@ !  Bookmark and Share 

INNE SZUFLADY :::LWOWSKA:::PODRÓŻE:::FOTO:::ŚREDNIOWIECZE:::AUTOR!:::STARE:::PRYWATNE:::© 


<<   wstecz | dalej >>

NEPOMUKI GÓRNEGO ŚLĄSKA
dawne X. Bytomskie
w tym (X.) Pszczyńskie, Bytomskie i Mysłowickie Wolne Państwa Stanowe


>     GŁÓWNA STRONA NEPOMUKÓW


>>   STRONA NEPOMUKÓW X. OPOLSKIEGO
>>   STRONA NEPOMUKÓW X. NYSKIEGO

>>   STRONA NEPOMUKÓW X. CIESZYŃSKIEGO
>>   STRONA NEPOMUKÓW X. RACIBORSKIEGO

>>>   STRONA JANA (?) KATOWICKIEGO

>>>   STRONA JANÓW GŁUCHOŁASKICH
>>>   STRONA JANÓW JASTRZĘBSKICH

>>   STRONA JANÓW DOLNOŚLĄSKICH

 

Posłuchaj:
 

THURI Frantisek Xaver -
Cantata honorem sancti Joani Nepomuceni (1959) - coro II

<<   wstecz | dalej >>

Nepomuków Górnośląskich - rozumianych jako tereny dawnego X. Bytomskiego - jest dużo. Większość terytorium nazywanego obecnie Górnym Śląskiem należała do Księstwa Opolskiego i znalazła swe miejsce na STRONIE NEPOMUKÓW X. OPOLSKIEGO (>>). Część południowa to z kolei dawne X. RACIBORSKIE (>>).
Tu znalazła się zachodnia część Zagłębia Dąbrowskiego i  oraz
Wolne Państwa Stanowe: Bytomskie i Pszczyńskie, wraz z okręgiem Mikołowa. Najłatwiej terenom tym przypisać nazwę X. Bytomskiego, choć w czasach gdy przy tutejszych drogach, mostach i rozdrożach pojawiły się Nepomuki ta jednostka terytorialna już nie istniała.

Motto: Nepomuki to jest też kónsek naszej Shlonskiej tożsamości. Jak spotykóm taki dynkmal w Pradze czy kaj w Bawarii np. Wurzburgu - na moście to czuje sie prawie tak jak w dóma (Ewald Bienia, Echo Ślonska, 5.04.2002).

Górnoślązacy lubią Jana N. - stawiane są ciągle nowe figury i kapliczki, odtwarzane są skradzione (>>) rzeźby, odbywają się pielgrzymki i uroczystości nepomuckie. Wiele jest parafii i kościołów pod wezwaniem JN (Łagiewniki, Pogwizdów, Pyszowice), a miasto Jastrzębie obrało go sobie za patrona. Są nawet konkursy wiedzy na temat Jana Nepomucena dla dzieci! W Piekarach Śląskich jest też fabryczka figur produkująca m.in. Nepomuki (>>).

NEPOMUKI GÓRNEGO ŚLĄSKA W

....współtwórz tę mapę!....

 

Księstwa śląskie
w wiekach XVI-XVIII:

Mapa Śląska z 1905 roku:


KATALOG

(126 + 11)


^

Nepomuki X. Bytomskiego

zobacz Nepomuki dawnego X. Bytomskiego na mapie Google (>>)

Księstwo bytomskie to księstwo śląskie powstałe w 1284 roku w wyniku podziału Księstwa Opolskiego, od 1289 roku stało się lennem króla czeskiego.

W 1281 zmarł Władysław opolski. Spadek po księciu został podzielony pomiędzy synów w ten sposób, iż:

* Księstwo Raciborskie przypadło w schedzie Mieszkowi i Przemysławowi jako współksiążętom;
* Księstwo Opolskie z Bytomiem i Koźlem przypadło w schedzie Bolkowi i Kazimierzowi jako współksiążętom.

W 1284 Bolko i Kazimierz dokonali podziału pomiędzy Księstwa. Bolko został samodzielnym księciem na Opolu, Niemodlinie i Strzelcach, natomiast Kazimierz został księciem na Bytomiu, Koźlu i Toszku, jako książę Bytomsko-kozielski. W 1303 r. Kazimierz zdecydował się wydzielić swoim dorastającym synom własne dzielnice (starszy Bolesław otrzymał wówczas Toszek, zaś młodszy Władysław Koźle). W 1312 Bytom przypadł w schedzie po Księciu – jego synowi Siemowitowi. W 1316 r. w nieznanych bliżej okolicznościach książę kozielski – Władysław pozbawił Siemowita władzy nad Bytomiem. Ok. 1352 r. zmarł Władysław, a Bytom przypadł w spadku jego synowi Bolesławowi, który na ów czas księciem kozielskim. Bolesław władał Bytomiem, do swojej śmierci, tj. do 1354/1355. Księstwo bytomsko-kozielskie, po śmierci Bolesława, na mocy umowy zawartej jeszcze za życia ojca Władysława, przypadło w schedzie najbliższym krewnym księcia, tj. księciu oleśnickiemu Konradowi I oraz księciu cieszyńskiemu Kazimierzowi I. Odtąd księstwo kozielskie stanowiło dziedziczną domenę książąt oleśnickich, a księstwo bytomskie stanowiło dobro wspólnej ręki książąt oleśnickich i książąt cieszyńskich.

Księstwo bytomskie w 1475 zajął Maciej Korwin i zastawił je hrabiemu Janowi Zierotinowi. W 1498 księstwo bytomskie zostało inkorporowane do Księstwa Opolskiego. Sytuacja polityczna, jaka zapanowała po śmierci LudwikaII Jagiellończyka w bitwa pod Mohaczem spowodowała, iż ostatni Piast opolski, Jan II Dobry wydzielił w 1526 margrabiemu Brandenburgii i Ansbach Jerzemu Hohenzollern von Ansbach lenno z ziem księstwa bytomskiego. W 1532 Jerzy Hohenzollern odziedziczył po Janie Dobrym ziemie księstwa opolsko-raciborskiego.
 


^




Powiat Katowice (4 + 2)

  • -/¿ Katowice (gm. i pow. Katowice): tajemnicza figura przy ulicy Świętojańskiej.  ZOBACZ OSOBNĄ STRONĘ >>
  • Katowice (gm. i pow. Katowice): w kościele św. Kazimierza przy ulicy Skłodowskiej-Curie, w jednym z malowideł ściennych z I połowy XX wieku widnieje podobizna Jana N. (nad: H. Jakóbczak)
  • ¿ Katowice (gm. i pow. Katowice): w domu Sióstr Maryi Niepokalanej przy ulicy Krasińskiego 21 znajduje się być może figura Jana N. pochodząca z kaplicy tego zgromadzenia we Wrocławiu (Dolny Śląsk >>) przy Krupniczej 10, gdzie umieszczono ją w roku 1858 roku.  Nie jest mi znany wygląd ani dalsze losy tej figury, lokalizacja w Katowicach to tylko domysły
  • Katowice-Bogucice (gm. i pow. Katowice): figura Jana N. na konsoli na elewacji kościoła św. Szczepana w Katowicach Bogucicach. Przełom XIX i XX wieku. Rzeźba jest żeliwnym odlewem, pustym w środku, z zewnątrz pokrytym masą cementowo-gipsową. Chroniona daszkiem. Remontowana w 2002 roku
  • Katowice-Kostuchna (gm. i pow. Katowice): przy ulicy T. Boya-Żeleńskiego, na cokole z tablicą fundacyjną stoi kamienny polichromowany Jan N. z 1892 roku (nad: B.H.). Tekst głosi:

Święty Janie Nepomucki
Spowiedzi świętej
Stróżu nieprzełamany
Módl się za nami
W godzinie śmierci.
Fundatorzy
Jan Skrzydło
i Maria żona jego.
R.P.1982

Rodowód katowicki ma zapewne wiele Nepomuków z Górnego Śląska i nie tylko. Przy ulicy Poprzecznej 12 mieściła się bowiem w latach międzywojennych filia znanego Zakładu Sztuki Kościelnej Schaeferów z Piekar Śląskich (zobacz niżej >>), która produkowała i produkuje nadal odlewy rzeźb Jana N.


^
Katowice pow. Katowice gm. Katowice ul. Henryka Jordana 39 
 
 

W Muzeum Archidiecezjalnym przechowuje się drewnianą polichromowaną figurę Jana N. o cechach ludowych, zapewne z XIX wieku. W prawej dłoni liść palmy. Druga ręka jest pusta, a kiedyś zapewne trzymała krzyż. Biret, brązowa peleryna zawiązana złotym sznurem (uwaga: niewykluczone inne obiekty nepomuckie) (nad: T.W.)

 

^



Powiat Siemianowice Śląskie (5)

  • Siemianowice Śląskie (gm. i pow. Siemianowice Śląskie): figura św. Jana Nepomucena z 1802 roku - rondo-skrzyżowanie ulic Bytomskiej, Parkowej i Michałkowickiej. Jan jest kamienny, na masywnym cokole z wolutami, opatrzonym datą i inicjałami L.C.H.

