóża kamienny krzyż (uzup: Pietrosul)

 

^
  Wroceń pow. Mońki gm. Goniądz nr 31
 

[nr kat. 45] Figura Jana N. pochodząca z Wrocenia jest własnością parafii, dlatego lokalizację tego obiektu przypisuję do tutejszego kościoła (uwaga: źródło mówi o parafii z diecezji białostostockiej, nie precyzując o którą chodzi, należy sprawdzić na miejscu). Jest to ludowa drewniana rzeźba w płaszczu w krzyżyki, z małym krucyfiksem w prawej i palemką w lewej dłoni. Podstawa okrągła, zapewne nieoryginalna. Była obecny na wystawie "Święty Przydrożny"

(uwaga: zanotowałem niegdyś informację o istnieniu innej figury Jana N. przy drodze wiodącej do promu na Biebrzy i pola namiotowego, jednak in loco informacja nie potwierdziła się. pomylona lokalizacja? należy sprawdzić w źródłach)



^
Kalinówka Kościelna pow. Mońki gm. Knyszyn  
 

[nr kat. 36][MB/E/215] Współczesna drewniana figura Jana N. w tradycyjnej słupowej kapliczce za zabudowaniami wsi, przy mostku na cieku wodnym. Została tu umieszczona na miejscu starej rzeźby, która została zabrana najpierw do Muzeum Podlaskiego w Białymstoku [MB/E/215], a następnie trafiła do  skansenu - Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej w miejscowości Wasilków pod Białymstokiem (zobacz niżej). Była prezentowana na wystawie "Jan Nepomucen  Święty Przydrożny" w roku 2004 [nr kat. 36]. Rzeźba podobna do tych z Konopczyna czy Przytulanki (zobacz wyżej)



  • Ruda (gm. Krypno, pow. Mońki): pusta drewniana kapliczka słupowa w typie knyszyńskim, z metalowym krzyżem na czubku, najprawdopodobniej ponepomucka (uwaga: sprawdzić!). Mocno zniszczona, reperowana blachą
  • Trzcianne (gm. Trzcianne, pow. Mońki) / Białystok: na zbiorczym zdjęciu powyżej największy Jan w centrum zdjęcia to Nepomuk z Trzciannego z XIX wieku, dziś w muzeum w Białymstoku (nr MB/E/2362). Był obecny na wystawie "Święty Przydrożny"
 

^
Wyszowate pow. Mońki gm. Trzcianne  
 

Archaiczna drewniana słupowa kapliczka ponepomucka, przy wjeździe do wsi od północy, niedaleko Biebrzy, przy Drodze Carskiej, na skrzyżowaniu drogi asfaltowej i takiej z kocimi łbami. Niestety już pusta jak wiele innych. Forma tradycyjna dla tych okolic - drewniana klatka z trójstronnym ażurem na słupie, pod namiotowym blaszanym daszkiem - przypominająca te z Gniły, Brzozówki czy Rudy (zobacz wyżej)



^
  Jasionówka pow. Mońki  
 

[nr kat. 42] Na zbiorczym zdjęciu z wystawy "Jan Nepomucen Święty Przydrożny" (2003/2004) widoczna jest drewniana figura Jana N. pochodzącego z tej miejscowości. Jest to - jak to widać na zdjęciu z nr 42 z katalogu wystawy, Nepomuk w niebieskim wdzianku, pochodzący z początku XX wieku. Własność Krzysztofa Antoniuka



^
Jasionówka pow. Mońki gm. Jasionówka ul. Korycińska 24
 

Przy kościele pw. Św. Trójcy znajduje się datowana na 2006 rok słupowa kapliczka ze współczesną figurą Jana N. Całość wykonana w drewnie, lakierowana (nad: M.O.)



^
Jasionówka pow. Mońki gm. Jasionówka ul. Korycińska 24
 

W kościele pw. Św. Trójcy, w lewym ołtarzu przytęczowym, znajduje się obraz Jana N. Święty stoi trzymając poziomo długi krucyfiks. U stóp ma dwa aniołki, jeden z palcem przy ustach, drugi z palmą. Na nakrytym ciężkim obrusem stole po lewej stronie leżą biret, księga i astrolabium kuliste (rzadkość!) Tło lewej strony to szafa z książkami, po prawej jakiś filar przykryty czerwoną draperią. na górze spośród obłoków wychylają się trzy główki anielskie (nad: Pietrosul)

 

^
Kujbiedy pow. Mońki gm. Jasionówka  
 

Przy drodze, około 100 metrów od mostu na Brzozówce i na północ od zabudowań wsi, w roku 2014 postawiono słupową kapliczkę nepomucką z grubsza wzorowaną na tradycyjnych obiektach z tej okolicy (zobacz też Jasionówka, Bargłów Kościelny). Na drewnianym trzonie, na którym umieszczono napis "ŚW. / JANIE / NEPO / MU / CENIE / MÓDL / SIĘ -ZA NAMI / 2014 / ROK / A-W" jest klatka kapliczki z czterema toczonymi kolumienkami i dwuspadowym daszkiem zwieńczonym krzyżem. Wewnątrz drewniana polichromowana pseudoludowa figurka Jana N. z krzyżem w obu dłoniach, w birecie (nad: Pietrosul)



^
Dolistowo Nowe pow. Mońki gm. Jaświły nr 30
 

W kapliczce figurka Jana N. w zwieńczeniu domkowej kapliczki przydrożnej zdbdowanej na planie sześciokąta. Jest to umieszczona na domkowej kapliczce druga kapliczka, z kolumienkami i spiczastym daszkiem zakończonym krzyżem. Rzeźba jest prosta, mocno zniszczona - bez rąk, atrybutów, z zatartymi rysami twarzy, z resztkami polichromii. Bardzo malowniczy obiekt (nad: Pietrosul)



^
Powiat Augustów (część w d.woj. podlaskim, 2 + 1)

zobacz na mapie Google (>>)

 

zobacz część powiatu należącą do d.woj.trockiego >>

   

^
Augustów pow. Augustów gm. Augustów ul. 29 Listopada
 

Drewniana figura w kapliczce na słupie stoi przy ulicy, tuż przy jednej ze śluz Kanału Augustowskiego. Obiekt pochodzi z XVIII lub XIX wieku. Rzeźba umieszczona w środku przedstawia świętego Jana Nepomucena - jest to kopia oryginalnej starej figury rzeźba skradzionej (>>) w latach 60-tych (zobacz niżej). W roku 2007 kapliczka przeszła renowację i została całkowicie przeszklona. Warto zwrócić uwagę na sposób zamontowania aureoli Jana w nowej kapliczce - poziomo do sufitu zamiast do ramion świętego - oraz na nietypowy kształt biretu, zbliżony do nakryć głowy duchownych prawosławnych (uzup: Teo.P.)



^
- Augustów pow. Augustów gm. Augustów ul. 29 Listopada
 
 

Z kapliczki, o której mowa powyżej, w latach 60 skradziono >> oryginalną rzeźbę, na jej miejsce wstawiając kopię. Plotka (?) głosi, że sprawcą był początkujący student architektury, dziś wzięty architekt

 

^
Bargłów Kościelny pow. Augustów gm. Augustów ul. Augustowska
 

Przy drodze i moście stoi drewniana figura Jana N. z 1882 roku, w słupowej drewnianej kapliczce z ciekawym krzyżem na czubku



^
Powiat Sokołów Podlaski (8 + 2)

zobacz na mapie Google (>>)

 


^
Sokołów Podlaski pow. Sokołów Podlaski gm. Sokołów Podlaski ul. Siedlecka 13
 

Drewniana kapliczka słupowa z dębowego pnia, oszalowanego deskami, z ludową figurą św. Jana Nepomucena, usytuowana tuż przy moście nad rowem, który niegdyś był rzeką Cetynią. Została zbudowana przez mieszkańców tej ulicy w roku 1806. Na tablicy, data fundacji - 1806, oraz daty restauracji: 1841, 1902, 1961, 1992. Ostatnia renowacja kapliczki i figury miała miejsce na jesieni 2018 roku (nad: A.R., uzup: Pietrosul)



^
Kosów Lacki pow. Sokołów Podlaski gm. Sokołów Podlaski ul. Kościelna
 

Murowana kapliczka św. Jana Nepomucena z I połowy wieku XIX, znajduje się przy drodze, w ceglano-kamiennym murze otaczającym dawny park podworski - dziś stadion klubu "Kosovia". Wewnątrz ładna drewniana polichromowana figura Jana N.









  • Karlusin (gm. i pow. Sokołów Podlaski): w tej miejscowości, dziś przedmieściu Sokołowa, istnieje Jan N.
  • - Kurowice (gm. Sabnie, pow. Sokołów Podlaski, ): na dziedzińcu folwarcznym wzniesiono w końcu XVIII wieku oryginalną kapliczkę słupową z arkadowymi przeźroczami, w których umieszczono rzeźbę św. Jana Nepomucena. Wizja lokalna Pietrosula w grudniu 2010 dowodzi, że niestety figurki już nie ma, nie wiadomo co się z nią stało (uwaga: należy pytać na miejscu)
  • Jabłonna Lacka (gm. Jabłonna Lacka, pow. Sokołów Podlaski): 1500 m przed miejscowością, od strony Sokołowa, stoi barokowa kapliczka przydrożna z 2 połowy wieku XVIII. Wewnątrz nowsza figura św. Jana Nepomucena. Na jej wierzchołku widoczna jest srebrząca się (żelazna) szubienica, a na niej zawieszone serce. Obiekty tego typu zwykle mają na szczycie krzyż. Tu historia przedstawia się, według informacji na stronach powiatu, następująco: "Około 1850 roku żył w Jabłonnie Lackiej jeden z dziedziców, człowiek okrutny i pozbawiony uczuć. Miał on młodszą o 12 lat żonę. Kobieta ta, niezwykle wrażliwa, czuła się samotna we dworze, ponieważ mąż przebywał ciągle poza nim. Dni upływały jej na rozmyślaniach i tęsknocie. To pchnęło ją w ramiona młodego rządcy. Jednak pobożność i sumienie kazały jej wyznać swój występek księdzu podczas spowiedzi. Mąż dostrzegł zmianę w zachowaniu żony i znając jej charakter udał się do księdza, aby poznać przyczynę zmian. Ksiądz związany tajemnicą spowiedzi nie wyjawił sekretu żony, za co dziedzic kazał go powiesić. Gdy zaś zrozumiał swój błąd wyjechał z majątku i ślad po nim zaginął. Miejscowa ludność w miejscu, gdzie stała szubienica, na której powieszono księdza Jana, postawiła kapliczkę i umieściła figurę św. Jana Nepomucena, który również jak głosi legenda został zamordowany, gdyż nie chciał wyjawić tajemnicy spowiedzi. Kapliczka stoi do dziś na zakręcie drogi, aby przestrzegać przed 'życiowymi zakrętami'".  Ponieważ figura jest identyczna jak te ze Studzienicznej, Szczerb, Turówki (pow. Augustów), Parysowa (pow. Garwolin, Mazowsze >>), Lesin Wielkich (pow. Szczytno), Przerośli (pow. Suwałki), Ruśca, Kraczkowej-Bud (pow. Łańcut, ruskie, Ziemia Przemyska >>), to można przypuszczać, że jest to odlew z jednego wzorca, wykonany w tym samym warsztacie
  • Rozbity Kamień (gm. Bielany, pow. Sokołów Podlaski): ceglana kapliczka z wnęką zamknięta oknem, wewnątrz szablonowa figura Jana N., polichromowana. Na cokole inskrypcja "św. Janie / Nepomucynie / broń nas od niesławy / w życiu i wieczności". Należy do grupy identycznych lub bardzo podobnych figur wykonanych zapewne w jednym zakładzie, z jednego odlewu lub z nieco zmodyfikowanego wzorca  (zobacz identyczne Kurzeszyn, Zabiele czy Suche) oraz prawie identyczne Lipniki Stare, Bieżuń czy Janowo)
  • Sterdyń (gm. Sterdyń, pow. Sokołów Podlaski, ): w ołtarzu we wschodniej nawie kościoła św. Anny jest rzeźba młodzieńczego Jana N., z krzyżem i biretem w ręku (nad: Pietrosul)




^
Skrzeszew pow. Sokołów Podlaski gm. Repki  
 

W kościele św. Stanisława, w ołtarzu bocznym, znajduje się rzeźba Jana Nepomucena z 1740 roku



^
Wólka Okrąglik pow. Sokołów Podlaski gm.  Kosów Lacki DW 627
 

Przy drodze do Kosowa Lackiego, przy mostku na cieku wodnym, usytuowana jest murowana neogotycka kapliczka Jana N. Wzniesiona w połowie XIX wieku na planie kwadratu, dwukondygnacyjna. Naroża części dolnej ujęte lizenami, w przyziemiu od frontu dwie prostokątne wnęki. Kondygnacja górna oddzielona od dolnej wydatnym gzymsem, w górnej arkadowe przeźrocze (obecnie przeszklone). W nim - na miejscu starej (zobacz niżej) - współczesna drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena autorstwa Lucjana Boruta z Drohiczyna, na zamówienie ks. Romualda Michalczyka, proboszcza z Prostyni w latach 1976-86 (uzup: Pietrosul)



^
- Wólka Okrąglik pow. Sokołów Podlaski gm.  Kosów Lacki DW 627
 

W XIX-wiecznej kapliczce przy drodze do Kosowa Lackiego (zobacz wyżej) była niegdyś równie stara figura Jana N., zapewne drewniana. W latach II wojny światowej Niemcy zabrali do obozu w Treblince i do kapliczki już nie wróciła (nad: Pietrosul)

 

^

Powiat Siedlce (8)

część należąca do dawnego województwa podlaskiego I RP. Miasto Siedlce i jego okolica stanowiły najdalej na północ wysunięty skrawek Ziemi Łukowskiej województwa lubelskiego (>>) i tam umieszczono wpisy dotyczące innych Nepomuków Siedleckich




  • Korczew (gm. Korczew, pow. Siedlce): w parku pałacowym jest neogotycka studnia zwieńczona piaskowcową figurą Jana z około 1840 roku, najprawdopodobniej projektu F. Jaszczołda, architekta pałacu. Zobacz stronę pałacu w Korczewie!
  • Knychówek (gm. Korczew, pow. Siedlce, ): ładna murowana trójkątna (!) kapliczka koło kościoła św. Stanisława biskupa męczennika i św. Anny, w niej drewniany Jan N.




^
Mordy pow. Siedlce gm. Suchożebry ul. Narutowicza 6
 

Na osi widokowej parku pałacowego przebiegającej poprzez bramę wjazdową od zachodu, na wysokim cokole stoi barokowa, kamienna rzeźba św. Jana Nepomucena z I połowy XIX wieku otoczona jest ona ogrodzeniem z czterema niskimi filarkami zwieńczonymi kamiennymi szyszkami. Jest to z pewnością fundacja właścicieli majątku - Ciecierskich bądź ich następców, Zembrzuskich. W lipcu 2009 roku rozpoczęto przygotowania do remontu, w listopadzie zakończył się pierwszy etap renowacji (figura + fundament żelbetowy). Drugi etap to wykonanie ogrodzenia




^
Krześlin / Kownaciska pow. Siedlce gm. Suchożebry  
 

Na granicy wsi Kownacisk i Krześlina lecz po krześlińskiej stronie potoku, prawie na granicy Podlasia jest, według albumu "Sztuka ludowa w Polsce" (który zresztą błędnie lokuje tę miejscowość na Sandomierszczyźnie >>), piękna kapliczka oparta na sześciu kolumnach, kryta gontem. Wybudowano ją w pierwszej połowie XIX wieku, była restaurowana w 1934 roku. Klasycystyczna, murowana z cegły, tynkowana. Wewnątrz piaskowcowa polichromowana figura JN pochodząca z roku 1728, z widocznymi śladami niefachowej naprawy przy podstawie. W roku 2015 okolica została zmeliorowana, a obiekt starannie odnowiony i odmalowany, w tym wydobyte herby i inicjały fundatorów (uwaga 1: według innego źródła figura jest z tego samego okresu co kapliczka. Jest też możliwe, że kapliczka jest jednak XVIII-wieczna). Wyjątkowo malowniczy obiekt!



^
Mokobody-Budzieszyn pow. Siedlce gm. Mokobody ul. Jana Pawła II
 

Współczesna seryjna (warsztat Schaefferów) polichromowana figura Jana N. ustawiona na ceglanym cokole, ofiarowana przez prywatna ofiarodawczynię. Jest to część zbioru rzeźb ulokowanych koło groty nad cudownym źródełkiem, w miejscu, gdzie w cudowny sposób uratowani zostali rycerze polscy idący na wyprawę przeciw Jaćwingom (nad: Pietrosul)



^
Osiny Górne pow. Siedlce gm. Mokobody  
 

Współczesna kapliczka ze starszą (XIX wiek?) drewnianą i polichromowaną figurą Jana N. powstała w roku 2016 z inicjatywy pani wójt. Pobudki fundacji były nieco zaskakujące. Wieś potrzebowała drogi, której budowa miała być dofinansowana ze środków unijnych. Dodatkowe punkty w konkurencji z innymi projektami miał dać istniejący obiekt kultu religijnego. Wybór padł na kapliczkę nepomucką, która powstała w imponującym czasie dwóch dni, choć jej forma jest zaskakująca - to spory blaszany daszek w kształcie parasola zainstalowany na wysięgniku, który osłania rzeźbę ustawioną na pniu drzewa. Niestety wniosek przepadł, budowa drogi pozostaje w planach na lata następne. A kapliczka stoi (nad: M.Klimurczyk, za "Angora" nr 48, 27.XI.2016, za "Tygodnik Siedlecki" nr 44, 6.XI.2016). Nie są znane wcześniejsze losy figury



^
  Krynica pow. Siedlce gm. Suchożebry  
 

Polichromowana drewniana figura Jana N. w drewnianej kapliczce domkowej z półokrągłymi oknami i wejściem, z czterospadowym dachem. Rzeźba w niewielkim kontrapoście, z malowanym zdobieniem komży, w birecie i z poziomo trzymanym krzyżem (nad: Pietrosul)



^
Paprotnia pow. Siedlce gm. Paprotnia  
 

W kościele św. Bartłomieja, na ścianie prezbiterium, zawieszono olejny obraz z wizerunkiem dzierżącego krzyż i palmę Jana N. Jan stoi koło pulpitu z zamkniętą Księgą, za nim nieco dziwaczna konstrukcja, która zapewne jest mostem. 1775 rok (nad: Pietrosul)

 

^
Powiat Łosice (8)

zobacz na mapie Google (>>)

 


^
Łosice pow. Łosice gm. Łosice ul. 1 Maja
 

Znajduje się tu okazała murowana bielona kaplica św. Stanisława z napisem milenijnym "966 M 1966" oraz datą fundacji 1845, której szczyt stanowi kapliczka ze współczesną (2005) drewnianą polichromowaną figura Jana N. w półokrągłej wnęce. Jan jest dziwnie wyposażony, ma bowiem w ręku coś na kształt pastorału - faktycznie jest to kawał rury na jego podobieństwo wygięte. Rzeźba ta, ufundowaną przez Jana i Jacka Kobylińskich i wykonana na wzór oryginału, łącznie z niekanonicznym pastorałem, zastąpiła starą figurę, która po remoncie znalazła schronienie w kapliczce na lipie (zobacz niżej) (uzup: TeoP, Pietrosul)



^
Łosice pow. Łosice gm. Łosice ul. Miła
 

Stara rzeźba Jana N. pochodząca z połowy XIX wieku, pochodzącą z wieży kaplicy św. Stanisława (zobacz wyżej), została uszkodzona po upadku w czasie gwałtownej burzy. W roku 2005 została odrestaurowana staraniem rodziny Kobylińskich, a następnie uroczyście poświęcona 16 lipca 2005 roku. Spróchniałe dolne partie rzeźby skrywa tkanina. Rzeźba nie została umieszczona na swym dawnym miejscu - tam ustawiono kopię - lecz w rozwidleniu ułomka dużej starej lipy w prywatnym skansenie - Galerii Historii i Tradycji Waldemara Kosieradzkiego (? czy na ul. Targowej?). Jan jest dziwnie wyposażony, ma bowiem w ręku coś na kształt pastorału - faktycznie jest to kawał rury na jego podobieństwo wygięte, którą zachowano również po remoncie, mimo niekanoniczności tego atrybutu (uzup: TeoP, Pietrosul)



^
Mężenin pow. Łosice gm. Platerów  
 

Murowana kapliczka z niewielką figurką Jana N. wszystko wymalowane było na biało gęstą farbą. Sytuacja zmieniła się przeprowadzonym w nieustalonym czasie (po 2008 roku) remoncie, bo figura od czasu remontu wygląda nieco inaczej. Ogólny kształt i fałdy szaty nie zmieniły się, natomiast rysy twarzy wydają się inne. W odróżnieniu od sta u poprzedniego rzeźba została pokryta barwnymi farbami. Pojawia się pytanie: czy to efekt gruntownej renowacji, czy też zastosowano wariant radykalny i w kapliczce pojawiła się nowa rzeźba? (uwaga: należy ustalić, a jeśli to nowa rzeźba - ustalić losy starej!) (uzup: Pietrosul, zobacz też Mierzynówkę)



^
Sarnaki pow. Łosice gm. Sarnaki ul. Kościelna 1
 

Po lewej stronie kościoła kamienna figura Jana N. na masywnym postumencie o kształcie walca, niezłej klasy artystycznej, pomalowana. Rzeźba została przeniesiona pod kościół po wojnie z miejsca zwanego Górką Św. Jana, na północ od Sarnak, gdzie ustawiono ją 18 czerwca 1874 roku. Od tej pory miejsce stało się ulubionym celem spacerów sarnaczan. W latach 60. Święty Jan musiał opuścić górkę, z której zaczęto dobywać piasek i żwir. Do tej pory zniwelowano wzniesienie. Figura została odnowiona w 2019 roku (uzup.: R.Z., Pietrosul)





  • Stare Mierzwice (gm. Sarnaki, pow. Łosice): we wnęce przydrożnej kapliczki słupowej drewniana barokowa figura Jana N.

  • Huszlew (gm. Huszlew, pow. Łosice, ): w neogotyckim kościele św. Antoniego Padewskiego są neogotyckie ołtarze boczne, które posiadają ruchome zasłony z obrazami Józefa Buchbindera. Lewy z nich przedstawia św. Jana Nepomucena

^
Liwki Szlacheckie pow. Łosice gm. Huszlew  
 

Na południowo-wschodnim skraju wsi usytuowana jest murowana kapliczka, w której znajduje się drewniana polichromowana figura Jana N. z I połowy XIX wieku (nad: Pietrosul)



^

Powiat Węgrów (5)




  • Węgrów (gm. i pow. Węgrów): na granicy miasta późnobarokowa figura przydrożna w formie czworobocznego słupa na cokole. Na nim rzeźba św. Jana Nepomucena. XVIII lub początek XIX wieku. W październiku 2005 zdjęto ją z cokołu - do remontu. Jan nie miał już ręki, miał utrącony nos i ogólnie był w bardzo złym stanie. Podczas wizji lokalnej 7.05.2006 widziałem Jana już na swoim miejscu. Cokół pięknie otynkowano
  • Miedzna (gm. Miedzna, pow. Węgrów): polichromowany Jan N. w Miedznej stoi we wnęce w ścianie dziwnej, bo siedmiokątnej, lecz ciekawej kaplicy MB okolonej starymi drzewami nad Liwcem


^
Wyszków pow. Węgrów gm. Liw  
 

Niedaleko mostu na Liwcu, który stanowi granicę Mazowsza i Podlasia, jest piękna barokowa kapliczka na planie trójkąta, koniec XVIII wieku, fundacja Ossolińskiego. Murowana, trójboczna o wklęsłych bokach, otynkowana. W części dolnej szerszy cokół oddzielony gzymsem od kondygnacji górnej. Kondygnacja górna otwarta trzema arkadami o narożach ujętych pilastrami, ze spływami wolutowymi. Nasadę obiega profilowany gzyms podokapowy, zgierowany na pilastrach. Przykryta daszkiem namiotowym, dachówkowym. W zwieńczeniu kuty z żelaza krzyż równoramienny. Wewnątrz osiemnastowieczna, drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena (wpis do rejestru zabytków nr 1489/07 z 22.10.2007). Analogie to kapliczki fundacji Stroińskich z Bychawy-Podzamcza i Mełgwi-Podzamcza (lubelskie >>)



^
Wyszków pow. Węgrów gm. Liw  
 

W kościele Podwyższenia Krzyża Świętego (zobacz wyżej), na północnej ścianie, znajduje się obraz z XVIII wieku "Św. Jan Nepomucen spowiadający królową" (nad: Pietrosul)



^
Wyszków pow. Węgrów gm. Liw  
 
 

W kościele Podwyższenia Krzyża Świętego (zobacz wyżej) znajduje się drewniany rokokowy krzyż ołtarzowy, w którego podstawie umieszczono wizerunki św. Wincentego a Paulo i św. Jana Nepomucena (nad: Pietrosul)
 

 

^
Powiat Bielsk Podlaski (9 + 1)

zobacz na mapie Google (>>)

 


^
- Bielsk Podlaski pow. Bielsk Podlaski gm. Bielsk Podlaski ul. Ogrodowa/Widowska
 

Murowana kapliczka przy skrzyżowaniu ulic, wystawiona w 1863 roku w intencji powstańców koresponduje dziwnie z kapliczką sprzed klasztoru karmelitów, wystawioną z kolei przez Rosjan dla uczczenia stłumienia Powstania. Oryginalna figura ludowa Jana N. z tej kapliczki zniknęła (5.2004)! Została SKRADZIONA (>>), chyba że zabrano ją na wystawę do Białegostoku/Łomży/Ostrołęki i pozostała już w muzeum (uwaga: do ustalenia)



^
Bielsk Podlaski pow. Bielsk Podlaski gm. Bielsk Podlaski ul. Ogrodowa/Widowska
 

W murowanej kapliczce z 1863 roku (zobacz wyżej), na miejscu starej skradzionej (>>) bądź przeniesionej figury Jana N., wstawiono nową pseudoludową rzeźbę z krzyżem i palmą w rękach (nad: Pietrosul)



^
Bielsk Podlaski pow. Bielsk Podlaski gm. Bielsk Podlaski ul. Sienkiewicza
 

Drewniany Nepomuki w kiepskim stanie z wystawy w Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, na co dzień w parafii w Bielsku. Pochodzi z powiatu bielskiego, XVIII wiek, 54 cm. Czy jest on tożsamy z Nepomukiem, który zniknął z kapliczki przy ulicy Ogrodowej (zobacz wyżej)? Był obecny na wystawie "Święty Przydrożny" [nr kat. 1]



^
Brańsk pow. Bielsk Podlaski gm. Brańsk ul. Kościelna 5
 

W tutejszym kościele, w górnej części ołtarza umieszczono kwadratowy obraz przedstawiający Jana N. trzymającego palec na ustach. Jan ten jest nietypowy - nie ma zarostu (nad: R.K.)