  • Siemianowice Śląskie-Bytków (gm. i pow. Siemianowice Śląskie): figura JN w murowanej kapliczce przy pl. Skrzeka

  • Siemianowice Śląskie-Michałkowice (gm. i pow. Siemianowice Śląskie, ): jest tu wysoka murowana kapliczka słupowa o formach neogotyckich, w której dolnej wnęce, za szkłem, umieszczono figurę Jana N. z palcem na ustach (nad: B.H.). Dopiero po bliższym przyjrzeniu się B.H. stwierdziła, że Jan nie jest bezbrody. Jest też Florian (>>). W Muzeum Miejskim w Siemianowicach (zobacz niżej) są identyczne obiekty, stąd wniosek, że w kapliczce zostały kopie

  • Siemianowice Śląskie (gm. i pow. Siemianowice Śląskie, ): w Muzeum Miejskim w Siemianowicach Śląskich przy ulicy Chopina 6 prezentowane są figury JN i Floriana (>>) - zapewne oryginały - z neogotyckiej kapliczki przy ulicy Żeromskiego (nad: B.H.)

  • Siemianowice Śląskie-Michałkowice (gm. i pow. Siemianowice Śląskie, ): przy tej samej ulicy Żeromskiego, pod nr-em15, kilkadziesiąt metrów od neogotyckiej kapliczki (zobacz wyżej),  w oszklonej niszy budynku z przełomu XIX/XX wieku jest figurka JN. Urodzaj Nepomuków tym miejscu tłumaczy istnienie w pobliżu sadzawek, gdzie okoliczni mieszkańcy łowili ryby. Po plebiscycie tutejsi Niemcy, w tym właściciele domu, zostali wysiedleni, po wojnie stawy zasypano, pozostał na szczęście Nepomuk. Obecnie Nepomuka w niszy budynku NIE MA, jest nadzieja, że został zabrany do konserwacji (nad: B.H.)





^

Pszczyńskie Wolne Państwo Stanowe,
czyli Ziemia Pszczyńska wraz z Bieruniem i Mikołowem (dawne X. Pszczyńskie)

zobacz Nepomuki dawnego X. Pszczyńskiego czyli Pszczyńskiego Wolnego Państwa Stanowego na mapie Google (>>)


Powiat Pszczyna (19 + 4)

zobacz na mapie Google (>>)


^
Pszczyna pow. Pszczyna gm. Pszczyna ul. Bednarska
 

W  kościele Wszystkich Świętych w prawym ołtarzu bocznym jest duży obraz Jana Nepomucena. Święty trzyma w ręku język(?), z którego grom biegnący poprzez cały obraz uderza... w kogo? oprawcę, grzesznika? W tle scena zrzucania do Wełtawy (nad: B.H., uzup. S.Ł.)



^
Pszczyna pow. Pszczyna gm. Pszczyna ul. Batalionów Chłopskich 21
 

Drewniana ludowa figurka Jana N. w aureoli w oszklonej  kapliczce na domu w dzielnicy Stara Wieś (nad: M.Muryn)



^
Pszczyna pow. Pszczyna gm. Pszczyna ul. Katowicka
 

W tak zwanym "Domku Ogrodnika" na skraju Parku Pszczyńskim, w nowopowstałym Muzeum Militarnych Dziejów Śląska, w sali konferencyjnej rezyduje współczesna drewniana figura Jana N. wykonana przez rzeźbiarza Stanisława Suskę ze Sztutowa w dawnym woj. malborskim (zobacz >>). Należy ona od organizacji „Pro Memoria. Stowarzyszenie Bitwy pod Pszczyną 1939”, której staraniem otwarto muzeum (nad: M.K.)



^
Wisła Mała pow. Pszczyna gm. Pszczyna ul. Nad Jeziorem (DW 931)
 

Piękna sześciokątna kaplica nepomucka, murowana, kryta gontem. Wewnątrz kilka figur, między innymi ciekawy malowany na płycie Jan N.



^
Wisła Mała pow. Pszczyna gm. Pszczyna ul. Pawia 13
 

W drewnianym kościele św. Jakuba, w zwieńczeniu ołtarza jest obraz Jana N. w profilowanej ramie







  • Ćwiklice (gm. i pow. Pszczyna, ): w tej podpszczyńskiej wsi, w bocznym ołtarzu kościoła św. Marcina jest drewniana polichromowana figura Jana N. (uwaga: należy upewnić się co do identyfikacji) (nad: S.Ł.)

  • Studzionka (gm. i pow. Pszczyna, ): kamienny Jan N. z 1855 roku na cmentarzu, przed kościołem Wniebowzięcia NMP

  • Piasek (gm. i pow. Pszczyna, ): przy głównej ulicy, obok szkoły, drewniana statyczna figura w murowanej kapliczce zamkniętej półokrągło, zabezpieczonej kratą. We wnęce na dole inskrypcja szwabachą: "u / Paul u. Marie / Kania / 1914"

  • Brzeźce (gm. i pow. Pszczyna): przed kościołem Matki Boskiej Szkaplerznej stoi kamienny polichromowany Jan N. na cokole z profilowanym gzymsem

  • - Brzeźce (gm. i pow. Pszczyna): w starym drewnianym kościele, poprzedniku obecnego pw. Matki Boskiej Szkaplerznej i rozebranego w 1902 roku, był ołtarz boczny św. Jana Nepomucena, a w nim obraz także o wymiarach ok. 1 m x 1,50 m przedstawiający apoteozę Jana N.









  • Pawłowice (gm. Pawłowice, pow. Pszczyna, ): piękna drewniana figura Jana N. w kapliczce koło kościoła św. Jana Chrzciciela
    (uwaga: poza tym w pewnym źródle znalazłem informację, że najstarszy ołtarz w kościele św. Pawła w tej miejscowości to ołtarz  Jana Nepomucena. Znajduje się ponoć w kaplicy północnej. Pochodzić miał z 1627 roku, co mnie wydaje się datą o stulecie za wczesną. Opis wskazywał, że ołtarz bogato dekorowany ornamentem cęgowo-wstęgowym z rzeźbami aniołów, ujęty po bokach wolutami (zwojami). Jednak wizja lokalna M.M. i wywiad z proboszczem nie potwierdziły istnienia tego obiektu)

  • Golasowice (gm. Pawłowice, pow. Pszczyna, ): kamienna polichromowana (czerń i biel) figura Jana N. stoi na cmentarzu przy ulicy Reja. Na postumencie tablica z łacińskim tekstem zakończonym wezwaniem Ora Pro nobis Sancte Joannes Nepomucene!

  • - Golasowice (gm. Pawłowice, pow. Pszczyna): według KZSwP w kościele NMP w Golasowicach jest obraz "Święty Jan Nepomucen słuchający spowiedzi królowej" z wieku XVIII. Natomiast wizja lokalna (M.Muryn) i rozmowa z księdzem dały wynik negatywny (uwaga: ustalić losy tego obiektu)

  • - Golasowice (gm. Pawłowice, pow. Pszczyna): według KZSwP w kościele NMP w Golasowicach jest późnobarokowa figura Jana N. pochodząca z Pielgrzymowic w tej samej gminie. Natomiast wizja lokalna (M.Muryn) i rozmowa z księdzem dały wynik negatywny (uwaga: ustalić losy tego obiektu)

  • Krzyżowice (gm. Pawłowice, pow. Pszczyna): przy drodze w kierunku na Warszowice wybudowano kaplicę nepomucką. Wewnątrz ludowo-barokowa figura Jana N. z przełomu XVIII i XIX wieku

  • Krzyżowice (gm. Pawłowice, pow. Pszczyna, ): w kościele Michała Archanioła przy ulicy T. Kościuszki znajduje się drewniana polichromowana figura Jana N. ustawiona na przyściennej konsoli

  • - Warszowice (gm. Pawłowice, pow. Pszczyna): stała tu niegdyś, do roku 1908, kamienna figura Jana N. z z przełomu XVIII i XIX wieku. Przeniesiona do Żor-Szoszów, zamieniona tamże na kopię, w roku 2000 znalazła się na rynku w Żorach (gm. i pow. Żory, , X.Raciborskie >>), gdzie stoi do dzisiaj (nad: J.G., uzup: M.K.)