^
Domanowo pow. Bielsk Podlaski gm. Brańsk  
 

W kościele św. Doroty Męczenniczki jest drewniana polichromowana rzeźba św. Jana Nepomucena z II połowy XVIII wieku (nr rej. B-92, poz.2), remontowana w 2005 roku kosztem 5800 zł.  Autor nieznany, wysokość figury 127 cm. Był obecny na wystawie "Święty Przydrożny" [nr kat. 6]



^
Domanowo pow. Bielsk Podlaski gm. Brańsk  
 

W kościele św. Doroty Męczenniczki, na wsporniku na zachodniej ścianie, jest drewniana współczesna (?) rzeźba Jana N. (nad: Pietrosul)



^
Szczyty-Dzięciołowo pow. Bielsk Podlaski gm. Orla  
 

Koło cerkwi stoi piękny kamienny barokowy Jan z 1758 roku, ufundowany przez Jana Klemensa Branickiego, a wyrzeźbiony przez nadwornego rzeźbiarza hetmana Jana Chryzostoma Redlera. Lokalizacja przy cerkwi nie dziwi specjalnie - była to świątynia unicka, a we wsi J.K. Branicki miał swój pałac letni. Rosjanie oddali ją jednak prawosławnym w 1839 roku. Wtedy o rzeźbę upomnieli się katolicy z Bielska i postanowili ją zabrać. Zdjęto ją już z cokołu, kiedy mieszkańcy wsi podjęli akcję odbicia świętego. W walce Jan nieco ucierpiał - stracił jedno ramię i aureolę z gwiazdami, które zabrali bielszczanie. Związek tej figury z Janem z mostka na Białej w Białymstoku strącanym do rzeki przez Rosjan (zobacz powyżej) jest taki, że łączą je osoby fundatora i rzeźbiarza. Istnieje też wersja mówiąca, że figura ze Szczytów-Dzięciołowa po prostu nie spodobała się magnatowi i zesłał ją na prowincję, a na most przed swą główną siedzibą zamówił nową rzeźbę tego samego autora



^
Boćki pow. Bielsk Podlaski gm. Boćki ul. Świętojańska 19
 

Na rogu ul. Świętojańskiej (!) i Bielskiej ustawiono kamienną barokową figurę Jana N. ustawiono na cokole z kamieni polnych, zapewne wtórnie. Kontrapost, duża palma, krzyż na lewym ramieniu, biret. Jest to XVIII-wieczna fundacja Sapiehów, stąd wysoka klasa artystyczna



^
Bystre pow. Bielsk Podlaski gm. Boćki  
 

Przy bocznej drodze, w bliskości stawów stoi murowana dwukondygnacyjna kapliczka z absydą, z roku 1856. W dolnej wnęce drewniana figura Jana N. z pustymi już rękoma. Głowa rzeźby wydaje się nowsza i jest znacznie bardziej prymitywna. Na podstawie wyrzeźbiono koronę, berło i palmę oraz napis "Sancte Ioanes Nepomucenes / Ora pro Nobis / 18*56" - łacina wskazuje raczej na fundację dworską (uzup: Pietrosul)



^
Rudka pow. Bielsk Podlaski gm. Rudka ul. Badowskiego
 

Na jednym z pilastrów na południowej ścianie w kościele Trójcy Przenajświętszej do zobaczenia jest obraz Jana Nepomucena w sukni srebrnej, częściowo pozłacanej, pochodzący kościoła w Mirze (Białoruś, ), przeniesiony tu w końcu lat 40-tych. Jan na klęczkach adoruje krucyfiks, wokół głowy pięć gwiazd, w tle kolumna i draperie oraz świetlista chmura z niewyraźnym wizerunkiem MB



^
Powiat Hajnówka (2 + 1)

zobacz na mapie Google (>>)

 

   

^
Narew pow. Hajnówka gm. Narew ul. Bielska 27
 

W kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Stanisława Biskupa i Męczennika, przy ścianie południowej, jest ołtarz św. Jana Nepomucena, a w nim obraz Jana N.



^
- Narew pow. Hajnówka gm. Narew ul. Bielska 27
 
  W tym samym kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Stanisława Biskupa i Męczennika (zobacz wyżej) była kiedyś figura Jana N., wymienia ją bowiem pewne źródło. Niestety wg wizji lokalnej i wywiadu z kościelnym nie zachowała się do dzisiaj (uzup: Pietrosul)
 

^
Stary Kornin pow. Hajnówka gm. Dubicze Cerkiewne nr 32
 
 

W dawnej cerkwi zachował się wizerunek (konterfekcik) Jana N. Tak o nim mówi źródło: "Spisanie przybyłych rzeczy z ofiar do cerkwi (...) Kanaczek srebrny w gwiazdkę, we środku konterfekcik za szkłem św. Nepomucena, na sznurku niebieskim jedwabnym. (...) Działo się w Korninie dnia 21 Septembris 1716" ("Księga cudów przed ikoną matki bożej w Starym Korninie dokonanych. Do druku przygotował i wstępem opatrzył Antoni Mironowicz", Białystok 1997, s. 72. uwaga: sprawdzić stan aktualny) (nad: Pietrosul)

 

^
Powiat Sokółka
(część w d.woj. podlaskim, 1)

zobacz na mapie Google (>>)

 

zobacz pozostałe obiekty powiatu, dawniej w woj. trockim (>>)

     

^
Jatwieź Duża pow. Sokolka gm. Suchowola nr 2
 

Drewniana kapliczka słupowa z polichromowaną figurką Jana N., zwieńczona zdobnym kutym krzyżem. Kapliczka upamiętnia śmierć zabitego przez Kozaków powstańca styczniowego Jana Andraki. W miejscu kaźni syn Jana Antoni wzniósł kapliczkę. Pierwotnie stała ona w otoczeniu brzóz. W 2006 roku została przeniesiona na drugą stronę drogi, przed nowy dom (nad: Pietrosul)



^
Powiat Siemiatycze (15)

zobacz na mapie Google (>>)

 


^
Siemiatycze pow. Siemiatycze gm. Siemiatycze ul. 3-go Maja
 

W kościele parafialnym NMP, w drugim przęśle nawy bocznej znajduje się ołtarz św. Wincentego, w którym umieszczono między innymi rzeźbę Jana N. z około 1730 roku. Figura jest biała ze złoconymi butami i obramowaniami stroju. Brak biretu, w rękach zamknięta Księga. Układ rąk może wskazywać, że był w nich niegdyś jeszcze krucyfiks (uwaga: należy rozwiać minimalne wątpliwości co do identyfikacji. Są tu też trzy inne figury potencjalnie nepomuckie, ale o znacznie mniejszym stopniu pewności - nie włączam do spisu)



^
Siemiatycze pow. Siemiatycze gm. Siemiatycze ul. 3-go Maja
 

Koło kościoła parafialnego NMP, w obrębie ogrodzenia, znajduje się barokowa kolumna nepomucka. Na kolumnie ustawionej na ośmiobocznym cokole stoi figura Jana N. z XVIII wieku



^
Mierzynówka pow. Siemiatycze gm. Grodzisk  
 

Przy drodze z Czarnej Średniej do Grodziska znajduje się ceglana tynkowana czworokątna kapliczka wnękowa z początku XIX lub końca XVIII wieku, o proweniencji dworskiej. Kryta jest dwuspadowo dachówką, z ceglanym gzymsikiem. W niej, za metalową kratą (po roku 1938 zastąpiła ona drewnianą balustradę),  od 2011 (?) roku znajduje się nowa rzeźba, nawiązująca wyglądem do poprzedniej, postawiona staraniem ks. Henryka Kosza. Stara figura została umieszczona w kościele w Grodzisku (zobacz niżej). Ta zmiana związana jest z remontem całego obiektu. W porównaniu do poprzedniczki nowa rzeźba ma inne rysy twarzy, natomiast wiernie powtórzono fałdy szaty i kształt biretu. Kapliczka na pewno nie zyskała w wyniku dodania tablic informacyjnych i wybrukowaniem podejścia. W okolicy jest w obiegu powiedzenie "Odwrócił się dupą jak św. Jan od Mierzynówki", ponieważ rzeźba stoi tyłem do zabudowań wsi (zobacz też Mężenin oraz podobne obiekty z Drohiczyna, Ostrożan, Osmoli)



^
Grodzisk pow. Siemiatycze gm. Grodzisk  
 

W nowym kościele WNMP przechowywana jest barokowo-ludowa figura Jana N. z drewna lipowego, fundacji dworskiej, pochodząca z kapliczki w Mierzynówce (zobacz wyżej). Datuje się ją na początek XIX lub koniec XVIII wieku, In situ zastąpiła ja nowa rzeźba, wykonana na wzór oryginału. Została poddana pełnej konserwacji w roku 2010 przez Joannę Polaską (nad: Pietrosul)



^
Drohiczyn pow. Siemiatycze gm. Drohiczyn ul. Jana z Drohiczyna
 

W lewej nawie katedry odnalazłem konfesjonał, w którego szczycie umieszczono współczesny portret Jana N. Nie jest to wielkie dzieło sztuki, ale prezentuje się całkiem sympatycznie



^
Drohiczyn pow. Siemiatycze gm. Drohiczyn ul. Kraszewskiego
 

W Muzeum Diecezjalnym przechowuje się bardzo ładną figurę Jana N. Drewniana, wysokości około 1 metra, krzyżyk niewielki, dorabiany, pęknięcie z boku głowy. Podpis głosi: XVIII/XIX wiek, parafia Platerów. (pow. Łosice, gm. Platerów) Pochodzi ona z platerowskiego kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego lub z plebanii przy tej świątyni (nad: S.Ł., uzup: Pietrosul)



^
Drohiczyn pow. Siemiatycze gm. Drohiczyn ul. Kraszewskiego
 

W Muzeum Diecezjalnym przechowuje się drugą figurę Jana N. Wysokość 35 cm, autor nieznany, drewno ze śladami polichromii, Była obecna na wystawie "Jan Nepomucen święty przydrożny" (zobacz >>) i znalazła się w jej katalogu pod nr kat. 44 (uzup: Pietrosul)

 

^
Minczewo pow. Siemiatycze gm. Drohiczyn  
 

Na południowym skraju wsi, w arkadowej kapliczce o potężnych kolumnach zwieńczonej blaszanym daszkiem umieszczono figurę Jana N. (nad: JeJo via M.O.)






  • Drohiczyn (gm. Drohiczyn, pow. Siemiatycze, ): murowana tynkowana czworokątna kapliczka przy ulicy Mieszka I, przy skrzyżowaniu z Świętojańską, we wnęce XVIII-wieczna drewniana figura Jana N. Ostatnio zlikwidowano kratę oddzielającą Jana, a u jego stóp złożono zniszczone  drewniane atrybuty - krzyż i palmę

  • Ostrożany (gm. Drohiczyn, pow. Siemiatycze): ceglana tynkowana kapliczka na planie prostokąta, ze schodkowym szczytem, z 1920 roku. Od frontu nisza z barokową figurą Jana N. z II połowy XVIII wieku

  • Ostrożany (gm. Drohiczyn, pow. Siemiatycze, ): w lewym bocznym ołtarzu kościoła parafialnego znajduje się obraz nepomucki z II połowy XVIII wieku, barokowy. We wnętrzu biblioteki (?) Jan na klęczkach adoruje trzymany krucyfiks. W rogu widać globus-astrolabium sferyczne (zobacz >>) - tajemniczy obiekt, którego symboliki wciąż poszukujemy (porównaj Janów Podlaski, Czerwińsk, Łomża, Siedlec, Szczuczyn, Czudec, Tarnowskie Góry i inne), na stole przed szafą z książkami leży czapka

  • Ostrożany (gm. Drohiczyn, pow. Siemiatycze, ): w kościele parafialnym znajduje się klasycystyczny relikwiarz (>>) Św. Krzyża i Jana Nepomucena! Wykonany ze złoconej miedzi w formie równoramiennego krzyża z owalem w środku, na wysokiej stopie. Połowa XIX wieku. Na rewersie owalu miniatura Jana N. w ramce z filigranu wypełnionej perłami, okolonej medalionami z relikwiami wykonanymi ze srebrnych pasmanterii

  • Dołubowo (gm. Dziadkowice, pow. Siemiatycze): przydrożna murowana kapliczka z 1918 roku, w niszy na drugiej kondygnacji Jan w manierze barokowej

  • Lubiejki (gm. Milejczyce, pow. Siemiatycze, ): murowana dwuczłonowa kapliczka kryta dwuspadowym daszkiem, a w niej, we wnęce górnego piętra, kamienna figura Jana N. Malowanie kapliczki i figury zmienne w czasie









^
Osmola pow. Siemiatycze gm. Dziadkowice nr 1
 

W kościele parafialnym Matki Bożej Bolesnej znajduje się drewniana polichromowana rzeźba Jana w stylu prowincjonalnego baroku z II połowy XVIII wieku. Podobna do figury oferowanej w warszawskim antykwariacie, miała utrącone dłonie, a w trakcie niedawnego remontu odtworzono je niezbyt udatnie. W nich krzyż trzymany prawie poziomo



^
Twarogi Lackie pow. Siemiatycze gm. Perlejewo  
 

Na zachodnim skraju wsi usytuowana jest murowana kapliczka  z sygnaturką, o formach nieco neoromańskich. Szpeci ją nieco pleksiglasowy przedsionek. Wewnątrz ładna drewniana polichromowana figura Jana N. z krzyżem w lewej ręce, a aureoli z gwiazdami, między które wpleciono kwiaty. Wydaje się, że krucyfiks nie jest oryginalny i jego położenie nie jest właściwe



^
Powiat Wysokie Mazowieckie (11)

zobacz na mapie Google (>>)

 


^
Wysokie Mazowieckie pow. Wysokie Mazowieckie gm. Wysokie Mazowieckie ul. Jagiellońska 2a
 

Późnobarokowa bielona rzeźba św. Jana Nepomucena z II połowy wieku XVIII. Wzrok skupiony na krucyfiksie trzymanym a prawym przedramieniu. Lewa ręka pusta, może kiedyś była w niej palma? Biret, precyzyjnie oddane szaty i bardzo sroga mina. Rzeźba znajduje się w nowszej, przydrożnej kapliczce z II połowy wieku XIX. Stoi przy mostku, niedaleko kościoła i starej plebanii, na zakręcie drogi i tuż koło mastku na Broku. W lecie 2013 roku figury nie było w kapliczce, która była w trakcie gruntownego remontu. Niestety otoczenie obiektu zmieniło sie na niekorzyść, jest tu wielki parking, a chodniki wyłożono kostką bauma



^
Święck-Strumiany pow. Wysokie Mazowieckie gm. Szepietowo  
 

W tej miejscowości nad Brokiem, przy zakręcie drogi kapliczka drewniana z szablonową polichromowaną rzeźbą Jana N. Ostatnio (2018?) doczekała się renowacji (uzup: Pietrosul)



^
  Święck-Strumiany pow. Wysokie Mazowieckie gm. Szepietowo  
 

Kamienna rzeźba Jana N. bez głowy z przydrożnej kapliczki. Napisy: "Św JANIE / NEPOMUCENIE!", "ZAKŁAD / Śgo WOJCIECHA / w WARSZAWIE" (nad: Pietrosul)



^
Dąbrowa-Łazy pow. Wysokie Mazowieckie gm. Szepietowo  
 

Przysadzista ceglana kapliczka z 1950 roku kryje ciekawszy od siebie obiekt - destrukt drewnianej polichromowanej gołogłowej rzeźby Jana N. z XIX wieku. Jest to niezłej klasy figura przedstawiona w barokowej jeszcze manierze (typ figura serpentinata). Brak rąk oraz dolnej partii nie pozwala w pełni cieszyć się walorami rzeźby. Malowanie wtórne - srebrzysta biel, złoto, czerń. Obok ustawiono dziwaczny obiekt - ni to putto, ni to tralka - również posrebrzony. Kapliczka stoi na zachodnim skraju wsi, przy drodze i w bliskości potoku Strużynka (nad: Pietrosul)



^
Szepietowo-Wawrzyńce pow. Wysokie Mazowieckie gm. Szepietowo  
 

W tym starym zaścianku Szepietowskich na miejscu barokowej rzeźby św. Jana Nepomucena przekazanej do kościoła w Dąbrówce Kościelnej (zobacz niżej) w roku 2008 pojawiła się kopia autorstwa Leszka Wawrzaszka - może i niezła, ale gdzie jej do oryginału! Jan ma nieco inne spojrzenie, całkowicie źle zinterpretowano gest uniesionej lewej ręki, a krzyż, który mu wręczono woła o pomstę do nieba i sugeruje, że Jana N. ukrzyżowano a nie utopiono! Rzeźbę chroni nowa drewniana kapliczka wykonana na wzór tej z Tarnowa przez Andrzeja Gorzkowskiego, nawet udaną, choć nieco zbyt masywną i razi masywny betonowy podest i toporny krzyż na szczycie (uwaga: dawniej obiekt zaliczony do Szepietowa Podleśnego) (uzup: Pietrosul)



^
Dąbrówka Kościelna pow. Wysokie Mazowieckie gm. Szepietowo  
 

Starą rzeźbę Jana N. z Szepietowa-Wawrzyniec (zobacz wyżej) po konserwacji przekazano do kościoła św. Anny w Dąbrówce Kościelnej i umieszczono na przyściennej konsoli. Dawniej stała w plenerze, osłonięta w późniejszych latach metalowym daszkiem. Jest to piękna barokowa rzeźba z około połowy XVIII wieku (jedno ze źródeł podaje rok 1801), ufundowana przez właściciela majątku Szepietowo-Wawrzyńce – Kazimierza Szepietowskiego (uzup: Pietrosul)



^
Ciechanowiec pow. Wysokie Mazowieckie gm. Ciechanowiec ul. Kościelna
 

W tutejszym kościele Św. Trójcy jest ołtarzowa rzeźba JN. Drewniana, polichromowana na biało i złoto (nad: R.K.)



^
Ciechanowiec pow. Wysokie Mazowieckie gm. Ciechanowiec ul. Pałacowa 5
 

W Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka (skansenie) w Ciechanowcu, które to miasto jest granicznym grodem Mazowsza, przechowuje kamiennego Nepomuka z Drewnowa-Łubów (gm. Boguty-Pianki, pow. Ostrów Mazowiecka) z XIX wieku. Głowa jest rekonstruowana. Był obecny na wystawie "Święty Przydrożny"



^
Ciechanowiec pow. Wysokie Mazowieckie gm. Ciechanowiec ul. Pałacowa 5
 
 

W Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka (skansenie) przechowuje się fragmenty cokołu, z herbem rodu Ossolińskich – Toporem, pochodzące z pomnika Jana N. z 1728 roku, który stał przy grobli na Nurcu na Ruskiej Stronie, czyli lewobrzeżnej części miasta (nad: Pietrosul)

 

^
Gaj pow. Wysokie Mazowieckie gm. Ciechanowiec  
 

Przy drodze Ciechanowiec-Perlejewo stoi piękna bielona murowana kapliczka kryta gontem, z niebieskim półokrągłym oknem z drewnianą polichromowaną rzeźbą Jana N. Fotografia tego obiektu znalazła się w folderze wystawy "Jan Nepomucen święty przydrożny"





  • Kułaki (gm. Ciechanowiec, pow. Wysokie Mazowieckie): w tej miejscowości znanej też pod nazwą Kołaki, przy potoku i stawie, stoi nowo postawiona w 2000 roku kapliczka na miejscu starej, drewnianej. Rzeźba Nepomucena została odnowiona, jest drewniana, wykonana w manierze ludowo-barokowej. Krzyż trzymany przez świętego całkiem nowy




^
Powiat Biała Podlaska (d. Biała Radziwiłłowska)
(część w d.woj. podlaskim, 4 + 1)

zobacz kolejne obiekty z tego powiatu należące dawniej do woj. brzesko-litewskiego >>

zobacz na mapie Google (>>)

 


^
Wólka Korczowska pow. Biała Podlaska gm. Łomazy  
 

Przy mostku na Rudce, przy żużlowej drodze stoi pięknie usytuowana słupowa kapliczka nepomucka z drewnianą figurą Jana N. Restaurowana w latach 1920 i 1948 oraz przebudowana w 1988 roku. Około roku 2019 na nowo tynkowana (nad: R.Z., uzup.: Pietrosul, R.G.)




  • Przechodzisko (gm. Drelów, pow. Biała Podlaska): ludowa rzeźba Jana N. z XIX wieku w drewnianej kapliczce z 1939 roku, umiejscowionej wśród drzew i chronionej murowanym płotkiem (nad: Pietrosul)
  • Rossosz (gm. Rossosz, pow. Biała Podlaska, ): naprzeciwko kościoła św. Stanisława stoi słupowa kapliczka murowana z roku 1849, wewnątrz żeliwna (!) figurka św. Jana Nepomucena z II połowy XIX wieku. Wykazuje ona (co zauważył Pietrosul) daleko idące podobieństwo do figurki umieszczonej na szczycie kapliczki w podostrołęckim Muszyństwie (Mazowsze - Ziemia Łomżyńska >>) i w Łomazach (zobacz niżej) - zapewne odlewy powstały w tym samym zakładzie, różne są tylko podstawy


^
Międzyrzec Podlaski pow. Biała Podlaska gm. Międzyrzec ul. Kościelna
 

Piękna murowana kapliczka, bogato profilowana, we wnęce figura Jana N.  Fundowana w roku 1747 przez wybitnego proboszcza międzyrzeckiego biskupa krakowskiego Andrzeja Załuskiego, który wybudował ogrodzenie, dzwonnicę i tę kapliczkę koło kościoła św. Mikołaja



^
- Międzyrzec Podlaski pow. Biała Podlaska gm. Międzyrzec ul. Młynarska / Warszawska
 

[PC00207] Za mostem, na skraju miasta od zachodu, niedaleko rzeczki Piszczki, znajduje się murowana kapliczka ponepomucka. Była w niej dobrej klasy XVIII-wieczna figura Jana Nepomucena, wyjątkowo dynamiczna, w krzyżem i księgą w ręce. Została skradziona (>>) w styczniu 1995. W ostatnich latach zmieniło sie otoczenie kapliczki - nie muszę dodawać, że stare drzewa obok niej zostały zastąpione tujami



^



 
Inne Jany Podlaskie (1 + 1)
  • - Podlasie(?): w pewnej książce znalazłem stare zdjęcie drewnianej słupowej kapliczki nepomuckiej z nieznanej lokalizacji. Doświadczenie każe mi ulokować to miejsce na Podlasiu lub północno-wschodnim Mazowszu (>>). Obiekt zapewne już nie istnieje

  • Podlasie: kapliczka nepomucka znaleziona i sfotografowana przez M.N. gdzieś nad Biebrzą, podczas przemierzania Drogi Carskiej, z dziwną drewnianą figurą Jana N. Rysy twarzy i kontur biretu dziwnie przypominają Jana z Kalinowki Kościelne2 (zobacz wyżej), dziś w zbiorach muzeum w Białymstoku, natomiast zamiast tułowia ma on masywną bryłę, bez wyodrębnionych rąk. Zapewne to skutek niefachowych napraw



^

Wystawa "Jan Nepomucen Święty Przydrożny" 2003/2004
Wystawa w muzeum w Tykocinie (2005)

(16)

Na wystawie prezentowanej w Muzeum Podlaskim w Białymstoku, Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce i Muzeum Północno-Mazowieckim w Łomży znalazło się sporo Janów Podlaskich (m.in. Kalinówka Kościelna, Wroceń, Jasionówka, Trzcianne, Białystok, Pogorzałki, Rudniki, Jezierzysk, Bielsk, Ciechanowiec/Drewnowo-Łuby, Strzelcowizna). Kilka opatrzono podpisami, kilka udało mi się rozpoznać, ale kilka pozostało niezidentyfikowanych. Część z nich na co dzień rezyduje w w/w muzeach, kilka pochodziło z kolekcji prywatnych. Do tego dochodzi kilka fotografii obiektów in situ zamieszczonych w katalogu.


zdjęcia z wystawy w Ostrołęce "Święty Przydrożny" z pięcioma Janami Podlaskimi oraz z Muzeum Podlaskim w Białymstoku - dziewięć Janów

W Wikipedii znaleźć można zdjęcie przedstawiające cztery (plus fragment biretu piątego) drewniane, współczesne ludowe rzeźby Jana N. z wystawy "Święty przydrożny". Są to od lewej prace: N.N. (z kolekcji Jana Kalickiego, 2005), Piotra Szałkowskiego (1995), Józefa Wilczewskiego (2003) i tego samego twórcy z 2000 roku (zastosowanie nieczęstego motywu trójskrzydłowego biretu i ostro cięte rysy). Figurują w katalogu pod numerami: N.N., 56, 60, 57.

Dwa współczesne podlaskie Nepomuki z kolekcji Jana Kalickiego, w tym jednego widocznego również na zdjęciu powyżej, spotkał Piotr Teo na wystawie w muzeum w Tykocinie  w czerwcu 2005 roku. Jest to Jan z 2005 roku i drugi, z roku 2004.


^
WOJEWÓDZTWO BRZESKO-LITEWSKIE
(część w dzisiejszych granicach RP, 25 + 5)

zobacz na mapie Google (>>)

ALFABETYCZNIE


zobacz Nepomuki Litewskie z dawnego woj. brzesko-litewskiego >>

 POWIATY:


 MIEJSCOWOŚCI (do uzup:):       

 


Granica zachodnia województwa brzesko-litewskiego była jednocześnie granicą między Polską a Wielkim Księstwem Litewskim. Przebiegała przez miejscowości: Stary Bubel – na północy poprzez Swory, Rogoźniczka – w centrum oraz Kolembrody, Wisznice na południu. Z ważniejszych miejscowości obecnego powiatu bialskiego, do strony polskiej należały: Konstantynów, Leśna Podlaska, Międzyrzec Podlaski, Drelów, Rossosz, a do litewskiej: Janów Podlaski, Pratulin, Terespol, Łomazy, Wisznice


^
Powiat Biała Podlaska (d. Biała Radziwiłłowska, Książęca)
(część w d.woj. brzesko-litewskim, 18 + 4)

zobacz kolejne obiekty z tego powiatu należące dawniej do woj. podlaskiego >>

zobacz na mapie Google (>>)

 


^
  Biała Podlaska pow: Biała Podlaska gm: Biała Podlaska  
 

Mieszka tu i pracuje Zbigniew Chalimoniuk, twórca ludowy i rzeźbiarz, mający na koncie również kilka drewnianych figur Jana N. Z jego strony pobrałem zdjęcie jednego Nepomuka jego autorstwa, jednak jest to symboliczne - lokalizacja tego konkretnego obiektu nie jest znane



^
Biała Podlaska pow: Biała Podlaska gm: Biała Podlaska ul. Warszawska
 

W Kaplicy Różańcowej tutejszego kościoła św. Anny jest figura Jana N. Jest jednolicie biała, ma palec przy ustach i biret. Ciekawie oddane fałdy sutanny. Czasem zmienia ona kąt, w którym stoi



^
Dokudów Pierwszy pow: Biała Podlaska gm: Biała Podlaska nr 33
 

W centrum wsi na skrzyżowaniu dróg stoi murowana bielona kapliczka ze schodkowym szczytem, w oszklonej wnęce piękna rokokowa rzeźba Jana Nepomucena z około połowy XVIII wieku. Rzeźbę tę przeniesiono tu ze starej drewnianej kapliczki przydrożnej, translokowanej na miejsce obok szkoły jako zalążek przyszłego skansenu (zobacz niżej). W roku 2012 kapliczkę odnowiono, a barokowa rzeźba Jana N. zniknęła - została zastąpiona współczesną figurą JN (zobacz niżej). Jednak wizja lokalna we wrześniu 2019 wykazała, że w kapliczce znowu jest wyremontowana stara rzeźba (uzup: R.G.)




^
- Dokudów Pierwszy pow: Biała Podlaska gm: Biała Podlaska  
 

Koło szkoły stoi i niszczeje drewniana kapliczka z końca XIX wieku o konstrukcji zrębowej, na planie kwadratu, jednoprzestrzenna, od frontu oszalowana, o dachu namiotowym krytym blachą. Stała ona niegdyś w centrum wsi, ale przeniesiono ją w obecne miejsce jako zalążek przyszłego skansenu. To w niej rezydowała kiedyś rokokowa rzeźba Jana N., która obecnie znajduje się w murowanej kapliczce (zobacz wyżej)

 

^
Dokudów Pierwszy pow: Biała Podlaska gm: Biała Podlaska nr 33
 

Po remoncie kapliczki ze schodkowym szczytem na rozdrożu (zobacz wyżej) w roku 2012 umieszczono w niej nową figurę Jana N. Jest to drewniana polichromowana rzeźba powtarzająca układ swej poprzedniczki, natomiast odległa od niej klasą o całe lata świetlne. Jednak figura ta nie zagrzała tu miejsca - przywrócono starą barokową rzeźbę, a aktualne miejsce pobytu współczesnej figury nie jest nam znane. Lokalizacja we wspomnianej kapliczce jest więc symboliczna i tymczasowa (uzup: R.G.)