^
Suszec pow. Pszczyna gm. Suszec ul. Świętego Jana
 

Przy ulicy św. Jana (!) między przejazdem kolejowym, a kościołem, na zgrabnym słupowym cokole z gzymsikiem, stała sobie kamienna figura Jana N. zabezpieczona śmiesznym okrągłym daszkiem (>>) z blachy, z uszkodzonym krzyżem. M.Klimurczyk na podstawie wizji lokalnej z czerwca 2016 donosi, że miejsce to zostało całkowicie przebudowane. Jest tam teraz ogromna fontanna z licznymi ławkami. Figurę Jana przesunięto, odnowiono, posadowiono na fundamencie i pozbawiono daszka



  • Kobielice (gm. Suszec, pow. Pszczyna): prosta figura Jana N. w stylu ludowym na prostokątnym cokole, kamień polichromowany - niebieski mantolet

 





  • Grzawa (gm. Miedźna, pow. Pszczyna, ): w tej miejscowości nad Wisłą, naprzeciwko drewnianego kościoła Ścięcia św. Jana Chrzciciela jest Jana N. na wysokim słupie. Na cokole napis:
     

    Święty Janie
    Nepomucki
    Tyś jest patron
    Sprawy ludzkiej


  • Grzawa (gm. Miedźna, pow. Pszczyna, ): w tym samym kościele Ścięcia św. Jana Chrzciciela (zobacz wyżej), w górnej prawej części ołtarza bocznego ustawiono figurę Jana N. (nad: M.Muryn)

  • Góra (gm. Miedźna, pow. Pszczyna, ): w kościele św. Barbary przy ulicy Kościelnej, na przyściennej półce ustawiono drewnianą polichromowana figurę Jana N. (nad: M.Muryn)



^
Goczałkowice-Zdrój pow. Pszczyna gm. Goczałkowice Zdrój ul. Kościelna 
 

W kościele św. Jerzego, w prawym bocznym ołtarzu jest obraz przedstawiający Jana N. na tle panoramy Pragi, z Hradczanami i Mostem Karola (nad: M.Muryn)


^

Powiat Bieruń (17)

zobacz na mapie Google (>>)

zobacz obiekty z części powiatu w d. woj. krakowskim (>>)


^
Bieruń Stary pow. Bieruń gm. Bieruń ul. Kopcowa 
 

Na średniowiecznym kopcu pozamkowym ustawiono XIX-wieczną kapliczkę św. Jana Nepomucena. Rzeźba polichromowana, dodano jej niekanoniczne ozdoby na lamówce mantoletu, w ręce włożono nieoryginalny krzyż. Lekki kontrapost



^
Bieruń Stary pow. Bieruń gm. Bieruń ul. Krakowska / Chemików 
 

W bliskości ujętego w przydrożny rów potoku - dopływu Mlecznej - stoi murowana domkowa kapliczka św. Jana Nepomucena z drewnianą figurą Jana N. wewnątrz. Aureola z czterema już tylko gwiazdami,  peleryna od wewnątrz pomalowana na żółto



^
Bieruń Stary pow. Bieruń gm. Bieruń ul. Krakowska 
 

W drewnianym cmentarnym kościele św. Walentego zwanym "Walencinkiem", po lewej stronie ołtarza, jest rzeźba JN z II połowy XVIII wieku, w fioletowej sutannie (uwaga: znalazłem również informacje o bieruńskim obrazie nepomuckim z II połowy XVIII wieku i płaskorzeźbach ze scenami Spowiedzi i Topienia w antepedium - należy sprawdzić inne kościoły)



^
Bieruń-Jajosty pow. Bieruń gm. Bieruń  
 

Niedaleko rzeki Gostyni, naprzeciw domu nr 15 przy ulicy Wspólnej stoi kamienna figura Jana N. na ośmiokątnym cokole. Końcówki stuły, mankiety, befka, elementy krucyfiksu i palma są pozłocone. Dookoła głowy aureola z pięcioma kółkami zamiast gwiazd. U podstawy tablica fundacyjna z datą 1863 (nad: M.Muryn)



^
Chełm Śląski pow. Bieruń gm. Chełm Śląski ul. Stacyjna
 

Kamienna figura Jana N. przy potoku Mąkołowiec. Bielona, z palcem na ustach. Niestety nie ma już drzewa ocieniającego figurę. Jest identyczny jak obiekt koło kościoła Św. Trójcy (zobacz niżej)



^
Chełm Śląski pow. Bieruń gm. Chełm Śląski ul. Śląska
 

Typowa kamienna figura Jana N. na słupku bramy cmentarnej przy kościele Trójcy Przenajświętszej. Niedawno (2014?) przeszedł remont. Jest identyczny jak obiekt znad potoku Mąkołowiec (zobacz wyżej) (nad: M.Muryn, uzup: J.Ku.)



^
Chełm Śląski pow. Bieruń gm. Chełm Śląski ul. Śląska
 

Znajduje się tu murowana kapliczka zwieńczona sygnaturką, a w niej na ścianie zawieszono ciekawy obraz Jana N. z całą drużyną aniołków nad głową. Jan stoi na tle panoramy Pragi z mostem Karola i zamkiem. Kapliczka datowana jest na początek XX wieku (nad: J.Ku.)



^
Lędziny pow. Bieruń gm. Lędziny ul. Lędzińska 195
 

Na prywatnej posesji, stoi kamienna figura Jana N. na wysokim cokole o profilowanych narożach, z małym krzyżykiem w lewej dłoni, 1885 rok



^
Lędziny pow. Bieruń gm. Lędziny ul. ks. P. Kontnego
 

Na wysokim ceglanym słupku bramy cmentarnej (dawna brama wejściowa do spalonego w 1923 roku kościoła św. Anny), stoi kamienna figura Jana N. z krzyżem w ramionach (nad: M.Muryn)



^
Lędziny pow. Bieruń gm. Lędziny ul. Zabytkowa
 

Na  Górze Klimont, w prawym ołtarzu bocznym w kościele św. Klemensa I Papieża Męczennika jest ciekawy obraz Jana N. Jest to przedstawienie Apoteozy ze sceną Topienia na drugim planie. Jan ma w prawym ręku krzyż, w lewym biret i palmę. Spod rozcięcia mozzetty wystaje medalion z wyobrażeniem głowy, męskiej - o ile można to dostrzec. Czyj wizerunek może być na tym medalu? Z postacią kobiecą nie byłoby kłopotu - zapewne byłaby to MB ze Starej Boleslavi (nad: M.Muryn)









 
  • Bojszowy (gm. Bojszowy, pow. Bieruń, ): na prywatnej posesji przy ulicy Gaikowej 59 stoi kapliczka słupkowa, a w niej znajduje się niewielka ludowa polichromowana figura Jana N. (nad: M.Muryn)

  • Bojszowy (gm. Bojszowy, pow. Bieruń, ): w kościele pod wezwaniem Narodzenia Św. Jana Chrzciciela przy ulicy Św. Jana, po prawej stronie neoromańskiego ołtarza głównego, stoi  polichromowana figura Jana N. z palcem na ustach (nad: M.Muryn)

  • Bojszowy (gm. Bojszowy, pow. Bieruń, ): w tym samym kościele pod wezwaniem Narodzenia Św. Jana Chrzciciela przy ulicy Św. Jana (zobacz wyżej), po prawej stronie, jest figura Jana N. z palmą, stojąca na przyściennym wsporniku i pod baldachimem (nad: M.Muryn)

  • Jedlina (gm. Bojszowy, pow. Bieruń, ): w tej wsi nad Wisłą, na wschód od Bojszów, przy ulicy ks. Grycmana 1a, jest murowana kaplica, a w niej figura św. Jana Nepomucena, połowa XVIII wieku

  • Jedlina (gm. Bojszowy, pow. Bieruń, ): przy ulicy ks. Grycmana 8 stoi współczesny kościół filialny parafii w Bojszowach pod wezwaniem Jana N. (nad: M.Muryn)

  • Jedlina (gm. Bojszowy, pow. Bieruń, ): w kościele pod wezwaniem Jana N. (zobacz wyżej), po prawej stronie, przy schodach na chór stoi biała figura Jana N. (nad: M.Muryn)

  • Jedlina (gm. Bojszowy, pow. Bieruń, ): przy ulicy Bojszowskiej u wylotu Świętojańskiej (!) stoi, na dużym cokole zaopatrzonym w woluty, kamienna polichromowana figura Jana N. Kontrapost, czerwona mozzetta i komża, krucyfiks, biret, befka, brak aureoli (nad: M.Muryn)





^
JN-Górny Śląsk-X.Bytomskie/X.Pszczyńskie-Tychy: rzeźba Jana Nepomucena przy kościele Marii Magdaleny (fot: www.umtychy.pl)



Powiat Tychy

(4)

  • Tychy (gm. i pow. Tychy, ): przy ulicy Konstantego Damrota 62, przy kościele p.w. św. Marii Magdaleny, na ostatnim słupie ogrodzenia przykościelnego cmentarza, stoi kamienna polichromowana figura JN, urocza i gołogłowa - czapkę trzyma w lewym ręku

  • Tychy (gm. i pow. Tychy): w Starych Tychach, przy ulicy Starokościelnej 40a, stoi tynkowana na szaro murowana kapliczka, a wewnątrz zobaczyć można drewnianą polichromowaną figurę Jana N. z krzyżem, w befce i birecie. Na ścianach dwie tablice. Starsza, trudno czytelna, fundacyjna:
     

    Vondator Piw..
    Za te Duse Które
    Ratunku Nie ma
    Orden Rigis!
    Jan Wadas (Kadas?) Dn.
    24..Czerwca R.1816
    ...