^
Pratulin pow: Biała Podlaska gm: Rokitno  
 

Na rozstajach dróg piękna drewniana barokowa figura Jan N., bogato polichromowana - choć ostatnio (X.2019, R.G.) stwierdzamy silne zniszczenie powłoki malarskiej. Kapliczka wpasowana jest w narożnik ogrodzenia cmentarza i terenu kościoła pw. św. Apostołów Piotra i Pawła, jest brogowa na słupach, odnawiana w 1932 roku i później, choć ostatnie zmiany nie są korzystne (ceglane bazy słupów)









  • Sławatycze (gm. Sławatycze, pow. Biała Podlaska, woj. lubelskie, dawniej brzesko-litewskie, ): bardzo ciekawy obraz Jana N. w kościele. Niespotykany styl i kompozycja, wyjątkowe bogactwo atrybutów i symboli. Martwy Święty opiera rękę z krucyfiksem na czaszce. Wokół głowy Jana biegnie napis "Margaritium Elgens...". Jest jakieś żeńskie bóstwo wodne trzymające muszlę i dzban, z których leje się woda wprost na palmę i wielką rybę. Jest komiks ze scenami Topienia i Wyłowienia, w którym zmieściła się grupa ludzi, w tym matka z dzieckiem na ręku (MB z Boleslavi?). Jeden z aniołków trzyma palec przy buzi, a w drugiej ręce kłódkę i różę, co skomentowano napisami "Sub Rosa. Sub Secreto.", drugi dzierży wieniec laurowy. Jest też zapieczętowany list z jakimś napisem. Mantolet Jana wygina się w jakieś niesamowite fałdy tworzące tło kompozycji. Do tego jakieś muszle, biżuteria bóstwa - pełny odlot! (nad: Pietrosul)

  • Malowa Góra (gm. Zalesie, pow. Biała Podlaska, ): w ołtarzu głównym w neogotyckim kościele Przemienienia Pańskiego znajduje się drewniana rzeźba Jana N. (nad: Pietrosul)

  • Tuczna (gm. Zalesie, pow. Biała Podlaska, ): w kościele św. Anny, na północnej ścianie, wisi barokowy obraz Benedykta Pawłowskiego "Apoteoza św. Jana Nepomucena" z 1750 roku, pochodzący z zamienionego na cerkiew w 1875 roku kościoła św. Anny w Kodniu (nad: Pietrosul)

  • Motwica (gm. Sosnówka, pow. Biała Podlaska, woj. lubelskie, ): kamienny piaskowcowy Jan N. z początku XIX wieku na wysokim cokole (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>)

  • Zakalinki (gm. Konstantynów, pow. Biała Podlaska): przy samej szosie z Konstantynowa, około 1,5 km za miasteczkiem w kierunku Sarnak, stoi biała murowana domkowa kapliczka na czerwonej podmurówce, a w niej drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena z 1743 roku! Jest to jedna z najstarszych ludowych rzeźb drewnianych w Polsce. Ma pięknie pomalowane na czerwono usta i krzyż wzniesiony w prawej ręce (uwaga: w tym spisie figurowała ona dawniej pod błędną lokalizacją Serpelice)

  • Leśna Podlaska (gm. Leśna Podlaska, pow. Biała Podlaska, ): w klasztorze paulinów znajduje się barokowy obraz przedstawiający św. Jana Nepomucena, z około połowy XVIII wieku  (nad: Pietrosul)





^
Zaborek pow: Biała Podlaska gm: Janów Podlaski nr 28a
 

Drewniana współczesna figura Jana N. w stylu ludowym na słupie w skansenie zorganizowanym przy pensjonacie Uroczysko Zaborek. W roku 2011 figura została pomalowana i obudowana kapliczką. Przez lata obrosła gęstą roślinnością i jest słabo widoczna. Autorem jest Zbigniew Chalimoniuk z Białej Podlaskiej (nad: Pietrosul)



^
Łomazy pow: Biała Podlaska gm: Łomazy ul. Spółdzielcza / Krasowska
 

Współczesna rzeźba Jana N. autorstwa Franciszka Sadownika wykonana w 1969 roku, umieszczona w murowanej tynkowanej kapliczce przy drodze do Białej Podlaskiej. Jest to ładna ludowa drewniana polichromowana figura o krzywych oczach, ze stułą, biretem i krzyżem w rękach. Na podstawie napis "ŚW. JAN NEPO"



^
Łomazy pow: Biała Podlaska gm: Łomazy ul. Szkolna
 

Po prawej stronie drogi na Szymanowo, około 100 metrów za mostem, na skarpie i na terenie prywatnej posesji na masywnym cokole stoi niewielka żeliwna figurka Jana N., identyczna jak w Rossoszu (zobacz wyżej) czy podostrołęckim Muszyństwie (Mazowsze - Ziemia Łomżyńska >>) - zapewne produkt tego samego warsztatu (nad: M.A.)



^
Swory pow: Biała Podlaska gm: Janów Podlaski  
 

Na rozdrożu na wschodnim krańcu wsi murowana kapliczka z lat 60. XX wieku na miejscu starszej drewnianej z II połowy XVIII wieku, z polichromowaną figurą św. Jana Nepomucena wewnątrz. Miejscowa legenda głosi, że figura została skradziona z jakiejś innej kapliczki, ale konie, które wiozły łup odmówiły dalszej jazdy właśnie w Sworach. Na miejscu cudu zbudowano dla figury drewnianą kapliczkę, która przetrwała do lat 60. XX wieku, kiedy to została zastąpiona obecną, murowaną. Stawiali ją pod osłoną nocy ks. Jan Kurowski, Mieczysław Burda, sołtys Bolesław Hodun, Jan Sawczuk i Władysław Chwalczyk. Zostali oni aresztowani przez komunistów i przewiezieni do Lublina. Szczęśliwie zwolniono ich wkrótce z nakazem rozebrania kapliczki, czego nigdy nie wykonali. Utrwalił się zwyczaj stawiania krzyży w jej sąsiedztwie - obecnie są tam cztery. Renowacji figury dokonywał Tadeusz Naumiuk, ludowy artysta, gawędziarz, mieszkaniec niedalekiego Pólka



^
Janów Podlaski pow: Biała Podlaska gm: Janów Podlaski ul. Siedlecka
 

W lewej nawie kościoła pokatedralnego św. Trójcy w Janowie Podlaskim znajduje się barokowy ołtarz z obrazem Jana Nepomucena z roku 1765, zapewne autorstwa Szymona Czechowicza, pozyskany 1856 przez bpa Beniamina Szymańskiego z kościoła jezuitów w Połocku (!), dziś na Białorusi (>>). Święty adoruje krzyż, klęczy przed ołtarzem, na którego mensie rozłożona jest księga, a przed nią położony biret. Jan w prawej ręce trzyma gorejący język. U stóp Jana stoi globus-astrolabium sferyczne, tajemniczy przedmiot którego symbolika jest wciąż niejasna (porównaj Ostrożany, Czerwińsk, Łomża, Siedlec, Szczuczyn, Czudec, Tarnowskie Góry i inne)



^
Piszczac pow: Biała Podlaska gm: Piszczac  
 

Na prywatnej posesji na rogu ulic Włodawskiej i Targowej stoi murowana otynkowana kapliczka z rzeźbą Jana N. (nad: Pietrosul)



^
  Zahorów pow: Biała Podlaska gm: Piszczac  
 
 

W tej miejscowości niedaleko Kodnia jest drewniany Jan N. trzymający krucyfiks w prawej ręce

 

^
  - Połoski pow: Biała Podlaska gm: Piszczac  
 
 

W latach 60. XX wieku była tu drewniana rzeźba Jana N. Nawiązuje do niej kształtem figura w Piszczacu (zobacz wyżej) (nad: Pietrosul)

 

^
- Wisznice pow: Biała Podlaska gm: Wisznice  
 
 

Na rogu ulic Kościelnej i Zielonej stoi niewielka drewniana kapliczka Jana N. Została zbudowana prawdopodobnie na przełomie XIX/XX wieku przez państwa Lesiuków jako wotum o zdrowe potomstwo. Syn, który im się urodził, oczywiście otrzymał imię Jan. Wewnątrz stała figura Jana Nepomucena z drewna dębowego, lecz została skradziona (>>) po wojnie i zastąpiono ją figurką MB (uwaga: należy upewnić się że był to Jan N. a nie inny święty tego imienia)

 

^
- Horodyszcze pow: Biała Podlaska gm: Wisznice  
 
 

W poprzednim drewnianym kościele (pierwotnie cerkwi) pw. Serca Jezusowego była rzeźba św. Jana Nepomucena, pochodząca z ołtarza głównego, barokowa, prowincjonalna, z II połowy XVIII wieku, wzmiankowana 1812 roku, umieszczona na konsolce w nawie. Nie są nam znane jej późniejsze losy, nie wiadomo czy nadal istnieje (nad: Pietrosul)

 

^
Powiat Włodawa
(część w d.woj. brzesko-litewskim, 3)

zobacz kolejne obiekty z tego powiatu należące dawniej do Ziemi Chełmskiej woj. ruskiego >>

zobacz na mapie Google (>>)

 

 



  • Dołhobrody (gm. Hanna, pow. Włodawa, ): przy drodze nr 816 stoi murowana tynkowana na różowo kapliczka domkowa z 1948 roku, otoczona drewnianym płotkiem, o czterospadowym daszku, ze sterczynami w narożnikach i naczółkiem z data fundacji. Wewnątrz współczesna ludowa drewniana i polichromowana rzeźba Jana N. Zapewne zastąpiła na tym miejscu starą figurę (dziś w Muzeum Lubelskim na Zamku w Lublinie, zobacz wyżej) (uwaga: sprawdzić istnienie kapliczki w Kuzawce, nad Bugiem, z którą ten obiekt był mylony) (uwaga:  w tej w kapliczce był niegdyś Nepomuk nieznanego autorstwa o cechach barokowych. Pelerynę i sutannę pomalowano na niebiesko, komża jest biała. W zgięciu prawego ramienia krucyfiks. Dziś przechowywany jest w Muzeum Lubelskim na Zamku w Lublinie, zobacz >>)




^
Wyryki-Połód pow: Włodawa gm: Wyryki DW 818
 

Po południowej stronie drogi, przed szkołą, stoi kapliczka drewniana o konstrukcji słupowej z XIX wieku. Jest budowlą z trzech stron oszalowaną, z przodu otwartą z daszkiem dwuspadowym od frontu nadwieszonym, wspartym na dwóch słupkach. Wewnątrz znajduje się nowa drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena, wzorowana na oryginalnej, z pierwszej połowy XIX wieku, którą przeniesiono do kościoła w Lubieniu (zobacz niżej) (uzup: Pietrosul)



^
Lubień pow: Włodawa gm: Wyryki  
 

W kościele w Lubieniu znajduje się stara drewniana figura Jana N.  z pierwszej połowy XIX wieku przeniesiona tu z kapliczki w Wyrykach-Połodzie (na miejscu nowa rzeźba, zobacz wyżej). Jest to ładna polichromowana rzeźba o wyraźnych detalach i nieco manierystycznie oddaną twarzą. Krzyż na palmie na prawym ramieniu, biret na głowie (uzup: Pietrosul)



^
Powiat Radzyń Podlaski
(część w d.woj. brzesko-litewskim, 1)

zobacz kolejne obiekty z tego powiatu należące dawniej do woj. lubelskiego >>

zobacz na mapie Google (>>)

 

     

^
Brzeziny pow: Radzyń Podlaski gm: Komarówka nr 3
 

Przy drodze na wschodnim krańcu wsi stoi murowana kapliczka, wewnątrz rzeźba św. Jana Nepomucena z XIX wieku w tradycji barokowej (uwaga: obiekt dawniej przypisany do miejscowości Polubicze w gm. Wisznice, pow. Biała Podlaska, na skutek błędu w Katalogu Zabytków) (uzup: MCh)



^
Powiat Parczew
(część w d.woj. brzesko-litewskim, 3 + 1)

zobacz kolejne obiekty z tego powiatu należące dawniej do woj. lubelskiego >>

zobacz na mapie Google (>>)

 


^
Chmielów pow: Parczew gm: Dębowa Kłoda nr 66, DW 818
 

Kamienna bielona rzeźba Jana N. na czworobocznym cokole, około 1770 rok. Niestety, ma utrącony nos (nad: L.J., zobacz kartę obiektu >>). W lipcu 2010 roku wzdłuż całej drogi niestety wycięto wszelkie krzewy i tym sposobem Jan został wyeksponowany. 19 sierpnia 2010 roku pomalowany został na biało



^
  Gęś pow: Parczew gm: Jabłoń  
 

Na skrzyżowaniu dróg, koło stawu, w murowanej bielonej kapliczce rezyduje drewniana polichromowana ludowa figurka Jana N., zapewne współczesna (nad: A.B.)


http://it.home.pl/lubelskie/lpa/jn-lu-ges1b.jpg

^
-/¿ Podedwórze pow: Parczew gm: Podedwórze  
 

Koło kościoła, na skrzyżowaniu dróg Wisznice – Kodeniec i Mosty – Jabłoń stoi barokowa kapliczka z rzeźbą Frasobliwego i datą 1646 to zapewne kapliczka ponepomucka. Zwana jest przez mieszkańców "kapliczką świętego Jana" lub "Świętym Janem" przez jakąś część swej historii skrywała zapewne figurę Jana N., której losy nie są znane (nad: Pietrosul)

 

^
Kodeniec pow. Parczew gm. Dębowa Kłoda  
 

W tutejszym kościele - dawnej cerkwi unickiej (!) znaleźć można drewnianą figurę Jana N. pomalowaną w żywe kolory, z czerwoną peleryną, z krucyfiksem i palmą, w birecie. Pochodzi ona z Lubiczyna, wsi położonej 3 km na NW od Kodeńca, gdzie została przeniesiona między 2001 a 2007 rokiem. Ciekawy jest fakt umieszczenia z tyłu figury skrytki, ponoć używanej przez partyzantów w czasie II wojny œświatowej (zobacz kartę obiektu >>)



^
WOJEWÓDZTWO TROCKIE
(część w dzisiejszych granicach RP, 43 + 18)

zobacz na mapie Google (>>)

ALFABETYCZNIE


zobacz Nepomuki Litewskie z dawnego woj. trockiego (>>)

 POWIATY:


 MIEJSCOWOŚCI (do uzup:):       

 

Województwo Trockie (...) ciągnęło się pasem miejscami wąskim na mil kilka, ale długim na mil 50, z północy od granic Kurlandyi na południe do Narwi i Podlasia. Granicę północną tego województwa stanowiła Kurlandya i Semigalia, ścianę wschodnią województwo Wileńskie i części Nowogródzkiego; od południa leżało Podlasie; na zachodzie także od rzeki Narwi do Augustowa Podlasie, dalej Prusy książęce i księstwo Żmudzkie aż po Kurlandyę. (...) podzielone zostało na 4 powiaty: Trocki, Kowieński, Upicki i Grodzieński. Pierwsze trzy, od granicy pruskiej przez Niemen do Trok i pasem na północ do Kurlandyi ciągnące się, były tak zwaną Litwą Wyższą (Aukstote). (Gloger, 1903) (zobacz pozostałą część województwa, dziś poza granicami RP >>).