    Druga opowiada o remoncie obiektu i nie świadczy o skromności księdza proboszcza (o ile oczywiście to on ją tu umieścił):
     

    Kaplica i figura św
    JANA NEPOMUCENA
    odnowiona i poświęcona w
    1988r. staraniem ks. prałata
    EUGENIUSZA ŚWIEŻEGO
    proboszcza tut. parafii


  • Tychy-Cielmice (gm. i pow. Tychy): kapliczka św. Jana Nepomucena przy skrzyżowaniu ul. Ziołowej i Jedności, wewnątrz wykonana w stylu ludowo-barokowym rzeźba JN. Wyraz twarzy tej rzeźby, wzmocniony przez polichromię, jest uroczy choć zadziwiający - przypomina trochę Janet Jackson (wydatne usta i ogromne oczy)

  • Tychy-Urbanowice (gm. i pow. Tychy): przy ulicy Stolarskiej 54, w murowanej kapliczce w oszkloną wnęką, stoi drewniana polichromowana figura JN w aureoli i mocno nakrapianej rokiecie (nad: M.Muryn)







^














Powiat Mikołów (17)

zobacz na mapie Google (>>)

  • Mikołów (gm. i pow. Mikołów, ): kamienna figura św. Jana Nepomucena przed bramą kościelną dawnego kościoła św. Wojciecha (obecnie Matki Boskiej Śnieżnej) przy ulicy Okrzei pochodzi z roku 1799. Stoi na wysokim postumencie z chronostychem >>

  • Mikołów-Bujaków (gm. i pow. Mikołów, ): drewniana polichromowana figura św. Jana Nepomucena z roku 1906 z ul. Głównej (Księdza Górka) 80 na wysokim murowanym cokole, osłonięta blaszanym domkiem

  • Mikołów-Bujaków (gm. i pow. Mikołów, ): drewniana polichromowana figura św. Jana Nepomucena z XVIII/XIX wieku umieszczona w latarni studni z 1602 roku, ul. Główna (Księdza Górka) 60

  • Mikołów-Borowa Wieś / Przyszowice (gm. i pow. Mikołów, ): drewniany Jan Nepomucen w tutejszym drewnianym kościele przeniesionym z Przyszowic, ustawiony na konsoli przy ścianie nawy, przy ołtarzu św. Judy Tadeusza, połowa XVIII wieku

  • Mikołów-Borowa Wieś / Przyszowice (gm. i pow. Mikołów, ): w tym samym kościele (patrz wyżej) piękny ołtarz Jana N. z obrazem podtrzymywanego przez dwa anioły Świętego, ze wszystkimi atrybutami, w tym kwiatami lilii. W antepedium płaskorzeźby przedstawiające śmierć JN w nurtach Wełtawy oraz spowiedź królowej. Bogate złocone rokokowe ramy i zdobienia oraz marmoryzacja robią wrażenie (nad: Paweł B.)

  • Mikołów-Mokre (gm. i pow. Mikołów, ): przy ulicy Zamkowej 13 stoi kamienna, statyczna, wzniesiona w 1839 roku figura Jana N. Umieszczono ją na wysokim, dwukondygnacyjnym cokole z zaakcentowanym pilastrem, zwieńczonym gzymsem. Na cokole latarnia

  • Mikołów-Mokre (gm. i pow. Mikołów, ): przy ulicy Zamkowej 7 stoi kamienna, ludowa, figura Jana N. wzniesiona około roku 1900

  • Mikołów-Mokre (gm. i pow. Mikołów, ): na plebani kościoła św. Wawrzyńca przy ulicy Zamkowej 4 przechowywana jest ładna drewniana figura Jana N. w złoconej rokiecie, z palmą i w birecie lecz bez aureoli, wygięta w pozie adoracji nieistniejącego dziś krucyfiksu

  • Mikołów-Paniowy (gm. i pow. Mikołów, ): przy ulicy Przelotowej 25 jest murowana kapliczka domkowa, a w niej drewniana polichromowana figura Jana N. o cechach ludowo-barokowych

  • Mikołów-Paniowy (gm. i pow. Mikołów, ): w szczycie ołtarza w kościele śś. Piotra i Pawła przy ulicy Staromiejskiej jest obraz nepomucki przedstawiający klęczącego Jana z palmą i w aureoli

 

  • Orzesze-Zawiść (gm. Orzesze, pow. Mikołów, ): w Zawiści, dziś części Orzesza, przy ulicy Odrodzenia 67 i niedaleko torów, jest polichromowana figura Jana N. w szklanej klatce na słupie (nad: M.Muryn)

  • Orzesze-Gardawice (gm. Orzesze, pow. Mikołów): w Gardawicach, dziś części Orzesza, przy przy tzw. "Wiślance" czyli drodze z Katowic do Wisły, stoi kapliczka z figurą Jana N. (nad: B.H.)

  • Woszczyce (gm. Orzesze, pow. Mikołów, ): kapliczka Jana N. przy plebani na ulicy Długosza 51, z drewnianą polichromowaną figurą w środku, pierwsza połowa XIX wieku (uwaga: katalog zabytków podaje początek XX wieku, ale być może dotyczy to innego obiektu [Królówka?])

  • Królówka (gm. Orzesze, pow. Mikołów, ): w tej miejscowości pomiędzy Woszczycami a Zgoniem jest kamienna figura Jana N. na cokole pochodząca z 1903 roku, poprzednio błędnie umieszczona w tym spisie pod hasłem Woszczyce (poprawka na podstawie MOI oraz A.B.). Jedna z piękniejszych w tej okolicy

 

  • Łaziska Górne (gm. Łaziska Górne, pow. Mikołów, ): na skrzyżowaniu ulic Hutniczej i Łazy stoi kapliczka w formie oszklonej klatki na słupie. Wewnątrz statyczna polichromowana figura Jana N. z krzyżem, palmą i długą stułą (nad: M.Muryn)

  • Łaziska Górne (gm. Łaziska Górne, pow. Mikołów, ): na prywatnej posesji przy ulicy Brada 1 ustawiono kamienny bielony krucyfiks. Na czworokątnym bloku u góry krzyża znajduje się płaskorzeźba z wizerunkiem Jana N. Ciekawy napis na cokole: "NA CHWALY / BOSZKAY A PATR / ONY SWIENTYM / STAWIONI SZIM / ON IMANDETZKI / ZCLARSMIZTRZ/ I Z LAZISKA / D 16 OCT B" (nad: M.Muryn)

  • Wyry (gm. Wyry, pow. Mikołów, ): na prywatnej posesji przy ulicy Dąbrowszczaków 63 stoi kamienna polichromowana figura Jana N. z krzyżem, palmą i aureolą. Na cokole latarnia umarłych na wygiętym pałąku (nad: M.Muryn)














^






Powiat Zabrze (8)

zobacz na mapie Google (>>)

  • Zabrze (gm. i pow. Zabrze): piękna barokowa figura Jana N. z 1778 roku znajduje się na cmentarzu św. Henryka przy ulicy Staromiejskiej. Fundatorem był Mathias von Wilczek, właściciel Zabrza, założyciel aż sześciu kolonii. Rzeźba pierwotnie znajdowała się przy moście nad rzeką Bytomką w pobliżu zabrzańskiego "zamku". Jan ma uroczy uśmiech, ładnie cięte szczegóły szat, krucyfiks i palmę oraz aureole ze złotymi gwiazdami. Na najstarszy cmentarz przy ulicy Staromiejskiej rzeźba trafiła w 1894 roku dzięki dyrekcji huty Donnersmarcka, która postawiła go w miejscu najstarszego pochówku na tym cmentarzu. Rzeźbę remontowano w 1995 roku. Chronostych (>>) na płycinie głosi:
     

    In VenI patrIaM seDe eX VlareCo actVs

    co w tłumaczeniu (M. Skrzypek, D. Walerjański) brzmi: "W Ojczyźnie tkwij. Na wygnanie idź pod przymusem" lub bardziej poetycko "Zmuszony przybyłem do Ojczyzny z wygnanej siedziby". A na odwrocie drugi chronostych (>>) z rokiem 1777:
     

     
    FAVENTE
    MATHIAA VVILCZEK
    ETAN VENTE
    DOROTHEA
    ELVS
    CONSORTE

    Wysokość 3 m. Na szerokiej podstawie postument z wolutami po bokach i uskokowym gzymsem. Figurę ustawiono na cokoliku z gzymsowaniem i rozetką

  • Zabrze (gm. i pow. Zabrze, ): polichromowana figura św. Jana Nepomucena w neogotyckim prawym ołtarzu bocznym w kościele św. Anny (nad: M.Muryn)

  • Zabrze (gm. i pow. Zabrze, ): polichromowana figura św. Jana Nepomucena w oszklonej wnęce ceglanej otynkowanej kapliczce przy kościele św. Anny (nad: M.Muryn)

  • Zabrze (gm. i pow. Zabrze): przy pl. Krakowskim, w zbiorach specjalnych Muzeum, znajduje się XVIII-wieczna drewniana figura św. Jana Nepomucena ze starego drewnianego kościoła św. Andrzeja (nad: M.K.)

  • Zabrze-Grzybowice (gm. i pow. Zabrze, ): we wsi Grzybowice, dziś dzielnicy Zabrza, przy ulicy Witosa stoi murowana kapliczka z sygnaturką, wewnątrz luzem rzeźba św. Jana Nepomucena, drewniana i polichromowana

  • Zabrze-Mikulczyce (gm. i pow. Zabrze): przy ulicy Lipowej rzeźba św. Jana Nepomucena, drewniana, barokowo-ludowa, polichromowana, z XVIII wieku w domkowej kapliczce murowanej z XVII/XVIII wieku (nad: M.K.). Jan ma czapkę w ręce i uroczo naiwny wyraz twarzy







^
Zabrze-Biskupice pow. Zabrze gm. Zabrze ul. Bytomska / św. Jana
 

W murowanej tynkowanej kapliczce z drugiej połowy XIX wieku umieszczono - miejscu starszej przeniesionej do pobliskiego kościoła św. Jana Chrzciciela (zobacz niżej) - współczesną szablonową figurę Jana N. Kapliczka niedawno odnowiona. Ulica św. Jana zapewne swą nazwę zawdzięcza temu właśnie obiektowi (uzup: J.Ku.)