^
Powiat Białystok
(część w d.woj. trockim, 21 + 4)

zobacz na mapie Google (>>)

 

zobacz pozostałe obiekty powiatu, dawniej w woj. podlaskim (>>)
zobacz pozostałe obiekty powiatu, dawniej w Ziemi Łomżyńskiej woj. mazowieckiego (>>)


uwaga: dobra Choroszcz stanowiły enklawę województwa trockiego wewnątrz woj. podlaskiego, a więc i Litwy wewnątrz Korony. Był to efekt starań Iwana Chodkiewicza u Zygmunta Starego


^
Kuriany pow: Białystok gm: Zabłudów  
 

Znajduje się tu drewniana kaplica św. Jana Nepomucena, wyposażona w sygnaturkę, rozbudowana ostatnio (2018?) o dwie boczne murowane części. Wewnątrz być może znajduje się jakiś wizerunek Jana N. Jest tu też  rzeźba Jana N. - zobacz niżej (nad: Pietrosul)



^
Kuriany pow: Białystok gm: Zabłudów  
 

Przed kaplicą Jana N. (zobacz wyżej) ustawiona jest drewniana rzeźba Jana N. naturalnej wielkości, zapewne współczesna, polichromowana. Jan trzyma palmę i zamkniętą Księgę (nad: Pietrosul)

 

^
Nowosady pow: Białystok gm: Zabłudów  
 

W kaplicy Matki Boskiej Anielskiej, na lewo od wejścia, znajduje się beznoga i bezręka rzeźba Jana N. (zobacz niżej) (nad: Pietrosul)

 

^
Nowosady pow: Białystok gm: Zabłudów  
 

W kaplicy Matki Boskiej Anielskiej (zobacz wyżej), przy ołtarzu stoi druga drewniana rzeźba Jana N. Ma biret i krzyż, a pociągnięta jest błyszczącym lakierem (nad: Pietrosul)

 

^
  -/? Rudnica pow: Białystok gm: Zabłudów  
 

Przy potoku, przed mostkiem na rzeczce Płoska (dopływ Sprząśli, po jej południowej stronie) stoi biała urocza kapliczka wypełniona bezwartościowymi z punktu widzenia estetycznego gipsowymi figurkami, w tym Jezusa z sercem na szacie, reprodukcjami i plastikowymi kwiatami. Swego czasu łączyłem ją z figurą Jana N. znaną z katalogu wystawy "Jan Nepomucen święty przydrożny", jednak śledztwo Pietrosula obaliło ten pomysł. Pozostawiam wpis w katalogu, jednak - prócz pronepomuckiego otoczenia - brak dowodów na nepomuckość tego obiektu (uwaga: śledztwo trwa) (uzup: Pietrosul)

 

^
Wasilków - Święta Woda pow: Białystok gm: Wasilków  
 

Wśród tłumu krzyży i wielu kapliczek sanktuarium w Świętej Wodzie jest też otwarta kapliczka ze współczesną drewnianą figurą Jana N. Napis na tablicy: "Św. Nepomucenie / obdarz pola i gospodarstwa podlaskich rolników / plonami dobrego doradztwa / Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie / 27 września 2009 r." (nad: M.J., uzup: Pietrosul)

 

^
Wasilków - Święta Woda pow: Białystok gm: Wasilków  
 

Druga tutejsza kapliczka nepomucka jest jedną z kilku zawieszonych na drzewie i zawiera współczesną drewnianą figurkę Jana N. z krzyżem i palmą  przyciśniętymi do piersi (nad: Pietrosul)



Wasilków: Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej
[gm. Wasilków, pow. Białystok]: tutejsze Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej przy ulicy Leśnej 7 powstało we wrześniu 2016 roku w wyniku połączenia Białostockiego Muzeum Wsi i Działu Etnografii, wyłączonych ze struktur Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. Poniżej notki dotyczące wszystkich jedenastu figur Jana N. z tego skansenu. Są to drewniane ludowe figury, najczęściej mocno zniszczone. W nawiasach kwadratowych numery z katalogu "JN święty przydrożny", jeśli rzeźba tam była, oraz numery katalogowe z muzeum w Białymstoku. Jeden obiekt z tego zestawu był tu dotąd notowany pod lokalizacją Jurowce.
 

^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

Na rozstajach dróg w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej jest słupowa kapliczka nepomucka w figurką Jana N. wewnątrz. Jest to współczesna rzeźba ludowa (uwaga: obiekt dotąd notowany tu pod lokalizacją Jurowce) (uzup: Pietrosul)



^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

Klatka z kapliczki słupowej z mocno zniszczoną drewnianą figurą Jana N. w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej. Pochodzi z miejscowości Suchowola (gm. Suchowola, pow. Sokółka, trockie >>), gdzie stała na rogu ul. Sportowej i Nowozielonej (uzup: Pietrosul). W skansenie jest prezentowana w spichlerzu ze Starej Wsi (nr 26) na wystawie "Dolinami rzek". Obiekt był prezentowany na wystawie "Jan Nepomucen  Święty Przydrożny" w roku 2004 [nr kat. 39]. Poprzednio w zbiorach Muzeum Podlaskiego [nr kat MB/E/5981] (uzup: Pietrosul)



^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

W dworze z Bobry Wielkiej (nr 25) w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej prezentowana jest wystawa "Sztuka Ludowa Podlasia". Jej częścią jest drewniana figurka Jana N. z około 1870 roku, autorstwa Wawrzyńca Kondziora z miejscowości Pogorzałki (gm. Dobrzyniewo Duże, pow. Białystok, podlaskie >>). Jest możliwe, choć żadne źródło na to nie wskazuje, że znajdowała w kapliczce stojącej do dzisiaj w Pogorzałkach koło domu nr 111. Drewno, ślady polichromii, 62 cm. Obiekt był prezentowany na wystawie "Jan Nepomucen  Święty Przydrożny" w roku 2004 [nr kat. 37]. Poprzednio w zbiorach Muzeum Podlaskiego [nr kat MB/E/213] (uzup: Pietrosul)



^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

W dworze z Bobry Wielkiej (nr 25) w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej prezentowana jest wystawa "Sztuka Ludowa Podlasia". Jej częścią jest drewniana figurka Jana N. z utrąconymi dłońmi i zatartymi rysami twarzy, z dziwacznym biretem o dwóch czubkach. Pochodzi z Kalinówki Kościelnej (gm. Knyszyn, pow. Mońki, podlaskie >>). Według Wojciecha Kowalczuka jest to rzeźba autorstwa Jana Nowackiego. Obiekt był prezentowany na wystawie "Jan Nepomucen  Święty Przydrożny" w roku 2004 [nr kat. 38]. Poprzednio w zbiorach Muzeum Podlaskiego [nr kat MB/E/214] (uzup: Pietrosul)



^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

W dworze z Bobry Wielkiej (nr 25) w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej prezentowana jest wystawa "Sztuka Ludowa Podlasia". Jej częścią jest drewniana figurka Jana N. Jej cechą charakterystyczną są ręce sztywno ustawione prostopadle do tułowia, w lewej reszta atrybutu - krzyża lub palmy. Pochodzi, tak jak poprzednia, z Kalinówki Kościelnej (gm. Knyszyn, pow. Mońki, podlaskie >>). Obiekt był prezentowany na wystawie "Jan Nepomucen  Święty Przydrożny" w roku 2004 [nr kat. 36]. Poprzednio w zbiorach Muzeum Podlaskiego [nr kat MB/E/215] (uzup: Pietrosul)



^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

W dworze z Bobry Wielkiej (nr 25) w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej prezentowana jest wystawa "Sztuka Ludowa Podlasia". Jej częścią jest drewniana figurka Jana N. Jej cechą charakterystyczną są długie pionowe fałdy komży. Brak dolnej części i obu rąk. Pochodzi z powiatu Sokółka (trockie >>). Obiekt był prezentowany na wystawie "Jan Nepomucen  Święty Przydrożny" w roku 2004 [nr kat. 35]. Poprzednio w zbiorach Muzeum Podlaskiego [nr kat MB/E/1087] (uzup: Pietrosul)



^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

W dworze z Bobry Wielkiej (nr 25) w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej prezentowana jest wystawa "Sztuka Ludowa Podlasia". Jej częścią jest drewniana figura Jana N. Jest polichromowana, z fioletową peleryną i sutanną i ze złotym biretem. Puste dłonie trzymały niegdyś krucyfiks. Pochodzi z miejscowości Trzcianne (gm. Trzcianne, pow. Mońki, podlaskie >>). Obiekt był prezentowany na wystawie "Jan Nepomucen  Święty Przydrożny" w roku 2004 [nr kat. 33]. Poprzednio w zbiorach Muzeum Podlaskiego [nr kat MB/E/2362] (uzup: Pietrosul)



^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

W dworze z Bobry Wielkiej (nr 25) w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej prezentowana jest wystawa "Sztuka Ludowa Podlasia". Jej częścią jest drewniana figura Jana N. z końca XIX wieku, umieszczona w słupowej kapliczce. Jest statyczna, w birecie. Mimo zniszczeń widać, że dłonie trzymają frontalnie i pionowo krucyfiks. Pochodzi z miejscowości Zabrodzie (gm. Suchowola, pow. Sokółka, trockie >>),. Obiekt - tylko figura, bez kapliczki, którą zapewne dorobiono lub wykorzystano inną - był prezentowany na wystawie "Jan Nepomucen  Święty Przydrożny" w roku 2004 [nr kat. 34]. Poprzednio w zbiorach Muzeum Podlaskiego [nr kat MB/E/1606] (uzup: Pietrosul)



^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

W dworze z Bobry Wielkiej (nr 25) w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej prezentowana jest wystawa "Sztuka Ludowa Podlasia". Jej częścią jest XIX-wieczna drewniana figura Jana N. o wysokości 111 cm. Polichromia (częściowo odtworzona) - zielonkawa peleryna i stuła, brązowa komża, czarna sutanna i wysoki biret. Uszkodzone obie dłonie trzymały niegdyś atrybuty. Pochodzi z miejscowości Tołwin (pow. i gm. Siemiatycze, podlaskie >>). Obiekt był prezentowany na wystawie "Jan Nepomucen  Święty Przydrożny" w roku 2004 [nr kat. 7]. Poprzednio w zbiorach Muzeum Podlaskiego [nr kat MB/E/6543] (uzup: Pietrosul)



^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

W dworze z Bobry Wielkiej (nr 25) w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej prezentowana jest wystawa "Sztuka Ludowa Podlasia". Jej częścią jest drewniana figura Jana N. Ładna polichromia - brązowawa peleryna z rąbkiem zdobnym krzyżykami, biała komża (taki sam rąbek), czarna sutanna i wysoki biret. W prawej dłoni mały krzyżyk przyciśnięty do piersi, zapewne wtórny. Pochodzi z kapliczki koło cmentarza w Choroszczy  (pow. i gm. Białystok, zobacz niżej, w niej kopia) - miejscowości  położonej po drugiej stronie Białegostoku, jednak włączonej do woj. trockiego (>>) wskutek lobbingu Iwana Chodkiewicza u Zygmunta Starego. Obiekt był prezentowany na wystawie "Jan Nepomucen  Święty Przydrożny" w roku 2004 [nr kat. 11]. Poprzednio w zbiorach Muzeum Podlaskiego [nr kat MB/E/8373] (uzup: Pietrosul)



^
Wasilków pow. Białystok gm. Wasilków ul. Leśna
 

W dworze z Bobry Wielkiej (nr 25) w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej prezentowana jest wystawa "Sztuka Ludowa Podlasia". Jej częścią jest drewniana figura Jana N.  z przełomu XIX i XX wieku. Czarno-biała polichromia, biała komża z zębatym rąbkiem, czarna peleryna, sutanna i biret. Utrącone dłonie, gołe stopy (!), co tłumaczyć można pomyłką - na podstawie znajduje się napis "SW JAN CHSICIEL.". Pochodzi z miejscowości  Zawady-Kolonia (gm. Zawady, pow. Białystok) leżącej już poza granicą historycznej Litwy, w Ziemi Łomżyńskiej woj. mazowieckiego (>>). W kapliczce in situ jest dziś kopia oryginalnej rzeźby (uzup: Pietrosul)

 

^
Wólka-Przedmieście pow: Białystok gm: Wasilków  
 

Nowa figura Jana N. w pięknej drewnianej starej kapliczce słupowej usytuowanej na rozstajach, pod starym drzewem, wstawiona tu w 2015 roku. Kapliczka do niedawna miała drewniany płotek (nad: Pietrosul)



^
Choroszcz pow. Białystok gm. Choroszcz ul. Piaskowa
 

W rozwidleniu dróg murowana kapliczka z drewnianą polichromowaną figurą św. Jana Nepomucena z XVIII wieku. Jest to kopia tylko nieco przypominająca oryginalną rzeźbę, dziś przechowywaną w skansenie - Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej w Wasilkowie (zobacz wyżej). Nową rzeźbę wykonał Piotr Szałkowski z Sokółki, wieloletni prezes białostockiego Oddziału Stowarzyszenia Twórców Ludowych (ur.1938). Oryginał zabrano w roku 2004 na wystawę nepomucką "Święty Przydrożny" w Białymstoku, Ostrołęce i Łomży  [nr kat. 11] i nie wrócił on już na swe miejsce (uwaga: dobra Choroszcz stanowiły enklawę województwa trockiego wewnątrz woj. podlaskiego, a więc i Litwy wewnątrz Korony. Był to efekt lobbingu Iwana Chodkiewicza u Zygmunta Starego)



^
- Brzozówka Koronna pow. Białystok gm. Czarna  
 

[Brzozówka, miejsce nepomuckie nr 1] W tej wsi położonej przy biegnącej rzeczką Brzozówką granicy Korony i Litwy książka "Polskie snycerstwo" Ignacego Tłoczka (Ossolineum 1984) sytuuje, nad tą rzeczką, najstarszą zachowaną w Polsce drewnianą kapliczkę kłodową (XVIII wiek). Tak szacowny obiekt zasługuje więc na osobną pozycję w tym katalogu, mimo, że sama figura ma swój wpis związany z drugą kapliczką (zobacz niżej). Wizja lokalna w maju 2005 dała efekt w postaci odszukania kapliczki podobnej do tej ze starego zdjęcia, jednak różniącej się szczegółami - ta z książki była nieco mniej smukła i miała wyodrębnioną klatkę, zaznaczoną ząbkowaniem. Na szczycie miała kuty żelazny krzyżyk. Kapliczka stojąca dziś w bagienku, w miejscu gdzie struga dochodzi do drogi (zobacz niżej) jest jej następczynią i stoi w tym samym miejscu. Stara figura została zapewne przeniesiona do nowszej kapliczki wybudowanej prawie w tym samym kształcie, a następnie padła ofiarą złodziei (zobacz opis istniejącej kapliczki oraz opis kradzieży (>>) poniżej).