^
Zabrze-Biskupice pow. Zabrze gm. Zabrze ul. Bytomska 37
 

Na plebanii kościoła św. Jana Chrzciciela w dawnej wsi Biskupice (dziś części Zabrza), przechowywana jest obecnie drewniana, polichromowana figura św. Jana Nepomucena z biretem w ręku. Pochodzi ona z pobliskiej kapliczki z drugiej połowy XIX wieku z ul. Bytomskiej (zobacz wyżej) i zapewne jest jej rówieśniczką

 

^








Bytomskie Wolne Państwo Stanowe (13 + 2)

Powiat Bytom (10 + 1)

zobacz Nepomuki Bytomskiego Wolnego Państwa Stanowego na mapie Google (>>)

  • Bytom (gm. i pow. Bytom, ): w Muzeum Górnośląskim przechowuje się ul figuralny św. Jana Nepomucena z Paczkowa. To najstarszy ul na Górnym Śląsku, gdzie tradycja pszczelarska jest uboższa niż na Dolnym. Pochodzi z XVIII wieku (a nawet, w co nie wierzę, z wieku XVII - jak pisze L. Dubiel), z Paczkowa X. Nyskie >>), ma 120 cm i wykonany jest z drewna lipowego, a następnie polichromowany. Styl barokowo-ludowy. Nepomucen przedstawiony jest tutaj tradycyjnie - w birecie, komży i pelerynie

  • Bytom (gm. i pow. Bytom, ): w Muzeum Górnośląskim przechowuje się też niewielką drewnianą polichromowaną figurkę Jana N. z XIX wieku, pochodzącą z Górnego Śląska, na solidnej podstawce, w aureoli i z krzyżem (nad: B.H.) Jest tu też Florian (>>)

  • Bytom (gm. i pow. Bytom, ): w najstarszym bytomskim kościele pw. NMP, w prawym bocznym ołtarzu znajduje się Jan N. w towarzystwie św. Józefa oraz archaniołów Michała i Rafała

  • Bytom (gm. i pow. Bytom, ): dzięki uprzejmości p. A.W. otrzymałem zdjęcia 15-centymetrowej figurki Jana z kości słoniowej, oferowanego do sprzedaży przez jego antykwariat w Bytomiu. Rzeźba pochodzi z II połowy XIX wieku, brak jej lewej ręki, a podstawa została dodana później

  • Bytom-Łagiewniki (gm. i pow. Bytom): na gminnej pieczęci Łagiewnik Średnich - dziś dzielnicy Bytomia - widnieje wizerunek św. Jan Nepomucena. Jest to okrągła pieczęć o wymiarach 19:22 mm. Najstarszy zachowany egzemplarz pochodzi z 1857 roku

  • Bytom-Łagiewniki (gm. i pow. Bytom): w tychże Łagiewnikach k. Bytomia jest kościół pod wezwaniem Jana N.

  • - Bytom-Łagiewniki (gm. i pow. Bytom): jest tu (po)nepomucka kapliczka z 1740 roku. Na stronach Diecezji Gliwickiej napisano, że najstarszym łagiewnickim kapliczkom patronował św. Jan Nepomucen, obecnie czczony w tutejszym kościele. Brak potwierdzenia, czy rzeczywiście, jak chce tego legenda, istniała tu drewniana kapliczka w średniowieczu. Wiadomo natomiast o późniejszych kapliczkach. Pierwsza z nich, nieznanej fundacji, zaznaczona już na mapie z 1740 roku, stała przy szosie do Świętochłowic. Raz w roku ksiądz z parafii Najświętszej Maryi Panny odprawiał tu mszę św. przed obrazem św. Jana Nepomucena, przeniesionego później do kościoła (zobacz poniżej)

  • Bytom-Łagiewniki (gm. i pow. Bytom): w kościele przy ulicy Cyryla i Metodego jest obraz św. Jana Nepomucena, namalowanym w 1864 roku przez tarnogórskiego artystę, Stanisława Kwiecińskiego. Przeniesiono go tu z kapliczki z 1740 roku (zobacz powyżej). (uwaga: jedno źródło mówi o lokalizacji obrazu na plebanii - należy sprawdzić czy jest tam jeszcze inny Jan)

  • Bytom-Łagiewniki (gm. i pow. Bytom): jeśli zapytasz w biurze cmentarza, być może pokażą ci figurkę św. Jana Nepomucena, będąca własnością cmentarza. Drewniana, polichromowana, około 50 cm, współczesna w typie ludowym, z aureolą

  • Bytom-Miechowice (gm. i pow. Bytom, ): w kościele Krzyża Świętego przy ulicy Frenzla 42 jest figura Jana N. (nad: B.H.)

  • Bytom-Miechowice (gm. i pow. Bytom, ): przed kościołem Krzyża Świętego stoi kamienna figura św. Jana N. z końca XIX wieku. Dawniej stała w parku dworskim, nad stawem, po drugiej stronie drogi, w obrębie posiadłości Thiele-Wincklerów. Po zbudowaniu kościoła przeniesiono figurę na dziedziniec kościelny (nad: B.H.)

Powiat Jastrzębie Zdrój (3 + 1)
część w Bytomskim Wolnym Państwie Stanowym

Kult Jana N. w okolicach Jastrzębia notuje się od roku 1700. Poniżej lista i fotografie obiektów nepomuckich z tej części dzisiejszego Jastrzębia, która należała dawniej do X.Bytomskiego. Uwaga: część powiatu należała niegdyś do dawniej do X.Raciborskiego i została opisana na innej stronie (zobacz >>). We wrześniu 2011 miasto wydało album poświęcony Janowi N. i jego wizerunkom na terenie gminy (>>).

  • Bzie (gm. i pow. Jastrzębie Zdrój, ): w tej wsi, dziś dzielnicy Jastrzębia, przy cmentarzu na ul. Świerczewskiego, jest kamienna polichromowana figura Jana N. z połowy XVIII wieku umieszczona na niewysokim prostopadłościennym cokole

  • - Bzie (gm. i pow. Jastrzębie Zdrój):  stary drewniany kościół  spłonął w 1672 roku, a w jego miejsce wzniesiono nowy, który w 1778 roku został przebudowany. W ramach tej przebudowy wyposażono go w ołtarz św. Jana Nepomucena. Niestety w 1942 roku także ten kościół spłonął razem z rzeczonym ołtarzem

  • Szeroka (gm. i pow. Jastrzębie Zdrój, ): w tej wsi, dziś dzielnicy Jastrzębia, przy ulicy Powstańców Śląskich 127 jest murowana rokokowa kapliczka z profilowanym szczytem z 1796 roku, z nowszą drewnianą statyczną figurą Jana N. wewnątrz

  • Szeroka (gm. i pow. Jastrzębie Zdrój, ): w tej dawnej wsi, dziś dzielnicy miasta Jastrzębia, w centrum ołtarza Św. Trójcy kościoła Wszystkich Świętych jest dobrej klasy późnobarokowy obraz z około 1816 roku przedstawiający apoteozę Jana N. w otoczeniu aniołów, króla Wacława i królowej Zofii. Sygnował go Franciszek Fröml z Fulnka na Morawach. Odnowiony w latach 1995-2001

zobacz obiekty z terenów powiatu należących dawniej do X.Raciborskiego,
a później do Wodzisławskiego Wolnego Państwa Stanowego (>>)


 

^
Powiat Chorzów (4 + 1)

zobacz Nepomuki powiatu na mapie Google (>>)

Rodowód chorzowski ma być może wiele Nepomuków z Górnego Śląska i nie tylko. Przy ulicy Wolność 22 mieściła się bowiem w latach międzywojennych filia znanego Zakładu Sztuki Kościelnej Schaeferów z Piekar Śląskich (zobacz niżej >>), która produkowała i produkuje nadal odlewy rzeźb Jana N. Nie jest tylko pewne, czy produkowano tam figury (jak w Katowicach), czy mieścił się tylko skład.


^
Chorzów Stary pow. Chorzów gm. Chorzów pl. Św. Jana  / Bożogrobców
 

W tej dzielnicy Chorzowa jest kapliczka stojąca na placu św. Jana. Zbudowano ją wg projektu budowniczego Franciszka Wieczorka w roku 1899. Podczas budowy obecnego, neogotyckiego starochorzowskiego kościoła św. Marii Magdaleny (która wiązała się z rozbiórką dawnego kościoła barokowego), na miejscu, w którym obecnie stoi kapliczka, stał prowizoryczny, drewniany kościół. Kapliczka stoi najprawdopodobniej w miejscu prezbiterium tego prowizorycznego kościoła. Kapliczka jest murowana, ceglana, posadowiona na trzech stopniach i cokole. Ma formę otwartej arkady ostrołukowej wspartej na dwóch kolumnach o kompozytowych głowicach. Płytka przestrzeń jest zamknięta wielobocznie i sklepiona. Arkadę wieńczy szczyt (pierwotnie znajdowały się tam sterczyny). Figura ustawiona jest na cokole. Brak atrybutów - krzyża i palmy męczeństwa. Zachowały się resztki dawnej kutej kraty. Przez wiele lat słyszało się tylko o fresku na wewnętrznych ścianach kaplicy, który był zamalowany klejową farbą. Odrestaurowany został dopiero niedawno. W górnej części widoczna jest Wełtawa, most Karola, Mala Strana i Hradczany. Niżej znajduje się dekoracja ornamentalna w formie kotary (nad: M.S.)



^
Chorzów Stary pow. Chorzów gm. Chorzów ul. Bożogrobców 31
 

Figura Jana N. w kościele Marii Magdaleny. Statyczna, polichromowana, ustawiona na przyściennym wsporniku

 

^
Chorzów pow. Chorzów gm. Chorzów  
 

W tutejszym skansenie (Górnośląski Park Etnograficzny) jest kapliczka z Dębowej Góry (rekonstrukcja kapliczki z połowy XIX wieku, inne źródło podaje XVIII wiek) - wewnątrz współczesna figura drewniana Jana Nepomucena



^
-/¿ Chorzów pow. Chorzów gm. Chorzów  
 

W  tym samym skansenie (Górnośląski Park Etnograficzny) znajduje się też inna kapliczka wykonana z wydrążonego pnia drzewa przykrytego stożkowym gontowym daszkiem. Wewnątrz była niegdyś (patrz zdjęcie) drewniana polichromowana ludowa figura Jana N., jednak nowsze zdjęcia pokazują niepokojący stan rzeczy: w kapliczce rezyduje św. Stanisław z Piotrowinem u stóp, na otwór zabezpieczono żelaznymi kutymi prętami. Czyżby kradzież (>>)? (uwaga: ustalić losy figury)

 

^
Chorzów pow. Chorzów gm. Chorzów  
 

W skansenie (zobacz wyżej), w sklepiku pracowni rzeźbiarskiej znajduje się współczesna figura Jana N. w kapliczce. Wykonana została przez Franciszka Wojtowicza w roku 2013. W dolnej część wyobrażenie wody przelewającej się pod arkadą mostu (nad: M.Muryn)

 

^
Powiat Świętochłowice (4 + 1)

^
Świętochłowice pow. Świętochłowice gm. Świętochłowice ul. W. Sikorskiego
 

Nad stawem Magiera jest murowana kapliczka tynkowana domkowa, a w niej figura JN, polichromowana, z wtórnie wetkniętym krzyżykiem w lewej ręce (nad: B.H.)



^
Świętochłowice-Lipiny pow. Świętochłowice gm. Świętochłowice  
 

W dzielnicy Lipiny, przy wejściu do kościoła św. Augustyna figury Jana N. i Floriana (>>). Kamienny Jan ma palec przy ustach, palmę i biret, nieco dziwny. Rzeźba niedawno (2016?) została odrestaurowana



^
  Świętochłowice-Chropaczów pow. Świętochłowice gm. Świętochłowice  
 

Miejscowość ta, podobnie jak pobliskie Łagiewniki (zobacz wyżej), w swej pieczęci ma wizerunek Jana Nepomucena w kapliczce opartej na czterech słupach, z półokrągłym daszkiem

 

^
- Świętochłowice-Chropaczów pow. Świętochłowice gm. Świętochłowice ul. Łagiewnickia 10
 

Według Rudolfa Lończyka w XIX wieku, a może i wcześniej przy obecnej ul. Łagiewnickiej 10 stał krzyż z wnęką (podobny do tego, który stoi do dziś przy ulicy Kościelnej), w której umieszczono postać św. Jana Nepomucena. Ok. 1860-1870 roku mieszkaniec Chropaczowa, p. Tomiczek ufundował w miejsce krzyża kapliczkę, stojącą do dziś przy ulicy Łagiewnickiej. W niej to do końca lat 60. w centralnym punkcie stała uszkodzona figura św. Jana Nepomucena. Dopóty żyła właścicielka kamienicy przy Chropaczowskiej 10, p. Socha, opiekowała się kapliczką. Po jej śmierci figurę św. Jana wziął z kapliczki do restauracji proboszcz tutejszej parafii, ks. Teodor Rak, ale nie wróciła ona już do kapliczki. Dziś znajduje się tam figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus. Figura św. Nepomucena według Gumowskiego - rzeźbiona w kamieniu i pomalowana - znajdowała się w jednej z dwóch istniejących w okresie międzywojennym kapliczek. W której? Kiedy ks. proboszcz J. Gacka w 1969 roku obejmował chropaczowską parafię, figury tej już podobno nie było

 

^
Świętochłowice-Chropaczów pow. Świętochłowice gm. Świętochłowice ul. Figuły 12
 

W oszklonej niszy budynku jest figura Jana N., polichromowana i zapewne drewniana (nad: B.H.)



^






Powiat Ruda Śląska (7)

  • Ruda Śląska-Bielszowice (gm. i pow. Ruda Śląska, ): w dzielnicy Bielszowice, dawnej wsi, przy ulicy Kokota, niedaleko kościoła jest figura św. Jana Nepomucena z 1744 roku. Uwaga: dostałem informację od Pani Konserwator A.K., że rzeźba poddawana jest renowacji. Rzeźba sprzed kościoła św. Marii Magdaleny nie stoi w miejscu pierwotnego usytuowania. Donosi ona, że na zdjęciach archiwalnych widać, że stała dużo dalej od kościoła, na dwóch monumentalnych stopniach. Został przeniesiona prawdopodobnie w latach sześćdziesiątych. Przed podjęciem prac konserwatorskich Nepomucen stał wciśnięty między słupki współczesnego ogrodzenia kościoła koło parkingu i wyglądał jak parkingowy. Po zakończeniu prac zostanie przeniesiony w bardziej godne miejsce.  W kronice parafialnej jest wzmianka o wizytacji kościoła z 1756 roku gdzie jest wspomniana figura Nepomucena właśni z tego roku. Rzeźba jest potwornie zniszczona, a to przede wszystkim przez grube warstwy olejnych i emulsyjnych przemalowań, które doprowadziły do zupełnej destrukcji warstw przypowierzchniowych kamienia
  • Ruda Śląska (gm. i pow. Ruda Śląska, ): kamienna figura Jana N. na kolumnie usytuowana  przed kościołem św. Józefa, przy ulicy Piastowskiej
  • Ruda Śląska (gm. i pow. Ruda Śląska, ): w Muzeum Miejskim im. Chroboka przy ulicy Wolności eksponowana jest figura Jana N. z kartonu (?). Przy kilku różnicach (opracowanie włosów, kołnierza) figura wydaje się być kopią Jana z Goduli (zobacz niżej) (nad: B.K.)
  • Ruda Śląska-Godula (gm. i pow. Ruda Śląska, ): w dzielnicy Godula, na Palcu Niepodległości od strony ulicy K. Goduli, kilkaset metrów przy granicy z Bytomiem (stąd poprzednia błędna lokalizacja) stoi kamienna figura na cokole zdobionym motywami neogotyckimi. Rąbek sutanny malowniczo zwisa z podstawy rzeźby. Obok dostrzec można żeliwny profilowany słup - czyżby resztka latarni oświetlającej niegdyś Jana? (nad: Bajarka, B.H.)
  • Ruda Śląska-Orzegów (gm. i pow. Ruda Śląska, ): w dzielnicy Orzegów przy ulicy kardynała Augusta Hlonda, w jednym z okien kościoła Michała Archanioła jest witraż z wizerunkiem Jana N. (o Szklanych Nepomukach - na osobnej stronie >>)(nad: M. Muryn) (uwaga: pierwotna informacja mówiła o kościele św. Marii Magdaleny, lecz nie znajduję takiego w Orzegowie)
  • Ruda Śląska-Halemba (gm. i pow. Ruda Śląska, ): w dzielnicy Halemba, na skrzyżowaniu ulic Halembskiej i Młyńskiej, na sporym cokole stoi kamienna polichromowana figura Jana N. (nad: M. Muryn)
  • Ruda Śląska-Halemba (gm. i pow. Ruda Śląska, ): w kościele, w lewej nawie, nad wejściem wisi obraz Jana N. z Mostem Karola w tle. Jest też obraz z Florianem (nad: B.K.)






^
Powiat Piekary Śląskie
(2 + dążąca do nieskończoności ilość wytworów z fabryczki przy ulicy Bytomskiej)

^
Piekary Śląskie pow. Piekary Śląskie gm. Piekary Śląskie ul. ks. Jana Ficka 7
 

W ogrodach na tyłach bazyliki NMP i św. Bartłomieja stoi okazały kamienny pomnik Jana N. z palcem przy ustach. Złota aureola i rąbek komży (nad: B.K.)