 

^
- Brzozówka Koronna pow. Białystok gm. Czarna  
 

[Brzozówka, miejsce nepomuckie nr 1] W tej wsi położonej przy biegnącej rzeczką Brzozówką granicy Korony i Litwy wizja lokalna w maju 2005 pozwoliła odnaleźć pustą kapliczkę kłodową stojącą na podmokłym terenie, w miejscu gdzie struga dochodzi do drogi. Zapytany sołtys zeznał, że była tu figura Jana N., ale kilka(naście?) lat temu jeździło po okolicy kilku takich co mówili, że biorą rzeźby do renowacji. Oczywiście już nigdy nie wróciły..... Kapliczka ta jest następczynią tej udokumentowanej w książce "Polskie snycerstwo" Ignacego Tłoczka (Ossolineum 1984) jako najstarsza zachowana w Polsce drewniana kapliczka tego typu (zobacz wyżej). Była otoczona płotkiem i pochylona, dziś jest wyprostowana i jest w niej nowa figurka Jana N. (zobacz niżej)



^
Brzozówka Koronna pow. Białystok gm. Czarna  
 

[Brzozówka, miejsce nepomuckie nr 1] W tej wsi położonej przy biegnącej rzeczką Brzozówką granicy Korony i Litwy, w kapliczce kłodowej stojącej w bagienku w miejscu gdzie struga dochodzi do drogi (zobacz wyżej) umieszczono niedawno nową ludową figurę Jana N., najwyraźniej wykonaną na wzór tej utraconej. Jest to drewniana rzeźba bez polichromii, w birecie o wysokich skrzydełkach, z palmą - bardziej przypominającą berło - w lewej ręce i z pustą prawą dłonią (zapewne był w niej krucyfiks). Długie włosy i zarost, długa peleryna i stuła. Postawa statyczna. Klatkę kapliczki osłonięto szybą i ozdobiono sztucznymi kwiatami, a samą kapliczkę wyprostowano (nad: Pietrosul)

 

^
- Brzozówka Strzelecka pow. Białystok gm. Czarna  
 

[Brzozówka, miejsce nepomuckie nr 2] Drewniana słupowa kapliczka ponepomucka stoi w kępie krzaków za wsią, przy granicy z Łapczynem, niedaleko strumyka. Pusta, tak jak do niedawna jej sąsiadka z Brzozówki Koronnej (zobacz wyżej). Również o tej sołtys mówił, że niezidentyfikowani osobnicy zabrali ją do renowacji.... (uzup: Pietrosul)

 

^
Supraśl pow. Białystok gm. Supraśl Bulwary W.Wołkowa
 

Drewniana współczesna figura Jana N. w kapliczce z 2016 roku. Jest to praca dyplomowa Michała Wyszkowskiego, absolwenta Liceum Plastycznego w Supraślu. Na postumencie napis "św. Jan Nepomucen. Na skraju polnej drogi jako stróż drewniany czekam na wędrowca nogi, co przemierzają szlak nieznany" (nad: Pietrosul)



^
Powiat Augustów (część w d.woj. trockim, 9 + 3)

zobacz na mapie Google (>>)

 

zobacz część powiatu należącą do d.woj.podlaskiego >>

Stolica powiatu to już Podlasie, ale jej dzisiejsza dzielnica Studzieniczna, dawniej niezależna osada, historycznie przynalezy do województwa trockiego.
W Przerośli kult św. Jana Nepomucena sięga XVII wieku! Potwierdzają to spisy inwentarzowe sporządzane podczas wizytacji pasterskich poczynając od roku 1688, które notują dwa obrazy Jana N. Niestety nie zachowały się one do dzisiaj, a byłyby to być może najstarsze nepomuckie obiekty kultu w dzisiejszych granicach Polski!



^
Augustów-Studzieniczna pow: Augustów gm: Augustów  
 

W dawniej niezależnej osadzie Studzieniczna, dziś administracyjnie części Augustowa, na wyspie (dziś półwyspie) Jeziora Studzienicznego niewielka statua Jana N. z drugiej połowy XIX wieku, obok kaplicy MB Studzienicznej i pomnika JPII. Sama kaplica to przystudzienny obiekt o tradycjach sięgających roku 1770, kiedy to na wysepce na jeziorze Studzienicznym postawił go Wincenty Murawski - emerytowany wojskowy, pustelnik, zielarz i uzdrowiciel. Dzisiejsza kapliczka pochodzi z roku 1872 i jest w kształcie ośmiokątnej rotundy, a wybudował ją inżynier pracujący przy Kanale Augustowskim - Ludwik Jeziorkowski. Jeszcze Murawski wyjednał w roku 1782 papieża cztery odpusty, w tym na dzień św. Jana Nepomucena. Na cokole napis: "ŚW. JANIE / NEPOMUCENIE / BROŃ NAS OD / NIESŁAWY / W ŻYCIU / I W WIECZNOŚCI".
Inskrypcja ta to jedyny szczegół różniący ten obiekt od identycznych seryjnych figur z Turówki (zobacz wyżej), Szczerby (zobacz niżej), Jabłonny Lackiej (pow. Sokołów Podlaski), Kraczkowej-Budach (pow. Łańcut), Parysowa (pow. Garwolin), Lesin Wielkich (pow. Szczytno), Przerośli (pow. Suwałki), Ruśca  i innych (uzup: Pietrosul)



^>^
Augustów-Studzieniczna pow: Augustów gm: Augustów  
 

W dawniej niezależnej osadzie Studzieniczna, dziś administracyjnie części Augustowa, w kaplicy MB Studzienicznej (zobacz wyżej), na jednym z konfesjonałów umieszczono ludową polichromowaną figurkę Jana N. datowaną na przełom XVIII i XIX wieku, a pochodząca z mostka w Serwach (gm. Płaska, pow. Augustów). Odnowiona w 2002 roku z inicjatywy proboszcza ks. Zygmunta Kopiczko znalazła się najpierw w prezbiterium kościoła, a ostatnio w kaplicy "Na Wyspie" (nad: Pietrosul)



^
Augustów-Studzieniczna pow: Augustów gm: Augustów  
 

W dawniej niezależnej osadzie Studzieniczna, dziś administracyjnie części Augustowa, w drewnianym kościółku MB Szkaplerznej z 1847 (1836?) roku fundacji chłopa Szymona Andruszkiewicza z Pawłówki pod Sejnami, znajduje się ołtarz boczny św. Jana Nepomucena z obrazem przedstawiającym Jana w towarzystwie dużego anioła z palcem na ustach i z kluczami

 

^
Augustów-Studzieniczna pow: Augustów gm: Augustów  
 

W dawniej niezależnej osadzie Studzieniczna, dziś administracyjnie części Augustowa, w kościele Matki Boskiej Szkaplerznej (zobacz wyżej), w ołtarzu głównym po lewej stronie stoi drewniana polichromowana rzeźba Jana N. z drugiej połowy XIX wieku (nad: Pietrosul)



^
Turówka pow: Augustów gm: Augustów nr 11
 

Nad rzeczką, czy raczej ciekiem wodnym Turówka, w zaroślach, znajduje się kapliczka słupowo-szafkowa z figurką Jana N.
Jest to jedna z identycznych seryjnych figur z Augustowa-Studzienicznej (zobacz wyżej), Szczerby (zobacz niżej), Jabłonny Lackiej (pow. Sokołów Podlaski), Kraczkowej-Budach (pow. Łańcut), Parysowa (pow. Garwolin), Lesin Wielkich (pow. Szczytno), Przerośli (pow. Suwałki), Ruśca i innych (nad: Pietrosul)



^
- Serwy pow: Augustów gm: Płaska  
 
 

Na mostku w tej miejscowości, na granicy z Suchą Rzeczką, stała niegdyś ludowa polichromowana figurka Jana N. datowana na przełom XVIII i XIX wieku. Odnowiona, w 2002 roku trafiła do kościoła w Augustowie-Studzienicznej. Obiekt ten, opatrzony flagą "-" (nieistniejący), umieszczam tu ze względu na rzadkość mostowej lokalizacji w tych okolicach (nad: Pietrosul)

 

^
Szczebra pow: Augustów gm: Nowinka nr 54
 

Przy drodze z Augustowa do Suwałk, niedaleko mostu na Bliźnie, stoi kapliczka słupowo-szafkowa z 1991 roku, postawiona na miejscu starszej. Wewnątrz polichromowana figurka Jana N.
Jest to jedna z identycznych seryjnych figur z Turówki (zobacz wyżej), Augustowa-Studzienicznej (zobacz wyżej), Jabłonny Lackiej (pow. Sokołów Podlaski), Kraczkowej-Budach (pow. Łańcut), Parysowa (pow. Garwolin), Lesin Wielkich (pow. Szczytno), Przerośli (pow. Suwałki), Ruśca i innych (nad: Pietrosul)



^
  - Kurianka pow: Augustów gm: Lipsk  
 

Przy drodze z Lipska do Wołkusza stoi pochodzący z XIX wieku drewniany słup, na którym niegdyś wznosiła się kapliczka Jana N. Na słupie data: 1832 (nad: Pietrosul)



^
  Gruszki pow: Augustów gm: Płaska  
 

Na lewym brzegu Wołkuszanki, koło tablicy z nazwą Lubinowo, stoi drewniana słupowa kapliczka z drewnianą malowaną na biało figurką Jana N. Rzeźba wykonana na początku XXI wieku przez Stanisława Szypera z Lipska. Została umieszczona tu w zastępstwie zaginionej w roku 1939 oryginalnej figury Jana N. ufundowanej przez właściciela majątku Lubionowo (zobacz niżej). Z kolei aktualna kapliczka jest następczynią obiektu wykonanego w roku 1898 przez Rogalińskiego, zarządcę dworu u Aleksandra Świeczyna w Lubinowie. Całość bardzo sielska i malownicza (nad: Thomas, uzup: Pietrosul) (uwaga: obiekt notowany poprzednio jako Wołkusz)



^
  - Gruszki pow: Augustów gm: Płaska  
 
 

Oryginalna figura Jana N. z kapliczki na lewym brzegu Wołkuszanki (zobacz wyżej) zaginęła w roku 1939 (nad: Pietrosul)

 

^
Janówek pow: Augustów gm: Sztabin  
 

Przy drodze do Sztabina stoi drewniana kapliczka domkowa z XIX wieku. Na tablicy fundacyjnej napis: "Dnia 5 lipca Roku 1860 Fundator Andrzej Zagórski z Janówka za dusze zmarłych Familii proszę zmówić 3 Zdrowaś M.". Na innej tabliczce "Odnowili w lipcu 2004 r. Halina i Józef Rzepniccy." Wewnątrz mocno zniszczona, pozbawiona rąk rzeźba Jana N. (nad: Pietrosul)



^
Jastrzębna-Majątek pow: Augustów gm: Sztabin  
 

Przy drodze i niedaleko mostu na Jastrzębiance stoi murowana kapliczka z 2002 roku, która zastąpiła starszą betonową. Wzniesiona z inicjatywy proboszcza parafii Zwiastowania NMP w Krasnymborze. W oszklonej wnęce drewniana rzeźba Jana N. autorstwa Piotra Szałkowskiego z Sokółki  (zobacz też jego figurę z Sokółki) (nad: Pietrosul)



^
Powiat Sokółka (część w d.woj. trockim, 6 + 7)

zobacz na mapie Google (>>)

 

zobacz pozostałe obiekty powiatu, dawniej w woj. podlaskim (>>)


^
  Sokółka pow. Sokółka gm. Sokółka  
 

Drewniana figurka Jana N. autorstwa Piotra Szałkowskiego z Sokółki, prezentowana w styczniu i lutym 2012 roku na wystawie w galerii "Za Lirą" przygotowanej przez Sokólski Ośrodek Kultury. Nie jest nam znana aktualna lokalizacja obiektu, symbolicznie przypisana zostaje do Sokółki, miejsca zamieszkania twórcy (zobacz też jego figurę z Jastrzębnej) (nad: Pietrosul)

 

^
Połomin pow. Sokółka gm. Suchowola  
 

W albumie "Dolinami rzek" J. Cetera i innych znalazłem wzmiankę o figurze Jana N. przy dworze w Połominie, oczywiście ufundowanej przez właścicieli majątku. Po latach J.K. nadesłał mi zdjęcie murowanej kapliczki z drewnianą figurą Jana N., sytuując ją na rozstajach w Połominie. Jest to zapewne ten sam obiekt. Kapliczka jest murowana, z zakończonymi trójkątnie otworami, z blaszanym czterospadowym daszkiem. Figura Jana jest przedziwna: bardzo ludowa, schematyczna i uproszczona, a szczegóły oddano za pomocą liniowych rytów. Jest to nowa rzeźba umieszczona tu na miejscu starej figury (zobacz niżej) (uwaga: dawniej obiekt notowany pod lokalizacją Połomin-Kopciówka) (uzup: J.K., Pietrosul)



^
- Połomin pow. Sokółka gm. Suchowola  
 

Stara figura z przydworskiej kapliczki w Połominie znana jest nam tylko z archiwalnego zdjęcia Wiktora Wołkowa. Jej losy nie są nam znane (nad: Pietrosul)

 

^
  ¿ Suchowola pow: Sokółka gm: Suchowola  
 
 

W albumie "Dolinami rzek" J. Cetera i innych dostrzegłem zdjęcie A. Gawła drewnianej, polichromowanej, barokowo-ludowej, nieco zniszczonej figury Jana N. w murowanej kapliczce. Zdjęcie bardzo stare, nie wiem, czy Jan jest tam ciągle

 

^
  - Suchowola pow. Sokółka gm. Suchowola  
 
 

W dawnym kościele drewnianym z 1791 roku był w połowie XIX wieku, według źródeł, obraz Jana N. Niestety nie ma go w nowym kościele i jego losy nie są nam znane (nad: J.K., Pietrosul)