^
Piekary Śląskie pow. Piekary Śląskie gm. Piekary Śląskie ul. Jana Brzechwy
 

Ładna kamienna polichromowana figura Jana N. na masywnym prostokątnym cokole. Wyryta na nim data to MDCCCXVII czyli 1817



^
Piekary Śląskie pow. Piekary Śląskie gm. Piekary Śląskie ul. Bytomska 129
 

Działa tu założona w 1898 roku niewielka fabryczka figur świętych - Zakład Sztuki Kościelnej Schaeferów z Piekar Śląskich. Aktualnie ponadstuletnią firmą kieruje pani Barbara Kobyłczyk-Schaefer, wnuczka założyciela. Warsztat produkuje między innymi Nepomuki, w tym odtwarzanego po latach Jana  N. z Wieca na Kaszubach. Materiał to cement z dodatkiem mączki marmurowej. Malowane są farbami akrylowymi. Na zdjęciu Bajarki widać, że figury nie mają dłoni - zapewne są odlewane osobno (źródło: GW 28/10/2005). Rzeźby takie zobaczyć można m.in. w Żorach-Szoszowych (X. Raciborskie >>), Tworogu (jedna lub dwie, zobacz niżej), Wielowsi, Gierałtowicach i Niezdar (X. Opolskie >>) i wielu innych miejscach. Niestety, bardzo często figury te zastępują na ich miejscach skradzione (>>) oryginalne rzeźby, co oczywiście nie jest winą tego szacownego zakładu. Firma podejmuje się również renowacji starych rzeźb - przykładem jest Jan sprzed kościoła w Siewierzu (woj. krakowskie, zobacz >>). Zakład powstał 26 czerwca 1898 roku z inicjatywy Kazimierza Schaefera (co ciekawe - pochodzenia żydowskiego) i od początku produkował dewocjonalia, szaty i utensylia kościelne i druki religijne. Korzystał przy tym ze swej lokalizacji - tuż przy największym ośrodku pielgrzymkowym Górnego Śląska w Piekarach. Stroną plastyczną, to znaczy współpraca z pracowniami rzeźbiarskimi z Wrocławia, Warszawy i Krakowa (co nie ułatwia identyfikacji nazwisk autorów poszczególnych matryc), a ponadto malowaniem figur drogimi sprowadzanymi z Paryża farbami olejnymi zajmował się brat Kazimierza, absolwent Akademii Sztuk w Monachium. W latach międzywojennych Zakład zdobył pozycję lidera w skali kraju, doczekał się też konkurencji czerpiącej z jego dorobku, jak na przykład sąsiedzki warsztat Kazimierza Madeja zmarłego w 1996 roku dawnego pracownika Zakładu. Firma posiadała oddział w Katowicach przy ulicy Poprzecznej 12 i drugi w Chorzowie przy ulicy Wolność 22 oraz składy konsygnacyjne we Lwowie (dziś Ukraina, zobacz >>). Firma zdobywała nagrody na Wystawie Krajowej w Poznaniu, a także we Włoszech i w Paryżu, gdzie miała nawet swą ekspozycję. Po śmierci założyciela w 1942 roku, firmę przejęli jego synowie Alojzy, Aleksander, Szymon i Mieczysław, którzy borykali się z trudnościami piętrzonymi przez okupanta, a potem przez władze komunistyczne. Zakład dzielił się na poszczególne warsztaty, które upadały gnębione podatkami, na rynku pozostała tylko odlewnia figur, od 1975 roku prowadzona przez córkę Alojzego, panią Barbarę Kobyłczyk-Schaefer (wg: Artur Zychowicz "Stulecie funkcjonowania ZSK w Piekarach Śląskich" w: Zeszyty Tarnogóskie, 33/1998)



^

Powiat Mysłowice, czyli Mysłowickie Wolne Państwo Stanowe (2 + 1)

zobacz Nepomuki Mysłowickiego Wolnego Państwa Stanowego na mapie Google (>>)

W XVIII wieku kult Jana N. był tu bardzo żywy. Przykładem jest poświadczony fakt pielgrzymowania do kapliczki św. Jana Nepomucena znajdującej się na moście >> na Czarnej Przemszy prowadzącym do leżącego w Polsce Modrzejowa. Po wydaniu przez Fryderyka II zakazu organizowania oraz prowadzenia pielgrzymek i procesji do miejscowości poza granicami państwa stało się to niemożliwe (zobacz na stronie Janów Małopolskich >>)

Krótka informacja (>>) o otwarciu w Muzeum Miasta Mysłowice wystawy "Św. Jan Nepomucen - dzieje kultu" (zobacz wyżej) zawierała również wskazówkę, że tutejsze muzeum mieszczące się przy ulicy Stadionowej 7a przechowuje figurę św. Jana z regionu Ogrodzieńca (Małopolska >>). (cytat: "Na wystawie ... można obejrzeć ... rzeźby – figurę św. Jana z rejonu Ogrodzieńca"). Nie potwierdził tego telefon wykonany do muzeum przez M.Muryna. Jest oczywiście możliwe, że Jan więziony jest w tak głębokich magazynach, że nawet o nim nie pamiętają, ale do momentu pozyskania innej informacji usuwam ten wpis z katalogu.

Na moście łączącym Mysłowice i Niwkę Modrzejów położoną już w Zagłębiu, a więc w dawnym woj. krakowskim, stała niegdyś kapliczka Jana N. Opowiadał o niej Dariusz Falecki, pasjonat historii miasta. Przedstawił nawet fotografie (m.in. pocztówka z 1899 roku – "Pozdrowienia z Trójkąta Trzech Cesarzy"). Okazją było otwarcie w Muzeum Miasta Mysłowice wystawy "Św. Jan Nepomucen - dzieje kultu". Wydaje mi się, że kapliczka ta stała bliżej wschodniego brzegu Przemszy, więc zaliczyłem ją do Nepomuków Małopolskich -  (X.Siewierskie w woj. krakowskim >>).


^
Mysłowice pow. Mysłowice gm. Mysłowice ul. Bernarda Świerczyny
 

Figura św. Jana Nepomucena z przełomu XVIII/XIX wieku, ustawiona na murowanej kapliczce o ściętych narożnikach. Figura krępa, polichromowana, zaopatrzona w bezgwiaździstą aureolę i krucyfiks



^
Mysłowice pow. Mysłowice gm. Mysłowice ul. Starokościelna 
 

W kościele Narodzenia NMP, w jednym z bocznych ołtarzy obraz apoteozy Jana N. Nad obrazem ołtarz zdobi wyobrażenie Języka Promienistego w otoczeniu pięciu gwiazd. Uwaga: niektórzy przewodnicy podają, że jest to św. Ksawery, ale z pewnością nie mają racji (nad: B.H., uzup: M.Muryn)



^
- Mysłowice pow. Mysłowice gm. Mysłowice Rynek 
 

Na rynku stała niegdyś kamienna barokowa figura JN, o cokole ozdobionym latarnią umarłych. Zniknęła stamtąd już po wojnie, w 1945 roku, i mimo podejmowanych prób odnalezienia miejsce jej ukrycia pozostaje nieznane. Pojawiły się podejrzenia, że Jan mógł trafić do kościoła mariackiego przy dzisiejszej ul. Starokościelnej – ponoć widziany z tyłu świątyni jeszcze w 70. latach XX wieku. Najprawdopodobniej jednak rzeźba została zniszczona



^

Powiat Jaworzno (1)

  • Jaworzno (gm. i pow. Jaworzno, ): na Placu Św. Jana kapliczka z 1891 roku, wewnątrz starsza figura św. Jana Nepomucena w manierze barokowej. Drewno polichromowane, wysoki biret, krucyfiks i palma


^

Powiat Tarnowskie Góry (19 + 1)















  • Tarnowskie Góry (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): przy ulicy Legionów 35 kamienny Jan N. autorstwa Antona Osterreicha z połowy XVIII wieku przed siedzibą Zarządu Dóbr Donnersmarcków (tzw. Karluszowcem/Karłuszowcem). Postument z wolutami i gzymsami. Od frontu tarcze herbowe fundatorów: hrabiego Franciszka Ludwika Henckel von Donneersmarck (z siemianowicko–bytomskiej, katolickiej, linii rodu) z małżonką, hrabianką, Leopoldyną von Sobek und Kornitz z Koszęcina. W inskrypcji chronostych (>>), który z trudem daje się odcyfrować jako data 1755. Twórca nieznany, prawdopodobnie warsztat wrocławski, choć być może same cokoły dorabiano na miejscu. Paweł Zaręba pisze: Kartusze herbowe otoczone stylizowaną dekoracją roślinną winny zawierać herby Henckel von Donnersmarck i von Sobek und Kornitz. Nie ma śladu po połówce lwa i trzech różach w herbie Hencklów, ze złożonego herbu Sobków (herb hrabiowski) został tylko ten element, który był ich herbem rodowym. W heraldyce polskiej nosi nazwę Kornic. Identycznego herbu oprócz rodu von Sobek und Kornitz używały inne rodziny pochodzące z miejscowości Kornice koło Raciborza: Bielik von Kornitz, Bludowski von Kornitz, Guretzki von Kornitz itd. Nazwa rodowego gniazda powyższych rodzin stała się w Polsce nazwą herbu, zwanego także „Gospody błogosław”. To, co widnieje pod stopami św. Jana Nepomucena to herb rodowy Kornic – postawiony na trzech stopniach krzyż św. Antoniego. Brakuje dalszej połowy herbu: w górnej części trzech strzał położonych ukośnie jedna nad drugą, w dolnej ułożonych na kształt wieńca z gałązek palmowych. Jan trzyma nogę na kuli ziemskiej lub globusie (astrolabium? symbol filozofa lub uczonego?) - porównaj obiekty z Czerwińska, Szczuczyna i Łomży na północnym Mazowszu >>) - znaczenie tego symbolu jest ciągle przedmiotem analiz. Rzeźba Jana i sąsiednia Floriana doczekały się renowacji w roku 1994

  • Tarnowskie Góry (gm. i pow. Tarnowskie Góry): drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena na konsoli w kościele parafialnym pw. śś. Piotra i Pawła, początek XIX wieku

  • Tarnowskie Góry (gm. i pow. Tarnowskie Góry): przy ulicy Strzeleckiej 13 drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena we wnęce, w narożniku budynku, na piętrze. Około 1880 roku. Resztki malowania

  • Tarnowskie Góry-Lasowice (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): przy ulicy Mościckiego 36 otwarta kapliczka z 1861 roku, wewnątrz drewniana polichromowana rzeźba św. Jana Nepomucena. Fundatorem gruntu pod budowę był Gwóźdź, a Grzebelus ofiarował dzwon w sygnaturce kaplicy. Jest to miejsce zborne dla wyruszających pielgrzymek

  • Tarnowskie Góry-Lasowice (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): przy ulicy Mościckiego 36 do otwartej kapliczki (zobacz powyżej) przylega większa kaplica z sygnaturką. Wewnątrz, po lewej stronie ołtarzyka, drewniana polichromowana figura Jana N. z otwartą Księgą w ręku, w czerwonej rokiecie, bez krzyża

  • Tarnowskie Góry-Lasowice (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): przy ulicy Mościckiego 36, w tej samej większej kapliczce (zobacz powyżej) jest też szablonowy obrazek nepomucki z Mostem Karola w tle

  • Tarnowskie Góry-Repty Śląskie (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): w kościele św. Mikołaja przy ulicy Witosa 120, na pierwszym lewym filarze od wejścia po stronie nawy głównej jest konsola z aniołkiem na której stoi biała figura świętego Jana Nepomucena w stule ze złotymi krzyżykami. Jan ma aureolą, która zwisa mu z szyi niczym złoty naszyjnik (źródło: www.montes.pl)

  • Tarnowskie Góry-Repty Śląskie (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): w tej dawnej wsi, dziś dzielnicy miasta, jest kapliczka z mocno zatartym i zamalowanym wizerunkiem Jana N. we wnęce cokołu krzyża stojącego przy skrzyżowaniu ulic Repeckiej (przy numerze 63) i Wincentego Witosa

  • Tarnowskie Góry-Stare Tarnowice (gm. i pow. Tarnowskie Gór, ): na skrzyżowaniu ul. Niedziałkowskiego z ul. Repecką stoi ceglana kapliczka z około 1900 roku, na planie kwadratu, w narożnikach czworoboczne sterczyny. Od frontu otwarta łukiem koszowym, wewnątrz drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena, zapewne znacznie starsza

  • Tarnowskie Góry-Stare Tarnowice (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): w starym gotyckim kościele św. Marcina, od strony południowej jest kaplica św. Jana Nepomucena z 1728 roku. Wewnątrz drewniana polichromowana figura Jana N. współczesna kaplicy (około 1740), dobrej klasy. Na sklepieniu cztery kartusze ze scenami z życia Świętego, w tym Spowiedź królowej i Śmierć św. Jana

  • Tarnowskie Góry-Stare Tarnowice (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): w nowym neoromańskim kościele, również pod wezwaniem św. Marcina, na drugim od wejścia filarze jest ozdobna konsola po stronie nawy głównej, na niej polichromowana figura św. Jana Nepomucena, pochodząca z początku XX wieku (źródło: www.montes.pl)

  • Tarnowskie Góry-Bobrowniki (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): przy ulicy Ks. Wiktora Sojki 3, w kościele Przemienienia Pańskiego, w prawej bocznej nawie pierwszy od prezbiterium ołtarz posiada w lewej wnęce polichromowaną figurę świętego Jana Nepomucena (źródło: www.montes.pl)

  • - Tarnowskie Góry-Strzybnica (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): przy ulicy Grzybowej 86 stoi murowana kapliczka, otynkowana z otwartym otworem drzwiowym. Wewnątrz ołtarzyk na którym jeszcze w 2002 roku stała figura Jana Nepomucena. Brak informacji o losach zaginionej rzeźby, zastąpił ją obraz JN (zobacz niżej) (źródło: www.montes.pl)

  • Tarnowskie Góry-Strzybnica (gm. i pow. Tarnowskie Góry, ): w kapliczce przy ulicy Grzybowej 86 zawieszono obraz nepomucki (fotografia zaginionej figury?), który po 2002 roku zastąpił rzeźbę JN (źródło: www.montes.pl)











^
Radzionków pow. Tarnowskie Góry gm. Tarnowskie Góry ul. św. Wojciecha
 

W kościele św. Wojciecha, w prawej bocznej nawie, w lewej wnęce pierwszego od prezbiterium neogotyckiego ołtarza bocznego znajduje się polichromowana figura Jana N. z około 1875 roku (źródło: www.montes.pl)



^
Orzech pow. Tarnowskie Góry gm. Świerklaniec ul. Prusa / Wieczorków
 

Murowana kapliczka św. Jana Nepomucena, 1885 rok, na planie kwadratu z półkolistą absydą, ośmioboczna wieżyczka sygnaturki, z latarnią i hełmem ostrosłupowym z krzyżem. Wewnątrz drewniana polichromowana figura Jana N.





  • Miasteczko Śląskie (gm. Miasteczko Śląskie, pow. Tarnowskie Góry, ): na ul. Rynek, w ogrodzeniu drewnianego kościoła Nepomuk w przeszklonej niszy kamiennej otynkowanej kapliczki słupowej z XVIII wieku, o przekroju prostokątnym, nakrytej daszkiem

  • Miasteczko Śląskie (gm. Miasteczko Śląskie, pow. Tarnowskie Góry, ): figura w płycinie nad portalem w wieży neogotyckiego kościoła św. Jerzego z 1908 roku (uwaga: jest pewna doza niepewności co do identyfikacji tego obiektu)

  • Miasteczko Śląskie-Żyglin (gm. Miasteczko Śląskie, pow. Tarnowskie Góry): drewniana figura Jana N. w kruchcie kościoła, na konsoli. Dla zmylenia przeciwnika napis św. Antoni (nad: M.K.)




  • Kalety-Zielona (gm. Kalety, pow. Tarnowskie Góry, ): w przysiółku Zielona, przy ulicy Stawowej i oczywiście w sąsiedztwie stawów dworskich założonych na rzece Mała Panew, na wysokim postumencie okładanym granitem ustawiono białą szablonową figurę Jana N. w dowód wdzięczności  za ocalenie w czasie powodzi w 2010 roku. Rzeźbę wykonał Zakład Sztuki Kościelnej Schaeferów z Piekar Śląskich (zobacz wyżej >>), a ufundowali wierni parafii św. Franciszka. 2011 rok (zobacz fiszkę obiektu >>) (nad: A.Wy.)


^
Zbrosławice pow. Tarnowskie Góry gm. Zbrosławice ul. Wolności 100
 

Blisko rzeki Dramy i w sąsiedztwie dawnego młyna stoi kapliczka zbudowana w roku 1898, słupowa. Podstawa stopniowana. Postument czworoboczny mur z cegły, z ostrołukowymi płycinami. W górnej części prostokątna wnęka z drewnianą polichromowaną statyczną figurą św. Jana Nepomucena (nad: M.K.)


^
Zbrosławice pow. Tarnowskie Góry gm. Zbrosławice ul. Kościelna
 

W kościele Wniebowzięcia NMP, w prawym bocznym ołtarzu jest obraz przedstawiający Jana N. adorującego krucyfiks przy ołtarzu z wieku XVIII lecz przemalowany w wieku XX



^
- Zbrosławice-Nierada pow. Tarnowskie Góry gm. Zbrosławice ul. Hutnicza
 

W pobliżu dawnej Huty Nieradzkiej kapliczka św. Jana Nepomucena z II połowy XIX wieku., murowana na planie kwadratu, tynkowana, słupowa. Daszek dwuspadowy, kryty dachówką. W prostokątnej, przeszklonej wnęce stała niegdyś rzeźba św. Jana Nepomucena, skradziona (>>) około 2005 roku

zobacz Nepomuki części powiatu należącej do X. Opolskiego >>
zobacz Nepomuki części powiatu należącej do X. Siewierskiego >>


^


Powiat Lubliniec - zobacz spis Nepomuków X. Opolskiego >>

Powiat Gliwice - zobacz spis Nepomuków X. Opolskiego >>
Powiat Żory - zobacz spis Nepomuków X. Raciborskiego >>
Powiat Namysłów - zobacz Nepomuki X. Namysłowskiego (Dolny Śląsk) >>
 

<<   wstecz | dalej >> 


  Źródła>>
^