 

^
Korycin pow: Sokółka gm: Korycin  
 

Drewniana polichromowana rzeźba dłuta Wojciecha Kowalskiego w nowej kapliczce nad zalewem, zrobionej z 400-letniej lipy rosnącej w Parku Plebańskim za kościołem, która uległa zwaleniu w sierpniu 2015 roku. Kapliczka zabezpieczona czterospadowym gontowym daszkiem. Napis głosi: "Św. Jan Nepomucen / Fundator / Stow. Korycinianki / Korycin 2015 / Społeczność Gminy / prosi o opiekę" (nad: Pietrosul)



^
Korycin pow: Sokółka gm: Korycin Rynek 7
 

Prymitywna drewniana polichromowana figura jana N. umieszczona przy wschodniej pierzei rynku. Obiekt współczesny, pseudoludowy, z palmą i krzyżem (nad: Pietrosul)




 
  • - Łapczyn (gm. Korycin, pow. Sokółka): drewniana słupowa kapliczka ponepomucka stoi za płotem opuszczonego gospodarstwa. Sołtys, zapytany o los figury potwierdził, że był to św. Jan, ale "wywieziono go do Ameryki"
  • - Łapczyn (gm. Korycin, pow. Sokółka): druga drewniana słupowa kapliczka ponepomucka stoi za wsią, przy drodze koło strugi. Również o tej rzeźbie sołtys mówił, że  "wywieziono ją do Ameryki"

  • Sidra (gm. Sidra, pow. Sokółka): w tutejszym kościele znaleźć można dużych rozmiarów obraz Jana N. namalowany wprost na tynku w nawie. Jan jest bardzo elegancki, z aureolą
  • - Różanystok (gm. Sidra, pow. Sokółka, ): inwentarz dóbr klasztoru podominikańskiego z 1866 roku wymienia obraz św. Jana Nepomucena oprawiony w drewniane pozłacane ramy. Umieszczony był on w górnej części piątego bocznego ołtarza, a prawdopodobnym autorem był Antoni Gruszecki. Być może podobny był on do wizerunku JN z kościoła bernardynów w Alwernii (Małopolska >>), również autorstwa Gruszeckiego. Nie dotrwał on do dni dzisiejszych, został zniszczony jeszcze w wieku XIX. Gruszecki (1734 – 1798), mnich bazyliański z Poczajowa, który przez znaczną część swego życia mieszkał i tworzył na ziemiach Podlasia i Grodzieńszczyzny, a którego bogaty żywot można by nazwać nieledwie awanturniczym, był uczniem Stanisława Stroińskiego, malował dla Rzewuskich w Podhorcach, misjonarzy na Stradomiu w Krakowie, krakowskich mieszczan i bernardynów w Alwernii (pod zmienionym nazwiskiem Dombrowski, ponieważ wystąpił wówczas z klasztoru bazylianów). Po powrocie do zakonu zamieszkał w Supraślu, gdzie brał udział w ozdabianiu cerkwi i monasteru. Był również na usługach króla Stanisława Augusta, dekorując pałac w Horodnicy i Nowy Zamek w Grodnie. Pewne jest także jego autorstwo cyklu obrazów ołtarzowych do kościoła bernardynów w Grodnie. W latach 1768 – 1770 i 1775 – 1798 pomagał mu uczeń, Filip Michałkiewicz

^
  Chwaszczewo / Sokółka pow. Sokółka gm. Sidra  
 

Polichromowana drewniana figura Jana N. autorstwa Marka Szyszko, prezentowana w styczniu i lutym 2012 roku na wystawie w galerii "Za Lirą" przygotowanej przez Sokólski Ośrodek Kultury. Przypisuję ją do tej miejscowości za sprawą miejsca zamieszkania twórcy (nad: Pietrosul)

 

^
- Bobra Wielka pow. Sokółka gm. Nowy Dwór  
 
 

Tadeusz Tomaszewski, współwłaściciel i zarządca majątku Bobra Wielka (1887-1977) urządził w tutejszym okazałym wiązie ("Świętym Grabie") kapliczkę. Umieszczono tam, według opinii Wandy Miłaszewskiej, zakonserwowaną starą i bardzo prymitywną rzeźbę ludową z położonych za rzeką Nurką Rakowicz, przedstawiającą Jana N. W latach wojny majątek (i kapliczka) został zdewastowany. Około 1942 roku huragan zwalił okaz wiązu. Dwór obecnie w skansenie w Wasilkowie, ale po kapliczce nie ma śladu (nad: Pietrosul)

 




  • Sejny (gm. i pow. Sejny, , dawne woj. trockie, dziś woj. podlaskie): w podominikańskiej bazylice Nawiedzenia NMP znajduje się ołtarz Św. Antoniego, gdzie w górnej części znajduje się obraz Św. Jana Nepomucena z drugiej połowy XVIII wieku, o wymiarach 80 x 80 cm, namalowany na płótnie techniką olejną. Święty przedstawiony w półpostaci. Pochylony do przodu, z oczyma spuszczonymi i wpatrującymi się w krucyfiks, który trzyma w rękach. Trzyma w nich również zieloną gałązkę palmową. Przed nim na pulpicie leży otwarta księga, o którą oparta jest zalakowana biała koperta - nieczęsty motyw zapieczętowanego listu. Ubrany jest w strój liturgiczny. Głowę otacza nimb z pięciu gwiazd. Tło na obrazie ciemne. Obraz oprawiony jest w złoconą, rokokową, trójkątną ramę (nad: S.Ł.)

  • ¿ Sejny (gm. i pow. Sejny, , dawne woj. trockie, dziś woj. podlaskie): w tym samym kościele, w ołtarzu Św. Józefa są dwie figury wykazujące pewne cechu nepomuckie. S.Ł. wątpi w nepomuckość obu, ja byłbym ciut mniej podejrzliwy i zakwalifikowałbym jedną z nich, tę z zarostem, jako prawdopodobnego Jana N. (nad: S.Ł.)

  • Sejny (gm. i pow. Sejny, , dawne woj. trockie, dziś woj. podlaskie): na plebanii poewangelickiego kościoła filialnego MB Częstochowskiej znajduje się obraz Jana N.,  nieco podobny do wizerunku świętego z bazyliki (zobacz wyżej), przeniesiony tu z kruchty (nad: H.Jakóbczak, za: martyria.diecezja.elk.pl)

  • Raczki (gm. i pow. Sejny, , dawne woj. trockie, dziś woj. podlaskie): w tej miejscowości na granicy województw trockiego i podlaskiego, w kościele Świętej Trójcy umieszczono drewnianą ludową rzeźbę św. Jana Nepomucena z 1842 roku, jak głosi napis na cokoliku, uzupełniony o nieco tajemnicze litery "KW II t 5"cc;. Ustawiona jest na posadzce, na drewnianym cokole przy kolumnie lewej nawy bocznej. 140 cm, polichromowana, pełnoplastyczna, w lekkim kontrapoście. Głowa świętego, z dość długimi pofalowanymi, jasnobrązowymi włosami i zarostem, lekko przechylona w lewą stronę. Twarz o wyrazie uduchowionym, z oczyma wzniesionymi ku górze. W rękach lekko wysuniętych do przodu trzyma, w lewej brązowy krzyż, zaś w prawej zielony liść palmowy. Ubrany jest w czarną sutannę, białą komżę zdobioną u dołu i przy zakończeniu rękawów koronką i krótką czarną pelerynę, zawiązaną na kokardę, niebieską wstążką, na niej założony łańcuch z krzyżykiem. Na szyi wysoka niebieska koloratka. Fałdy stroju układają się naturalnie, jedynie dołem są załamane. Spod sutanny widoczne są czarne buty. Na głowie czarny biret








^
-/¿ Podlaski pow: Sejny gm: Sejny nr 8
 
 

W tej wsi położonej nieopodal granicy, na olchowym drzewie przy "każańskiej" drodze wiodącej na Litwę i przy strudze wypływającej z jeziora Bałądź, wisiała do niedawna drewniana kapliczka z figurką Jana N., pomalowana na kolory brązowy i granatowy. Otwarta z trzech stron, ozdobiona z przodu dwiema białymi kolumienkami. Od dołu znajdowały się otwory wykończone łagodnymi łukami odwróconymi. Mieszkańcy pamiętają, że kiedyś kapliczka wisiała na dębowym słupie. Wykonali ją tutejsi mieszkańcy: Kazimierz Gaber lub Margiewicz. Zniszczoną odtworzyli Jan i Wiesław Gaberowie i taka pozostawała do nieustalonego momentu gdzieś w latach 201x.  Drewniana ludowa figura świętego nieznanego autora przywieziona została ponad 25 lat temu z suwalskiego targu przez byłego mieszkańca wsi Józefa Waboła. Kapliczki i figury w roku 2019 nie już na tym miejscu, a jej losy nie są nam znane (nad: H.Jakóbczak, za: martyria.diecezja.elk.pl, uzup: Piertrosul)

 

^
Frącki pow: Sejny gm: Giby  
 

Współczesna kapliczka z figurą Jana N. nieopodal brzegu rzeki Czarnej Hańczy. Ufundowana została w 2006 roku przez Zofię i Marka Piłasiewiczów w podziękowaniu za szczęśliwy powrót z wyprawy wodnej na Syberię. Poświęcona w święto Piotra i Pawła w 2007 roku. Kapliczkę (słup i skrzynię) wykonał Tadeusz Motuk z Głębokiego Brodu, 80-letni dziś pracownik lasów, z zamiłowania cieśla. Figurę św. Jana Nepomucena wyrzeźbił młody rolnik i rzeźbiarz ludowy, Mirosław Andruczyk z Gib. Krzyż zwieńczający kapliczkę wykuł z żelaza artysta kowal, Henryk Borowski ze Smolanego Dębu koło Krasnopola. Figura świętego wykonana jest z drewna i polichromowana. Św. Jan Nepomucen ubrany w strój kapłański, czarną lekko marszczoną sutannę z białą koloratką pod szyją oraz białą, wykończoną u dołu mereżką, komżę i futrzany płaszcz w formie peleryny beżowego koloru. Na głowie okolonej czarnym zarostem i włosami, dotykającymi szyi, czarny biret. Ręce zgięte w łokciach i przywarte do ciała. W prawej dłoni trzyma drewniany krzyż z metalową figurką Jezusa. Figura świętego stoi na okrągłym cokoliku (nad: H.Jakóbczak, za: martyria.diecezja.elk.pl)



^
Powiat Suwałki (2 + 2)

zobacz na mapie Google (>>)

 

W Przerośli kult św. Jana Nepomucena sięga XVII wieku! Potwierdzają to spisy inwentarzowe sporządzane podczas wizytacji pasterskich poczynając od roku 1688, które notują dwa obrazy Jana N. Niestety nie zachowały się one do dzisiaj, a byłyby to być może najstarsze nepomuckie obiekty kultu w dzisiejszych granicach Polski!

   

^
Suwałki / Strzelcowizna pow: Suwałki gm: Suwałki ul. T. Kościuszki 81
 

[nr kat. 12][MOS/E/1763] Drewniana figura Jana N. z XIX wieku pochodząca ze Strzelcowizny (gm. Płaska, pow. Augustów) nad Czarną Hańczą dziś rezyduje w Muzeum Okręgowym w Suwałkach [nr MOS/E/1763]. Autor nieznany, drewno ze śladami polichromii, wysokość 89 cm. Była obecna na wystawie "Święty Przydrożny"



^
Przerośl pow. Białystok gm. Przerośl ul. Szkilówka 3
 

W kościele parafialnym, w lewym bocznym ołtarzu św. Antoniego, umieszczona jest rzeźba Jana N. pełnoplastyczna, odlana ze sztucznego kamienia, polichromowana, wysokości 60 cm ustawiona na niskim cokole. Święty ujęty jest frontalnie z głową okoloną zarostem i nakrytą czarnym biretem, pochyloną na prawą stronę, ze wzrokiem spuszczonym ku dołowi. W dłoniach trzyma brązowy krzyż. Ubrany jest w czarną sutannę, zapinaną na guziki do samego dołu, białą, suto drapowaną komżę i popielatobrązowy, futrzany płaszcz w formie peleryny z kołnierzykiem pod szyją zawiązanym na kokardę. Na nogach ma czarne buty. Na cokole, na którym jest ustawiona figura, wyryto napis: Św. JAN. Figura pochodzi najprawdopodobniej z początku XX wieku. W latach 80. XX wieku została odnowiona.
Jest to jedna z identycznych seryjnych figur z Augustowa-Studzienicznej (pow. Suwałki), Turówki, Szczerby, Jabłonny Lackiej (pow. Sokołów Podlaski), Kraczkowej-Budach (pow. Łańcut), Parysowa (pow. Garwolin), Lesin Wielkich (pow. Szczytno), Ruśca  i innych (uzup: Pietrosul)

 

^
- Przerośl pow. Białystok gm. Przerośl ul. Szkilówka 3
 
 

Spisy inwentarzowe z lat 1668 (!?) i 1791 notują obrazek ze św. Janem Nepomucenem znajdujący się w kościele, w ołtarzu po stronie Ewangelii (zapewne go zwieńczał). Nie są nam znane jego dalsze losy (nad: H.Jakóbczak, za: martyria.diecezja.elk.pl)

 

^
- Przerośl pow. Białystok gm. Przerośl ul. Szkilówka 3
 
 

Spisy inwentarzowe z lat 1668 (!?) i 1791 notują obraz św. Jana Nepomucena znajdujący się w kościele, w ołtarzu po stronie Lekcji (najwidoczniej w jego głównym przeźroczu). Nie są nam znane jego dalsze losy  (nad: H.Jakóbczak, za: martyria.diecezja.elk.pl)

 

^
Przerośl pow. Białystok gm. Przerośl ul. Szkilówka 3
 
 

Druga figura św. Jana Nepomucena, drewniana, polichromowana, przechowywana jest w starej dzwonnicy pochodzącej z 1790 roku. Parafianie pamiętają, jak figura świętego pomalowana na biało stała w kruchcie drewnianego kościoła. Święty nie posiada żadnego atrybutu. Możliwe że krzyż, palma czy inny atrybut uległy zniszczeniu (nad: H.Jakóbczak, za: martyria.diecezja.elk.pl)

 

<<   wstecz | dalej >> 


  Źródła>>
^